http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%92%E0%B6%9A 2026-05-14T00:38:26Z පරිශීලකගේ දායකත්ව MediaWiki http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80&diff=1130 2017-09-20T11:23:25Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div><br /> [[File:Dep_Cul_4.png|frame|link=http://www.culturaldept.gov.lk/]]<br /> <br /> <br /> == සිංහල විශ්වකෝෂ කාර්ය මණ්ඩලය ==<br /> <br /> '''ප‍්‍රධාන කර්තෘ'''<br /> <br /> මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ<br /> <br /> ''බී. ඒ. (ගෞ) (ශ‍්‍රී ලංකා), පීඑච්.ඞී. (කැලණිය), ජපන් භාෂා ඩිප්ලෝමා (ඔසාකා වි.භා.වි. ජපානය), ඉංග‍්‍රීසි භාෂා ඩිප්ලෝමා (ඇක්වයිනාස්), හින්දි භාෂා දෑවුරුදු සහතිකය (ශ‍්‍රී ලංකා), පෘතුගීසි භාෂා එක් අවුරුදු සහතිකය (ශ‍්‍රී ලංකා), සාම්ප‍්‍රදායික ජපන් නාට්‍ය කලාව පිළිබඳ පර්යේෂක, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල අධ්‍යයනාංශයේ විනේතෘ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය, ලලිත කලා අධ්‍යයනාංශයේ අංශාධිපති, මානව ශාස්ත‍්‍ර පීඨයේ පීඨාධිපති, වැඩබලන උපකුලපති, මහා බි‍්‍රතාන්‍යයේ ලංඩන් විශ්වවිද්‍යාලයේ මධ්‍ය කාලීන ලංකාවේ සමාජ සංවිධානය පිළිබඳ පර්යේෂක, ජපානයේ ක්යෝතෝහි ජපන් අධ්‍යයන කටයුතු පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ ආයතනයේ පර්යේෂක, ජපානයේ තෝක්යෝහි දයිතෝ බුන්ක විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල නාට්‍ය කලාව පිළිබඳ කථිකාචාර්ය, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල, ජපන් හා ලලිත කලා යන අධ්‍යයනාංශවල බාහිර කථිකාචාර්ය, ශ‍්‍රී ලංකාවේ කොන්ෆ්‍යුෂියස් ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ, සිංහල සාහිත්‍ය අනුමණ්ඩලයේ සභාපති ආදී තනතුරු දැරූ''<br /> <br /> '''සහකාර කර්තෘ''' <br /> <br /> රන්ජන දේවමිත‍්‍ර සේනාසිංහ - ''බී. එස්සී. (මොස්කව්), එම්. එස්සී. (මොස්කව්), පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමා (කැලණිය), බෞද්ධ අධ්‍යයන පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමා (කැලණිය), රුසියානු භාෂා ප‍්‍රවීණතා සහතිකය (මොස්කව්)''<br /> <br /> '''කර්තෘ මණ්ඩල සහකාර'''<br /> <br /> සුගන්ධි කලණා දෑසමන් මෙන්ඩිස් - ''බී.ඒ. ගෞ. (රුහුණ), එම්. ඒ. (කැලණිය)''<br /> <br /> ආර්. පී. අයි. එල්. පියරත්න - ''බී. ඒ. ගෞ. (කැලණිය), ජපන් භාෂා ප‍්‍රවීණතා සහතිකය''<br /> <br /> '''චිත‍්‍ර සංස්කාරක''' <br /> <br /> එම්. ඩී. රංජන සිරිවර්ධන - ''චිත‍්‍ර ශිල්පී පුහුණු පාඨමාලා සහතිකය (NAITA), සාම්ප‍්‍රදායික චිත‍්‍ර ශිල්පී ව්‍යාපෘතිය - පළමු පෙළ, සිතුවම් සංරක්ෂණය (මොරටුව), පරිගණක මුද්‍රණ රටා පාඨමාලාව (රජයේ මුද්‍රණාලය), ලෝක කලා ඉතිහාසය (පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය)''<br /> <br /> '''ශෝධ්‍ය පත‍්‍ර පාඨක''' <br /> <br /> දිනූෂි නිරෝමා හිරිපිටිය<br /> <br /> '''පුස්තකාල සහකාර''' <br /> <br /> එන්. මාරසිංහ<br /> <br /> <br /> '''සහාය කාර්ය මණ්ඩලය'''<br /> <br /> '''කළමනාකරණ සහකාර''' - එස්. ඇල්බට්<br /> <br /> '''කාර්යාල කාර්ය සහායක''' - එස්. සෙබස්තියන්<br /> <br /> == සිංහල විශ්වකෝෂය යනු කුමක් ද? ==<br /> <br /> යම් කරුණක් පිළිබඳ සකලාංග සම්පූර්ණ තොරතුරු ඇතුළත් විශේෂඥ ලිපි අකාරාදි පිළිවෙළින් පෙළගස්වා සැපයෙන ග‍්‍රන්ථ මාලාවකි. විශ්වකෝෂ සම්පාදනයේ අරමුණ වනුයේ පහසුවෙන් හා කඩිනමින් නව දැනුම කරා ප‍්‍රවිෂ්ට වීමට අවකාශ සැපයීමය. <br /> <br /> 2500 වන බුද්ධ ජයන්ති වැඩ පිළිවෙළේ කාර්යභාරය ඉසිලූ ලංකා බෞද්ධ මණ්ඩලය විසින්, විශ්ව සම්මත ප‍්‍රමිතීන්ට ගැළපෙන ආකාරයෙන් සිංහල භාෂාවෙන් විශ්වකෝෂයක් සම්පාදනය කරනු පිණිස ‘සිංහල විශ්වකෝෂ කාරක සභාව’ නමින් ආයතනයක් පිහිටුවීය. එහි සභාපති පදවිය එවකට පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල අංශයේ මහාචාර්යවරයාව සිටි ඩී. ඊ. හෙට්ටිආරච්චි මැතිඳුන් වෙත පිරිනමන ලදි. ලේකම් පදවිය සඳහා පත් වූයේ ආචාර්ය පුඤ්චිබණ්ඩාර සන්නස්ගල මැතිඳුය. 1955 මැයි 02 වන දා එවක ස්වදේශ කටයුතු භාර අමාත්‍ය ව සිටි ඒ. රත්නායක මැතිඳුන් විසින් උත්සවාකාරයෙන් සිංහල විශ්වකෝෂ කාර්යාලය විවෘත කරනු ලැබිණි. දැන් මෙය පිහිටා තිබෙනුයේ බත්තරමුල්ලේ, කඩුවෙල පාරේ, අංක 275 දරන ස්ථානයේය. 2016-10-13 දින සිට මෙහි ප‍්‍රධාන කර්තෘ ධුරය දරනුයේ මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ මැතිඳුන් විසිනි.<br /> <br /> == සිංහල විශ්වකෝෂය කුමක් සඳහා ද? එහි අරමුණු ==<br /> <br /> 1. විද්වතුන් අතර පමණක් නොව සාමාන්‍ය ජනයා අතර පවා නූතන විද්‍යා දැනුම පැතිරවීම සිංහල විශ්වකෝෂයේ මුඛ්‍ය අරමුණක් වෙයි. <br /> <br /> 2. ලංකාව පිළිබඳව විවිධ විෂය ක්ෂේත‍්‍ර නියෝජනය කරන තොරතුරු පහසුවෙන් සොයා පරිශීලනය කළ හැකි අයුරින් පෙළ ගැස්වීමත් සිංහල විශ්වකෝෂයේ අරමුණකි.<br /> <br /> 3. ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු විශ්වකෝෂයක නොදක්නා ලැබෙන ප‍්‍රතිපත්තියක් සිංහල විශ්වකෝෂය අනුගමනය කරයි. එනම් මෙහි පළවන ලිපිවලින් අඩක් ශ‍්‍රී ලංකාවේ තොරතුරු <br /> වෙනුවෙන් වෙන් කෙරෙන අතර ඉතිරි අඩ නවීන විද්‍යා දැනුම වෙනුවෙන් වෙන් කිරීමයි.<br /> <br /> == සිංහල විශ්වකෝෂයේ ඇතුළත් වන්නේ මොනවාද? ==<br /> <br /> 1. 1963 සිට මේ දක්වා පළ ව ඇති, ඉහත සඳහන් සියලුම විශ්වකෝෂ කාණ්ඩවල ඇතුළත් කල් ඉකුත් නොවූ තෝරාගත් ලිපි සියල්ල මෙම වෙබ් අඩවියෙන් ඔබට කියවිය හැකිය.<br /> <br /> 2. අකාරාදී පිළිවෙළට නොවූව ද දැනට සම්පාදනය වෙමින් පවතින ලිපි ද සම්පාදනය වූ වහාම වෙබ් අඩවියට මුදා හැරේ.<br /> <br /> 3. එකී ලිපිවලට අදාළ සමහර රූප සටහන් හා ඡායාරූප ද ඔබට දැක ගත හැකිය.<br /> <br /> == දැනට නිකුත් කර ඇති විශ්වකෝෂ කාණ්ඩ ==<br /> <br /> සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ සිංහල විශ්වකෝෂ කාර්යාලය, සිය දැනුම් කෝෂ්ඨාගාරය, එනම් 1963 සිට මේ දක්වා එළිදැක්වුණු සියලුම සිංහල විශ්වකෝෂ කාණ්ඩවල <br /> කල් ඉකුත් නොවූ ලිපි අන්තර්ජාලය මගින් මෙසේ ඔබ හමුවේ තබයි. සිංහල විශ්වකෝෂයේ මෙතෙක් නිකුක් වූ ලිපි සියල්ල කාණ්ඩ වශයෙන් මෙසේය,<br /> <br /> 1. කාණ්ඩය - අ සිට අයිසොප‍්‍රින් දක්වා-1963 <br /> <br /> 2. කාණ්ඩය - අයිසෝරියාව සිට ආහාර දක්වා-1965<br /> <br /> 3. කාණ්ඩය - ආහාර ආරක්ෂණය සිට ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය දක්වා-1967<br /> <br /> 4. කාණ්ඩය - ඉන්දුනීසියාව සිට උරස් සුවිකාර්යය දක්වා-1970<br /> <br /> 5. කාණ්ඩය - උරාර්තු සිට ඖෂධීය ශාක දක්වා-1974<br /> <br /> 6. කාණ්ඩය - ක සිට කාර්මික විද්‍යාව දක්වා-1978<br /> <br /> 7. කාණ්ඩය - කාර්මික විප්ලවය සිට කෛවල්‍යය දක්වා-1988 - 1991<br /> <br /> 8. කාණ්ඩය - කොංකෝඩැට් සිට ඛ්මේර් ජනරජය දක්වා-1994<br /> <br /> 9. කාණ්ඩය - ග සිට ගුවන් සේවා දක්වා-1998<br /> <br /> 10. කාණ්ඩය - ගුවන් හමුදාව සිට චහාර් දක්වා-2001<br /> <br /> 11. කාණ්ඩය - චා ඕ කුවාං යිං සිට ඡේදි දක්වා-2006<br /> <br /> 12. කාණ්ඩය - ජ සිට ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳාම දක්වා-2010<br /> <br /> 13. කාණ්ඩය - ‘ජාත්‍යන්තර ශබ්ද ශික්ෂා හෝඩිය’ සිට ‘ටර්ක්මෙනිස්ථානය’ දක්වා-2014<br /> <br /> == මෙහි ඇති ලිපි ලියා ඇත්තේ කවුද? ==<br /> <br /> සිංහල විශ්වකෝෂයේ පළවන ලිපි ලියා ඇත්තේ අදාළ විෂය සම්බන්ධ පරිචයක් හා ප‍්‍රවීණතාවක් ඇති විද්වත් මණ්ඩලයක් විසිනි. 1955 දී සිංහල භාෂාවෙන් විශ්වකෝෂය ආරම්භ වන විට එහි කටයුතු මෙහෙයැවීම පිණිස 150කට අධික, විශ්ව සම්භාවනාවට පත් විද්වතුන් පිරිසකගෙන් විශ්වකෝෂ කාරක වර්ග හා ලේඛක මඬුල්ල සමන්විත විය. බලන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි, කෝදාගොඩ ඤාණාලෝක හිමි, මාලේවන ඤාණිස්සර හිමි, කොටහේනේ පඤ්ඤාකිත්ති හිමි, කිරිවත්තුඩුවේ පඤ්ඤාසාර හිමි, පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත හිමි, වල්පොළ රාහුල හිමි, ලබුගම ලංකානන්ද හිමි, බඹරැන්දේ සිරිසීවලී හිමි, බද්දේගම විමලවංශ හිමි, වැලිවිටියේ සෝරත හිමි ආදි විචක්ෂණ භික්ෂූන්වහන්සේලාගෙන් ද ලක්දාස් ද මැල් බිෂොප්තුමා, එඩ්මන්ඞ් පීරිස් රාජගුරු ප‍්‍රසාදීන්වහන්සේ ඇතුළු දේවගැතිවරුන්ගෙන් ද ආචාර්ය ඊ.ඩබ්.අදිකාරම්, පණ්ඩිත විලියම් අල්විස්, සංගීත විශාරද ලයනල් එදිරිසිංහ, මහාචාර්ය සී. ජේ. එලියේසර්, මහාචාර්ය ඩබ්. ඇස්. කරුණාරත්න, මහාචාර්ය කේ. කනපතිපිල්ලේ, සුනිධි කුමාර් චැටර්ජි, මහාචාර්ය ජේ. තිලකසිරි, ආචාර්ය ඒ. ඩබ්. ආර්. ජෝකිම්, ජුලියස් ද ලැනරෝල්, ආචාර්ය කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, පී. ඊ. පී. දැරණියගල, ඩී. ටී. දේවේන්ද්‍ර, ඇස්. පණීභාරත, මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන, මහාචාර්ය ඒ. ඩබ්. මයිල්වාගනම්, මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර, ශ‍්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ, ආචාර්ය ඇම්. ඞී. රාඝවන්, මහාචාර්ය එච්. සී. රායි, මාර්ටින් වික‍්‍රමසිංහ, බි‍්‍රගේඩියර් ජනරාල් එච්. ඩබ්. ජී. විජේකෝන්, මහාචාර්ය තෙන්නකෝන් විමලානන්ද, ආචාර්ය ඒ. ඩබ්. පී. ගුරුගේ, මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර, ජේ. ඊ. සේදරමන්, හෙන්ද්‍රික් සිල්වා හෙට්ටිගොඩ වැනි විද්වත්හු එකී මණ්ඩලයට ඇතුළත් වූහ.<br /> <br /> 1. අද දවසේත් ඒ ඒ විෂය ක්ෂේත‍්‍රයේ ප‍්‍රවීණතාවක් දක්වන විද්වතුන් ලවා ම ලිපි ලියවා ගැනීම සිංහල විශ්වකෝෂය අනුගත ප‍්‍රතිපත්තියයි.<br /> <br /> 2. සිංහල විශ්වකෝෂයේ උසස් ශාස්ත‍්‍රාලීය ප‍්‍රමිතිය තහවුරු කරමින් මෙහි ප‍්‍රධාන කර්තෘත්වය දරන ලද්දේ චිරප‍්‍රකට විද්වතුන් විසිනි. සිංහල විශ්වකෝෂයේ පළමු ප‍්‍රධාන කර්තෘවරයා වූයේ මහාචාර්ය ඞී.ඊ.හෙට්ටිආරච්චි විද්වතානෝය. ඔහුගෙන් පසු ආචාර්ය හරිශ්චන්ද්‍ර විජේතුංග ද මහාචාර්ය කේ.එන්. ඕ.ධර්මදාස ද මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණදීර ආදී විද්වත්හු ද කලින් කල මෙහි ප‍්‍රධාන කර්තෘ ධුරය හෙබවූහ. <br /> <br /> 3. වර්තමානයේ මෙහි ප‍්‍රධාන කර්තෘත්වය දරනුයේ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ මානව ශාස්ත‍්‍ර පීඨයේ හිටපු පීඨාධිපති ධුරන්දර, සම්මානිත මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ මහතා ය.<br /> <br /> == සිංහල විශ්වකෝෂය සම්පාදනය කිරීමට ඔබට දායක විය හැක්කේ කෙසේද? ==<br /> <br /> 1. ලොව කුමන කෙළවරේ සිටිය ද සිංහල විශ්වකෝෂය සම්පාදනය කිරීමට ඔබට ද දායක විය හැකිය. සෑම විශ්වකෝෂ ලිපියක ම ‘සාකච්ඡා’ නමින් තීරයක් විවෘත කර ඇත. ලිපියට අදාළ නැවුම් තොරතුරු ‘සාකච්ඡා’ තීරුවෙන් ඔබට සැපයිය හැකිය. <br /> <br /> 2. එම තීරයේ, අදාළ විශ්වකෝෂ ලිපිය සම්බන්ධ, ඔබට වැදගත් යැයි සිතෙන ඕනෑ ම තොරතුරක් ඇතුළත් කළ හැකිය. <br /> <br /> 3. එසේම එක් එක් ලිපිය පිළිබඳ අදහස්, යෝජනා, විචාර හා විවේචන ද ‘සාකච්ඡා’ තීරයෙහි ඔබට ලිවිය හැකිය.<br /> <br /> 4. එපමණක් නොව ලිපි සැපයිය යුතු නව ශීර්ෂ පාඨ ද ඔබට යෝජනා කළ හැකිය.<br /> <br /> 5. තව ද අප යෝජනා කර තිබෙන ශීර්ෂ පාඨ යල් පැන ගොස් ඇතැයි ඔබ අදහස් කරන්නේ නම් ඒ පිළිබඳ සඳහන් කිරීමෙන් ද සිංහල විශ්වකෝෂය සම්පාදනය කිරීමට ඔබට දායක විය හැකිය.<br /> <br /> 6. විශ්වකෝෂයේ පළ ව ඇති ලිපිවල අඩුපාඩු පෙන්වා දෙමින් ද ‘සාකච්ඡා’ තීරයෙන් ඔබට අප දැනුවත් කළ හැකිය. <br /> <br /> 7. ඒ ඒ ලිපියට අදාළ ව පළ කළ හැකි ඡායාරූප, චිත‍්‍ර, රූප සටහන්, වගු, ප‍්‍රස්තාර, වීඩියෝ පට වැනි නොයෙක් උපකාරක මෙවලම් ද ඔබට යෝජනා කළ හැකිය. <br /> <br /> 8. සිංහල විශ්වකෝෂයේ ඉදිරියේ දී පළවීමට නියමිත ව තිබෙන එහෙත් මේ දක්වා ලියා නැති මාතෘකා පිළිබඳ අදහස් ද ඔබට සෑම ලිපියක් සමඟ ම ඇති ‘සාකච්ඡා’ තීරයෙහි සඳහන් කළ හැකිය.<br /> <br /> <br /> <br /> '''සිංහල විශ්වකෝෂය අන්තර්ජාල ගත කිරීම කඩිනම් ව්‍යාපෘතියකි. පළ වී ඇති විශ්වකෝෂ කාණ්ඩ දහතුනේ ඇතුළත් සියලූම ලිපි දැනට ඇතුළත් නොවී තිබීමට පුළුවන. එහෙත් පියවරෙන් පියවර කල් ඉකුත් නොවූ ලිපි ඇතුළත් කිරීමට අවශ්‍ය කටයුතු අඛණ්ඩව සිදු කෙරෙමින් පවතී.'''</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A7%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A_(Tushkant)&diff=1129 2017-09-20T11:22:51Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවට අයත් ව තිබූ උස්බෙකිස්ථානයේ පරිපාලන ප‍්‍රදේශයක් හා එහි අගනගරය මෙනමින් හැඳින්විණ.<br /> <br /> (උස්බෙකිස්ථානය හා ටෂ්කන්ට් සිතියම)<br /> <br /> ප‍්‍රදේශය : ටියන් ෂාන් කඳුවැටියේ බටහිර කොටස පාමුල පිහිටි ව.කිමී. 15,600ක භූමි ප‍්‍රමාණයක පැතිර පවතින ටෂ්කන්ට් ප‍්‍රදේශයේ ඊසානදිග කොටසේ පිහිටා ඇත. නිරිතදිග ප‍්‍රදේශයෙහි ඇත්තේ ආඛන්ගරාන් හා චර්චික් යන ගංගාවන්ගෙන් හා කුඩා අතුගංගාවලින් සැදුම්ලත් තැනිතලාවකි. මහාද්වීපික දේශගුණයක් පවතින මෙහි වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමි. 30-45 දක්වා වෙනස් වේ.<br /> <br /> කාර්මික වශයෙන් උස්බෙකිස්ථානයේ දියුණු ම පරිපාලන ප‍්‍රදේශය හා මධ්‍ය ආසියාවේ ප‍්‍රධාන ආර්ථික හා සංස්කෘතික කේන්ද්‍රය වන මෙහි උසස් අධ්‍යාපන ආයතන රැසක් ඇත. රෙදි නිෂ්පාදනය, කපු වගාවට අවශ්‍ය යන්ත්‍රෝපකරණ තැනීම, ආහාර වර්ග සැකසීම හා පොහොර නිෂ්පාදනය මෙහි ප‍්‍රධාන කර්මාන්ත වේ. ගල්අඟුරු හා රන් ආකර තැනීම ද සිදු කෙරෙන අතර ජලවිදුලිය බලාගාර කීපයක් ද ඇත. ප‍්‍රධාන භෝගය කපු ය. ඉරිඟු, ජූට් හා එළවළු වගාකිරීම ද පටපණුවන් ඇති කිරීම ද සිදු කෙරේ. කඳු ආශි‍්‍රතව ගවයෝ ද කාන්තර හා අර්ධ කාන්තාර ප‍්‍රදේශවල බැටළුවෝ ද ඇති කෙරෙති. ප‍්‍රදේශයෙහි ජනසංඛ්‍යාව 1985 දී 3,874,000කි.<br /> නගරය : සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවට අයත් ව තිබී 1991 වර්ෂයෙහි අලූතින් ස්ථාපනය කරන ලද ස්වාධීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයට එක් වූ උස්බෙකිස්ථාන් නිදහස් රාජ්‍යයේ අගනගරය ටෂ්කන්ට් නමින් හැඳින්වේ. රුසියාවේ නගර අතුරින් මෙය විශාලත්වයෙන් හතරවන ස්ථානය හිමිකරගනී. මුහුදු මට්ටමින් මී. 450-480 උසින් ඇති චර්චික් ගංගාව අසල මෙම නගරය පිහිටා ඇත. <br /> <br /> මුල දී චර්චික් ගංමිටියාවතේ ක්ෂේම භූමියක් ව පැවතුණ ටෂ්කන්ට් නගරයේ ආරම්භය කි‍්‍ර.පූ. 1 හෝ 2 සියවසේ සිදු වූ බවට සාක්ෂ්‍ය තිබේ. ආරම්භක අවධියේ දී ‘චැච්’ නමින් හැඳින්වුණ මෙය පසුව චැච්කන්ඞ් සහ චැෂ්කන්ඞ් යන නම්වලින් හඳුන්වන ලදි. කි‍්‍ර.ව. 7 වන සියවසේ දී චීනයේ සිට ඉන්දියාවට ගමන් කළ හියුං සියෑං භික්ෂුව මෙම නගරය හඳුන්වා ඇත්තේ ශේෂි යනුවෙනි. උස්බෙක් භාෂාවෙන් ‘ගල් ගම්මානය’ යන අරුතින් ‘ටෂ්කෙන්ට්’ යන්න ව්‍යහාරයට පැමිණියේ 11 වන සියවසේ පමණ සිට ය.<br /> <br /> යුරෝපයට හා නැගෙනහිරට යන ගැල් මාර්ගවල වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් වූ මෙම නගරය 8 වන සියවසේ දී අරාබිවරුන් විසින් යටත් කර ගන්නා ලදි. ඉස්ලාම් භක්තිය පැතිරුණේ එතැන් සිට ය. 13 වන සියවසේ දී මොංගල්වරුන් යටතට පත් ටෂ්කන්ට් නගරය අනතුරුව ටිමුරිඞ් අධිරාජ්‍යය යටතේ තිබී 1814 කෝකන්ඞ හා බොන්වරුන් යටතට පත් විය. 1865 රුසියානු හමුදා විසින් යටත් කෙරුණ මෙය 1867 පටන් රුසියානු තුර්කිස්ථානයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය බවට පත් කරන ලදි. 1898 ට‍්‍රාන්ස්කැස්පියන් දුම්රිය මාර්ගය නගරය හරහා තනන ලද අතර පැරණි නගරය අසල ම නව නගරය ද ඉදි කරන ලදි.<br /> <br /> 1918-24 දක්වා තුර්කිස්ථාන ස්වාධීන සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවේ අගනුවර වූයේ මෙම නගරයයි. නමුත් 1924 දී තුර්කිස්ථානය දෙකඩ කිරීමත් සමග සමාකන්ඞ් අගනුවර වුව ද 1930 දී නැවතත් ටෂ්කන්ට් අගනුවර වශයෙන් තෝරාගන්නා ලදි. සෝවියට් පාලනය යටතේ මෙහි කර්මාන්තශාලා රාශියක් ආරම්භ වීමෙන් එය කාර්මික මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. රුසියානු හා යුක්රේනියානු සංක‍්‍රමණිකයන්ගේ ශීඝ‍්‍ර ආගමනය නිසා ජනගහයනය දෙගුණ තෙගුණ විය. <br /> <br /> 1966 සිදු වූ භූමිකම්පාවෙන් නගරය විනාශ වී ගිය ද වර්තමානයේ එය නැවතත් දියුණු තත්ත්වයට පත් ව තිබේ. 2008 දී නගරයේ මිලියන 2.2ක් වුව ද 2012 වන විට එය මිලියන 4.4ක් පමණ වෙතැයි කියනු ලැබේ. <br /> <br /> <br /> දේවිකා පි‍්‍රයදර්ශනී එදිරිවීර<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ට-ටෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B6%BA_(Life)&diff=1128 2017-09-20T11:20:09Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>සත්ත්වයකු නැති නම් ශාකයක් අකාබනික වස්තුවකින් හෝ මැරී ගිය ඓන්ද්‍රිය වස්තුවකින් හෝ වෙන්කොට හඳුනාගත හැකි ගුණාංගයකි. මේ අනුව ප‍්‍රජනනය, වර්ධනය, පරිවෘත්තිය, චලනය, ප‍්‍රතිචාරය, පරිසරය කෙරෙහි අනුවර්තනය ආදි විවිධ ගුණාංග ම`ගින් ජීවය පිළිබිඹු වේ. හැම ජීවියකු ම මේ හැම ලක්ෂණයක් ම පිළිබිඹු නොකරනවා විය හැකි ය. එසේ ම අජීවී දැය ද මෙකී ඇතැම් ලක්ෂණ පෙන්වනවා විය හැකි ය. එසේ වුව ද සමූහයක් ලෙස ගත් කල, මෙම ලක්ෂණවලින් සජීවී දැයේ මූලික ස්වභාවය පෙන්නුම් කරයි.<br /> <br /> සජීවී දෑ පිළිබඳ ඉතා පුළුල් දැනුම් සම්භාරයක් ඇති ජීව විද්‍යාඥයන්ට වුව ද ජීවය අර්ථ දැක්වීම දුෂ්කර කාර්යයක් වී තිබේ. සජීවී දෑ අජීවී දැයින් වෙන්කොට දැක්වීම ඔවුන් මුහුණ දෙන තවත් දුෂ්කර කාර්යයකි. නිදසුනක් වශයෙන් වයිරසයක් යනු තනිව ගත් කල අජීවී අංශුවකි. එහෙත් සජීවී ෙසෙලයක් තුළ දී මෙය සක‍්‍රිය වී ඉතා වේගයෙන් ප‍්‍රගුණ වන්නට පටන් ගනී. මේ නිසා ම ජීවය අර්ථ දක්වනු වෙනුවට සජීවී දෑ පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ඒ පිළිබඳව ගැඹුරු වැටහීමක් ලබා ගැනීමට ජීව විද්‍යාඥයෝ පෙළඹෙති.<br /> <br /> '''ජීවය පිළිබඳ අධ්‍යයනය''' : ජීව හැදෑරීම නම් වූ මෙය විශේෂිත ක්ෂේත‍්‍ර රාශියකට බෙදේ. නිදසුන් වශයෙන් ජීවයේ රසායනික ක‍්‍රියාවලිය පිළිබඳ වූ අධ්‍යයනය, ජෛව රසායනික විද්‍යාව නමි. එසේ ම ජීවියකු තමාට ආවේණික වූ සුවිශේෂ ලක්‍ෂණ, තම ජනිතයන්ට උරුම කරදීම පිළිබඳ වූ අධ්‍යයනය, ‘ප‍්‍රවේණි විද්‍යාව’ නම් වේ.<br /> <br /> පෘථිවියේ වෙසෙන විවිධ ජීවීන් සංඛ්‍යාව අතිවිශාල ය. විවිධ විශේෂ සංඛ්‍යාව පමණක් මිලියන දෙකකටත් අධික ය. අණ්වීක්ෂීය බැක්ටීරියාවේ පටන් සුවිශාල නිල් තල්මසා දක්වා මොවුහු තරමින් විවිධ වෙති. විවිධාකාර වූ පරිසරවල ජීවීහු වෙසෙති. හිරු රශ්මියෙන් වියැළුණු කාන්තාරවල සිට ධ‍්‍රැවීය පෙදෙස්වල වූ අයිස් ජලයේ ද ඝන වනාන්තරවල ද ජීවීහු වෙසෙති. හැසිරීම් රටා අනුව මෙන් ම ආහාර පුරුදු අනුව ද ජීවීහු විවිධාකාර වෙති. මෙසේ විවිධාකාර වූ වෙනස්කම් තිබුණ ද සියලූ ම ජීවීහු, එක ම වර්ගයේ රසායනික ද්‍රව්‍යවලින් සමන්විත වන්නා සේ ම එක ම ආකාරයේ රසායනික ප‍්‍රතික‍්‍රියා ද කරති.<br /> <br /> <br /> '''ජීවීන්ගේ ලක්‍ෂණ''' : ජීවීන් සතු මූලික ලක්‍ෂණ තවදුරටත් මෙහි විස්තර කර දක්වමු.<br /> <br /> :'''ප‍්‍රජනනය''' : ලිංගික හා අලිංගික යනුවෙන් ප‍්‍රජනනය දෙයාකාරයකින් සිදුවේ. අලිංගික ප‍්‍රජනනයේ දී ජීවියකුගෙන් සර්ව සමාන අලූත් ජීවියකු වර්ධනය වේ. ඇතැම් පහත් ජීවීන් හා ශාක අලිංගිකව ප‍්‍රජනනය වේ. ලිංගික ප‍්‍රජනනයේ දී ලිංගික ෙසෙල දෙකක් එක්වීමෙන් අලූත් ජීවියෙක් වර්ධනය වේ. බොහෝ විට මෙම ෙසෙල පිරිමි හා ගැහැනු ජනකයන් දෙදෙනාගෙන් බිහි වේ. මිනිසා මෙන් ම උසස් සතුන් හා ශාක ද ලිංගිකව ප‍්‍රජනනය වේ.<br /> <br /> :'''වර්ධනය''' : පරිණත වීමත් සමග ජීවීන් ක‍්‍රමවත්ව වැඞීම, වර්ධනයයි. CO2 H2O වැනි සරල අණු ශාක තුළට ගෙන ඒවා රසායනිකව සංකීර්ණ ශාක ද්‍රව්‍ය බවට පත් කිරීමෙන් ශාක වර්ධනය වේ. සතුන් ආහාර ගෙන ඒවා සත්ත්ව පටක බවට පත් කිරීමෙන් වර්ධනය සිදු වේ.<br /> <br /> :'''පරිවෘත්තිය''' : ජීවීන් තුළ තිබෙන අණු හා ශක්ති ප‍්‍රයෝජනයට ගත හැකි තත්ත්වයට පත් කරන සියලූ ම රසායනික ක‍්‍රියාවලි පරිවෘත්තියට අයත් වේ. නව පටක වර්ධනය කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය අණුක තැනුම් ඒකක සැපයෙන්නේ ද පරිවෘත්තියේ දී ය. මෙකී තැනුම් ඒකක, එක්කෝ ආහාර ද්‍රව්‍ය බිඳ හෙළීමෙන් ලබාගත යුතු වෙයි නොඑසේ නම් ජීවියා තුළ වූ සරල අණුවලින් ගොඩනගා ගත යුතු වෙයි.<br /> <br /> :'''චලනය''' : බොහෝ ජීවීන් කිනම් හෝ ආකාරයකින් චලනය වේ. උදා. ශාකයකට ආලෝකය දෙසට නැමෙන්නට පුළුවන. ඇතැම් මල්වල පෙති රාත‍්‍රියේ දී හැකිළේ. ශාකවලට මෙන් නොව සතුනට තම ආහාර සොයා යාමට සිදු වේ. මේ නිසා මොවුන්ගේ චලන වඩාත් ප‍්‍රකට ව පෙනේ.<br /> <br /> :'''ප‍්‍රතිචාරය''' : ජීවීහු තම වටාපිටාවේ සිදුවන වෙනස්වීම් කෙරෙහි සංවේදී වන අතර ඒ කෙරෙහි ප‍්‍රතිචාර ද දක්වති. ජීවීන් තුළ ප‍්‍රතිචාර ඇති කරවන වෙනස්වීම්, උත්තේජ යනුවෙන් හැඳින්වේ. ආලෝකය, උෂ්ණත්වය වැනි සාධක උත්තේජ ලෙස ක‍්‍රියා කරයි. නිදසුන් වශයෙන් ගොළුබෙල්ලකුට සිය කටුව තුළට සංකෝචනය විය හැකි ය. ශාකයක් සූර්යාලෝකය දෙසට වැඬේ. බැක්ටීරියාවකට තමාට හානිකර ද්‍රව්‍ය වෙතින් ඉවතට පිහිනා යා හැකි ය.<br /> <br /> :'''අනුවර්තනය''' : ජීවියකුට තම පරිසරයේ නොනැසී ප‍්‍රජනනය වීමේ හැකියාව ලබා දෙන ලාක්ෂණික ගුණය අනුවර්තනයයි. ජීවියකු අනුවර්තනය වීමේ දී ජීවියාගේ ජානවල (ප‍්‍රවේණි ඒකකවල) වෙනස්වීම් සිදුවන අතර ඒවා පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ගෙන යැවේ. මෙසේ තම වර්ගයා නොනැසී පවත්වා ගැනීමට නම්, පරිසරයේ ඇතිවන දීර්ඝකාලීන වෙනස්වීම්වලට ද ජීවීන් අනුවර්තනය විය යුතු ය.<br /> <br /> :'''ජීවීන් හා පරිසරය''' : සියලූ ම සතුන් හා ශාක තම භෞතික වටාපිටාව මතත් වෙනත් ජීවීන් මතත් බොහෝ සේ යැපේ. ජීවියකුට නොනැසී සිටීම සඳහා තම පරිසරය වෙතින් ඇතැම් අවශ්‍යතා ලැබිය යුතු වෙයි. උදා. වශයෙන් සියලූ ම සජීවී දැයට ජලය හා වෙනත් රසායනික ද්‍රව්‍ය රාශියක් අවශ්‍ය වෙයි. එසේ ම ජීවීන්ට ජීවත් විය හැකි වන්නේ එක්තරා උෂ්ණත්ව පරාසයක් තුළ පමණි. ජීවය පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය සාධක ඇත්තේ පෘථිවි තලය මතත් ඊට සමීප ව පිහිටි ජෛවගෝලය නමැති ප‍්‍රදේශය තුළත් ය.<br /> <br /> :ජීවීන් හා පරිසරය අතර සම්බන්ධතාව අධ්‍යයනය, පරිසර විද්‍යාව නමි. භූ විද්‍යාත්මක පිහිටීම, දේශගුණය, පසෙහි ස්වභාවය ආදි ගුණාංගවලින් ජීවියාගේ භෞතික පරිසරය සෑදී ඇත. එම පරිසරයේ ම සිටින ජීවීන්ගෙන් ජීවියාගේ ජෛවීය පරිසරය සමන්විත වෙයි.<br /> <br /> :'''ජීවීන්ගේ ව්‍යූහය''' : සියලූ ම ජීවීන් සමන්විත වන්නේ සෛලවලිනි. සරල ම ජීවියා එක් සෛලයකින් පමණක් සමන්විත වුව ද මිනිසා වැනි සංකිර්ණ ජීවීහු සෛල බිලියන ගණනකින් සමන්විත වෙත්.<br /> <br /> :බැක්ටීරියා, බොහෝ ඇල්ගී වර්ග හා ප්‍රොටොසොවාවන් තම මුළු ජීවිත කාලය ම ගෙවන්නේ තනි සෛල වශයෙනි. තවත් සමහර ඇල්ගී වර්ග හා ප්‍රොටොසොවාවෝ සමූහවාසී ව වෙසෙති. බොහෝ සත්ත්ව හා ශාක විශේෂ බහු සෛලීය ජීවීහු වෙති (සෛලය බ).<br /> <br /> :'''පටක අවයව හා අවයව පද්ධති''' : උසස් ජීවීහු විශේෂිත වූ සෛල වර්ග රාශියකින් සමන්විත වෙති. මේවා සමූහ වශයෙන් එකතු වීමෙන් වඩාත් සංකීර්ණ ව්‍යූහ සෑදී ඇත. ව්‍යූහයෙන් හා කෘත්‍යයෙන් සමාන වූ සෛල සමූහයකින් පටකයක් සමන්විත වෙයි. නිග පේශී පටක හා ස්නායු පටක සත්ත්ව පටකවලට අයත් වෙයි. ශාකවල ද පටක වර්ග කීපයක් ඇත. උදාග මුල්වල සිට ශාකයේ පත‍්‍රවලට ජලය හා ඛනිජ ද්‍රව්‍ය ගෙන යැවෙන්නේ සෛලමය පටක මගිනි.<br /> <br /> <br /> වඩාත් උසස් ජීවින්ගේ මූලික ව්‍යූහමය හා කෘත්‍යමය ඒකකය, අවයව නම් වේ. මොවුන්ගේ එක් එක් ජීව ක‍්‍රියාවලිය, එක් ව කටයුතු කරන අවයව සමූහයක් මඟින් ඉටු කෙරේ. එවැනි අවයව සමූහයක් අවයව පද්ධතියක් යනුවෙන් හැඳින්වේ. උදා. රුධිර සංසරණ පද්ධතිය, ජීරණ පද්ධතිය, ප‍්‍රජනන පද්ධතිය.<br /> ජීවයේ රසායනික පදනම : ජීවීන් තුළ වඩාත් ම සුලභ ව අඩංගු මූලද්‍රව්‍ය කාබන්, නයිටි‍්‍රජන්, හයිඩ‍්‍රජන්, ඔක්සිජන්, පොස්පරස් සහ සල්පර් ය. මෙයට අමතර ව කැල්සියම්, යකඩ, මැන්ගනීස්, පොටෑසියම්, සෝඩියම් වැනි මූලද්‍රව්‍ය ද සුළු ප‍්‍රමාණවලින් අඩංගු වෙයි. ජීවීන්ට වැදගත් වූ සරලතම රසායනික සංයෝගය ජලයයි. බොහෝ ජීවීහු 50%ත් 90%ත් අතර ජල ප‍්‍රමාණයකින් සමන්විත වෙති. මේ හැර ජීවීන් තුළ අඩංගු ප‍්‍රධාන සංයෝග සියල්ලෙහි කාබන් අඩංගු වෙයි. කාබොහයිඞ්රේට, ලිපිඩ, ප්‍රෝටීන හා නියුක්ලෙයික් අම්ල යනු කාබන් අඩංගු ප‍්‍රධාන සංයෝග හතරකි.<br /> <br /> ජීවයේ සම්භවය හා වෙනත් ග‍්‍රහලෝකවල ජීවයේ පැවැත්ම : ජීවය පිළිබඳ වූ ප‍්‍රධානතම ගැටලූ දෙකට නිශ්චිත පිළිතුරු සෙවීමේ කාර්යයෙහි විද්‍යාඥයෝ කලෙක පටන් නියැළී සිටිති. පෘථිවිය මත ජීවය ආරම්භ වූයේ කෙසේ ද? විශ්වයේ වෙනත් තැනෙක ජීවය පවතින්නේ ද? යන්න පිළිබඳ පර්යේෂණ දිගට ම සිදු කෙරේ.<br /> <br /> ජීවය වනාහි ඇතැම් භෞතික මෙන් ම රසායනික තත්ත්ව යටතේ ස්වාභාවිකව හටගන්නා දැයක් බැව් රසායනික පරිණාමය පිළිබඳ වූ වාදයෙන් කියැවේ. විශ්වයේ බොහෝ ස්ථානවල මෙවැනි තත්ත්ව ඇති වන්නට ඇතැයි යන්න තාරකා විද්‍යාඥයන්ගේ විශ්වාසයයි. මේ අනුව වෙනත් ග‍්‍රහලෝකවල ද ජීවය පහළවන්නට ඇතැයි යන්න <br /> <br /> අප වෙසෙන සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයට ඔබ්බෙන් පිහිටි බොහෝ ග‍්‍රහලෝකවල ජීවය තිබිය හැකි බැව් බහිර්ජීවවිද්‍යාඥයන්ගේ විශ්වාසයයි. එසේ වුව ද පෘථිවියත් මෙම ග‍්‍රහලෝකත් අතිවිශාල දුර ප‍්‍රමාණවලින් වෙන් වේ. මෙවැනි ග‍්‍රහලෝක හඳුනාගැනීම, නූතන තාක්ෂණයෙන්වත් කළ නොහැකි ව පවතී. මෙනිසා ම අපට ග‍්‍රහලෝකවල ද ජීවය පහළවන්නට ඇතැයි යන්න විද්‍යාඥයන්ගේ නිගමනයයි. විශ්වයේ අන් ස්ථානවල ජීවය සඳහා තතු සොයා යාමත් විශ්වයේ ජීවය පිළිබඳ අධ්‍යයනයත් බහිර්ජීවවිද්‍යාව යනුවෙන් හැඳින්වේ.<br /> <br /> අප වෙසෙන සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයට ඔබ්බෙන් පිහිටි බොහෝ ග‍්‍රහලෝකවල ජීවය තිබිය හැකි බැව් බහිර්ජීවවිද්‍යාඥයන්ගේ විශ්වාසයයි. එසේ වුව ද පෘථිවියත් මෙම ග‍්‍රහලෝකත් අතිවිශාල දුර ප‍්‍රමාණවලින් වෙන් වේ. මෙවැනි ග‍්‍රහලෝක හඳුනාගැනීම, නූතන තාක්ෂණයෙන්වත් කළ නොහැකි ව පවතී. මෙනිසා ම අපට වෙනත් ග‍්‍රහලෝක මත පවතින ජීවය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කළ හැකි වන්නේ තෙරක් නැති අභ්‍යවකාශය හරහා සන්නිවේදනය කිරීමේ හැකියාවක් ඇති බුද්ධිමත් ජීවීන් ඒවායේ වාසය කරන්නේ නම් පමණි. විශ්වයේ ඈත එපිට ශිෂ්ටාචාර ඇත්නම් ඒවායේ සිට නික්මෙන සන්නිවේදන සංඥාවලට සවන් දීම සඳහා රේඩියෝ දුරේක්ෂ භාවිත කිරීමට පවා අද විද්‍යාඥයන් පටන්ගෙන ඇත.<br /> <br /> ජයන්ති පින්නගොඩවෙනත් ග‍්‍රහලෝක මත පවතින ජීවය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කළ හැකි වන්නේ තෙරක් නැති අභ්‍යවකාශය හරහා සන්නිවේදනය කිරීමේ හැකියාවක් ඇති බුද්ධිමත් ජීවීන් ඒවායේ වාසය කරන්නේ නම් පමණි. විශ්වයේ ඈත එපිට ශිෂ්ටාචාර ඇත්නම් ඒවායේ සිට නික්මෙන සන්නිවේදන සංඥාවලට සවන් දීම සඳහා රේඩියෝ දුරේක්ෂ භාවිත කිරීමට පවා අද විද්‍යාඥයන් පටන්ගෙන ඇත.<br /> <br /> <br /> ජයන්ති පින්නගොඩ<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%BA_(Biometrics)&diff=1127 2017-09-20T11:19:03Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>පරිගණක තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් පුද්ගලයන්ගේ අනන්‍යතාව හඳුනාගත හැකි / තහවුරු කිරීමේ ස්වයංකි‍්‍රය ක‍්‍රමවේද නිර්මාණය කිරීමේ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත‍්‍රය ජීවමිතිකය ලෙස හැඳින්වේ. ‘Bio’ මගින් ‘ජෛව’ හෝ ‘ජීව’ යන අර්ථයත් ‘Metrics’ මගින් ‘ප‍්‍රමාණාත්මක විශ්ලේෂණය' යන අර්ථයත් පාදක කර ගනිමින් Biometrics හෙවත් ජීවමිතිකය ගොඩනැගී ඇත.<br /> <br /> මේ අනුව පුද්ගලයන්ගේ සහජ ලක්ෂණ වන ඇඟිලි සලකුණු, ඇසේ කනීනිකාවේ ලක්ෂණ, ඡායාරූප මගින් පිළිබිඹු වන මුහුණේ ලක්ෂණ හා කටහඬවල රටා ආදිය පුද්ගල අනන්‍යතාව තහවුරු කරගැනීම සඳහා දැනටමත් භාවිත වේ. මෙම තාක්ෂණය මගින් ක්ෂණික ව හා නිවැරදි ව පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීමට හැකි වීම, රාජ්‍ය ආරක්ෂක කටයුතු හා එදිනෙදා කාර්යාල කටයුතු සඳහා ඉමහත් රුකුලක් වී ඇත.<br /> <br /> වේලාපත් සැකසීම, සේවක වේතන ලැයිස්තු සැකසීම, පරිගණක ගිණුම් සැකසීම, දුරකතන / පිටපත් යන්ත‍්‍ර භාවිතය, පැමිණීමේ හා පිටවීමේ වේලාවන් සනිටුහන් කිරීම ආදිය මෙවැනි කාර්යාල ප‍්‍රයෝජනවලින් සමහරක් වන අතර, ඇතුළුවීම සීමිත ආරක්ෂිත ස්ථානවලට ඇතුළුවීම, ත‍්‍රස්තවාදීන් / භයානක පුද්ගලයන්ගේ හැසිරීම් / ගමන් රටා පිළිබඳ තොරතුරු දැනගැනීම, ආරක්ෂිත කටයුතු ආශි‍්‍රත ප‍්‍රයෝජන අතුරින් සමහරක් වේ. දැනට විවිධ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ භාවිතයේ දී හා විද්‍යුත් තැපැල් හා වෙබ් අඩවි භාවිතයේ දී ආරක්ෂිතභාවය සඳහා අනන්‍යතාව තහවුරු කර ගැනීමට යොදාගන්නා ‘මුරපද’ (Password) අමතකවීම, සොරාගැනීම වැනි ගැටලු මගහරවා ගැනීමට, ජීවමිතිකය යොදාගැනීම දැන් බොහෝ සේ ජනපි‍්‍රය වෙමින් පවතී.<br /> <br /> ජීවමිතික කටයුතු සඳහා යොදාගන්නා පරිලෝකන යන්ත‍්‍ර භාවිතය මුල් අවධියේ දී විශාල ලෙස මිල අධික වුව ද තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමග එය දැරිය හැකි මට්ටමකට අඩු වී ඇත.<br /> <br /> ඇඟිලි සලකුණු මගින් වේලාව සටහන් කරන යන්ත‍්‍රයක්<br /> <br /> <br /> ෂාමලා තිරිමාන්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%BA_(Biometrics)&diff=1126 2017-09-20T11:18:34Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>පරිගණක තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් පුද්ගලයන්ගේ අනන්‍යතාව හඳුනාගත හැකි / තහවුරු කිරීමේ ස්වයංකි‍්‍රය ක‍්‍රමවේද නිර්මාණය කිරීමේ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත‍්‍රය ජීවමිතිකය ලෙස හැඳින්වේ. ‘Bio’ මගින් ‘ජෛව’ හෝ ‘ජීව’ යන අර්ථයත් ‘Metrics’ මගින් ‘ප‍්‍රමාණාත්මක විශ්ලේෂණය' යන අර්ථයත් පාදක කර ගනිමින් Biometrics හෙවත් ජීවමිතිකය ගොඩනැගී ඇත.<br /> <br /> මේ අනුව පුද්ගලයන්ගේ සහජ ලක්ෂණ වන ඇඟිලි සලකුණු, ඇසේ කනීනිකාවේ ලක්ෂණ, ඡායාරූප මගින් පිළිබිඹු වන මුහුණේ ලක්ෂණ හා කටහඬවල රටා ආදිය පුද්ගල අනන්‍යතාව තහවුරු කරගැනීම සඳහා දැනටමත් භාවිත වේ. මෙම තාක්ෂණය මගින් ක්ෂණික ව හා නිවැරදි ව පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීමට හැකි වීම, රාජ්‍ය ආරක්ෂක කටයුතු හා එදිනෙදා කාර්යාල කටයුතු සඳහා ඉමහත් රුකුලක් වී ඇත.<br /> <br /> වේලාපත් සැකසීම, සේවක වේතන ලැයිස්තු සැකසීම, පරිගණක ගිණුම් සැකසීම, දුරකතන / පිටපත් යන්ත‍්‍ර භාවිතය, පැමිණීමේ හා පිටවීමේ වේලාවන් සනිටුහන් කිරීම ආදිය මෙවැනි කාර්යාල ප‍්‍රයෝජනවලින් සමහරක් වන අතර, ඇතුළුවීම සීමිත ආරක්ෂිත ස්ථානවලට ඇතුළුවීම, ත‍්‍රස්තවාදීන් / භයානක පුද්ගලයන්ගේ හැසිරීම් / ගමන් රටා පිළිබඳ තොරතුරු දැනගැනීම, ආරක්ෂිත කටයුතු ආශි‍්‍රත ප‍්‍රයෝජන අතුරින් සමහරක් වේ. දැනට විවිධ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ භාවිතයේ දී හා විද්‍යුත් තැපැල් හා වෙබ් අඩවි භාවිතයේ දී ආරක්ෂිතභාවය සඳහා අනන්‍යතාව තහවුරු කර ගැනීමට යොදාගන්නා ‘මුරපද’ (Password) අමතකවීම, සොරාගැනීම වැනි ගැටලූ මගහරවා ගැනීමට, ජීවමිතිකය යොදාගැනීම දැන් බොහෝ සේ ජනපි‍්‍රය වෙමින් පවතී.<br /> <br /> ජීවමිතික කටයුතු සඳහා යොදාගන්නා පරිලෝකන යන්ත‍්‍ර භාවිතය මුල් අවධියේ දී විශාල ලෙස මිල අධික වුව ද තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමග එය දැරිය හැකි මට්ටමකට අඩු වී ඇත.<br /> <br /> ඇඟිලි සලකුණු මගින් වේලාව සටහන් කරන යන්ත‍්‍රයක්<br /> <br /> <br /> ෂාමලා තිරිමාන්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92&diff=1125 2017-09-20T11:17:53Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>වරා මල හා සමාන හැඩයෙන් යුත් පැණි සහිත මලක් ඇති ශාකයක් ජීවන්ති ලෙස හැඳින්වේ. තුන්දොස් සමනය කිරීමේ හැකියාව ඇති, එසේ ම රසායනය හා ශරීරයට බලය ලබාදීමට හැකි ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨ ශාකයක් බව මෙයට යෙදී ඇති ‘ශාකශ්‍රේෂ්ඨා’, ‘පයශ්චිනී’, ‘ජීවනී’ හා ‘මංගල්‍ය’ යන නම්වලින් ප‍්‍රකාශ වේ.<br /> <br /> ආයුර්වේද මූල ග‍්‍රන්ථයන්හි එසේ සඳහන් වුව ද වර්තමානයේ මෙම ශාකය පිළිබඳ ව මතභේද පවතී. බොහෝ වෛද්‍යවරුන්ගේ මෙන් ම උද්භිද විද්‍යාඥයින්ගේ ද මතය වනුයේ මෙය Leptadania reticulata W &amp; A නම් උද්භිද විද්‍යා නාමය දරන ශාකය බවයි. ඇතැම් වෛද්‍යවරු ජීවන්ති වශයෙන් Dendrobium macreal නම් වූ ඕකිඞ් විශේෂය භාවිත කරති.<br /> <br /> ඉන්දියාවේ ඇතැම් ප‍්‍රාන්තයන්හි Dregia volubilis යන ලතාව ද පංජාබ් ප‍්‍රාන්තයෙහි Cimicifuga foetida යන ශාකය ද ජීවන්ති වශයෙන් පාවිච්චි වන බව වාර්තා වී ඇතත් එම ශාක දෙකෙහි ම ජීවන්තිවල ඇතැයි කියන ගුණ හොඳින් විද්‍යමාන නොවේ.<br /> <br /> ආයුර්වේද මූල ග‍්‍රන්ථයන්හි දැක්වෙන පරිදි අරළු ශාකයේ වර්ග හතෙන් එකක් ද ජීවන්ති ලෙස හැඳින්වේ. වියළුණ අරළු ගෙඩිය බාහිරින් රත්රන් වැනි කහපාටින් යුක්ත නම් එය ජීවන්ති ප‍්‍රභේදය බව ද එම ජීවන්ති අරළු, විශේෂයක් රහිත ව සියලූ රෝග සඳහා යෙදිය හැකි බව ද ‘භාවප‍්‍රකාශ’ ග‍්‍රන්ථයෙහි දැක්වේ. එසේ ම රසකිඳ ශාකය සඳහා යෙදෙන පර්යායයක් (සමාන පදයක්) ලෙස ද ජීවන්ති යන්න යෙදේ.<br /> <br /> <br /> එම්. එච්. ඒ. තිසේරා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B6%B1_%E0%B6%BB%E0%B7%9A%E0%B6%9B%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Life_Line)&diff=1124 2017-09-20T11:14:02Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>සාමුද්‍රිකා (හස්තරේඛා) ශාස්ත‍්‍රයට අනුව මිනිස් අත්ලෙහි පිහිටා ඇති රේඛා අතුරින් ශීර්ෂ රේඛාවට පසුව වැදගත් ම රේඛාව වන්නේ ජීවන රේඛාවයි. කිසියම් පුද්ගලයකුගේ ශාරීරික යෝග්‍යතාව, සෞඛ්‍ය ගැටලූ සහ සිරුර සම්බන්ධ වන ඕනෑ ම කරුණක් මෙම රේඛාව මත නිරූපණය වේ. පුද්ගලයකු රෝගී වන සහ මිය යන වකවානුව, විවාහ වන වකවානුව, හදිසි අනතුරු සහ ඥාති මරණ පිළිබඳ විස්තර ද හඳහන මගින් නිරූපිත ඒරාෂ්ඨක කාල පිළිබඳ නිවැරදි තොරතුරු ද ජීවන රේඛාව මගින් දැන ගත හැකි ය. තව ද පුද්ගලයකු සිය ජීවිතයට මුහුණදීමට දක්වන ධෛර්යය සම්පන්නභාවය සහ අන්‍යයන් පරදවා ඉහළට නැගීමට ඇති වන දැඩි ආශාව ද ලිංගික කටයුතු හා ජනිතයන් බෝ කිරීමේ ඇල්ම ද (එනම් සාර්ථක ප‍්‍රජනක පද්ධතියක්) විදේශයන්හි පදිංචිවීම් ද ජීවන රේඛාව මගින් දැන ගත හැකි ය. දරු උපත්, නව නිවාසවලට ගෙවැදීම්, නව ව්‍යාපාර ඇරැුඹීම් පිළිබඳ විස්තර ද ජීවන රේඛාව මගින් දැන ගත හැකි අනිකුත් අංගයෝ වෙති. මෙම විස්තර දැන ගැනීම සඳහා ගුරු සහ කුජ මණ්ඩලවලින් හෝ ඒ අතරින් ඇරැඹෙන ජීවන රේඛාව මැණික් කටුවෙන් අවසන් වන තෙක් හෝ ඉතා සියුම්ව පරීක්ෂාවට ලක් කළ යුතු වේ. <br /> <br /> (රූප සටහන අංක 1)<br /> <br /> අත්ලෙහි සෑම රේඛාවක ම අංශ දෙකක් පවතී. ගතිගුණ සහ එම රේඛාවෙහි දිගට කාලය ගත වීම යනු මෙම අංශ දෙකයි. ජීවන රේඛාවෙහි ද මෙම අංශ දෙක මෙසේ ම පවතී. එම රේඛාවෙහි ඉහළ කොටස්වල දී එනම් දබරැුගිල්ල පාමුල කොටස්වල දී (රූප සටහන අංක 1) වයස 21ට පහළින් සිදුවන සිදුවීම් සටහන් වේ. දබරැුගිල්ලෙහි අවසන් පුරුකෙහි මහත ප‍්‍රමාණය ජීවන රේඛාව මතුපිට වයස 21 සළකුණු කරයි. ඉන් අනතුරුව (1 වන රූප සටහනෙහි පරිදි) ජීවන රේඛාව මතුපිට කාල නිර්ණය පෙන්නුම් කරයි. රේඛාවෙහි සමාන දිග ප‍්‍රමාණ සමාන වයස් පරතර පිළිබිඹු නොකරන බව මෙහි දී සිහියේ තබාගැනීම වැදගත් වේ. <br /> <br /> ජීවන රේඛාවේ ස්වභාවය : මෙම රේඛාව දිග විය යුතු ය. පටු සහ ගැඹුරු විය යුතු ය. සියලූ ම ආකාරයේ කැඞීයාම් කතිර ලකුණු හෝ වර්ණයෙහි අඩුවැඩිවීම් නොතිබිය යුතු ය. මෙවැනි ශක්තිමත් ජීවන රේඛාවක් දීර්ඝායුෂ පිළිබඳ බලාපොරොත්තු සපල කරයි. එසේ ම ඉහළ ජීවන ශක්තියක් ද අසනීපවලින් ඉක්මනින් සුවවීමේ හැකියාව ද එළිමහනේ කායික ශක්තිය වැය කරන ව්‍යායාමවලට පි‍්‍රයවීම ද ස්වභාව ධර්මයා කෙරෙහි ඇති කැමැත්ත ද මෙබඳු ජීවන රේඛාවකින් නිරූපණය වේ. <br /> <br /> ජීවන රේඛාව කැබැලි කැඞී දම්වැල් ලෙස පිහිටන්නේ නම් එය දුර්වල සෞඛ්‍ය තත්්ත්වයක් පෙන්නුම් කිරීමකි. මෘදු අතක දී මෙම තත්ත්වය වඩාත් උග‍්‍ර වේ. අත තද නම් සෞඛ්‍යමය දුර්වලතා වඩා හොඳින් දරා ගනු ලැබේ. මෙවැනි දම්වැල් ස්වරූපයකට පසුව ජීවන රේඛාව පහතට ගමන් කිරීමේ දී සාමාන්‍ය ස්වරූපයක් ගන්නේ නම් ඔහුගේ අසනීප ද එම වයස වන විට අවසන් වී සෞඛ්‍යය ද යහපත් අතට හැරෙනු ඇත. මෙහි දී අත්දෙක ම පරිශීලනය කළ යුතු ය. දකුණු අත පාවිච්චි කරන අයකුගේ ජීවන රේඛාවෙහි අඩුපාඩු හෝ කැඞීයාම් පිහිටා ඇත්තේ වම් අතෙහි පමණක් නම් හානි සිදුවීමේ ප‍්‍රවණතාව පමණක් පවතින අතර හානිය ප‍්‍රබල ව සිදු නොවේ. දෑතෙහි ම එම ලක්ෂණය නොමැති හෙයිනි. මෙවැනි අවස්ථාවක දී දකුණු අතෙහි එම කාලවකවානුව තුළ දී ම ජීවන රේඛාව කැඞී ඇත්නම් මරණය සිදුවිය හැකි ය. මෙහි දී ජීවන රේඛාවේ එක් අන්තයක් සිකුරු මණ්ඩලය දෙසට හැරී පැවතීම මරණය සනාථ කරයි. <br /> <br /> ගුරු (Jupiter) මණ්ඩලයෙන් ජීවන රේඛාව පටන් ගැනීමේ දී මෙම පටන් ගන්නා ස්ථානය අනුව ඔහුගේ ජීවිතයේ ස්වභාවය ගැන වැටහීමක් ඇති කර ගත හැකි ය. ගුරු මණ්ඩලය තුළට කුඩා අතු රේඛා විහිදුවන හෝ කෙලින් ම ගුරු මණ්ඩලයෙන් ආරම්භ වන ජීවන රේඛා හිමියා සමාජයේ ඉහළ යාම සඳහා දැඩි ආශාවෙන් පෙළෙන්නෙකි. මේ සඳහා ඔහු ධනය, බලය සහ දැනුම රැස්කර ගනී. එවැන්නෝ අධ්‍යාපනය, දේශපාලන බලය හෝ ව්‍යාපාර දියුණු කරගැනීම අධිෂ්ඨාශීලීව සිදු කර ගනිති. <br /> ජීවන රේඛාව සහ ශීර්ෂ රේඛාව ආරම්භයේ දී එකිනෙකට දක්වන සම්බන්ධතාව : ගුරු මණ්ඩලය යට දී ශීර්ෂ රේඛාව ජීවන රේඛාව හා තදින් බැඳී පවතී නම් ඒ අයගේ ආත්ම විශ්වාසය පිළිබඳ අඩුකමක් පවතී. ඔවුහු කුඩා වියෙහි දී ප‍්‍රමාණවත් නිදහසක් ලබා නැත. කුඩා වියෙහි දී දෙමාපියන් මිය යාම නිසා වෙනත් අයගේ රැකවලෙහි හැදෙන දරුවන්ගේ ද මෙම සලකුණ දැකිය හැකි ය. ශීර්ෂ රේඛාව හා ජීවන රේඛාව එතරම් දුරක් නොබැඳී තියුණු කෝණයක් සාදමින් පැවතීම ඉතා හොඳ ලක්ෂණයකි. මෙහි දී ප‍්‍රවේශම් සහගත විචක්ෂණශීලී පුද්ගලයෙක් බිහි වේ. <br /> <br /> ශීර්ෂ රේඛාව ජීවන රේඛාවේ නොගෑවී පිහිටා ඇත්නම් ඇති වන තත්ත්වය වන්නේ පුද්ගලයාට කි‍්‍රයා කිරීම සඳහා විශාල නිදහසක් ලැබීමයි. අවස්ථානුකූලව කථා කරයි. ඕනෑ ම අවස්ථාවකට ඔහු සූදානම් වේ. ජීවිතයෙන් පලා නොයයි. කිසි විටෙක සිය දිවි තොර කර නොගනී. චරිතාංග නළුවන්, නීතිඥයන් වැනි ස්වකීය භූමිකාව වහා ම තේරුම් ගත යුතු වෘත්තීන්ට ඉතා වැදගත් වන පිහිටීමකි. ජීවන රේඛාව හා ශීර්ෂ රේඛාව අතර දුර ප‍්‍රමාණය ඉතා වැඩි නම් එම පුද්ගලයන්ගේ සිතිවිලි විසිරී යාමට පටන් ගනී. ජීවිතයට කිසි ම අරමුණක් නැති වේ. <br /> <br /> ජීවන රේඛාවත් ශීර්ෂ රේඛාවත් හෘද රේඛාවත් ආරම්භක ස්ථානයේ එකට බැඳී පැවතීම අවාසනාව ගෙන එන ලකුණකි. මෙබඳු අය අවස්ථාව තේරුම් නොගෙන ඉතා සුළු කරුණක් ඔස්සේ ඕනෑවට වඩා කි‍්‍රයාකාරී වීමට ගොස් සමහර විට මරණය පවා ළඟා කර ගනිති. <br /> <br /> ජීවන රේඛාව මැද කොටසෙහි දෙකට බෙදී එක් කොටසක් චන්ද්‍ර මණ්ඩලය වෙතට ගමන් කරන්නේ නම් ඔවුහු දේශ දේශාන්තරයන්හි සංචාරය කරති. විදේශයන්හි හෝ උපන්බිමට බොහෝ දුරින් හෝ පදිංචි වෙති. නමුත් මේ ආකාරයට කරුණු සිදු කර ගැනීමට මේ අයට අත්ලෙහි ප‍්‍රත්‍යස්ථතාව අවශ්‍ය වේ. එසේ අත ප‍්‍රත්‍යස්ථ වන විට ඔවුන්ගේ කි‍්‍රයාශීලීභාවය වැඩි වේ. අත මෘදු නම් ඔවුන් සංචාරය පි‍්‍රය කළ ද එය ඉටු කර ගැනීමට අවශ්‍ය ශක්තිය මද වේ. ඒ වෙනුවට අත්ල මෘදු පුද්ගලයෝ මත්පැන් බීමට සහ සුඛ වින්දනයට ඇබ්බැහි වෙති. මේ නිසා මෘදු අතක් සහ දුර්වල ශීර්ෂ රේඛාවක් සහිතව ජීවන රේඛාවෙන් චන්ද්‍ර මණ්ඩලයට ගමන් කරන රේඛා පුද්ගලයින් මත්පැනට යොමු කරවනු ඇත.<br /> <br /> ජීවන රේඛාවෙන් පහළට එන කුඩා රේඛා සියල්ල ම තමා විසින් ජීවිතයේ දරන ලද අසාර්ථක උත්සාහයන් පෙන්නුම් කරයි. මෙහි දී කාර්යයන් අසාර්ථකවීම, ධනය හානිවීම, සිතට දුක්කරදර පීඩා ඇතිවීම සලකුණු වෙයි. ජීවන රේඛාවෙන් ඉහළට නගින කෙටි රේඛා එම කාල වකවානුවෙහි විවිධ දෑ පුද්ගලයන්ට ලබා දේ. මේවා සියල්ල ම ලැබීම් ය. සමහර විට විවාහය තුළ ලැබෙන දේ ද එමගින් නිරූපණය වේ. නව නිවසකට ගොඩවැදීම, දරුසම්පත් ලැබීම, දේපළ උරුම වීම, රැුකියාවක් ලැබීම ජීවන රේඛාවෙන් ඉහළට නගින කෙටි රේඛාවල අර්ථයයි. මෙම කෙටි රේඛා දික් වී මණ්ඩල දක්වා ගමන් කරන අවස්ථා ඇත. එවිට මෙම ලැබීම්වලට අදාළ මණ්ඩලයෙහි ගුණ ද එක් වේ. <br /> <br /> ජීවන රේඛාවෙන් මණ්ඩලවලට ගමන් කරන රේඛා : (රූප සටහන අංක 2) ඉහළට නගින රේඛාව ගුරු මණ්ඩලයට ගමන් කරන්නේ නම් ඔහු තමාගේ තත්ත්වයේ උසස්වීමක් ලබයි. ස්වකීය බලය වැඩිකර ගනී. රේඛා ඛණ්ඩය ජීවන රේඛාවෙන් නිකුත් වන වසරේ දී මෙය සිදු වේ. <br /> <br /> (රූප සටහන අංක 2) <br /> <br /> මෙම රේඛා ඛණ්ඩය දෛව රේඛාව පසෙකින් ශනි මණ්ඩලයට ගමන් කරන්නේ නම් ජීවන රේඛාවෙන් එම රේඛාව නික්මෙන වකවානුවෙහි තවත් ආදායම් මාර්ගයක් ඇති කර ගනී. එහි දූපත් සලකුණු ඇත්නම් මෙම නව කි‍්‍රයාමාර්ගය සාර්ථක වන්නේ අපහසුවෙනි. ජීවන රේඛාවෙන් එසැවෙන රේඛාව රවි මණ්ඩලයට ගමන් කරන්නේ නම් ඔහු එම වසරේ දී ප‍්‍රසිද්ධියට පත් වෙයි. එම අත කලාත්මක අතක් නම් කලා නිර්මාණයක් තුළින් ද කි‍්‍රයාකාරී (Spatulate) අතක් නම් නව නිපැයුමක් බිහිකිරීම තුළින් ද මෙලෙස ප‍්‍රසිද්ධියට පත් වේ. එම රේඛාව බුද මණ්ඩලයට ගමන් කරන්නේ නම් ඔහු වෙළෙඳ ව්‍යාපාරවලින් දියුණුව කරා යන ගමන එම අදාළ වසරේ දී ආරම්භ කරයි. <br /> <br /> ජීවන රේඛාව මත දූපත් සලකුණු තිබීම නොවැරදී ම සලකුණු කරන්නේ රෝගී තත්ත්වයකි. නමුත් එහි බලපෑම දූපත් සලකුණු පවතින කාල වකවානුවේ ප‍්‍රමාණයට පමණි. දූපත් සලකුණු අවසන් වෙත් ම නැවතත් නිරෝගී තත්ත්වයට පත් වේ. එසේ ම ජීවන රේඛාව ආරම්භයේ දී පැහැදිලිව පිහිටන දූපත් සලකුණ යම් අයකුගේ ජීවිතයේ උත්පත්තිය පිළිබඳ ව ඇති අබිරහසක් පිළිබඳව පවසයි. ජීවන රේඛාව කොටුවක් මැදින් ගමන් කරන්නේ නම් පුද්ගලයා අනතුරුදායක කාල සීමාවක් පසුකරන බවත් එහෙත් එම අනතුරුවලින් බේරීමට නියමිත බවත් හානියක් නොමැතිව එම මාරකය පසුකරන බවත් පෙන්නුම් කරයි. ජීවන රේඛාව සමග ම සිකුරු මණ්ඩලය පසින් පහළට ගමන් කරන සියලූ ම රේඛා හිතවත් රේඛා වේ. මෙම රේඛා ඛණ්ඩ සිය සහකාරිය, සහකරුවා, සහෝදරයින් හා ඥාතීන් නිරූපණය කරයි. නමුත් එසේ වන්නේ ඒ අය හිතවතුන් නම් පමණි. අහිතවතුන් සලකුණු වන්නේ ජීවන රේඛාවට ලම්භක ව කුජ මණ්ඩලයේ සහ සිකුරු මණ්ඩලය මත සිට ගමන් කරන හරස් රේඛාවලිනි (රූපසටහන් අංක 3). මෙසේ ජීවන රේඛාවට ලම්භකව වැටෙන සියලූ ම රේඛා කරදර ඇති කරයි. <br /> <br /> (රූප සටහන අංක 3)<br /> <br /> මෙම ලම්භක රේඛා මගින් කැපෙන්නේ ජීවන රේඛාව පමණක් නම් (A A) නිවසේ දී ඇති වන ඥාතීන් සමග ගැටුම් සහ ප‍්‍රකෝපකාරී සිදුවීම් ද ජීවන රේඛාව සහ දෛව රේඛාව යන දෙක ම කපමින් (B B) කරදර රේඛාව ඉදිරියට යන්නේ නම් එම කරදරය ආදායම් මාර්ග සහ ධනයට කරන හානි ද නිරූපණය කරයි. මේ දෙවන අවස්ථාවේ දී සිදුවීමෙහි දිනය ගණනය කළ යුත්්තේ දෛව රේඛාව මත ය. එම කරදර රේඛාව තවත් ඉදිරියට ගොස් රවි රේඛාව ද කපන්නේ නම් (C C) එම කරදරය සමාජීය වශයෙන් කරන හානිය නිරූපණය කරයි. දිනය ගත යුත්තේ රවි රේඛාව මත ය. එම කරදර රේඛාව හෘද රේඛාව හෝ විවාහ රේඛාව කපන්නේ නම් පේ‍්‍රම සම්බන්ධතාවලට හෝ විවාහයට විරුද්ධ පාර්ශ්වයෙන් සිදුවන හානි පෙන්නුම් කරයි (D D). මේ අවස්ථාවේ දී දිනය ගනු ලබන්නේ හෘද රේඛාව මත නොව ජීවන රේඛාව මත ය. මෙය ඉතා වැදගත් සිද්ධාන්තයකි. යම් අයකුගේ ආයුෂ ගණනය කිරීමේ දී ජීවන රේඛාවේ මුළු දුර ඔහුට නියමිත ආයුෂයි. එහෙත් රේඛාව මත වැටෙන අවලකුණු සහ අත්ලෙහි වර්ණය අනුව ආයුෂ කෙටි විය හැකියි. <br /> <br /> <br /> ජේ. එම්. කේ. ඩී. බී. සිරිවර්ධන<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80_%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B7%80_(Bio_gas)&diff=1123 2017-09-20T11:11:03Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජීව වායුව ඉන්ධන ප‍්‍රභවයකි. සුදුසු පාරිසරික සහ වායුරෝධක තත්ත්ව යටතේ කාබනික ද්‍රව්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ක‍්‍රියාකාරීත්වය මගින් පැසීමෙන් (Fermented) ජීව වායුව උත්පාදනය වේ. පොකුණු, මඩවගුරු සහ වැසිකිළි වළවල්වලින් මෙම වායුව අධික ලෙස පිටවේ. එම නිසා එය වගුරු වායුව නමින් ද හැඳින්වේ. <br /> <br /> මනුෂ්‍ය සහ සත්ත්ව මලමූත‍්‍ර, වල් පැළෑටි, ඉවතලන ආහාර වර්ග සහ 2%කට වඩා වැඩියෙන් කාබනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු කෘෂිකාර්මික හා කාර්මික අපද්‍රව්‍ය මගින් ජීව වායුව උත්පාදනය කළ හැකි ය. <br /> <br /> ජීව වායුව වායු මිශ‍්‍රණයකි. එහි මීතේන් වායුව 60%-70%ක පමණ ප‍්‍රමාණයක් තිබේ. මීට අමතරව කාබන්ඩයොක්සයිඞ් වායුව ද ස්වල්ප වශයෙන් හයිඩ‍්‍රජන් සල්පයිඞ්, නයිටි‍්‍රජන්, හයිඩ‍්‍රජන්, කාබන් මොනොක්සයිඞ් සහ වෙනත් හයිඩ්‍රො කාබනික සංයෝග වර්ග ද ඇත. මීතේන් වනාහි ගන්ධ, වර්ණ සහ රස රහිත වායුවකි. එහෙත් ජීව වායුවේ වෙනත් වායු වර්ග මඳ වශයෙන් තිබෙන බැවින් කුණු බිත්තර ගන්ධයෙන් යුක්ත වේ. මෙම වායුවේ ජලයේ ද්‍රාව්‍යතාව ඉතා අඩු ය. <br /> <br /> ජීව වායු මිශ‍්‍රණයේ දහනශීලී වායුව මීතේන් ය. මීතේන් පූර්ණ දහනයෙන් විශාල තාපයක් නිකුත් කරයි. <br /> ::::CH4 + 2O2 CO2 + 2H2O + AHC = KCal <br /> <br /> ජීව වායුව පිළිබඳ මූලික පරීක්ෂණ චීන ජාතිකයන් විසින් පවත්වා ඇති බව වාර්තා වේ. 1810 දී ඔවුන් විසින් එය නිර්වායු පැසීමේ ක‍්‍රියාවලියක දී ඇතිවන්නක් බව අනාවරණය කරන ලදි. 1897 දී බොම්බායේ රෝහලක පළමුවරට ජීව වායුව නිපදවා ප‍්‍රයෝජනයට ගෙන ඇත. මෙම වකවානුව තුළ දී එංගලන්තයේ ද ජීව වායුව උත්පාදනය කර රැුස් කරගන්නා උපකරණ සාදා ඇතැයි සැලකේ. <br /> <br /> පැසීම සංකීර්ණ ජීව රසායනික ක‍්‍රියාවලියකි. එම ජීව වායුව උත්පාදනය පියවර දෙකකින් සිදු වේ.<br /> :;1 වන පියවර :- කාබොහයිඩ්‍රේට්, පලතුරු, ප්‍රෝටීන සහ මේද වැනි සංකීර්ණ කාබනික ද්‍රව්‍ය බැක්ටීරියා මගින් බිඳීම සිදු වේ. එවිට ඇසිටික් අම්ලය, ලැක්ටික් අම්ලය, ප්‍රොපනොයික් අම්ලය, බියුටනොයික් අම්ලය, මෙතනෝල්, එතනෝල්, බියුටනෝල් වැනි සරල කාබනික ද්‍රව්‍ය සහ කාබන් ඩයොක්සයිඞ්, නයිටි‍්‍රජන්, හයිඩ‍්‍රජන් සල්ෆයිඞ් වායු සහ වෙනත් ද්‍රව්‍ය ඇති වේ.<br /> :;2 වන පියවර :- ඉහත පියවරේ දී සෑදෙන සරල කාබනික ද්‍රව්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ක‍්‍රියාකාරීත්වයෙන් මීතේන් සහ කාබන් ඩයොක්සයිඞ් බවට පරිවතර්තනය වේ.<br /> ::(C6H10O5)n + nH2O + බැක්ටීරියා - 3n CH4 + 3nCO2 + තාපය <br /> <br /> <br /> මෙම පියවර දෙක සිදුවීමේ වේගය ඒවායේ සමතුලිතතාව මත රැඳී ඇත. පළමු පියවර වඩා වේගවත් ව සිදුවුවහොත් බහුල ව අම්ල සෑදීම නිසා පැසීමේ මාධ්‍යය ආම්ලික වේ. එවිට දෙවන පියවරේ වේගය අඩු වී ක‍්‍රමයෙන් ක‍්‍රියාවලිය නවතියි.<br /> <br /> පැසීම විවිධ නිර්වායු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් (Anaerobic Micro Organisms) මගින් සිදු වේ. නිර්වායු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ පැවැත්ම උදෙසා පැසීම වාතය රහිත තත්ත්ව යටතේ සිදු විය යුතු ය. එවිට මීතේන් වායුව උත්පාදනය වේ. එහෙත් මාධ්‍යයේ වාතය පැවතුණ හොත් ඔක්සිජන් වායුව නිසා කාබනික ද්‍රව්‍ය බිඳී කාබන් ඩයොක්සයිඞ් වායුව සෑදෙයි. <br /> <br /> පැසීම සිදු කරන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් උෂ්ණත්වයට ඉතා සංවේදී වේ. ක්ෂණිකව සෙ. 30කට වැඩියෙන් උෂ්ණත්වය වෙනස් වීම ජීව වායු නිෂ්පාදනය කෙරෙහි ප‍්‍රබල බලපෑමක් ඇති කරයි. උෂ්ණත්ව පරතරය සෙ. 100ත් සෙ. 550ත් අතර පැවතීම මීතේන් වායුව වැඩිපුර සෑදීමට වඩාත් යෝග්‍ය වේ.<br /> <br /> පැසීම මනාව සිදුවීම පිණිස පැසීම සිදුවන ටැංකිය තුළ ජලය ප‍්‍රමාණවත් ලෙස තිබිය යුතු ය. ද්‍රාවණයේ මුළු බරින් 90%ක් පමණ ජලය තිබීම සහ ද්‍රාවණ මාධ්‍යයේ PH අගය 7.0ත් 8.5ත් අතර පවත්වා ගැනීම ක්ෂුද්‍ර ජීවී වර්ධනයට වඩාත් සුදුසු වේ. <br /> <br /> පළමුවෙන් ම ජීව වායු ජනකය තුළට කාබනික ද්‍රව්‍ය සහ ජලය එකතු කර වාතය රහිත තත්ත්ව යටතේ දිරාපත් වීමට සලස්වනු ලැබේ. නමුත් සත්ත්ව අශුචි වැනි ද්‍රව්‍ය හැර වෙනත් කාබනික ද්‍රව්‍ය වායු උත්පාදන ටැංකිය තුළට ඇතුළු කිරීමට ප‍්‍රථම සති 4-6 දක්වා කාලයක් දිරාපත් වීමට සැලැස්විය යුතු ය. ජීව වායු ජනකය තුළට නිර්වායු බැක්ටීරියා විනාශ වන ද්‍රව්‍ය එක් කිරීම නොකළ යුතු ය. <br /> <br /> ජීව වායු ජනක නිර්මාණය කිරීමේ ප‍්‍රධාන ක‍්‍රම දෙකකි. එනම් :<br /> :::1. වායු රැස් කරන පාවෙන ජීවවායු ජනක<br /> :::2. වායු රැස් කරන අචල ජීව වායු ජනක <br /> <br /> <br /> :;1. පාවෙන වායු රැස් කරන ජීව වායු ජනක : මෙය ප‍්‍රධාන කොටස් දෙකකින් යුක්ත ය. එනම් පැසීම සිදුවන කොටස සහ වායු ගබඩා කර තබන කොටස වේ. පැසීම සිදු වන කොටස සිලින්ඩරාකාර ළිඳකි. ළිඳ කැපීමෙන් පසු බිත්ති කඩා හැළීම වැළැක්වීම පිණිස ගඩොලින් බැඳීම කරනු ලැබේ. <br /> ::වායුව ගබඩා කර තැබීම පිණිස ඒ තුළ ඒකාක්ෂ ලෙස පාවෙන සිලින්ඩරාකාර භාජනයක් තිබේ. එම භාජනයේ විෂ්කම්භය ළිඳේ විෂ්කම්භයට වඩා මඳක් කුඩා වේ. සැහැල්ලූ ලෝහයකින් තැනීමෙන් එම බඳුනට <br /> ::ඉහළ පහළ ගමන් කිරීම පහසු වේ. වායුව කාන්දු නොවන පරිදි යකඩයෙන් තැනීම වඩාත් යෝග්‍ය වේ. <br /> ::වායු රැස්කරණයෙන් ජීව වායුව පිටතට ගැනීම පිණිස නැමෙන සුලූ නළ භාවිත කෙරේ. ළිඳ තුළ පැසෙන ද්‍රාවණය එම නළයට ඇතුළු නොවන පරිදි නළය වායු රැස්කරණයේ මඳක් ඉහළින් සවි කර ඇත. ජීව වායුව රැස් වීමේ දී ඇති කෙරෙන පීඩනය නිසා සිලින්ඩරය ඉහළට එසැවේ. <br /> <br /> රූපය 1<br /> <br /> ::ජීව වායු ජනකය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම ආරම්භයේ දී යකඩ සිලින්ඩරය ඉවත් කර ළිඳ තුළට පැසීමට භාජනය කරන කාබනික ද්‍රව්‍ය සහ ජලය සමාන ප‍්‍රමාණවලින් එකතු කරනු ලැබේ. ඉන්පසු ඊට සිලින්ඩරය සවිකර ජීව වායුව පිටතට ගන්නා නළය වසා දින 3 සිට 10 දක්වා කාලයක් තබයි. එම කාලය තුළ දී වායුව නිපදවීම නිසා සිලින්ඩරය ඉහළට එසැවේ. <br /> <br /> (අචල ජීවවායු ජනකයක ආකෘතික සටහන)<br /> <br /> :;2. වායු රැස් කරන අචල ජීව වායු ජනක : මෙම වායු ජනකයෙහි පැසීම සිදු වන ළිඳ සහ වායු රැස්කරණය යාවී ඇත. ජනකය තැනීම පහසු යත සරල ය. මෙවැනි ජීව වායු ජනක ඍජුකෝණාස‍්‍රාකාර, ගෝලාකාර හෝ අණ්ඩාකාර ලෙස සෑදිය හැකි ය. <br /> ::ජනකයේ මැද සහ පතුල ආශ‍්‍රිත කොටස්වල පැසීම සිදු වේ. ද්‍රව මට්ටමට ඉහළින් වායුව ගබඩා කරන කොටස ආවරණය වී ඇත. සෑදෙන ජීව වායුව ඉහළ නැගී වායු රැස්කරණ කොටසේ එක් රැුස් වේ. ළිඳ සහ වායු රැස්කරණය වායුරෝධක සහ ජලරෝධක විය යුතු ය. <br /> <br /> ජීව වායු ජනක දෙවර්ගයේ ම එක් පැත්තක අමුද්‍රව්‍ය ඇතුළු කිරීමට කුටීරයක් තිබේ. එය බිම් මට්ටමට මඳක් ඉහළින් සහ පහසුවෙන් අමුද්‍රව්‍ය ඇතුළු කළ හැකි වන පරිදි සිරස්ව හෝ මඳක් ඇලවන ලෙස සාදයි. ඊට ඇතුළු කරන ද්‍රව්‍ය පහසුවෙන් පතුලට එකතු වන අයුරින් එහි යට කෙළවර පැසීම සිදු වන ළිඳ තුළ දී විවෘත ව තිබේ.<br /> <br /> ජීව වායු ජනකය අනික් පැත්තේ පැසීම අවසානයේ ඉතිරිවන ද්‍රව්‍ය ඉවතට ගැනීම සඳහා කුටීරයක් ඇත. ඉන් පැසීමට භාජනය නොවූ ද්‍රව්‍ය ඉවතට පැමිණීම වැළැක්වීම පිණිස පැසීම සිදුවන ළිඳට මඳක් දුරින් සෑදිය යුතු ය. අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරන කුටීරය, ඇතුළු කරන කුටීරයට වඩා පහළින් තිබෙන පරිදි සාදනු ලැබේ. වායු කුටීරය තුළ වායු පීඩනය වැඩි වන විට එම කුටීර දෙකේ ම ද්‍රව මට්ටම ඉහළ නගී. එවිට ජීරණය වූ ද්‍රව්‍ය වඩා පහළින් පිහිටි පිටාර කුටීරයෙන් පිට වේ. <br /> <br /> ගෝලාකාර ජීව වායු ජනක වඩාත් වාසි දායක වේ. කුඩා ප‍්‍රදේශයක දී වැඩි අභ්‍යන්තර පරිමාවක් එවන් වායු ජනකයකින් ලබා ගත හැකි ය. අඩු නිෂ්පාදන පිරිවැයකින් ගොඩ නැගීමට හැකි මෙම ජනකයේ වායුව ගබඩා කරන කුටීරයෙන් වායුව ඉවතට කාන්දු නොවන අයුරින් සාදයි. <br /> <br /> ජීව වායු ජනක ගොඩනැගීමේ දී එය සාදන භූමිය පිළිිබඳව ද සැලකිලිමත් විය යුතු ය. භූගත ජල මට්ටම ඉතා අඩු තද පසක් ඇත. භූමියක් ඊට තෝරා ගැනීම සුදුසු වේ. ගස් මුල්වලින් ළිඳේ බිත්ති පිපිරීමට ඉඩ තිබෙන නිසා ජීව වායු ජනකය අසල විශාල ගස් නොමැති විය යුතු ය. <br /> <br /> ජීව වායු ජනකය දිගට ම හොඳින් ක‍්‍රියා කරවීම සඳහා වරින්වර ඊට අමුද්‍රව්‍ය ඇතුළු කිරීමත් ජීරණය වූ ද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීමත් කරනු ලැබේ.<br /> <br /> ජීව වායුව ඉන්ධනයක් ලෙස ආහාර පිසීම සහ රාත‍්‍රී කාලයේ නිවෙස් ආලෝකකරණය පිණිස භාවිත කෙරේ. එමගින් අභ්‍යන්තර දහන එන්ජින් ක‍්‍රියා කරවීමෙන් යාන්ත‍්‍රික බලය ජනනය කළ හැකි ය. ජීව වායු ඝනමීටරයක් දැල්වීමේ දී වැය වන ශක්තිය දළ වශයෙන් පෙට‍්‍රල් කිග‍්‍රෑ. 0.6ක් දැල්වීමේ දී වැය වන ශක්තියට සමාන ය. එය වොට් 60ක විදුලි බුබුළක් පැය 6ක් පමණ දැල්වීමේ දී වැය වන ශක්තියටත් අශ්වබල එකක අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිමක් පැය දෙකක් ක‍්‍රියා කරවීමට අවශ්‍ය ශක්තියටත් සමාන වේ. <br /> <br /> ජීව වායු ජනක මගින් පරිසරයේ පිරිසිදුකම රැුක ගැනීමට මහත් රුකුලක් ලැබේ. කැලිකසළ ජීරණය වූ පසු ඉවත් වන දියරයේ බැක්ටීරියා අඩු වීම නිසා මැසි මදුරුවන් බෝවීම ද අඩු වේ. ජීව වායුව ලබා ගත් පසු ටැංකියෙන් ඉවත් කෙරෙන ජීරණය වූ ඓන්ද්‍රිය ද්‍රව්‍ය කෘෂි කර්මාන්තයේ දී කොම්පෝස්ට් පොහොර ලෙස භාවිතයට ගැනේ. <br /> <br /> <br /> ඩබ්ලිව්. එම්. ඩබ්ලිව්. වලිසිංහ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F&diff=1122 2017-09-20T11:06:47Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>මිනිසාගේ ආහාරයක් ලෙස අතිශයින් වැදගත් වන කරදිය මත්ස්‍යයෙකි. සීලාවා යන නමින් ද හැඳින්වෙන මොහුගේ සත්ත්ව විද්‍යාත්මක නාමය Sphyraena jello ය.<br /> <br /> (පින්තූර)<br /> <br /> මොහුට අඩියක් දක්වා දිග කුඩා කොරළ සහිත සිලින්ඩරාකාර දේහයක් සහ හනුවල සහ තල්ලේ තියුණු උල් දත් ඇති විශාල මුඛයක් ඇත. යටි හනුව උඩු හනුවට වඩා ස්වල්පයක් දිග ය.<br /> <br /> පෘෂ්ඨීය වරල් 2කි. පූර්ව පෘෂ්ඨීය වරලේ කණ්ටක 5ක් ඇත. එහි මෘදු කිරණ නොමැත. අපර පෘෂ්ඨීය වරලේ කණ්ටක 2ක් සහ මෘදු කිරණ 8ක් ඇත. අංශ රේඛාව ඔස්සේ කොරළ 123-130ක් පමණ පිහිටා ඇත. පිධානයේ දාරයේ ද කණ්ටක 2කි.<br /> <br /> දේහයේ පෘෂ්ඨීය ප‍්‍රදේශය අළු පැහැ ගන්නා අතර උදරීය ප‍්‍රදේශය සුදු පැහැ ගනී. පෘෂ්ඨීය ප‍්‍රදේශයේ හරස් ඉරි කිහිපයක් දක්නට ලැබේ. ශ්‍රෝණි වරල් සුදු පැහැ ද අනිත් වරල් අඳුරු පැහැ ද වේ.<br /> <br /> වෙරළාසන්න මුහුදේ ජීවත් වන විලෝපිත මත්ස්‍යයෙකි. සත්ත්ව විද්‍යාඥයන් මෙම මත්ස්‍යයා ඇතුළත් කරනුයේ Osteichthyes වර්ගයේ Mugiliformes ගෝත‍්‍රයේ Sphyraenidas කුලයට ය.<br /> <br /> <br /> එම්. ජේ. එස්. විජේරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%BB%E0%B6%AB_%E0%B6%B4%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%9A_%E0%B6%BB%E0%B7%9D%E0%B6%9C&diff=1121 2017-09-20T11:03:46Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජීරණ පද්ධතිය ශරීරයේ අන් සෑම පද්ධතියකට ම අවශ්‍ය පෝෂණය ලබා දෙන බැවින් එය රෝගී වීම ඉතාමත් සංකීර්ණ ප‍්‍රතිඵල ඇති කරයි. ජීරණ පද්ධතියේ ක‍්‍රියාකාරීත්වයේ අඩාල වීමකින් අනික් සෑම පද්ධතියක ම වාගේ රෝගී තත්ත්වයක් ඇති විය හැකි ය. එහෙත් බොහෝ විට ජීරණ පද්ධතියේ රෝග මුල් අවස්ථාවේ දීම දැන ගත හැකි වන බැවින් මෙවැනි දෙයක් සිදු වන්නේ කලාතුරකිනි. <br /> <br /> ජීරණ පද්ධතියේ රෝග පහත දැක්වෙන හේතු නිසා ඇති විය හැකි ය.<br /> <br /> :;1. පාලක සහ සම්බන්ධීකරණ යාන්ත‍්‍රණ හරි හැටි ඉටු නොවීම : මෙම යාන්ත‍්‍රණ නම් මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය, අනුවේගී ස්නායු පද්ධතිය සහ හෝමෝන ය. මේවා මගින් ආහාර මාර්ගයේ අඩංගු දෙයෙහි ප‍්‍රචාලනයත් එන්සයිම ශ‍්‍රාවයත් ප‍්‍රධාන වශයෙන් පාලනය කරන අතර බඩගින්න දැනීම හා ආහාර රුචිය ඇති කිරීම මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියත් මොළයත් මගින් පාලනය කෙරේ.<br /> <br /> :;2. ක‍්‍රමාකුංචන චලනයන්හි වෙනස්කම් (Peristaltic waves or Mobility) : ආහාර මාර්ගය තුළ දී ආහාරය, පද්ධතියේ ඇති සිනිඳු පේශීන්ගේ ඉච්ඡානුග (Voluntary) සංකෝචන සහ ආකුංචන මගින් රැළි සාදමින් ඉදිරියට ගෙන යාම ක‍්‍රමාකුංචනය ලෙස හැඳින්වෙයි. මෙම යාන්ත‍්‍රණය, ගත් ආහාරය ආහාර මාර්ගයේ කවර ස්ථානයක කොතෙක් වේලා තිබිය යුතු ද යන්න තීරණය කරන අතර එමඟින් ජීරණය හෝ අවශෝෂණය හරි හැටි සිදුවීමට අවශ්‍ය කාලය හා වාතාවරණය ලබා දෙයි. කාලය හෝ ස්ථානය වෙනස් වූ විට එහි ජීරණ කි‍්‍රයාවලීන් හරියාකාර ව ඉටු නොවීම සිදුවිය හැකි ය. <br /> <br /> :;3. ශ‍්‍රාවයන්හි අධිකතා සහ ඌනතා : ආහාර ජීරණය සිදුවීමට පෙර ගත් ආහාර රසායනික ක‍්‍රමවලින් ජලවිච්ෙඡ්දනය කිරීමට එන්සයිමත්, එම එන්සයිම නියමිත ශරීර උෂ්ණත්වයේ දී සිදුවීමට අවශ්‍ය ආම්ලීයතාව හෝ ක්ෂාරීයතාව ලබා දීමට ද්‍රව්‍යයනුත් බැක්ටීරියා හා වෙනත් ක්ෂද්‍රජීවී නාශක රසායන ද්‍රව්‍ය හා භක්ෂක ෙසෙලයනුත් එක්තරා ප‍්‍රමාණයකට ශ‍්‍රාවය කරයි. ඒ හැරෙන්නට මේවා පාලනය සඳහා හෝමෝන, ශ්ලේෂ්මල ආදිය ද ශ‍්‍රාවය කරනු ලැබේ. මේවා අඩු හෝ වැඩි වීම ජීරණ පද්ධතියේ රෝගවලට හේතු වෙයි. <br /> <br /> :;4. අවශෝෂණ ක‍්‍රියාවලීන් හරිහැටි සිදු නොවීම : බොහෝ සෙයින් මීට හේතුව සේ දැක්විය හැක්කේ ආහාර අවශෝෂණය කරන අංගුලිකාවන් කෙමෙන් ක්ෂීණ වීම හා අංගුලිකාවන්හි ඇති ශිරා සහ වසා පද්ධතිවල වෙනසක් හෝ අවරෝධයක් ඇති වීමයි.<br /> <br /> :;5. ආරක්ෂක යාන්ත‍්‍රණයන්හි වැරදි : මනුෂ්‍යයාගේ ආහාර මාර්ගය දෙකෙළවර ම පිටතට විවෘත නාළයකි. එය බැක්ටීරියා සහ වෙනත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ටත් නොයෙක් පරපෝෂිතයින්ටත් වැඞීමට හොඳ උපස්තරයකි. මෙය වැළැක්වීම් වස් විශේෂ ප‍්‍රතිශක්ති පද්ධතියක් සහ විශාල භක්ෂක සෛල ශ්ලේෂ්මල පටලයෙහි දැකිය හැකි අතර මෙය මුඛය සහ ගුදයේ දී වඩාත් ප‍්‍රබල වෙයි. මෙම ආරක්ෂක යාන්ත‍්‍රණ යම් හෙයකින් අඩපණ වුවහොත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට ආහාර මාර්ගය ආක‍්‍රමණය කළ හැකි ය.<br /> <br /> :;6. ආහාර මාර්ගය තුළ ම ඇතිවන අර්බුද හා කාසිනෝමා : මේවා ව‍්‍රණ හෝ පිළිකා හෝ අස්වාභාවික වැඞීම් වශයෙන් ඇති වී ආහාර නාළය තුළ ද්‍රව්‍ය ප‍්‍රචාලනය වෙනස් කිරීම, ශ‍්‍රාවයන්ගේ වෙනස් වීම ආදිය සිදු කරයි.<br /> <br /> :;7. උපතින් ම ඇති වන ව්‍යූහ විද්‍යාත්මක (Anatomic) සහ කායික විද්‍යාත්මක දෝෂ : මෙබඳු දෝෂ ආහාර මාර්ගයේ ක‍්‍රියාවලීන් හරිහැටි ඉටු නොවීමට හේතු වේ. උදා. වශයෙන් අන්ධ (Blind) ලෙස කෙළවර වන අන්නස්‍රෝතය (Oesophagus) සහ ආමාශයේ අම්ල ශ‍්‍රාවය අඩුවීමෙන් සෑදෙන එක්ලොහයිඞ්රියාව (Achlorhydria) සහ සහජ සාධකය (Intrinsic factor) නොමැති වීමෙන් ඇතිවන හිංසක නීරක්තිය (Pernicious anaemia) ද ගත හැකියි. <br /> <br /> <br /> ආහාර මාර්ගයේ රෝගයන්හි ප‍්‍රධාන හා වැඩි වශයෙන් ව්‍යාප්ත ව පෙනෙන ලක්ෂණ: අන් සෑමපද්ධතියක් ම ජීරණ පද්ධතිය මත යැපීම සහ අන් බොහෝ පද්ධති මගින් ජීරණ පද්ධතියට කරන බලපෑම් හේතුවෙන් ජීරණ පද්ධතියේ අක‍්‍රමිකතා ලෙස පහත දැක්වෙන රෝග ලක්ෂණ දළ වශයෙන් දැක්විය හැකි ය. <br /> <br /> &lt;ol&gt;<br /> &lt;li&gt;'''වේදනාව''' : ජීරණ පද්ධතියේ රෝගයක් හඳුනා ගැනීමේ ප‍්‍රධානතම හා අතිශයින් වැදගත් වූ ලක්ෂණය උදරයේ වේදනාවයි.<br /> &lt;ol style=&quot;list-style-type:lower-roman&quot;&gt;<br /> &lt;li&gt; වේදනාව ඇති ස්ථානය <br /> &lt;li&gt; එය පටන්ගෙන පැතිරී යන ප‍්‍රදේශ (Radiation)<br /> &lt;li&gt; වේදනාව කවරාකාර ද යන්න (අපහසුතාවක සිට තියුණු පිහියකින් කැපීමක් ලෙස දැනීම දක්වා) (Character)<br /> &lt;li&gt; වේදනාව පවතින කාලය<br /> &lt;li&gt; එය දිනකට කී වරක් හට ගනී ද යන්න<br /> &lt;li&gt; ධමනය වන හා වැඩි වන ආකාරය <br /> &lt;/ol&gt; ඉහත කී කරුණු ගැන සැලකීමෙන් රෝගය කුමක් විය හැකි දැයි සිතාගත හැකි ය. වේදනාව ඒ ඒ ඉන්ද්‍රියන්ට වෙනස් වන ආකාරය පහත දැක්වේ.<br /> <br /> අන්නස්‍රෝත හර්නියාවේ දී පපු ඇටයට පිටුපස ඇති වන දැවිල්ලක් පිටේ මැද හරහා ගෙල දිගේ ඉහළට හණු දක්වාත්, දෑත දිගේ පහළටත් පැතිරී යයි. ඉදිරියට නැවීමේ දී වේදනාව අධික වන අතර ආහාර ගත යුතු පුරුදු වේලාවට අධික ලෙස වේදනාකර වෙයි.<br /> <br /> ආමාශයික ව‍්‍රණවල දී පපු ඇටය පිටුපසින් ඇතිවන දැවිලි සහිත වේදනාව (Heart burning) සමහර විට වම් උරපතු ඇටයට පහළ ප‍්‍රදේශය දක්වා විහිදෙන අතර ග‍්‍රහණියේ ව‍්‍රණවල දී මෙය දකුණ උරපතු ඇටයට පහළ දක්වා පැතිරී යයි. <br /> <br /> ආහාර නාලයෙන් වැඩි කොටසක් අන්තරංගී (Viscerel) නිසා එහි ම ඇතිවන කැපුම් පිළිස්සුම් ආදි කිසිවක් එයට නොදැනේ. ඒ හා සම්බන්ධ ස්නායු ඛණ්ඩය මගින් සංවේදී ස්නායු ලැබීමක් (වේදනා බ.) ඇති සමෙහි අදාළ කොටස වේදනාකර වේ. මේ සඳහා නිතර ම දෙනු ලබන උදාහරණ නම් ආමාශයේ ආබාධයන්හි දී උරෝස්ථියෙහි ඇති වන වේදනාවත් උණ්ඩුක පුච්චි ප‍්‍රදාහයේ දී (Appendicitis) පෙකණිය වටෙන් පටන් ගෙන උච්ච අවස්ථාවල දී දකුණු ජඝන ලේහයෙහි (Rtiliac fossa) ඇති වන වේදනාවත් ය.<br /> &lt;li&gt;'''අග්නිමාන්ද්‍යය (Anozexia)''' : මෙයට නොයෙකුත් හේතු තිබිය හැකි ය.<br /> &lt;ol style=&quot;list-style-type:lower-roman&quot;&gt;<br /> &lt;li&gt; මන්ද පෝෂණය : ජීරණ හා අවශෝෂණයට තරම් ජීරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් නොවීම<br /> &lt;li&gt; ස්ථානගත (local) හේතු : ආමාශයේ ඇති වන කාසිනෝමා මෙවැනි හේතු යි.<br /> &lt;li&gt; ස්නායුගත හේතු : මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියේ රසායනික වෙනස්කම් ඇති කරන මෙම අග්නිමාන්ද්‍යය බොහෝ විට ඇති වන්නේ තරුණියන්ට ය. <br /> &lt;li&gt; පරිසර හේතු : මෙය මානසික රෝගයක් ලෙස බොහෝ විට සැලකිය හැකි ය.<br /> &lt;li&gt; පරපෝෂීන් : පරපෝෂී ආසාදන නිසා ද අග්නිමාන්ද්‍යය ඇති වේ. පරපෝෂීන් (පණුවන්) බඩවැලෙහි සිටීම හේතුවෙන් පෝෂණය හරි හැටි නොලැබීමත් මන්දපෝෂණය නිසා ස්නායු ප‍්‍රතීකයන් නියම ලෙස සිදු නොවීමෙන් ආහාර රුචිය අඩු වීමත් සිදු වේ.<br /> &lt;/ol&gt;<br /> &lt;li&gt;'''වමනය''' : ආමාශයේ රෝග හා උරච්දයේ ප‍්‍රදාහ (Pertionitis) නිසා ජීරණ පද්ධතියෙන් බාහිර වූ වෙනත් තත්ත්ව, එනම් හයිපොතැල්මසයේ ‘වමන මධ්‍යස්ථානය’ (Vomiting centre) උත්තේජනය කරන තත්ත්ව හා බෙහෙත් වර්ග, ගර්භිණීභාවය, යුරීමියාව, මෙනින්ජි ප‍්‍රදාහය, අධික උණ හා මානසික හේතූ නිසා වමනය සිදු වුවත් අන්වීක්ෂීය පරීක්ෂණ හා වමනය සමග එක් ව ඇති අනෙක් රෝග ලක්ෂණ සමගින් ගත් විට ජීරණ පද්ධතියේ රෝග හඳුනා ගත හැකි ය.<br /> &lt;li&gt;'''මල පහවීම''' : මල පහ කිරීමේ වාර ගණන නිරෝගීතාව නිශ්චය කිරීමේ හොඳ සලකුණක් නොවේ. දවසකට තුන් වරක් මල පහ කිරීමත් දින තුනකට වරක් මල පහ කිරීමත් ඇතුළත සියල්ල ම නිරෝගීතාවේ ලක්ෂණ ලෙස බි‍්‍රතාන්‍යයේ සලකනු ලැබේ (Davidson - Diagnostic medicine). එසේ වුව ද අබාධිත වූ විට මල පහ වීමේ වෙනසක් බොහෝ විට ඇති වන බැවින් වමනයේ දී මෙන් ම මෙහි දී ද බාහිර පෙනුම, වේදනාව, අණ්වීක්ෂීය පරීක්ෂණ හා මල පහ කිරීමේ වාර ගණන ආදිය ජීරණ පද්ධතියේ ආබාධය කවරක්දැයි සෙවීමට ඉවහල් කර ගැනේ. <br /> &lt;/ol&gt;<br /> <br /> <br /> ආහාර මාර්ගයේ රෝග ඒ ඒ රෝග අවයව වෙන වෙන ම සලකා බැලීමෙන් වඩාත් හොඳින් වටහා ගත හැකි වේ.<br /> <br /> :;මුඛය සහ දත් : මන්දපෝෂණය, දත්වල හා මුඛයේ පවිත‍්‍රතාව හරි හැටි තබා ගැනීමට උනන්දුවක් නැතිකම, නිරතුරු ගැබ් දැරීම හා නිදි බෙහෙත් සහ ආක්ෂේප ප‍්‍රතිරෝධ (Anticonvulsants) දිගු කලක් තිස්සේ ගැනීමට පුරුදු වීම ආදිය නිසා දත් දුර්වල වීමත් විදුරුමස්වල ප‍්‍රතිශක්තිය අඩු වීමත් සිදු විය හැකි ය. මුඛයේ හා දත්වල ඇතිවන ප‍්‍රදාහ, ආසාදන හා ව‍්‍රණ නිසා නියම ලෙස ආහාර විකීම අපහසු ය. &lt;br&gt;මුඛ ප‍්‍රදාහ ඇති වීමට හේතු ලෙස දැක්වූ ඉහත කී කරුණු කාලයක් තිස්සේ තිබුණු තත්ත්ව යටතේ දෙවනුව ඇති වූ ඒවා ය. මුඛ ප‍්‍රදාහ එක්වර ම ඇති වන්නේ අසාත්මිකතාව (Allergy), ආසාදන සහ ඛාදක ද්‍රව්‍ය මුඛයට ගැනීමෙනි. &lt;br&gt;සමහර මුඛ ප‍්‍රදාහයනට හේතුව පැහැදිලි නැත. උදා. සලප මුඛදාහය (Aphthos stomatis) &lt;br&gt;ආසාදිත හා ආසාත්මිකතා, විෂ වර්ග ස්පර්ශ වීම, දිවේ පේශි ක්ෂීණ වීම හෝ ඒවායේ ස්නායු නිෂ්ක‍්‍රිය තත්ත්වයට ඒම, කැඞී ගිය දත්වල අග‍්‍ර නිතර හැපීම හා තදට නැති බොරු දත් පැළඳීම, අපස්මාර ආක්ෂේප සහ වලිප්පු රෝග (Epileptic fits and convulsious) ආදියේ දී දත් පූට්ටු වීමෙන් දිව විකීම ආදි කරුණු දිවේ ආබාධ ඇති වීමට හේතු වේ. &lt;br&gt;දිවේ ව‍්‍රණ සෑදීම වෙනත් රෝග නිසා ද සිදු විය හැක. උදා. උපදංශ රෝගයේ එක් අවස්ථාවක දී වේදනාත්මක ව‍්‍රණ සෑදීම හා ශ්වේත සානුව (Lenkoplakia) නමින් හැඳින්වෙන, දිවේ සුදුපාට පුල්ලි මතු වීම. සමහරවිට මෙය දිවෙහි කාසිනෝමාවක පෙරනිමිති විය හැකි ය. ළදරුවන්ගේ, දුර්වල රෝගීන්ගේ සහ මහලූ අයගේ දිවෙහි දිලීර ආබාධ ඇතිවිය හැකි ය.<br /> <br /> :;ඛේට ග‍්‍රන්ථීන්හි රෝග : මෙය බොහෝ විට පෙන්නුම් කරන්නේ ඛේට ශ‍්‍රාවය අඩු හෝ වැඩි වීමෙනි. ඛේට ග‍්‍රන්ථියෙහි ම රෝගයක් හෝ එහි ස්නායු උත්තේජන වෙනස් වීමක් නිසා ඛේට ශ‍්‍රාවය වෙනස් වේ. ආහාර ගිලීමේ දී ස්නේහනය කිරීමේ ලා ඛේටය ඉවහල් වේ. පැරොටිඞ් ග‍්‍රන්ථියේ ප‍්‍රදාහයක් වන කම්මුල්ගායත් අධෝජිහ්ව ග‍්‍රන්ථි නාළයෙහි ඇතිවන අශ්මයන් (Calculi) මගින් ශ‍්‍රාවයට බාධා ඇති වීමත් නිසා ඛේට ශ‍්‍රාවය අඩු වන අතර ස්නායුවල උත්තේජනයෙන් ඛේට ශ‍්‍රාවය අධික වේ. <br /> <br /> :;අන්නස්‍රෝතය : අන්නස්‍රෝතයේ ඇති විය හැකි රෝග රාශියකි. ඒවායින් ප‍්‍රධාන වන්නේ දුර්භක්ෂය (Dysphagia) හෙවත් ගිලීමේ අපහසුතාවයි.<br /> <br /> ::දුර්භක්ෂයට හේතු : <br /> &lt;ol style=&quot;list-style-type:lower-roman; margin-left: 100px&quot;&gt;<br /> &lt;li&gt; මුඛයේ දිවේ සහ සෙම් ගෙඩිවල ප‍්‍රදාහ: මේවා පියවි ඇසින් බලා ගත හැකි ය.<br /> &lt;li&gt; ස්නායු ක‍්‍රියාකාරීත්වයේ අක‍්‍රමිකතා : මිදුළුවේ නිෂ්ක‍්‍රීයත්වය (Paralysis), උග‍්‍රපේශි දුර්වලතාව හෙවත් මයස්තීනියා ග‍්‍රාවිස් රෝගය, ජලභීතිකාවේ දී සිදු වන ස්නායු ප‍්‍රදාහ, මානසික රෝග (හිස්ටීරියාව), වයස්ගත වීමේ දී ඇතිවන ස්නායු දුර්වලතා<br /> &lt;li&gt; අන්නස්‍රෝතයට පිටතින් ඇති අවයව මගින් ඇති කරන තදවීම් :අන්නස්‍රෝතය ඉදිරියෙන් ඇති අවයව වන මහා ධමනියේ ඉදිමීම, තයිරොයිඞ් ග‍්‍රන්ථිය විශාල වීම, පයෝධර පිළිකාවන්හි ද්විතීයික ආබාධයක් ලෙස ඇති වන වසා ගැටිති විශාල වීම, ශ්වාස නාළයේ වසා ගැටිති විශාල වීම සහ හෘදයාබාධ (Left ventricular hypertrophy) <br /> &lt;li&gt; අන්නස්‍රෝතය තුළ ම ඇති ආබාධ, අන්ධ ලෙස කෙළවර වන අන්නස්‍රෝතය සමහර ළදරුවන්ගේ ආජන්මජ (Congenital) ආබාධයකි.<br /> &lt;li&gt; අන්නස්‍රෝතයේ ව‍්‍රණ :ආමාශයට ඇතුළු වන ස්ථානයේ චක‍්‍ර පිධානය මෙන් ක‍්‍රියා කරන පේශි වෙයි. අනවශ්‍ය අවස්ථාවන්හි දී විවෘත ව තිබීම නිසා ආමාශික ආශව (Gastric juice) සහ එහි අඩංගු හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය මේ පිධානයෙන් ඉහළට එමෙන් අන්නස්‍රෝතය ඛාදනය වී ව‍්‍රණ සෑදෙයි. මෙය වයස්ගත වීමේ දී හා ගැබ් දැරීමේ දී මහා ප‍්‍රාචීරයේ බිත්ති දුර්වල වීමෙන් සිදු වන්නකි. ප්ලමර්-වින්සන් (Plummer-Vinson) සංධාවය ද අන්නස්‍රෝතයට බලපාන රෝග ලක්ෂණයකි. මෙහි දී ගිලීම අපහසු වන්නේ සමහර වේලාවලට පමණක් බැවින් ඒවා මානසික රෝග ලෙස වරදවා විනිශ්චය කර ගැනීම සිදු විය හැක.<br /> &lt;/ol&gt;<br /> <br /> ::අන්නස්‍රෝතයෙහි හටගන්නා කාසිනෝමා ද පසුගිය දශක කිහිපය තුළ දී සැලකිය යුතු තරමට ව්‍යාප්ත වී ඇත.<br /> <br /> :;ආමාශය හා ග‍්‍රහණිය : මෙහි වැඩි වශයෙන් ම දැකිය හැකි රෝගය ව‍්‍රණ සෑදීමයි. ව‍්‍රණ ආමාශයේ හර්නියා ආදිය හැරුණු විට ආමාශයේ ආම්ලිකත්වයේ ඌනතා, එක්ලෝ-හයිඞ්රියාව (Achlorhydria) සහ නිසග සාධකය නොමැති වීම ද කලාතුරකින් තිබිය හැකි ය. ස්කැන්ඩිනේවියානු රටවල සහ වෙනත් සමෘද්ධිමත් රටවල මෙම රෝගය බහුලව දක්නට ලැබේ. <br /> <br /> ::ග‍්‍රහණිය ඉවත් කරනු ලැබූවන්ගේ (Dumping) පීඩාකාරී රෝග ලක්ෂණ නිරතුරු දැකිය හැකි ය. මෙහි දී ගත් ආහාරය කෙළින් ම ශූන්‍යකයට වැටීම, මල පහවීමේ වාර ගණන වැඩි වීම, නිතර කුසගිනි ඇති වීම, ක්ලාන්තය, හයිපොග්ලයිසීමියාව (රුධිරයෙහි සීනි අඩුකම) දහදිය දැමීම වැනි ලකුණු ඇති වේ (Dumping syndrome බ.)<br /> <br /> :;ශේෂාන්ත‍්‍රකය : එනම් ශුන්‍යකය හා ලූධනියයි. මෙහි රෝගී තත්ත්වයන් උද්ගමනය වන්නේ එයට රුධිර සැපයුම අඩු වීම, වසා නාළ අවහිර වීම හා පරපෝෂිතයන්ගේ ආසාදන හේතුවෙනි.<br /> <br /> ::උණ්ඩුක පුච්ඡු ප‍්‍රදාහය සහ රක්තාවරෝධී වීමෙන් පැතිරිය හැකි සකෝථ (Gangrenous) බරපතළ තත්ත්වයකි. <br /> <br /> ::අක්මාවේ පිත්, ගල් ආදිය නිසා ද ශුන්‍යකයේ අංගුලිකා ක්ෂීණ වීමෙන් ද ශේෂාන්ත‍්‍රකයේ රෝග ඇති වීමට පුළුවන. අවශෝෂණ ක‍්‍රියාවලියට බාධා පැමිණීම හේතුවෙන් පාචනය, මේදාතීසාරය, නීරක්තිය හා යකඩ ඌනතාව ඇතිවිය හැකි ය. <br /> <br /> ::පරපෝෂිත ආසාදන තුන් වන ලෝකයේ රටවල ළමයින්ගේ මෙන් ම දුබල ආර්ථික තත්ත්වයන් ඇති වැඩිහිටියන්ගේ ද දැකීමට පුළුවන. වටපණුවන් (අස්කාරිස්) හා කොකු පණුවන් මෙන් ම පටි පණුවන් ද අන්ත‍්‍රයෙහි විසීමෙන් ධාරකයාගේ පෝෂණය නිසි ලෙස ලබා ගැනීමට නොහැකි වෙයි. මෙය නීරක්තිය, අග්නිමාන්ද්‍යය, මන්දපෝෂණය, ආහාර අරුචිය, පිපිහළු වීම හා පෙකණිය වටේ කැක්කුම ඇති කරයි.<br /> <br /> ::ආමාශික ව‍්‍රණ හා පණු රෝග ඇතිවීමට රෝගියාගේ පවුලේ ආර්ථික තත්ත්වය හා අධ්‍යාපන මට්ටම හේතු වේ.<br /> <br /> :;මහාන්ත‍්‍රය : රක්තාවරෝධය හා පරපෝෂීන් මහාන්ත‍්‍රයේ ක‍්‍රියාකාරීත්වයට වැඩියෙන් ම බාධා පමුණුවයි. මහාන්ත‍්‍රයේ ඇති වන කාසිනෝමා සමග මුඛ ප‍්‍රදාහ හා දුර්ගන්ධ ඇති වීම සැලකිය යුතු සංසිද්ධියකි.<br /> <br /> ::මහාන්ත‍්‍රය සිදු කරන්නේ ආහාරයේ අඩංගු දැයින් ජලය විශාල ප‍්‍රමාණයක් අවශෝෂණය කිරීම ය. මහාන්ත‍්‍රයේ ක‍්‍රියා අඩපණ වූ විට අතීසාරය මෙන් ම මලබද්ධය ද ඇති වීමට ඉඩ තිබේ.<br /> <br /> ::ඒ හැරෙන්නට ගුද මාර්ගයේ වෙසෙන කිරි පණුවන් සහ මැදිවියේ අයට වැළඳෙන අර්ශස් රෝගය ද මහාන්ත‍්‍රයේ රෝග ලෙස සැලකිය හැකි ය. මින් පළමුවැන්න ආසාදිත තත්ත්වයකි. දෙවැන්න (Ano-sec vessle) වාහිනීවල සම්මුඛ නිසා ඉදිමීම් දෙකක් හෝ තුනක් හටගෙන අපහසු තත්ත්වයක් ඇතිවීම සමහර විට මෙම ඉදිමීම්වල දී රුධිරවාහිනීවලින් ලේ ගැලීම් සිදු වේ.<br /> <br /> <br /> ජීරණ පද්ධතියට අයත් ප‍්‍රධාන ග‍්‍රන්ථිවල රෝග ද ජීරණ පද්ධතිය රෝගී බවට පත් කරයි.<br /> <br /> අග්න්‍යාශයික ප‍්‍රදාහ නිසා අජීරණය (ජීරණය හරිහැටි ඉටු නොවීම), රුධිර සීනි ප‍්‍රමාණය අඩු වීම (හයිපොග්ලයිසීම්), ක්ලාන්තය හා දුර්වලකම, ඊට අමතරව දුර්ගන්ධයෙන් යුතු ව මල පාචනය වීම සිදු වේ. <br /> <br /> අක්මා රෝග ද මීට සමාන තත්ත්වයක් ඇති කරයි. අක්මාවේ පිත්ත ප‍්‍රණාලයන් අවහිර වීමෙන් මේදාතීසාරය ද කාලයක් තිස්සේ පවතින අක්මා ප‍්‍රදාහ නිසා විටමින් A,D,E සහ K ඌනතා ද අස්ථිවල විකලත්වය (Osteomalacia) හා රුධිර කැල්සියම් ප‍්‍රමාණ අඩු වීමෙන් ටෙටනිය (Tetany) ද ඇති වෙයි. <br /> <br /> මධ්‍යකාලීන යුරෝපයේ හා සමකාලීන තුන්වන ලෝකයේ රටවල ජීරණ පද්ධතියේ රෝග ලෙස ආසාදන හා මන්දපෝෂණ නිසා ඇතිවන තත්ත්වයන් පැතිරී ඇත. මේවා බොහෝ විට දුෂ්ට චක‍්‍රාකාරයෙන් (Vicious circle) සිදු වෙයි. ළදරුවන්ට වැළඳෙන බැරිබැරියාව හා ක්වෂියෝර්කොර් නමැති මන්දපෝෂණ තත්ත්වයන්හි දීත් ආසාදනයන්හි දීත් මේ චක‍්‍රය දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> මේ හැම විට ම රෝගියාට අවශ්‍ය පෝෂණය නොලැබීමත් ඒ නිසා ජීරණ පද්ධතියේ ක‍්‍රියාකාරීත්වය දුර්වල වීමත් ඒ අනුව ආහාර ජීරණය හා අවශෝෂණය තවත් අපහසු වීමත් සිදු වෙයි. මෙවැනි තත්ත්වයක දී සමස්ත ජීරණ පද්ධතිය ම පවා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් මගින් රෝගස්ත වීමට ලෙහෙසියෙන් ඉඩකඩ ඇත්තේ ප‍්‍රතිශක්තිකරණ යාන්ත‍්‍රණය දුර්වල වීම හේතුවෙනි.<br /> <br /> අතීතයේ දී මන්දපෝෂණය හා ආසාදන හේතුවෙන් සිදු වූ මරණ සංඛ්‍යාව අධික වුව ද අද භාවිතයේ ඇති ප‍්‍රතිජීවක ඖෂධ සහ ඉහළ මට්ටමක ඇති වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දියුණුව මෙන් ම අධ්‍යාපනයත් නිසා මේ රෝග මාරාන්තික නොවූව ද ළමයින්ගේ ශාරීරික හා මානසික වැඞීම බාල කරයි.<br /> <br /> අද යුරෝපයේ රටවල වඩා සුලභව දැකිය හැකි රෝග වන්නේ මානසික පීඩනය නිසා ඇතිවන මල බද්ධය, ඇස්ප‍්‍රීන් අධිකව ගැනීමෙන් සෑදෙන ආමාශයික හා ග‍්‍රහණියේ ව‍්‍රණ, අර්ශස් සහ ස්නායුමය ආබාධ හේතුවෙන් ඇතිවන දුර්භක්ෂය, ආහාර අරුචිය ආදිය ය.<br /> <br /> ආමාශයේ සහ ග‍්‍රහණියේ (Vagotoney) ව‍්‍රණ සුව කිරීමට ක්ෂාර වර්ග අඩංගු බෙහෙත් ගැනීම හෝ ආබාධිත අවයව ශල්‍යකර්මයක් මගින් ඉවත් කිරීම ද දුර්භක්ෂය හා ආහාර අරුචිය සඳහා මානසික හෝ ස්නායු වෛද්‍ය ප‍්‍රතිකාර සඳහා යොමු කරවනු ලැබීම ද සිදු කෙරෙයි.<br /> <br /> ප‍්‍රදාහ උදෙසා පාවිච්චි කරනු ලබන්නේ ප‍්‍රතිජීවක ය. එසේ නැතහොත් අවයව ශල්‍යකර්මයකින් ඉවත් කරනු ලැබේ.<br /> <br /> ආහාර මාර්ගයේ රෝගවල දී ශල්‍ය විධි මගින් රෝගී වූ කොටස ඉවත් කර දැමීම බොහෝ අවස්ථාවන්හි දී කරනු ලැබේ. ප‍්‍රදාහ, කාසිනෝමා, ව‍්‍රණ ආදිය උග‍්‍ර අවස්ථාවට එළඹි විට මෙය සිදු කරනු ලැබේ. දත් සහ මුඛය පවිත‍්‍ර ව තබා ගැනීම, පිරිසිදු වතුර හා ආහාර පාවිච්චිය, වැසිකිළි පාවිච්චි කිරීමේ දී එය නියමාකාරයට පිරිසිදු කිරීම ආදිය ආසාදිත තත්ත්වයන්ගෙන් වැළකීමට පිළිපැදිය හැකි සිරිත් වන අතර ප‍්‍රීතියෙන් සහ සැහැල්ලූවෙන් සිටීම ද ආමාශයික සහ ග‍්‍රහණියේ ව‍්‍රණ සෑදීම වැළැක්වීමට හේතු වේ. ‘ධ’ රුධිර ගණයේ උදවියට මෙවැනි ව‍්‍රණ සෑදීමේ ප‍්‍රවණතාව වැඩි ය.<br /> <br /> ව‍්‍රණ සෑදුණු පසු ගන්නා ආහාරය කුළු බඩු අධිකව යෙදූවක් නොවිය යුතු ය. කෙඳි සහිත ආහාර වර්ග එළවළු සමග ආහාරයට ගැනීම වඩාත් උචිත ය. අද මිනිසා කොතරම් දියුණු වුව ද සමාජයේ බහුල වශයෙන් ජීරණ පද්ධතියේ රෝග දක්නට ලැබෙයි. ඊට හේතු වනුයේ අධික දිළිඳු බව හෝ අධික ලෙස නවීකරණය වීම ය. ආහාර නොපිසින සමාජයක් වන එස්කිමෝ ගෝත‍්‍රිකයන් අතර ජීරණ පද්ධතියේ රෝග සුලභ නොවන අතර කඳුකරයේ වෙසෙන කලබල රහිත ඉවසිලිමත් මිනිසුන් වන නේපාල වැසියන් ද මෙවැනි සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජන කොට්ඨාසයකි.<br /> <br /> ජීරණ පද්ධතියේ රෝග ලෙසට වෙනත් බොහෝ අවයවයන්හි ආබාධ ද එළි දකින අතර සිතේ අතෘප්තිය සහ නොඉවසිල්ල ද සැමවිට ම වාගේ ‘බඬේ අමාරුවකින්’ පෙන්වනු ලැබෙයි. කුඩා ශිෂ්‍යයන් තුළ පාසලට යාමට ඇති අකැමැත්ත ඔවුන් නොදැනුවත් ව ම බඬේ වේදනාවක් ඇති කිරීම මගින් එළි දැක්වීම මීට හොඳ නිදසුනකි. (ජඨරිය ව‍්‍රණ සහ ග‍්‍රහණිය ව‍්‍රණ ලිපිය ද බ.)<br /> <br /> <br /> මාධවී සේනාරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A_(Jeans)&diff=1120 2017-09-20T11:00:54Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>තරුණ තරුණියන් අතර බෙහෙවින් ජනපි‍්‍රය කලිසම් විශේෂයකි. මෙම ඇඳුමට තවත් නම් කීපයක් තිබේ. Dungarees, Denims, Levis යනු ඉන් කීපයකි. අවසානයට සඳහන් ඛැඩසි යන නාමය එන්නේ මෙම කලිසම් විශේෂය 1870 දශකයේ දී ඇ.එ.ජ.හි සැන් ෆ‍්‍රැන් සිස්කෝ නගරයේ වෙළෙඳසැලක් පවත්වාගෙන යමින් සිට හඳුන්වා දුන් ලෙවි ස්ට‍්‍රව්ස් (Levi Strauss) නම් ජර්මන් ජාතිකයා සිහිපත් කරමිනි. <br /> <br /> ජීන්ස් යන කලිසම් විශේෂයෙහි ඉතිහාසය ඉතාලියේ ජෙනෝවා (Genoa) නගරය හා බැඳී පවතී. එහි 18 වන සියවස වන විට කපු නූලෙන් කළ කොඩ්රෝයි වැනි ඝන රෙදිවර්ග අතර ඩෙනිම් යනුවෙන් හැඳින්වුණු රෙදිවර්ගයක් ද විය. මෙම රෙදිවර්ග යුරෝපයේ වෙනත් රටවලට හා ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට අපනයනය කරන ලදි. <br /> <br /> ලෙවි ස්ට‍්‍රව්ගේ වෙළෙඳසැලෙන් තොග ගණනේ තඹ බොත්තම් සහ රිවට් ඇණ ලබා ගත් ජෙකබ් ඩේවිස් නම් ඇඳුම් මසන්නෙක් ඒවා ඝන රෙද්දෙන් මැසූ කලිසම්වලට යෙදීම ඇරඹුවේ කලිසම්වල වඩා ආතතියට පත් වන කොටස් එමගින් සංරක්ෂණය වූ හෙයිනි. කම්හල් සේවකයන් හා පතල්කරුවන් වැනි බර වැඩෙහි නිරතවූවන් අතර එය ජනපි‍්‍රය වන බව දැන සිටි ඩේවිස් මෙම කාර්යය මහා පරිමාණයේ කර්මාන්තයක් බවට පත්කිරීම සඳහා මුදල් ආයෝජනයට ස්ට‍්‍රව්ස් එකඟ කරවා ගනිමින් 1873 දී ඒ සඳහා පේටන්ට් බලපත‍්‍රයක් ද ලබා ගත්තේ ය. ලෙවිස් (Levi's) යන වෙළෙඳ නාමය මෙම කලිසම් සඳහා යොදා ගැනුණේ මේ අනුව ය.<br /> <br /> මුල දී කම්කරු ජනයා අතර පමණක් භාවිත වූ ජීන්ස් කලිසම 1950 හා 60 දශකයන්හි දී තරුණ තරුණියන් අතර ජනපි‍්‍රය වන්නට විය. ඊට එක් හේතුවක් වූයේ ජේම්ස් ඞීන් නම් ජනපි‍්‍රය නළුවා විසින් ‘රිබෙල් විතවුට් අ කෝස්’ (Rebel without a cause) චිත‍්‍රපටයේ එම ඇඳුම ඇඳ සිටීම ය. මුල දී පුරුෂ පක්ෂය පමණක් භාවිත කළ මෙම කලිසම මේ කාලයේ දී ම තරුණියන් අතර ද ජනපි‍්‍රය විය. ඒ අයුරින් 1970 දශකය වන විට ඇ.එ.ජ. මෙන් ම ලොව බොහෝ රටවල මෙම කලිසම සැහැල්ලූ (Casual) ඇඳුමක් ලෙස බොහෝ දෙනා අඳින්නක් බවට පත් ව තිබුණි. ජීන්ස් කලිසම පසුව කෙතරම් ජනපි‍්‍රයා වුයේ ද යත් එය විලාසිතාවක් බවට ද පත් විණි. ඇඳුම් සැලසුම් ශිල්පීන් විසින් විශේෂ ජීන්ස් කලිසම් නිපදවනු ලැබුවේ මේ අනුව ය. එසේ ඩිසයිනර් ජීන්ස් (Designer Jeans) නම් විශේෂ කලිසම් ද සැලසුම් විය. මේ විලාසිතාවේ ස්වභාවය මැන ගත හැක්කේ ඇ.එ.ජ.යේ සාමාන්‍ය ජීන්ස් කලිසමක් ඩොලර් 40කට පමණ මිලයට ගත හැකි අතර ඩිසයිනර් ජීන්ස් කලිසමක් ඩොලර් 800ක් පමණ වීමෙනි.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B7%84%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F_%E0%B6%BB%E0%B7%9D%E0%B6%9C&diff=1119 2017-09-20T10:54:12Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>'''ජිහ්වා රෝග'''. දිවෙහි හටගන්නා රෝග ජිහ්වා රෝග නම් වේ. සුශ‍්‍රැත සංහිතාවෙහි වාතජ කණ්ටක, පිත්තජ කණ්ටක, කඵජ කණ්ටක, අලාස, උපජිහ්විකා යැයි ජිහ්වාරෝග පඤ්චකයක් ගැන සඳහන් වේ. දිව පුපුරා යෑම, හිරි වැටීම, තේක්ක කොළයක මෙන් දිවේ කර්කශ ස්පර්ශයක් ඇතිවීම වාතජ කණ්ටක රෝගයේ ලක්ෂණයයි. දිව කහපාට වීම, දැවිලි සහිත බව, රතුපාට කටුවලින් වැසීම යන මේවා පිත්තජ කණ්ටක රෝගයේ දී හටගනී. දිව ස්ථුල වීම, බර සහිතබව, ඉඹුල් කටු වැනි මංසාඕකුරවලින් වැසීයාම යන ලක්ෂණ කඵජ කණ්ටක රෝගයේ දී ඇතිවේ. දූෂිත වූ සෙම්, ලේ දෙකින් දිව යට උපදනා දරුණු වූ ශෝථය අලාස නම් වේ. එය වැඩී ගිය හොත් දිවේ තද බව ඇති කෙරේ. දිවේ මුල් කොටස බෙහෙවින් පැසවයි. උපජිහ්විකා යනු දූෂිත වූ සෙම්, ලේ දෙකින් දිව ඉහළට නංවා පහළ කොටසෙහි (යටි පැත්තෙහි) කෙළ ගැලීම, කැසීම, දැවිල්ල යන මේවායින් යුක්ත ව උපදවා ලන දිවේ අග කොටස බඳු සටහන් ඇති ශෝථයයි.<br /> <br /> වාතජ ජිහ්වා කණ්ටක රෝගයෙහි මී ඉටි සංයෝග කළ සිව් වැදෑරුම් ස්නේහයෙන් අභ්‍යඕග කිරීම ද නාඩි ස්වේදය හා වායු පහ කරලන තෙල් වර්ගවලින් ශිතොවස්ති, නස්‍ය යන දෙක නියමිත ඖෂධවලින් ප‍්‍රතිසාරණය ද කළ යුතුයි. පිත්තජ ජිහ්වා කණ්ටක රෝගයේ දී ඝර්ෂණය කොට රක්ත ස‍්‍රාවය කරවා මධුර ගණයට අයත් ද්‍රව්‍යවලින් ප‍්‍රතිසාරණ, ගණ්ඪුෂ, නස්‍ය යන මේවා යෙදීම හිතකර ය. කඵජ ජිහ්වා කණ්ටක රෝගයේ දී දිව සූරා (ලේඛනය කොට* ලේ මුදා දමා පිප්පල්‍යාදි ගණයේ චූර්ණය මී පැණියෙන් අනා ප‍්‍රතිසාරණය කළ යුතුයි. ජිහ්වාලය රෝගයේ දී අවි නොයොදා තියුණු වූ ද්‍රව්‍යවලින් ප‍්‍රතිසාරණාදිය කළ යුතුයි. උපජිහ්විකා රෝගයෙහි දී උපජිහ්වය ලේඛනය කොට ක්ෂාර යොදා ප‍්‍රතිසාරණය කිරීම ද ශිරෝවිරේචන, ගණ්ඪුෂ ධාරණ හා ධූමප‍්‍රයෝග ද කළ යුතුයි.<br /> <br /> අෂ්ටාංග හෘදය සංහිතාවේ අධිජිහ්වා නමින් තවත් ජිහ්වා රෝගයක් ගැන ස`දහන් වේ. තියුණු සෙම්, පිත්, ලේ යන මේවා දිවේ යට කොටසේ රැුස්වී කෙළ වැගිරීම, තද දැවිල්ල, තදබව, වේදනාව, කැසිල්ල, කර්කශ ස්පර්ශය, මාංසාඕකුරවලින් වැසුණු බව යන ලකුණුවලින් යුක්ත ව වාක්‍ය ආහාර යන දෙකට අයත් ක‍්‍රියාවන් විනාශ කරන්නා වූ ශෝථය අධිජිහ්වා රෝගය නම් වේ. මේ රෝගය වැළඳුණු කල වඕශ සැතින් දිව උඩට නවා මණ්ඩලාග‍්‍ර සැතින් සිඳ තියුණු වූත් උෂ්ණ වීර්ය ඇත්තාවූත් ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් ඝර්ෂණය කළ යුතුයි.<br /> <br /> <br /> ඩී. ආර්. සෙනෙවිරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B7%86%E0%B6%BA%E0%B7%8F_(Giraffe)&diff=1118 2017-09-20T10:52:03Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිරාෆයා (Giraffe) වර්තමාන ලෝකයේ සිටින උස ම සිවුපාවා වන ජිරාෆයා ආටියොඩක්ටිලා (Artyodactila) ගෝත‍්‍රයට සහ ජිරාෆිඬේ (Giraffidae) කුලයට අයත් වේ. මොවුන් මයොසීන අවධියේ සිට පැවත එන බවට පාෂාණ සාක්ෂි දරයි. ග‍්‍රීසිය, දකුණු රුසියාව, සුළු ආසියාව, ඉන්දියාව සහ චීනය යන රටවල පවා ජිරාෆයා විසූ බව එම පාෂාණවලින් පෙනී යන මුත් උගේ වර්තමාන වාසභූමි මධ්‍යම අප‍්‍රිකාවේ තුනී කැලෑ සහ සැවානා වනාන්තර වේ.<br /> <br /> (ජිරාෆයාගේ ඡායාරූපයක්)<br /> <br /> ජිරාෆයාගේ උස මී. 5.5ක් පමණ වන නමුත් උගේ ශරීරය අවලස්සන නොවේ. එය හැඩ ගැසී ඇත්තේ ප‍්‍රමාණයට අනුකූලව ය. ඌ ඉතා උස සිව්පාවකු ලෙස පෙනී යන්නේ දිගු ගෙලක් හා දිගැටි පාද තිබෙන බැවිනි. දේහය කෙටි වන අතර එය ගෙල සිට වලිගය දක්වා අනුක‍්‍රමයෙන් ඇල වී ඇත. උස ප‍්‍රමාණය අනුව මුහුණ කුඩා ය. උඩු තොල දිග යත පළල ය. උගේ පරිග‍්‍රාහි (prehenside) දිව සෙමී. 30.5ක් පමණ දිග ය. අක්ෂි යුගල තියුණු ය. එයට ඉහළින් කෙටි අං යුගලකි. ජිරාෆ් කැමිලොපාලාඩාලිස් (Giraffe camelopalardalis) විශේෂයෙහි අං යුගල මැදින් තුන්වෙනි අඟක් පිහිටා ඇත. ජී. කපෙන්සීස් (G. capensis) විශේෂයෙහි තුන්වන අඟ නිසාවෙන් එම පෙදෙස ඉදිමී ඇත. ජිරාෆයාගේ අං රෝම සහිත සමෙන් වැසී ඇත. වලිගය දිග ය. එහි අග‍්‍රයෙහි රෝම බිස්සකි. දිගැති රෝම පිහිටා ඇත්තේ කේශරයෙහි සහ වලිගාශ‍්‍රයෙහි ය.<br /> <br /> ජිරාෆයාගේ සිනිඳු සම, දුඹුරුපාට හෝ රතුපාටට හුරු දුඹුරු පාට ය. සුදුපාට වයිරම් සම හරහා විසිරී බොහෝ දුරට හතරැස් හැඩයට සමාන කොටස්වලට බෙදේ. සට්ටමෙහි පමණක් සම ගොරෝසුව ඇත්තේ උගේ ආරක්ෂාව සඳහා ය.<br /> <br /> ශාක භක්ෂකයකු වන ජිරාෆයාගේ ප‍්‍රධාන ආහාරය වන්නේ ඇකේෂියා (Acacia) ගසෙහි ළපටි දලූ ය. වතුර බොන්නේ කලාතුරකිනි. වතුර බීමට හෝ මිටි ගස්වල දලූ කැඞීමට හෝ ගෙල පහත් කිරීමේ දී පාද විශාල දුර ප‍්‍රමාණයකට පළල් කොට දණහිස අසලින් නැමීමට ඌට සිදු වේ.<br /> <br /> ජිරාෆයාගේ ගමන පැද්දි පැද්දී යාමක් සේ විස්තර වේ. මෙසේ ඇවිදීමේ දී ප‍්‍රමාණය හේතුකොට ගෙන උගේ පාද පැටලිය හැකි ය. මෙය වැළැක්වීම පිණිස පාද තබන අයුරින් ම හිස ද පැත්තෙන් පැත්තට නවනු ලැබේ. ඇවිදීමේ දී ඉදිරියට තල්ලූ කිරීමෙහි බලය පූර්ව පාදවලින් ලැබීම ආටියොඩක්ටිලා ගෝත‍්‍රයට අයත් සත්ත්වයන් අතර ජිරාෆයාට පමණක් සීමා වූ ලක්ෂණයකි. ජිරාෆයාගේ ගමන වේගවත් ය. දුරින් අඩි තබන බැවින් වේගය නියම ලෙස වටහා ගත නොහැකි ය. අවශ්‍ය වූ විට පැයට කිමී. 48ක වේගයකින් දුවන බව වාර්තා වේ.<br /> <br /> ජිරාෆයා නිශ්ශබ්ද සතකු සේ පිළිගැනෙන නමුත් කලාතුරකින් සිහින් හඬකින් කෑ ගසයි. ශබ්ද නිකුත් කිරීමට සම්බන්ධ වන ස්වර තන්ත‍්‍ර දුර්වල වන අතර, පෙනීම, ඇසීම හා සුවඳ හඳුනා ගැනීමේ ඉන්ද්‍රිය තියුණු ය.<br /> <br /> ජිරාෆයා ගැවසෙන්නේ රංචු වශයෙනි. රංචුව සෑදී ඇත්තේ සත්ත්වයන් දහ දෙනකු හෝ විසි දෙනකුගෙන් පමණ ය. ඇතැම්විට හැත්තෑ පස්දෙනකු පමණ රංචුවක සිටිය හැකි ය. රංචුවක පිරිමි සත්ත්වයන් එකිනෙකා සමග සටන් කිරීමේ දී හිසින් පහරදීම සිරිතකි.<br /> <br /> එක් වතාවකට ජිරාෆයාට බිහිවන්නේ එක පැටියෙකි. ගැබ් කාලය මාස 14 සිට 15 පමණ ය.<br /> <br /> ජිරාෆයා කුළෑටි අහිංසක සතකු වන අතර ගොදුරු වන්නේ මිනිසාට හා සිංහයාට පමණි. වේගවත් ලෙස දිවීමෙන් හා කුරවලින් පහරදීමෙන් සතුරන්ගෙන් ආරක්ෂාවේ.<br /> <br /> <br /> මංගලා වීරසිංහ<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B7%83%E0%B7%94_(Jiansu)&diff=1117 2017-09-20T10:50:46Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජියැංසු (Jiansu). කහ මුහුදු ප‍්‍රදේශයේ නැගෙනහිර දිග චීනයේ පිහිටි වෙරළබඩ පළාතකි. එය ‘කියැංසු’ ‘චියැංසු’ යන නම්වලින් ද හැඳින්වේ. ජියැංසු පළාතේ ගිනිකොන දිග පිහිටි ‘ෂැංහයි’ නගරය චීනයේ විශාල ම නාගරික මධ්‍යස්ථානය වන අතර නගර සභාවකින් ස්වාධීන ව වෙනම ම පාලනය වේ. ජියැංසු පළාතේ අගනගරය වන්නේ නැංජිං (Nanjing) ය.<br /> <br /> කි. මී. දහසකටත් වැඩි වෙරළක් සහිත ජියැංසු පළාත සම්පූර්ණයෙන් ම දියළු තැනි බිමක් වන අතර එහි විවිධ හැඩ හා ප‍්‍රමාණවල විල්, ග‍්‍රෑන්ඞ් කැනල් මහා ඇළේ කොටසක් මෙන් ම තවත් ඇළ හා වාරිමාර්ග විශාල ප‍්‍රමාණයක් ද දක්නට ලැබේ. මේ අනුව මෙම පළාතට උතුරින් චීනයේ උතුරු දිග තැනිතලාවේ කොටසක් ද දකුණින් ‘යැන්සි’ ඩෙල්ටා ප‍්‍රදේශය ද අයත් වේ. යැන්සි නදිය ගලා බසින්නේ මෙම පළාතේ දකුණු පෙදෙස හරහා ය.<br /> <br /> චීනයේ ඉතාමත් වැදගත් කෘෂිකාර්මික ප‍්‍රදේශයක් වන ජියැංසු පළාත වී, තිරිඟු, කපු වගාවන් සහ සේද නිෂ්පාදනය සඳහා ප‍්‍රසිද්ධ ය. ගල් අඟුරු, පොස්පේට් සහ ලවණ ප‍්‍රධාන ඛනිජ සම්පත් වේ. රෙදිපිළි, යකඩ, රසායන ද්‍රව්‍ය සහ යන්ත්‍රෝපකරණ නිෂ්පාදනය කාර්මික නිපැයුම් අතර ප‍්‍රධාන වේ. ජියැංසු පළාතේ ප‍්‍රධාන කාර්මික මධ්‍යස්ථානය ‘නැංජින්’ වන අතර සුෂෝවු, වුක්ෂි සහ ලිඇංයුංගැංග් අනිත් විශාල නගර වෙයි. 1978 චීන සමූහාණ්ඩුවේ සිදු කරුණු ආර්ථික ප‍්‍රතිසංස්-කරණයන්ගෙන් පසුව ජියැංසු පළාතේ කාර්මික නිෂ්පාදන ක්ෂේත‍්‍රයෙහි විශාල සංවර්ධනයක් සිදු වී ඇත. ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ, රසායන ද්‍රව්‍ය හා රෙදි නිෂ්පාදනය කෙතරම් ශීඝ‍්‍රයෙන් දියුණු වී ද යත් එය වත්මන් ලෝකයේ එම භාණ්ඩ අපනයනය කරන ප‍්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් වී තිබේ.<br /> <br /> වර්තමානයේ ජියැංසු නමින් හඳුන්වන පළාත ක‍්‍රි.පූ. 221-206 ‘කාලයේ’ නම් රජ පෙළපත සමයේ දී ‘යූඒ’ සහ ‘වූ’ නම් වූ පැරණි ජනපදවල කොටසක් වශයෙන් පැවැතිණි. එසේ ම ක‍්‍රි.ව. 1127-1279 කාලයේ සිටි සොං අධිරාජයාගේ දකුණුදිග මධ්‍යස්ථානය බවට පත් වුණු ජියැංසි වෙන ම පළාතක් වශයෙන් ස්ථාපිත කරන ලද්දේ වර්ෂ 1667 දී ය. මෙම පළාතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.කිමී. 102,600ක් වන අතර 2010 දී ජනසංඛ්‍යාව 78,659,903ක් විය.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ජේ. කටුපොත<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%AF%E0%B7%94_(Jiangdu)&diff=1116 2017-09-20T10:50:19Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජියාංදු (Jiangdu). වර්තමානයේ මේ නගරය හඳුන්වන්නේ යාං ජෝ (Yangzhou) යන නමිනි. මෙය චීනයේ ජියෑංසු (Jiangsu) පළාතේ ‘ග‍්‍රෑන්ඞ් කැනැල්’ නම් අළේ ඉවුර අසල පිහිටා ඇති නගරයකි. යැං-චු පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය වනුයේ මේ නගරයයි.<br /> <br /> 6 වන සියවසේ දෙවන සුයි (Sui) රාජවංශය යටතේ මෙය දකුණු ප‍්‍රදේශයේ අගනුවර වශයෙන් පැවතිණ. මෙහි වර්තමානයෙහි ග‍්‍රෑන්ඞ් කැනැල් ලෙස හැඳින්වෙන ඇළ නිර්මාණය වූයේ ද මේ රාජවංශය යටතේ ය. එම රාජවංශය 7 වන සියවසේ දී බිඳවැටෙන තෙක් ජියාංදු නගරය දකුණු අගනුවර ලෙස පැවතුණි. 9 වන සියවස වන විට විදේශීය රටවල් හා වෙළෙඳාම් සිදු කරන ප‍්‍රධාන නගරයක් හා වරායක් වශයෙන් මෙය ප‍්‍රසිද්ධියක් ලබා තිබුණි. වෙළෙඳාමේ උපරිම දියුණුවක් ඇති වූයේ මොංගෝලියානු යුගයේ දී ය. මාර්කෝ පෝලෝ එකල උසස් නිලධාරියකු වශයෙන් මෙහි පදිංචි ව සිටි බවට සාක්ෂ්‍ය ඇත.<br /> <br /> 1368-1644 දක්වා රජ කළ මිං රාජවංශය යටතේ චීන විදේශීය වෙළෙඳාම අඩුවීම නිසා වරායක් වශයෙන් ජියාංදු ලබා තිබූ ප‍්‍රසිද්ධිය අඩු විය. නගරය වර්තමානයේ පිහිටා තිබෙන ස්ථානයට ගෙන එන ලද්දේ 1126-1279 දක්වා පැවති දකුණු සුං (Sung) රාජවංශය යටතේ ය.<br /> <br /> 1368-1911 දක්වා ජියාංදු නගරය ප‍්‍රදේශීය පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් පැවතුණි. මේ කාලයේ දී මෙහි විසූ ලූණු වෙළෙඳුන් ඉතා ධනවත් වූ අතර ඔවුන් කලාව, භාෂාව ආදිය පිළිබඳව ද උනන්දුවක් දැක්වූයෙන් නගරය සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් ද දියුණුවක් ලැබී ය.<br /> <br /> නගරයේ පරිහානිය ඇරඹුණේ 1850-69 දක්වා පැවති තායිපින් (Taiping) විප්ලවයත් සමග ය. 1853 කැරලිකරුවන් නගරය අල්ලා ගත් අතර 1855 දී මෙහි ඇති වූ විශාල සටනකින් අධිරාජ්‍යයේ හමුදාවෝ පරාජයට පත් වූහ. මේ කාලයේ දී නගරයට බලවත් සේ හානි සිදු විය. ලූණු වෙළෙඳාම ද අඩුවීමෙන් ද නගරය තවදුරටත් පරිහානියට ලක්විය.<br /> <br /> 20 වන සියවස ආරම්භ වන විට තරමක දියුණුවක් ලබා සිටි ජියාංදු නගරය පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් පැවති අතර ලූණු වෙළෙඳාම ද තරමත් දුරට කෙරුණි. එමෙන් ම සාම්ප‍්‍රදායික අත්කම්, සිල්ක් රෙදි, ලැකර් භාණ්ඩ, කැටයම්, එම්‍බ්‍රොයිඩර් වැඩ ආදිය ගැන ද ජියාංදු ප‍්‍රසිද්ධියක් ලැබී ය. එය හාල් සඳහා ප‍්‍රදේශීය වෙළෙඳපොළක් ව පැවති අතර ආහාර සැකසුම් මධ්‍යස්ථානයක් ද වේ.<br /> <br /> 1949න් පසු විශේෂයෙන් ම ඇළ මාර්ග ප‍්‍රතිසංස්කරණය කිරීමෙන් පසු නගරය නැවත දියුණු වෙමින් පවතී. 2010 දී මෙහි ජනගහනය 4,414,681ක් විය.<br /> <br /> <br /> දේවිකා පි‍්‍රයදර්ශනී එදිරිවීර<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8A_(Gymnastics)&diff=1115 2017-09-20T10:48:51Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>'''ජිම්නාස්ටික් (Gymnastics)'''. තරග කී‍්‍රඩා වශයෙන් හෝ ශාරීරික ශක්තිය (Physical strength), උලැඟිතාව (Agility), සමායෝජනය (Coordination) සහ ශාරීරික සුවතාව (Physical conditioning) වර්ධනය කිරීම් වශයෙන් හෝ යොදා ගැනෙන විධිමත් ව්‍යායාම පද්ධතියකි. මේ සඳහා බොහෝ අවස්ථාවල දී වළලූ, හරස් පෝල (bars) ආදි විවිධ උපකරණ භාවිත කෙරේ. <br /> <br /> ජිම්නාස්ටික් යන්න ගී‍්‍රක භාෂාවේ ‘ජිම්නෝස්’ (Gymnos = ‘නිරුවත්’) යන පදයෙන් නිරුක්ත වූවකි. මේ නම භාවිත වූයේ පුරාණ ගී‍්‍රසියේ කී‍්‍රඩාගාරවල පුහුණු කරන ලද ව්‍යායාමවලට ය. එහි පිරිමි කී‍්‍රඩකයන් නිරුවතින් පුහුණුවීමෙහි යෙදුණු අතර මෙම ව්‍යායාම බොහෝ සංඛ්‍යාවක් කි‍්‍ර.ව. 394 දී අභාවයට ගිය ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙලට අයත් වුණි.<br /> <br /> කි‍්‍ර.පූ. 3000 දී ගී‍්‍රක අධ්‍යාපන ක්ෂේත‍්‍රයේ ඉතා ම වැදගත් විෂයයක් වූයේ ජිම්නාස්ටික් සහ සංගීතයයි. ‘සංගීතය බුද්ධියට ද ජිම්නාස්ටික් ශරීරයට ද’ යන්න ඔවුන්ගේ සුලභ ප‍්‍රකාශයක් විය. ධෛර්යයට, විනයට සහ ශරීර සෞඛ්‍යයට ජිම්නාස්ටික් උපකාරී වන බව ඔවුහු විශ්වාස කළහ. ජිම්නාස්ටික්වලට ආවේණික වූ සාධාරණත්වය, පුද්ගල වර්ධනය, සෞන්දර්යාත්මක අගය, නිස්සරණාධ්‍යාසය සහ අතිශය ප‍්‍රායෝගික බව යන කරුණු මෙහි දී අවධාරණය කොට ඇත. ශරීර සෞන්දර්යය බෙහෙවින් වැදගත් කොට සැලකූ අතර සියලූ දෙනා ඊට සහභාගී වූයේ නිරුවතිනි. එය ශරීර සෞන්දර්යත්ව සංකල්ප වර්ධනයට තුඩු දුනි. <br /> <br /> එකල යෞවනයන් ජිම්නාස්ටික් පුහුණු වූයේ පැලෙස්ට‍්‍රා (Palaestra) නමැති ස්ථානයක ය. එහි අයිතිකරු මෙන් ම ව්‍යායාම සහ කී‍්‍රඩා පුහුණුකරු හඳුන්වනු ලැබූයේ Paidotribes යන නමිනි. යොවුන් වියට පැමිණියහු පැලෙස්ට‍්‍රාව හැර ජිම්නේසියම්වල පුහුණුවීමට බැඳුණාහ. ගී‍්‍රසියේ ශාරීරික, සමාජීය සහ බුද්ධිමය මධ්‍යස්ථාන වූයේ ජිම්නේසියම් ය. <br /> <br /> වත්මනෙහි ජිම්නාස්ටික් ලෙස හඳුන්වන කි‍්‍රයාකාරකම් අතුරින් පුරාතනයේ පුහුණු කරන ලද්දේ කරණම් සහ ප‍්‍රාග්තම (Primitive) පිනුම් පමණි. නිදසුන් වශයෙන් 1. පුරාණ මිසරයේ චිත‍්‍ර ලිපිවල දිස්වෙන පිටුපසට නැමීම් (Back bends) සහ තවත් කී‍්‍රඩකයකු සමග කෙරෙන විස්මිත කි‍්‍රයා, 2. කී‍්‍රටයේ (Crete) නොසොස්හි (Knossos) මාලිගාවක බිතුසිතුවමක පිනුම්කරුවකු විසින් කෙරෙන රෝද (Cart wheel) කරණම් ගැසීම හෝ තමා වෙත වේගයෙන් දිව එන කුළු හරකකු පිට අත් තබා කරන පිනුමක් නිරූපණය දැක්විය හැකි ය. පැරණි චීනයේ කරණම් කලාත්මක ශිල්පයක් (Art form) ලෙස පැවැතිණ. ෂැන්ඩොං (Shandong) ප‍්‍රාන්තයේ හාන් (Han) යුගයට (කි‍්‍ර.පූ. 206-කි‍්‍ර.ව. 220) අයත් ශිලා කැටයමක කරණම් පිළිබිඹු කර ඇත. <br /> <br /> කරණම්කරුවන් (Acrobats), නැට්ටුවන් (Dancers), විජ්ජාකාරයන් (Jugglers) විසින් යුරෝපයේ මධ්‍යතන යුගයේ කරණම්කරණය සිදු කරන ලදි. මේ පිළිබඳ ව බටහිර මුලින් ම විස්තර කෙරෙන්නේ 15 වන සියවසේ දී Archange Tuccaro විසින් පළ කරන ලද Trois Dialogues du Sr නමැති ග‍්‍රන්ථයෙහි ය. මෙම ග‍්‍රන්ථයෙහි පිනුම් සහ කරණම් පිළිබඳව රචනා තුනක් ඇතුළත් වේ. කරණම් වූ කලි විවිධාකාරයෙන් බොහෝ සංස්කෘතීන්හි විකාශය වූවකි. එමෙන් ම එය අවම සංස්කෘතික මිශ‍්‍රණයකින් යුක්ත වූවකි. නිදසුනක් වශයෙන් ඉහත සඳහන් ටුකරොගේ ග‍්‍රන්ථයෙහි එන චිත‍්‍රයෙහි දැක්වෙන කරණම් බොහෝ දුරට පැරණි චීනයේ කරණම්වලට සමාන ය. අවසානයේ දී මේ කරණම් සහ පිනුම් සර්කස් සඳහා සංයුක්ත කෙරිණ. පුරාතනයෙහි ට‍්‍රැම්පොලින් (කැන්වස් රෙදි) (Trampolines) මුල්වරට භාවිත කරන ලද්දේ සර්කස් පිනුම්කරුවන් විසිනි.<br /> <br /> ප‍්‍රංස ජාතික ඉතිහාසඥයන් විසින් සඳහන් කරන පරිදි ජීන් ජැක්ස් රූසෝ (Jean Jacques Rousseau) විසින් රචිත Emile; ou de leducation (1762; Emile; or, On Education) නමැති නවකතාව යුරෝපීය ළමුන්ගේ ඥානාත්මක සහ ශාරීරික පුහුණු සංයෝග කරන ලද අධ්‍යාපන ප‍්‍රතිසංවිධාන කෙරෙහි බලපෑ ග‍්‍රන්ථයකි. රූසෝගේ ග‍්‍රන්ථය ජර්මන් අධ්‍යාපන ප‍්‍රතිසංවිධානකරුවන්ට මහත් ආස්වාදයක් විය. ඉන් අනතුරුව 18 වන සියවස අගභාගයේ දී ඉහත කී ජර්මන් අධ්‍යාපන ප‍්‍රතිසංවිධානකරුවන් පිලන්ත්‍රෝපිනිස්ට් (Philanthropinist) නමින් ඇති පාසල් ආරම්භ කරන ලදි. එයට ජිම්නාස්ටික් ඇතුළු එළිමහන් කි‍්‍රයාකාරකම් ඇතුළත් විය. එමෙන් ම සියලූ ආර්ථික ස්තරවල ළමයි බඳවා ගන්නා ලදහ. වත්මන් ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාවේ සීයා ලෙස හැඳින්වෙන ජොහාන් කි‍්‍රස්ටොප් ෆ්‍රෙඞ්රික් ගුට්ස් මුට්ස් (Johann Christop Friedrich Guts Muths, 1759-1833) එහි පුරෝගාමී ආචාර්යවරයෙක් විය. උත්පාදක කටයුතු (Seminal works) අරභයා රචිත ‘යෞවනයනට ජිම්නාස්ටික්’ (Gymnastics for Youth) නමැති ග‍්‍රන්ථයෙහි දී ගුට්ස් මුට්ස් ජිම්නාස්ටික්හි ප‍්‍රභේද දෙකක් විස්තර කළේ ය. එනම් ස්වාභාවික (Natural) ජිම්නාස්ටික් සහ කෘති‍්‍රම (Artificial) ජිම්නාස්ටික් වශයෙනි. මෙම ප‍්‍රභේද දෙක ප‍්‍රයෝජනවත් (Utilitarian) සහ නිෂ්ප‍්‍රයෝජන (Nonutilitiarian) ලෙස ද වර්ගීකරණය කළ හැක. මුල් ප‍්‍රභේදය ශරීර සුවතාව අවධාරණය කරයි. මෙය පර් හෙන්රික් ලින්ග් (Per Henrik Ling, 1776-1839) සහ නීල්ස් බක් (Nils Bukh, 1880-1950) ස්වීඩනයේ සහ ඩෙන්මාර්කයේ දියුණු කරන ලද ව්‍යායාමවලට සමාන ය. වර්තමාන ස්වායු (Aerobics) ව්‍යායාම අයත් වන්නේ මෙම ප‍්‍රභේදයටයි. සැබැවින් ම ස්වායු කී‍්‍රඩාව අන්තර්ජාතික ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනයේ ඉසව්වලට මෑතක දී එක් කරන ලද්දකි. මීට ප‍්‍රතිවිරුද්ධ වූ කෘති‍්‍රම හෙවත් නිෂ්ප‍්‍රයෝජන ජිම්නාස්ටික් වත්මන්හි කලාත්මක ජිම්නාස්ටික් වශයෙන් නම් කොට ඇත. එහි විශේෂ ලක්ෂණය නම් එහි කාර්යයට නොව සෞන්දර්යයට මූලිකත්වය ලබා දීමයි. නිදසුනක් වශයෙන් යුරෝපයේ වැඩවසම් යුගයේ දී අශ්වයකු පිට නගින අයුරු ද අසු පිටින් බසින අයුරු ද උගන්වන ලදි. එය අශ්වාරෝහක සෙබළුන් යොදා ගත් සමයේ වැදගත් වූවකි. වර්තමාන ආධාරක අශ්වයා ආශ‍්‍රිත ජිම්නාස්ටික් විකාශනය වී ඇත්තේ ජිම්නාස්ටික් කි‍්‍රයාවලිය හා අශ්ව විද්‍යාව අතර කිසිදු සම්බන්ධතාවක් නොමැති ව ය. <br /> <br /> ස්වාභාවික ජිම්නාස්ටික්හි වර්ධනයට මූලික වූයේ පර් හෙන්රි ලින්ග් ය. 1813 දී ඔහු විසින් ස්ටොක්හෝම් (Stockholm) නගරයෙහි රාජකීය ජිම්නාස්ටික් මධ්‍යස්ථානය නමින් ගුරු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවන ලදි. ලින්ග් කී‍්‍රඩකයන්ගේ සෞඛ්‍ය සම්පන්නභාවය ගෙන දෙන ජිම්නාස්ටික් ව්‍යායාම පද්ධතියක් ගොඩනගා ඉගැන්වී ය. ශාරීරික ශක්තිය වැඞීමට කරන ජිම්නාස්ටික් ව්‍යායාමය (Callisthenics) ඔහුගේ නිර්මාණයක් යැයි සැලකේ. එයට යෂ්ටි (Clubs), බර යෙදූ පොලූ (Dumbells), දඬු (Wands) වැනි උපකරණ රහිතව කෙරෙන නිදහස් ව්‍යායාම ඇතුළත් වේ. ලින්ග් තරගකාරී කී‍්‍රඩාවක් ලෙස මෙය දියුණු කිරීමට අනුබල නොදුන් නමුදු එය භූමි ව්‍යායාම (Floor exersises) ලෙස හැඳින්වෙන තරග කී‍්‍රඩාවක් ලෙස වර්තමානයෙහි විකාශනය වී ඇත.<br /> <br /> ෆ්‍රෙඞ්රික් ලූඞ්වික් ජාන් (Friedrich Ludwig Jahn) නූතන ‘ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාවේ පියා’ ලෙස සැලකේ. ඔහු ටර්න්වරයින් චලන කි‍්‍රයාවලියේ (Turnverein movement) ආදි කර්තෘවරයා ය. මෙම කි‍්‍රයාවලිය ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාව ලෙස ලොව පුරා ප‍්‍රචලිත වීමට තුඩුදුන් බව කියැවේ.<br /> <br /> නූතන ජිම්නාස්ටික් තරගවල සමාරම්භය ජර්මනියේ බර්ලින් නුවර අවට ප‍්‍රදේශයේ ජාන් විසින් අරඹන ලද හාකෙත = 'Hasenhaide' (Rabbit Feild) යනුවෙන් හැඳින්වූ විවෘත කී‍්‍රඩාංගනයේ දී සිදු වී යැයි සැලකේ. Die Deutsche Turnkust (1816; The Gymnastic Art) හෙවත් ‘ජිම්නාස්ටික් ශිල්පය’ නමැති ග‍්‍රන්ථයේ සමකර්තෘවරයකු මෙන් ම ජාන්ගේ සහකරුවකු ද වූ අර්න්ස්ට් අයිස්ලන් (Ernst Eiselen) ඉතා සුපරීක්ෂාකාරී ව කී‍්‍රඩාංගනයේ වර්ධනය කරන ලද ව්‍යායාම පිළිබඳ විස්තර දක්වා ඇත. එහි දී විවිධ අන්දමින් පාද පැද්දවීමට සහ පැනීමට ‘ආධාරක අශ්වයා’ (Pommel horse) නමැති උපකරණය භාවිත කරන ලදි. තම ශිෂ්‍යයන්ගේ උඩු කයෙහි ශක්ති වර්ධනය උදෙසා ඔහු සමාන්තර දඬු (Parallel bars) නිපදවී ය. ඔවුන්ගේ වීර්යය මැනීමට විශාල කුලූනු පැනවී ය. සමබර දඬු (Balance beams), තිරස් දඬු (Horizontal bars), නැගීමට උපයෝගී කරගන්නා කඹ, නැගීමට භාවිත කෙරෙන කණු විවෘත කී‍්‍රඩාංගනවල දක්නට ලැබුණි. පුරාතන රිටි පැනීම සහ අනිකුත් ජවන කී‍්‍රඩා ඒ සමග පුහුණු කෙරිණ. විවිධ අභියෝගාත්මක භාණ්ඩ තරුණයන්ට ආකර්ෂණක් විය. ඊට අමතරව එක්සත් ජර්මනියක සිහිනය සහ මාතෘභූමිය ආරක්ෂා කිරීමට ද ප‍්‍රසියා හා ප‍්‍රංස බලපෑම්වලින් මුදා ගැනීමට ද මේ තරුණයෝ පොළඹවනු ලැබූහ.<br /> <br /> තම රටවල දේශාභිමානී හැඟීම් ඉස්මතුවීම පිළිබඳව ප‍්‍රසියානුවරු සහ අවට රටවල නායකයෝ විමසිලිමත් වූහ. 1813 නැපෝලියන්ගේ පරාජයෙන් පසුව ජාන් සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් ගැන රාජ්‍ය බලධාරීන් තුළ සැක පහළ විය. 1815 වන විට බුර්ෂ්න් ෂාෆ්ට් (Burschen Schaft) යෞවන අංශය වැනි ශිෂ්‍ය සංවිධාන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථානුකූල රජයක් ස්ථාපිත කිරීමට කැමැත්තක් ඇති ව සිටියේ ය. එමෙන් ම පුරවැසියන් සන්නද්ධ කිරීමට ද සිවිල් නිදහස ස්ථාපිත කිරීමට ද ප‍්‍රසාදය පළ කෙළේ ය. 1819 දී බුරුෂන් ෂාෆ්ට් යෞවන අංශයේ ජිම්නාස්ටික්කරුවකු විසින් ජර්මන් නාට්‍ය රචකයකු වූ ඔගස්ට් වොන් කොට්ත්බු (August von Kotzebue) ඝාතනය කෙරිණ. ඉන් අනතුරුව ප‍්‍රසියානු රජු වූ තෙවනෆ්‍රෙඞ්රික් විලියම් ප‍්‍රසියාවේ ජිම්නාස්ටික් මධ්‍යස්ථාන සියයක් වසා දැමී ය. අනිකුත් ජර්මන් ප‍්‍රාන්ත එය අනුගමනය කෙළේ ය. ජාන් සිරගත කෙරිණ. ඔහු සිරගත කරනු ලැබුවේ විප්ලවකාරී ජනනායකයකු ලෙස වසර පහක් නිවාස අඩස්සියේ තබමිනි. අවසානයේ දී ඔහු නිදහස් කෙරිණ. එහෙත් ඔහුට අවවාද කර බර්ලින් නගරයෙන් ඈත උසස් අධ්‍යාපන ආයතන සහ කී‍්‍රඩාගාර නොමැති නගරයකට පිටුවහල් කරන ලදි. ඔහුට වාර්ෂික දීමනාවක් ලබා දී ෆී‍්‍රබර්ග් (Freiburg) නගරයෙහි පදිංචි කෙරිණ. මේ වකවානුව ජාන්ට පෞද්ගලික වශයෙන් ඛේදජනක කාල පරිච්ඡේදයක් විය. ඔහු නිවාස අඩස්සියේ ගත කරන කාලයෙහි දරුවෝ දෙදෙනෙක් මිය ගියහ. ඉනික්බිති ඔහුගේ භාර්යාව ද මිය ගියා ය. ඔහුගේ ඉතා කුළුපඟ අනුගාමිකයන් වූ කාල් බෙක් (Karl Beck), කාල් ෆොලන් (Karl Follen) සහ ෆ‍්‍රාන්ස් ලීබර් (Franz Lieber) අත්අඩංගුවට පත් වේ ය යන බියෙන් උතුරු ඇමෙරිකාවට පැන ගියහ. ප‍්‍රසියාවේ ඉතිරි වූ කරණම්කරුවෝ, 4 වන ෆ්‍රෙඞ්රික් විලියම් රජු විසින් 1842 දී ජිම්නාස්ටික් තහනම ඉවත් කරන තුරු රහසිගත ව කල් ගෙවූහ.<br /> <br /> මුල් ම ජර්මන් ජිම්නාස්ටික් සැණකෙළිය පැවැත්වූයේ 1860 ජර්මනියේ කෝර්බර්ග් නගරයේ දී ය. එම සැණකෙළියට අනුබද්ධිත කරණම් සමාජ ආකර්ෂණයට පාත‍්‍ර වූ අතර එය අන්තර්ජාතික තරගවල ආරම්භය ලෙස ද සැලකිය හැක. මේ සඳහා ජර්මනියෙන් පිටස්තර කරණම්කරුවන්ට ද සහභාගී වීමට ආරාධනා ලැබිණ. 1820 අපරභාගයෙහි ජාන්ගේ අනුගාමිකයෝ ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාව ඇමෙරිකාවට හඳුන්වා දුන්හ. ඉනික්බිති ජර්මානුවන් විශාල පිරිසකගේ සංක‍්‍රමණයෙන් පසු කරණම්කරුවන්ගේ කී‍්‍රඩා සමාජ සංවිධානය කර ජාතික කරණම් සමාජයක් (National Union of Turner Society) ආරම්භ කරන ලදි. මීට සමගාමී ව බොහීමියාවේ ද සොකොල් නමින් කි‍්‍රයාවලියක් ආරම්භ වී එය ද එක්සත් ජනපදයට සංක‍්‍රමණය විය. 1861 දී බර්ලින්හි පවත්වන ලද දෙවන කරණම් උත්සවයට ඇමෙරිකානු කරණම්කරුවන් ද ප‍්‍රසියාව අවට ජර්මන් ප‍්‍රාන්තවල අය ද සහභාගී වූහ. 1896 දී වර්තමාන ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙල අරඹන විට රටවල් බොහෝ ගණනකින් සහභාගී වූ කරණම්කරුවන්ගේ සැණකෙලි අටක් ජර්මනියේ පවත්වා තිබිණ. <br /> <br /> ජාත්‍යන්තර තරග අධීක්ෂණය කරනු පිණිස 1881 දී අන්තර්ජාතික ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය ආරම්භ කෙරිණ. 1896 ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙල නිසා ජිම්නාස්ටික් පිළිබඳ උනන්දුව වර්ධනය විය. එමෙන් ම 1903 දී ජගත් පිරිමි ජිම්නාස්ටික් තරග ද 1934 දී ජගත් කාන්තා ජිම්නාස්ටික් තරග ද සංවිධානය කෙරිණි. <br /> <br /> 1896 ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙල නියම අන්තර්ජාතික විවෘත ජිම්නාස්ටික් තරගවල ආරම්භය සනිටුහන් කෙළේ ය. එහි සංකේතමය ජර්මන් බර උපකරණ ඉසව් ද කඹ අල්ලා නැගීම ද ඇතුළත් විය. 1928 ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙල වන තෙක් ජිම්නාස්ටික් තරගයන්හි ප‍්‍රමිතිකරණයක් නොවිණි. එමෙන් ම එය ජවන හා පිටිය ඉසව්වලින් නිදහස් ද නොවුණි. 1928 දී වත්මනෙහි තරග පවත්වන ඉසවු හයකින් පහක් ම ඇතුළත් ව තිබුණි.<br /> <br /> ඔලිම්පික් ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාව විවිධ කොටස්වලට වෙන් කර ඇත. කලාත්මක (Artistic), රිද්මයානුකූල (Rythmic) සහ ට‍්‍රැම්පලින් (Trampoline) වශයෙනි.<br /> <br /> 1928 දී ප‍්‍රථම වරට කාන්තාවෝ ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙලට ජිම්නාස්ටික් ඉසවු සඳහා සහභාගී වූහ. එම තරග ඉසවු පිරිම් ඉසවුවලට සමාන වූ අතර සමබර දණ්ඩ පැවැතියේ කාන්තාවන්ට පමණි. භූමි ව්‍යායාම එකතු කරන ලද්දේ 1932 දී ය. <br /> <br /> '''පිරිමි ජිම්නාස්ටික් ඉසවු''' : පිරිමි ජිම්නාස්ටික් තරගයට ඉසවු හයක් ඇතුළත් ය. මේවා අනුපිළිවෙළට කී‍්‍රඩා කළ යුතු වේ. එම අනුපිළිවෙළ නම්: <br /> :::::#භූමි ව්‍යායාම (Floor exercise)<br /> :::::#ආධාරක අශ්වයා (Pommel horse)<br /> :::::#නිශ්චල වළලූ (Roman rings)<br /> :::::#පිනුම් අශ්වයා (දිග) (Horse vault)<br /> :::::#සමාන්තර පෝල (Parallel bars)<br /> :::::#හරස් පෝල (Horizontal bars) වශයෙනි. <br /> ඉහත ඉසව් හය ම තරග කරන කී‍්‍රඩකයා පරිපූර්ණ ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩකයකු ලෙස හැඳින්වේ. ඉන් එකක් හෝ දෙකක් සඳහා ඉදිරිපත් වන කී‍්‍රඩකයා විශේෂ ජිම්නාස්ටික්කරුවකු ලෙස හැඳින්වේ. <br /> <br /> <br /> ::'''1. භූමි ව්‍යායාම (Floor exercise)''' : මෙම ව්‍යායාමය කෙරෙනුයේ ව.මී. 12ක මෙට්ටයක් මත ය. කී‍්‍රඩකයන්ගේ ආරක්ෂාව උදෙසා එක මීටරයක භූමි ප‍්‍රමාණය හතර වටේට ම තිබීම අවශ්‍ය ය. කී‍්‍රඩක කී‍්‍රඩිකාවන්ට එය පැහැදිලිව හඳුනා ගත හැකි අයුරින් මී. 12 x මී. 12 භූමියට වඩා වෙනස් පාටකින් දැක්විය යුතු ය (රූපය 1). කී‍්‍රඩකයා සමබර, නම්‍යශීලී සහ ශක්තිය අවශ්‍ය වන අඛණ්ඩ චලන ක‍්‍රියාවලියක් කළ යුතු වේ. එම චලන ක‍්‍රියාවලියට අත් පිනුම් (Hand springs), ඉපිලීම් (Leaps), ගුවන් කරණම් (Somersaults in the air) සහ පිනුම් ගැසීම් (Tumblings) ආදිය අයත් වේ. භූමි ව්‍යායාම සම්පූර්ණ කළ යුතු වන්නේ අවම වශයෙන් ත. 50කින් ද උපරිම වශයෙන් ත. 70කින් ද වශයෙනි. <br /> <br /> ::'''2. ආධාරක අශ්වයා (Pommel horse)''' : මෙම උපකරණය දිගින් සෙමි. 165කින් ද පළලින් සෙමී. 35කින් ද යුක්ත ය. එහි මතුපිට ලීයෙන් සාදන ලද මිටි (Handles) දෙකක් වේ. මෙය පොළොවේ සිට සෙමී. 125ක් උස ය (රූපය 2). කී‍්‍රඩකයා මේ මිටි භාවිත කරන්නේ ස්වකීය බර අත්වලට දීමෙනි. ඔහු තම පාද චක‍්‍රාකාරව නොනවත්වා අශ්වයාගේ පැත්තෙන් සහ මතුපිටින් පද්දවයි. තව ද ඔහු කතුර (Scissors) නමැති චලන කි‍්‍රයාවක් කරයි. ව්‍යායාමය ආරම්භ කරන්නේ තම දෙපා අශ්වයාගේ දෙපැත්තෙන් තබා එක් පැත්තකින් අනෙක් පැත්තට පැද්දෙන අතර පාදවල ඉරියව්ව (Position) වෙනස් කිරීමෙනි. <br /> <br /> ::'''3. නිශ්චල වළලු (Roman rings)''' : මෙය පොළොව මට්ටමෙන් මී. 5.8ක උසින් ඇති දම්වැල්වලින් එල්වා ඇති ලී වළලූ දෙකක ආධාරයෙන් කෙරෙන ව්‍යායාමයකි (රූපය 3). කී‍්‍රඩකයා උඩට පැන වළලූ ග‍්‍රහණය කර විවිධ චලන සිදු කරද්දී ඒ වළලූ නොසෙල්වන ලෙස තබා ගනී. එම චලන කි‍්‍රයාවලට දෑතින් සිටීම (Hand stands) සහ සම්පූර්ණ චක‍්‍රාකාර පැද්දීම අඩංගු වේ. මෙහි දී කී‍්‍රඩකයා තම ශරීරය විවිධ ශක්ති ස්ථානවල (Strength positions) පවත්වා ගනී. සුවිශේෂ වූ ශක්තියක් මෙයට අවශ්‍ය කෙරේ. කී‍්‍රඩකයා කුරුසිය නමැති ඉරියව්වෙහි නිසල ව සිටියි. මෙහි දී ඔහු දෑත් දෙපසට විහිදුවා ශරීරය ඍජු ව තබා ගනී. තව ද තදින් නවත්වාගෙන සිටින ඉරියව්ව ද මීට අයත් වේ. එයට කී‍්‍රඩකයා තත්පර දෙකක් එසේ නොසෙල්වී සිටිය යුතු වේ. <br /> <br /> (රූපය 1 - නිශ්චල වලලු සටහන)<br /> <br /> ::'''4. පිනුම් අශ්වයා (දිග) (The horse vault)''' : මෙම උපකරණය ආධාරක අශ්වයාට සමාන වුව ද මිටි (pommels) රහිත වන අතර පොළොවේ සිට සෙමී. 135ක උසකින් යුක්ත ය. මෙම ඉසවුවේ දී කී‍්‍රඩකයා අශ්වයාගේ දිග පැත්තෙන් හරහට පනී. ඔහු ධාවන පථයේ වේගයෙන් දිව ගොස් පිනුම් අශ්වයා ඉදිරිපිට ඇති පිනුම් පුවරුව (Spring board) ආධාරයෙන් ලබා ගත් බලය මගින් ගුවන්ගත වේ. අශ්වයා මතින් පනින විට කී‍්‍රඩකයා එක් අතක් හෝ අත් දෙක ම තබා අශ්වයා පිටට පනී. ඔහු විසින් ගුවනේ කරකැවෙමින් කරණම් හෝ ඉන් එකක් හෝ චලන සමූහයක් හෝ කරනු ලැබේ. සමහර තරගවල දී ජිම්නාස්ටික්කරු දෙවරක් පනින අතර අවසාන ලකුණු ප‍්‍රමාණය ඒ පිනුම් දෙකේ සාමාන්‍යය වේ. අන්තර්ජාතික තරගවල දී කී‍්‍රඩකයා පනින්නේ එක් වතාවක් පමණි.<br /> <br /> ::'''5.සමාන්තර පෝල (Parallel bars)''' : මෙම උපකරණය පොළොවෙන් මී. 2ක් උසැති සමාන්තර දඬු දෙකකින් සමන්විත වේ. මෙම දඬු දෙක අතර පරතරය දෙවුරට වඩා මදක් පුළුල් විය යුතු ය. සාමාන්‍යයෙන් මී. 3.5ක් වේ(රූපය 4). දෑතින් සිටීම (Hand stand), පැද්දීම් හෙවත් දෝලන (Swings), කරකැවීම් (Swing around) සහ විවිධ කරණම් සිය අත් දඬු ආධාරක ලෙස තබා ගෙන ව්‍යායාම කරනු ලැබේ. ජිම්නාස්ටික්කරු විවිධ ස්ථාවර ඉරියව් (Holding positions) දඬු මත සිදු කරයි. ඒ සෑම ඉරියව්වක දී ම ඔහු අවම වශයෙන් තත්පර එකක් හෝ දෙකක් නොසෙල්වී (Motionless) සිටිය යුතු වේ. මීට අමතරව අවශ්‍ය විවිධ බාහු ශක්ති චලන (Strength movements) කළ යුතු වේ. එය ඉතා සෙමින් කළ යුත්තකි. <br /> <br /> (රූපය 2 - සමාන්තර දඬු, තිරස් දඬු, නිශ්චල වළලු, අසමසම දඬු, ඝර්පණ පුවරුව, පැති අශ්වයා/දිගු අශ්වයා)<br /> <br /> ::'''6. තිරස් පෝල (Horizontal bar)''' : මෙම ව්‍යායාමය කරනුයේ පොළොව මට්ටමින් සෙමී. 205ක් උසින් පිහිටි ආධාරක දෙකක් මත සවිකරන ලද තරමක නැමෙන සුලූ (Flexible) වානේ දණ්ඩක ආධාරයෙනි (රූපය 5). ජිම්නාස්ටික්කරු දණ්ඩ එක් අතකින් හෝ දෑතින් ම හෝ ග‍්‍රහණය කර එය වටා පැද්දෙයි. නොනවත්වා ම විවිධ කරණම් ගසයි. මේ කි‍්‍රයාවලියෙන් (Routine) ඔහුගේ ඉරියව්ව අනෙක් පැත්තට (Reverse) ගත යුතු වේ. ඒ සඳහා දණ්ඩෙහි ග‍්‍රහණය මාරුකර ගත යුතු ය. තව ද ඔහු ග‍්‍රහණයෙන් මිදී ගුවනේ දී උපක‍්‍රමශීලීව නැවත දණ්ඩ ග‍්‍රහණය කර ගැනීමක් සිදු කරයි. බොහෝ ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩකයෝ දණ්ඩෙන් අපූර්ව ලෙස බිමට පතිත වෙති. දණ්ඩ වටා වැඩි වේගයෙන් පැද්දී දණ්ඩ අත්හැර බිමට පතිත වීමට පෙර ගුවනේ දී කරණම් (Somersault) හෝ ඇඹරීම් (Twist) සිදු කොට දෙපා බිමට සිටින සේ පතිත වීම සිදු කෙරේ.<br /> <br /> '''සමස්ත තරගය (All-round competition)''' : මෙයට ඉසව් හය ම අන්තර්ගත වේ. සංවිධාන කමිටුව මගින් තරගය සඳහා ඉදිරිපත් කෙරෙන නියමිත ව්‍යායාම මාලාව ජාතික හා අන්තර්ජාතික තරගවල දී කී‍්‍රඩකයා අනිවාර්යයෙන් (Compulsory) ම සපිරිය යුතු වේ. සංවිධායක මණ්ඩලය විසින් කී‍්‍රඩකයන්හට අවම වශයෙන් මාස දෙකකට පෙර එහි නීතිරීති සහ ලකුණු දීමේ ක‍්‍රමය සඳහන් කර ව්‍යායාම පිළිවෙළ පිළිබඳ සවිස්තර උපදෙස් පති‍්‍රකාවක් ඔවුනට ලබා දිය යුතු වේ. ඉනික්බිති ජිම්නාස්ටික්කරු වෛකල්පිත ව්‍යායාම පද්ධතියක් ඒ ව්‍යායාම හයෙන් තෝරාගෙන තරග කරයි. අන්තර්ජාතික තරගවලට සහභාගී වන්නේ මෙවැනි සමස්ත ජිම්නාස්ටික්කරුවන් පමණි.<br /> ට‍්‍රැම්පලීනය (Trampoline) : ට‍්‍රැම්පලීනය නිර්මාණය වී ඇත්තේ ලෝහමය රාමුවක දුනු මගින් සවි කරන ලද දැලක් වශයෙනි. එය ජිම්නාස්ටික්කරුවන්ට පැද්දී උඩට විසිවී කරණම් ගැසීමට උපකාරී වන්නකි. ට‍්‍රැම්පලීනය දිගින් මී. 5.05ක් ද පළලින් මී. 2.91ක් ද වේ. එහි උස මී.1.55කි. දැල් තන්තු ඝනකම මිමී. 6කි. එය නයිලෝන් හෝ ඝන වැල් පටලයකින් නිර්මාණය කර ඇත. <br /> <br /> ලෝකයේ උසස්තම කී‍්‍රඩකයන් ඒකරාශී වන ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙල සඳහා 2000 දී සිඞ්නි ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙලට ප‍්‍රථම වරට ට‍්‍රැම්පලීනය ද එක් විය. ට‍්‍රැම්පලීනයේ නිර්මාතෘවර ජෝර්ජ් නිසන් (George Nissen) එය නැරඹීමට පැමිණියේ ය. <br /> <br /> (රූපය 3 - ට‍්‍රැම්පලීනය)<br /> <br /> කාන්තා ජිම්නාස්ටික් ඉසවු : කාන්තාවන් උදෙසා කලාත්මක ඉසවු වනුයේ පිනුම් අශ්වයා (Horse vault), අසම සම පෝල (Uneven parallel), සමබර දණ්ඩ (Balance beam), භූමි ව්‍යායාම (Exercise) හා සමස්ත ව්‍යායම (Combined exercise) වශයෙනි. මේවා ඒකල සහ කණ්ඩායම් වශයෙන් පැවැත්වේ.<br /> <br /> ::'''1. පිනුම් අශ්වයා''' : කී‍්‍රඩකයන් භාවිත කරන පිනුම් අශ්වයා කී‍්‍රඩිකාවන් භාවිත කරනුයේ අශ්වයාගේ දිගු අතට නොව හරස් අතට පැනීමෙනි. බොහෝ තරගවල දී ජිම්නාස්ටික්කාරිය දෙවරක් පනිනු ඇත. එයින් ගණන් ගැනෙනුයේ වැඩි ලකුණු ප‍්‍රමාණයක් ගත් අවස්ථාව ය. <br /> <br /> ::'''2. අසමසම සමාන්තර පෝල''' : මෙම ව්‍යායාමයේ දී තරග කරනුයේ සමාන්තර ලී පෝලවල ය. ඉන් එකක් පොළොව මට්ටමේ සිට සෙමී. 230ක් උස් වන අතර අනෙක සෙමී. 150ක් උස් වේ. කී‍්‍රඩිකාව එක් පෝලයක් වටා එක් අවස්ථාවක පැද්දෙයි. එය අධිනම්‍යශීලීභාවය සහ උලැඟිභාවයකින් දක්ෂ ලෙස හසුරුවන්නී ය. ඇය එක් පෝලයකින් අනෙක් පෝලයට නියත චලනයක් ඔස්සේ ඉතා ඉක්මනින් මාරුවෙමින් ව්‍යායාම කරන්නී ය.<br /> <br /> ::'''3. සමබර දණ්ඩ''' : මෙය සෙමී. 10ක් පමණ පළලැති ලී දණ්ඩකි (රූපය 8). එහි මුළු දිග ප‍්‍රමාණය උපයෝගී කරගෙන පැනීම්, දුවන පියවර සහ කරණම් ගැසීම කෙරේ. දක්ෂ කී‍්‍රඩිකාවෝ ඒ මත රෝද කරණම් ද ආපසු අත්පිනුම් ද කරණම් ද දක්වති. මෙම කි‍්‍රයාවලිය අවම වශයෙන් වි.1යි, තත්. 10ක් සහ උපරිම වශයෙන් වි. 1යි, තත්. 50ක් අතර සිදු විය යුතු ය.<br /> <br /> ::'''4. භූමි ව්‍යායාම''' : පිරිමි ව්‍යායාම කරන කලාලයට (Mat) සමාන වූ කලාලයක් මත මෙම ව්‍යායාම සිදු කෙරේ. ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩිකාවෝ මෙම ව්‍යායාමය සංගීත ඛණ්ඩයකට අනුව පවත්වති. ඒ ඒ කී‍්‍රඩිකාව තම තමන්ගේ ව්‍යායාමයේ ළයට හා මනෝභාවයට අනුරූප ව සකසා ගනී. ඇගේ කරණම්වල නර්තනය සහ පිනුම්වල නිපුණත්වය විදහා දැක්වීම අවම වශයෙන් වි. 1යි, තත්. 10 සහ උපරිම වශයෙන් වි. 1යි, තත්. 30ක් ඇතුළත සිදු කළ යුතු ය.<br /> <br /> '''සමස්ත තරගය''' : මීට ඇතුළත් වන්නේ ඉහත දැක්වූ ව්‍යායාම හතරයි. අන්තර්ජාතික තරගවල දී සෑම කී‍්‍රඩිකාවක් ම ව්‍යායාම හතරෙන් එක බැගින් කී‍්‍රඩා කළ යුතු වේ. ඉන් අනතුරුව එම ව්‍යායාමවලින් වෛකල්පික ව්‍යායාම කළ යුතු වේ. <br /> <br /> '''රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික්''' : වෙනස් ම වූ ජිම්නාස්ටික් තරගයක් වන මෙහි දී ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩිකාව අතින් ගත් උපකරණයක් ඇති ව සිත් මවිත වන ලෙසට නැටුම් ව්‍යායාමයක් (Dance routine) කරයි. මේ භාණ්ඩ නම් : බෝලය, පීත්ත පටිය, ලණුව, යෂ්ටිය හෝ වළල්ලකි (රූප පෙළ 9). මෙය සංගීතය අනුව ත. 60-90 අතර සිදු වේ. කී‍්‍රඩිකාවන් අගය කරන්නේ ඔවුන්ගේ ලාලිත්‍යය, අසීරු කි‍්‍රයාවලි සහ අතින් ගත් භාණ්ඩය මුදවා හැර එය නැවත අල්ලා ගැනීමේ නිපුණත්වය මත ය. මෙය කාන්තාවන්ට පමණක් සීමා වූවකි. 1984 දී ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙලට මුල්වරට මෙය ඇතුළත් කරන ලදි. <br /> <br /> රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික් ආරම්භ වූයේ කාන්තාවන්ගේ සෞන්දර්යාත්මක වැඩ සටහනක් ලෙස ය. එය වෙනත් කී‍්‍රඩාවක් ලෙස සැලකෙන්නට වූයේ 1963 හංගේරියාවේ බුඩාපේස්ට් නගරයේ ආරාධිත තරග මාලාවක දී ය. ඉන්පසු අන්තර්ජාතික ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය මෙය ලෝක තරගයක් ලෙස සෑම ඉරට්ටේ වර්ෂයක දී ම පැවැත්වීමට 1964 දී සැලසුම් කෙරිණ. ආරම්භයේ දී එය රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික් ලෙස හැඳින්වුව ද අනතුරුව එය රිද්මයානු කී‍්‍රඩා ජිම්නාස්ටික් නමින් හැඳින්විණ. ඔලිම්පික් සහ ලෝක ශූරතා උළෙලවල දී පදක්කම් පිරිනැමෙන්නේ කණ්ඩායම් (Group), සමස්ත (All round) සහ ඒකල (Individual) තරග ඉසව් සඳහා ය.<br /> <br /> (රූපය 4 - රිද්මයානුකූල ජිම්නාසිටිය)<br /> <br /> '''සුවිශේෂී ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩක කී‍්‍රඩිකාවෝ''' : ආරම්භක ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා උළෙලවල දී ප‍්‍රබල පිරිමි කී‍්‍රඩකයන් බිහි වූයේ ජර්මනිය, ස්විට්සර්ලන්තය, ඉතාලිය සහ ස්වීඩනය යන රටවලිනි. 1950 සිට ජපානය, රුසියාව සහ අනිකුත් නැගෙනහිර යුරෝපීය රටවල කී‍්‍රඩකයෝ ප‍්‍රබල වූහ. <br /> <br /> '''කී‍්‍රඩකයෝ''' : පිරිමි ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩකයන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨ කී‍්‍රඩකයන් වූ සෝවියට් දේශයේ වික්ටර් චුකරින් (Viktor Chukarin 1952, 1956) සහ ජපානයේ කතෝ සාවෝ (Kato Sawao) 1968, 1972) යන දෙදෙනා ම දෙවර බැගින් ඔලිම්පික් සමස්ත ශූරතාව දිනූවෝ වෙති. බෙලාරුස් රාජ්‍යයේ (Belarus) විටලි ෂර්බෝ (Vitaly Scherbo) 1992 ඔලිම්පික් තරගයේ දී ද 1993 ජගත් ශූරතාවලියෙහි ද සමස්ත ශූරතාව දිනා ගති. ඔලිම්පික් රන් පදක්කම් හයක් ඔහු දිනා ගති. ඒ වළලූ, සමාන්තර දණ්ඩ, ආධාරක අශ්වයා සහපිනුම් අශ්වයා ඉසව්වල උපරිම රන් පදක්කම් දිනා ගත් ඔහු කණ්ඩායමක් වශයෙන් ද සමස්ත ඒකල තරගයෙන් ද රන්පදක්කම් දිනා ගති.<br /> <br /> (රූපය 5 - විකටර් චුකරින්)<br /> <br /> '''කී‍්‍රඩිකාවෝ''' : අතිදක්ෂ කී‍්‍රඩිකාවෝ 1950න් පසුව කී‍්‍රඩාව ජනපි‍්‍රය කරවීමට උපස්තම්භ වූහ. එහි උච්චස්ථානය සනිටුහන් වූයේ 1970 දශකයේ රුසියානු කී‍්‍රඩිකාවන් වන ලැරීසා ලැටිනිනා (Larisa Latynina), ඔල්ගා කෝබට් (Olga Corbut) සහ රුමේනියානු කී‍්‍රඩිකාවක වන නදියා කොමෙනේසි (Nadia Comaneci) ආශ්චර්යවත් ලෙස මුළු ලොවෙහි ම අතිශය ජනපි‍්‍රයතාවකට මෙම කී‍්‍රඩාව පත් කිරීමෙනි.<br /> <br /> (රූපය 6 - නදියා කොමෙනේසි)<br /> <br /> ලොව ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨතම ජිම්නාස්ටික්කරුවන් බිහි වූයේ නැගෙනහිර යුරෝපයෙනි. ලැරීසා ලැටිනිනා මෙතෙක් ලොව බිහිවූ විශිෂ්ටතම (Greatest of All time) කාන්තා ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩිකාව ලෙස පිළිගෙන ඇත. ඇය ඔලිම්පික් තරග දෙකක (1958, 1962) මෙන් ම ජගත් ශූරතා තරග දෙකක (1958, 1962) ද සමස්ත ශූරතාව දිනා ගත්තා ය. මෙම දක්ෂතාව වෙන කිසිදු කී‍්‍රඩිකාවක මෙතෙක් (2012 තෙක්) හිමිකරගෙන නැත. ඇය ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා තුනක දී පදක්කම් 18ක් දිනා ගත්තා ය. ඒ අතර රන් පදක්කම් නවයකි. එය මෙතෙක් කිසිදු ඔලිම්පික් කී‍්‍රඩා ඉසව්වක දී නොබිª වාර්තාවකි. ඊට අමතරව ජගත් ශූරතා අටක දී ඇය රන් පදක්කම් අටක් දිනා ඇත. ලැටිනිනා වයස අවු. 11 සිට මුද්‍රා නාටිකාංගනාවක් ලෙස පුහුණුව ලැබූවෙකි. ඇයගේ ශිල්පීය නිපුණත්වය මෙන් ම ඇගේ අලංකාරත්වය විනිශ්චයකරුවන්ගේ ආකර්ෂණයට හේතු විය. වයස අවු. 16 දී ඇය ජාතික පාසල් ජිම්නාස්ටික් ශූරිය වූවා ය. එමෙන් ම 1950-60 දක්වා අඛණ්ඩ ව ලෝක ජිම්නාස්ටික් ශූරිය වූවා ය. පසුකාලීනව ඇය රුසියානු ජිම්නාස්ටික් කණ්ඩායම් පුහුණුකාරියක ලෙස කටයුතු කළා ය. <br /> <br /> (රූපය 7 - වේරා කැස්ලවස්කා)<br /> <br /> ලැරීසා ලැටිනිනාගේ ප‍්‍රමුඛ ප‍්‍රතිවාදියා වූයේ චෙකොස්ලොවැකියාවේ වේරා කැස්ලවස්කා (Vera Caslavaska) ය. කැස්ලවස්කා ඔලිම්පික් තරග දෙකක් හා (1964,1968) එක් ජගත් ශූරතාවලියක් (1966) වශයෙන් තෙවරක් සමස්ත ජිම්නාස්ටික් ශූරිය වූවා ය. ඇය 1968 ඔලිම්පික් තරගයේ දී රන් පදක්කම් හතරක් ද රිදී පදක්කම් දෙකක් ද දිනුවා ය. ඇය පසු කලෙක චෙක් රාජ්‍යයේ කී‍්‍රඩා ඇමතිනිය ද වූවා ය. <br /> <br /> (රූපය 8 -පැටි මැක්කොමික්)<br /> <br /> 1970 දී කාන්තා ජිම්නාස්ටික්වල වැදගත් වෙනසක් (Major change) සිදු වුණි. එනම් වයසින් බාල දැරියන් තරගබිමට පිවිසීම ය. රුසියානු කී‍්‍රඩිකා ඔල්ගා කෝබට් සහ රුමේනියානු කී‍්‍රඩිකා නදියා කොමෙන්සි යන දෙදෙනා ම ළාබාල නව යොවුන් වියැත්තියෝ වූහ. 1970 දශකයේ සිට 21 වන සියවස ආරම්භය දක්වා අන්තර්ජාතික ජිම්නාස්ටික් තරගවල බාල දැරියන් වැඩි වශයෙන් පෙනී සිටීම කෙළින් ම කෝබට්-කොමෙන්සි ප‍්‍රපංචය නිසා ම විය. මෙම ළාබාල කී‍්‍රඩිකාවන් වෙසෙසින් තරග උදෙසා දිගු පැය ගණනක් පුහුණුවේ යෙදුණු බෙහෝවිට මල්වර වියට (Menarche) පත් නොවූවෝ වූහ. එමෙන් ම සමහරු උත්තේජක භාවිතයෙන් මල්වරවීම ප‍්‍රමාද කර ගනිති. ඉන් ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩිකාවන්ගේ ගුරුත්ව කේන්ද්‍රයෙහි සහ බරෙහි වෙනසක් ඇති කෙරේ. මේ බාලිකාවන්ට පුහුණු කටයුතුවල යෙදීමේ දී බොහෝ ගැටලූවලට මුහුණ දෙන්නට සිදු විය. එනම් ඔවුන්ගේ පවුල්වලින් වෙන් ව නුපුරුදු පරිසරයක පුහුණුවීමට සිදුවීම සහ තම දෙමාපියන් විසින් පුහුණුවට බලපෑම් කිරීම ය. වර්ෂ 2000 වන විට ඔලිම්පික් ජිම්නාස්ටික් තරගකරුවන්ගේ වයස් සීමාව අවු. 16 වන තෙක් වැඩි කිරීමෙන් මේ ගැටලූ බොහෝ දුරට අඩු විය. <br /> <br /> වයස අවු. 14 දී මී. 1.5ක් උසැති ව සිටි නදීයා කොමෙනේසි අසමසම පෝල කි‍්‍රයාවලියේ දී ලකුණු 10ක් ගත් ප‍්‍රථම කී‍්‍රඩිකාව වූවා ය (1976). තරගය අවසන් වීමට ප‍්‍රථම ඇය තවත් පූර්ණ ලකුණු 10ක් ඉසව් හයකින් දිනා ගත්තා ය. ඒ කාන්තා සමස්ත තරගය ද සමබර දණ්ඩ ඉසව්වේ රන් පදක්කමක් ද අසමසම පෝල ඉසව්වේ කණ්ඩායම් තරගයෙහි රිදී පදක්කම් ද දිනා ගැනීමෙනි. ඇය තම උලැඟිතාව නව දිගන්තයකට ගෙන ගියා ය. ඇගේ ආධිපත්‍යය පිළිබිඹු වූයේ 1975 දී වයස අවු. 13 දී ළාබාල ම කී‍්‍රඩිකාව ලෙස යුරෝපීය ශූරතාව දිනාගත් විට ය. පූර්ණ ලකුණු දහයක් දිනා ගැනීම කිසිවකු නොපැතූ දෙයකි. 1980 දී තවත් රන්පදක්කම් දෙකක් ද කණ්ඩායම් වශයෙන් රිදී පදක්කමක් ද දිනා ගත් ඇය තම ඔලිම්පික් පදක්කම් සංඛ්‍යාව නවය දක්වා ඉහළට ගෙන ගියා ය. ඉන් පහක් ම රන් පදක්කම් වීම විශේෂත්වයකි. ඇය 1989 දී සිය මව්රට අතහැර ඇමෙරිකාවේ පදිංචියට ගිය මුත් රුමේනියාවේ කොමියුනිස්ට් රජය බිඳ වැටීමෙන් පසු මව්රටට පැමිණියා ය. පසුව රජය විසින් ඇය රුමේනියානු ජිම්නාස්ටික් සංගමයේ ගරු සභාපතිනිය ලෙස පත්කරනු ලැබුවා ය. ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව විසින් පිරිනැමෙන ධකහපචසජ ධරාැර නම් ඉහළ ම ගෞරව නාමය 1984 දී හා 2004 දී පිරිනමන ලදුයෙන් එම ගෞරවය දෙවරක් ම දිනූ කී‍්‍රඩිකාවක ලෙස ඇය ඉතිහාසගත වී ඇත. <br /> <br /> '''විනිශ්චය''' : ජිම්නාස්ටික් විනිසුරුවෝ සෑම අනිවාර්ය ව්‍යායාමයක් ම ඉතා සාවධානව සුපරීක්ෂාකාරී ව සිටිමින් එහි වැටීම් වැනි දෝෂ, ශරීරයේ වැරදි ඉරියව්, අඩුපාඩු, ප‍්‍රමාදීබව සහ විරාම පිළිබඳව සැලකිලිමත් වෙති. වෛකල්පික ව්‍යායාමයන්හි දී විනිසුරුවන් ලබා දෙන ලකුණුවලට පදනම් වනුයේ එහි ඇති අපහසුතාව, ආකෘතිය සහ කි‍්‍රයාවලියේ සංයෝගයයි.<br /> <br /> ඕනෑම ඉසව්වක නිර්දෝෂ (සම්පූර්ණ) ලකුණු ප‍්‍රමාණය වනුයේ 10කි. සෑම අඩුපාඩුවකට ම ලකුණු හෝ ලකුණකින් දහයෙන් එකක් අඩු කරනුු ලැබේ. වෛකල්පික ව්‍යායාමවල දී විශේෂයෙන් ම අපහසුවූත් නව නිපැයුම්වූත් ව්‍යායාමවලට පාරිතෝෂික ලකුණු දීමට විනිසුරුකරුවන්ට හැකියාව ඇත. <br /> <br /> පිරිමි තරගවල දී සෑම කී‍්‍රඩකයකුගේ ම කි‍්‍රයාවලිය විනිශ්චය කරනු ලබන්නේ ප‍්‍රධාන විනිසුරු ඇතුළු පස්දෙනකුගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් විසිනි. බොහෝ අවස්ථාවල දී ප‍්‍රධාන විනිසුරුගේ ලකුණු භාවිත නොකෙරේ. ඒ වෙනුවට ප‍්‍රධාන විනිසුරු විසින් අනික් විනිසුරුවන්ගේ ලකුණු ගෙන ඉන් අවම සහ උපරිම ලකුණු ඉවත් කොට මැද විනිසුරුවන්ගේ ලකුණුවල සාමාන්‍යය අවසන් ලකුණු ප‍්‍රමාණය ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කරයි. මැද විනිසුරුවන්ගේ ලකුණුවල පරතරය එක් නියමිත ශ්‍රේණියකට වැඩි වුව හොත් ප‍්‍රධාන විනිසුරුගේ ලකුණු අවසන් ලකුණු ප‍්‍රමාණය සඳහා උපදේශනයක් ලෙස භාවිත කෙරේ. අන්තර්ජාතික තරගවල දී කණ්ඩායම් ලකුණු ගණනය කරනුයේ කණ්ඩායමේ මුල් තරගකරුවන් පස්දෙනාගේ සමස්ත ලකුණු ප‍්‍රමාණයේ එකතුව ගැනීමෙනි.<br /> <br /> කාන්තා තරගවල දී විනිශ්චය මණ්ඩලය ප‍්‍රධාන තරග විනිසුරු ඇතුළු සත් දෙනකුගෙන් සමන්විත වේ. සෙසු විනිසුරුවන් හය දෙනාගෙන් අවම සහ උපරිම ලකුණු ඉවත් කොට අනෙක් විනිසුරුවන් සිව්දෙනාගේ ලකුණුවල සාමාන්‍යය අවසාන ලකුණු ප‍්‍රමාණය ලෙස ගණන් ගැනේ.<br /> <br /> '''ශී‍්‍ර ලංකාවේ ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාව''' : ශී‍්‍ර ලංකාවේ පාරම්පරික නැටුම් ශිල්පය තුළ ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාවේ ඇතැම් අංග දැක ගත හැක. විශේෂයෙන් උඩරට සහ පහතරට නැටුම්වල පිනුම්, පැනුම් සහ කරණම් බහුල වශයෙන් උපයෝගී කර ගැනේ. පැරණි අංගම්පොර පුහුණු කෙරුණේ හරඹ ශාලාවල දී ය. එහි පුහුණුවීම්වල දී පැනුම් (Jumping) සහ පිනුම් (Aerobatics), අසුන් හරඹ (Fighting on horse back) යනාදිය පුහුණු කරවන ලදි.<br /> <br /> වත්මන් ජිම්නාස්ටික් ලෙස හැඳින්වෙන කි‍්‍රයාවලිය පළමුවන ලෝක සංග‍්‍රාමයෙන් පසුව ප‍්‍රචලිත වූවකි. ප්‍රොයිඩන්බර්ග් සමාගමේ ආරම්භක හිමිකරු ලෙස ලංකාවට පැමිණි ප්‍රොයිඩන්බර්ග් නමැති ජර්මන් ජිම්නාස්ටික් ශූරයා ලංකාවේ ප‍්‍රථමවරට කොළඹ තරුණ කි‍්‍රස්තියානි සංගමයේ පුහුණු කටයුතු ආරම්භකෙළේ ය. ලාංකික බර්ගර් ජාතික ජෝර්ජ් ඇට්කින්සන් සහ ජාලි ඇට්කින්සන් යන දෙදෙනා ඔහුගෙන් පුහුණුව ලැබූහ. තරුණ කි‍්‍රස්තියානි සංගමය කොළඹ කොටුවට රැුගෙන ආපසු එහි ශාරීරික අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ලෙස පත් වූ ඇමෙරිකානු ජාතික ආර්. වෝල්ටර් කැමැක් (R. Walter Cammack) එහි ජිම්නාස්ටික් උපදේශකවරයා ලෙස 1920 දී පත් විය. <br /> <br /> දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාමයෙන් පසු තරුණ කි‍්‍රස්තියානි සංගමයේ ජිම්නාස්ටික් උපදේශක ලෙස ජෝර්ජ් ඇට්කින්සන් පත් විය. මේ වකවානුවේ දී ඔහු ශාන්ත බෙනඩික් විද්‍යාලයේ විනය භාර ආචාර්යවරයා වූ අතර එම විදුහලෙහි ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාව ආරම්භ කෙළේ ය. ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාව ලංකාවේ ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා ඔහු ඉමහත් පරිශ‍්‍රමයක් දරා ඇත. පසුකලෙක ජේම්ස් පෙරේරා සහ ඒ. එම්. ශි‍්‍රයා යන යුවල ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාව සඳහා කී‍්‍රඩකයන් පුහුණු කිරීමෙන් ද අදාළ උපකරණ තැනීමෙන් ද දායක වූහ. <br /> <br /> 1968 දී කී‍්‍රඩා අමාත්‍යාංශය ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව කී‍්‍රඩා ඇමැති වූ වී. ඒ. සුගතදාස මහතාගේ ප‍්‍රධානත්වයෙන් ජිම්නාස්ටික් ශූරතාවලියක් පවත්වන ලදි. කී‍්‍රඩා අමාත්‍යාංශය ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාගාරයක් ඉදිකොට කී‍්‍රඩක කී‍්‍රඩිකාවන් සඳහා පුහුණු පාඨමාලා පවත්වාගෙන යයි. එයට පුරෝගාමී වූවෝ නම් ඩබ්. ඒ. විජේවීර, එච්. එස්. ද සොයිසා, මිලාන් පී. ගුණරත්න, පද්මා බැද්දෙවෙල, බී. ජී. ජයවර්ධන ය.<br /> <br /> 1984 දී අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ කි‍්‍රයාත්මක කෙරුණ නව කී‍්‍රඩා සැලැස්ම යටතේ ජිම්නාස්ටික් කී‍්‍රඩාවට විශේෂ සැලකිල්ලක් ලැබුණි.<br /> <br /> <br /> කේ. එල්. එෆ්. විජේදාස<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B7%92_(Djibouti)&diff=1114 2017-09-20T10:40:37Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>'''ජිබූති (Djibouti)'''. මෙහි නිල නාමය ‘ජිබූති සමූහාණ්ඩුව’ (The Republic of Djibouti) යන්න ය. අපි‍්‍රකා මහාද්වීපයේ උතුරෙහි ඉන්දියන් සාගරය දෙසට නෙරා ඇති අඟක් වැනි කොටසේ පිහිටි උ.අ. 11036' හා නැ.දේ. 3010' ට අයත් රාජ්‍යයකි. එහි අගනුවර මෙන් ම විශාල ම නගරය ද ‘ජිබූති’ නම් වේ. මෙම රාජ්‍යයේ දේශ සීමා වන්නේ උතුරින් එරිති‍්‍රයාව, බටහිරින් හා දකුණින් ඉතියෝපියාව සහ නිරිතදිගින් සෝමාලියාවයි. නැගෙනහිරට රතුමුහුද හා ඒඞ්න් බොක්ක පිහිටා ඇත. ව.කිමී. 23,200ක පමණ භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් මෙහි රාජ්‍ය භාෂා වන්නේ ප‍්‍රංස (French) සහ අරාබි (Arabic) ය. සෝමාලි (Somali) හා ඇෆර් (Afar) යන භාෂා පිළිගත් ජාතික භාෂා වේ. 2012 ජන සංඛ්‍යාව 923,000ක් පමණ වෙතැයි ගණන් බලා ඇති අතර අවසාන ජනලේඛනය වූ 2009 ජන සංඛ්‍යාව 818,159ක් විය. මෙහි ප‍්‍රධාන ආගම ඉස්ලාම් වන අතර 94%ක් පමණ දෙනා එය අදහති.<br /> <br /> (සිතියම, කොඩිය)<br /> <br /> 19 වන සියවසේ දී ප‍්‍රංසය විසින් යටත් විජිතයක් කරගන්නා ලද මේ ප‍්‍රදේශය ප‍්‍රංස සෝමාලිලන්තය සහ ඔබොක් (Obock) යන නම්වලින් හැඳින්වුණි. 1977 දී නිදහස ලැබූ මෙම දේශය සිය අගනුවර වූ ‘ජිබූති’ නමින් ම ‘ජිබූති ජනරජය’ (අරාබි බසින් ‘ජුමහුරිය්යාත් ජිබූති') යන නමින් හඳුන්වන ලද අතර 1977 සැප්තැම්බර් 20 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයෙහි සාමාජිකත්වය ද ලැබී ය. භූගෝලීය වශයෙන් ජිබූතිය වෙරළබඩ තැනිතලාවකින් හා රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් සානු වෙත මු.ම. සිට මී. 200ක පමණ ඉහළට නැගෙන බිමකින් ද මධ්‍යම හා දකුණු පෙදෙස මී. 300 සිට 1,500 පමණ තෙක් නැගෙන කඳු බිමකින් ද සමන්විත ය. උතුරු දිග ඇති කඳු වැටියෙහි ඉහළ ම තැන මී. 2,063ක් උස මූසා කන්ද ය.<br /> <br /> මෙහි ඇත්තේ කාන්තාර පොළොවකි. වගා කළ හැකි බිම් ප‍්‍රමාණය 01%ක් පමණි. කඳුකර පෙදෙසේ දොළ මාර්ග ස්වල්පයක් ඇත. හූම්බූලි (Houmbouli) යන නමින් යුත් භූගත ගංගාව මේ ප‍්‍රදේශයට ජලය සපයන ප‍්‍රභවය වේ. සමකයට සමීප ව පිහිටා ඇති මෙහි දැඩි උෂ්ණ දේශගුණයක් පවතී. එය ජනවාරි මස සෙ. 290 සිට ජූලි මස සෙ. 430 තෙක් උච්චාවචනය වන්නකි.<br /> <br /> මෙහි ප‍්‍රධාන ජනවර්ග දෙකක් වෙසෙති. එනම් අෆාර් (හෙවත් දනකිල්) සහ ඉස්සා යනුවෙනි. දෙපිරිස ම හමිටෝ- සෙමිටික් ගණයට අයත් භාෂා කථා කරති. හරි අඩක් පමණ ඉස්සා සහ එහි ඤාතිවර සෝමාලි ගෝති‍්‍රකයෝ ය. අෆාර්වරු පහෙන් දෙකක් පමණ වන අතර අන්‍යයෝ අරාබිවරු සහ යුරෝපීයයෝ ය.<br /> <br /> කි‍්‍ර.පූ. තුන්වන සියවසේ පමණ අරාබියේ සිට මෙහි සංක‍්‍රමණය වූ පිරිසකගෙන් අෆාර්වරුන් පැවත එන බව සැලකේ. පසුව දකුණෙන් ආ සෝමාලියානු ඉස්සාවරු අෆාර්වරුන් පන්නා දමා දකුණුදිග හා වෙරළබඩ පදිංචි වූහ. කි‍්‍ර.ව. 625 දී ඉස්ලාම් භක්තිය මෙහි පැතිර ගියේ ය. මේ ප‍්‍රදේශයේ වෙළෙඳ කටයුතු අරාබීන් විසින් පාලනය වූ අතර 16 වන සියවසේ දී පෘතුගීසීහු මෙම වෙළෙඳාම සඳහා තරග වැදුණහ. 19 වන සියවසේ දී ප‍්‍රංස ජාතිකයන් මෙහි පැමිණ 1888 දී වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ගත්හ. ජිබූතිහි අගනගරයේ (එයත් ජිබූති නමි) සහ ප‍්‍රංස ආධිපත්‍යයේ ආරම්භය එය විය. ඉතියෝපියාව සමග ගිවිසුමක් මගින් තම බලය තහවුරු කරගත් ප‍්‍රංස බලධරයෝ වෙළෙඳ කටයුතු දියුණු කිරීම සඳහා දුම්රිය මගකින් ජිබූති ඉතියෝපියාව හා සම්බන්ධ කළහ. පසුව මංමාවත් ද ඉදිකරමින් වෙළෙඳ කටයුතු තවත් ව්‍යාප්ත කරන ලදි. 1958 දී පැවැත්වුණ ජනමත විචාරණයක් මගින් ප‍්‍රංස ජනරජය යටතේ ප‍්‍රංස ප‍්‍රදේශයක් බවට පත් වූ නමුදු එම ජනමත විචාරණය ප‍්‍රංස බලධාරීන් විසින් සිදු කෙරුණ ඡුන්ද දූෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූවක් බවට චෝදනා ඇත. ඒ වන විට ජිබූතිය ස්වාධීන විය යුතු ය යන හැඟීම ස්වදේශිකයන් අතරින් පැන නැගී තිබුණි. 1971 පැවැත්වුණු ඊළඟ ජනමත විචාරණයේ දී 98%ක් පමණ නිදහස ඉල්ලා සිටි හෙයින් ජිබූති ජනරජය බිහිවිය. එහෙත් නව ජනරජය තුළ අෆාර් හා ඉස්සා ජනවර්ග ආතති තත්ත්වයත් අසල්වැසි එරිති‍්‍රයා හා සෝමාලි ප‍්‍රදේශවලින් එය සරණාගතයන්ගේ ප‍්‍රශ්නයත් නව දේශයේ ගැටලූ බවත් පත් විය. <br /> <br /> සාම්ප‍්‍රදායිකව මෙහි ආර්ථික රඳා පවත්නේ වෙළෙඳාම මත ය. අවට ඇති අපි‍්‍රකානු රටවල්වලින් නිර්යාතයන් ද යළි එම රටවල් සඳහා ආයාත ද ජිබූතිය හරහා සිදු වේ. ප‍්‍රංස පාලනය යටතේ ගොඩනැගුණු ගමනාගමනය ආදි වූ යටිතල පහසුකම් එම ආර්ථික කටයුතු සඳහා උපකාරී වේ.<br /> <br /> ස්වාධීන රාජ්‍යයක් වූ නමුදු ජිබූතියට ප‍්‍රංසය හා සමග ඇති සබඳතා අත්‍යවශ්‍ය ව පවතී. ප‍්‍රංස භාෂාව අරාබි බස හා සමග රාජ්‍ය භාෂාවක් ද වේ. ඒ අතර ආර්ථික කටයුතු සඳහා ද ප‍්‍රංස ආධාරය අවශ්‍ය ව පවතී.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A_(Gypsum)&diff=1113 2017-09-20T10:34:31Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>'''ජිප්සම් (Gypsum)'''. රසායනික ක‍්‍රමයෙන් ඇති වූ අවසාදිත පාෂාණයක සල්පේටයකි. එයට ජිප්සම් යන නම ලැබී ඇත්තේ චෝක් යන අර්ථය දෙන ජිප්සොස් යන ග‍්‍රීක පදයෙනි. කැල්සියම් සල්ෆේට් ඩ‍්‍රයිහයිඬේටවලින් ජිප්සම් සමන්විත ය. එහි රසායනික සංයුතිය වනුයේ CaSO42H2O ය. එය අයත් වන්නේ ඒකානති පද්ධතියට ය. ස්ඵටික මැනවින් වර්ධනය වූ විට එම ව්‍යාප්තිය සෙලිනයිට යනුවෙන් ද හැඳින්වේ.<br /> <br /> ජිප්සම් හටගන්නේ ඇන්හයිඩ‍්‍රයිට, ලවණ, පාෂාණ, හුනුගල් සහ ශල්ක වැනි වාෂ්පීභවන ඛනිජ ආශ‍්‍රිත අවසාදිත පාෂාණ ස්තරවල ය. සාමාන්‍යයෙන් මෙහි පවත්නා වෙනත් ඛනිජ වනුයේ කැල්සයිට්, ඩොලමයිට්, හැලයිඞ්, සල්ෆර්, තිරුවාණ සහ මැටි ය. ජිප්සම් පාෂාණ ස්තර මීටර් ගණනාවක් ඝනකම වන අවස්ථා ඇත. පැහැදිලි තලාකාර ස්ඵටිකරූපී වූ ජිප්සම් පැළුම් සහිත විඛණ්ඩ ද්‍රව්‍යයකි. ඛණිකාමය හා සුසංහීත වූ එය ඉටිවල පෙනුමක් ඇති ස්කන්ධවලින් යුක්ත ය. රෝස මලක හැඩයෙන් යුක්ත සමාහාරවල පවතින ජිප්සම්, වැලි ඛණිකාවලින් ද යුක්ත ය. ‘කාන්තාර රෝස’ හැඩයෙන් යුත් ජිප්සම් ඇත. බොහෝ විට ජිප්සම්වල පැහැයක් නැත. එහෙත් අඩංගු අපද්‍රව්‍ය අනුව එය අළුපැහැය, කහපැහැය, රෝස පැහැය හෝ දුඹුරු පැහැය ගනී. එහි විශිෂ්ට ගුරුත්වය 2.317කි. නිය පොත්තෙන් සීරීමට හැකි එහි කාචමය අනුප‍්‍රභාවක් ද ඇත. පැළුම් කැබලි මුතුවන් ප‍්‍රභාවක් දක්වයි.<br /> <br /> ජිප්සම් සතු අනෙක් භෞතික ගුණාංග වනුයේ පාරදෘශ්‍යතාව හා සැහැල්ලූ බවයි. එය හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලයෙහි හා උණු දියෙහි ද්‍රාවණය වන ඛනිජයකි. පහසුවෙන් විජලනය වන ජිප්සම් ජලය ඉවත් වන විට රත් කෙරෙන දැල්ලේ දී අභ‍්‍රක (Cloudy) ස්වභාවයක් ගෙන පාරාන්ධ වෙයි. ජිප්සම් විජලනය වූ විට ඇන්හයිඩ‍්‍රයිට සෑදේ.<br /> <br /> අවසාධිත වාෂ්පීභවන ඛනිජයක් වූ ජිප්සම් හටගන්නේ ලවණ වියලනයෙන් කෙලින් ම අවක්ෂේපණය වීමෙන් හෝ අන්හයිඩ‍්‍රයිට වෙනස් තත්ත්වයකට ගෙන ඒමෙනි. උෂ්ණත්වය සෙ.1200ත් සෙ.1650ත් පමණේ දී ජිප්සම් කැල්සිකෘතකරණයෙන් පසු එහි අන්තර්ගත ජලයෙන් හතරෙන් තුනක් පමණ ඉවත් වෙයි. සෙ. 2400ක උෂ්ණත්වයක පැය 3ක් පමණ වේලාවක් ජිප්සම් රත් කළ විට ජලය ඉවත් වී අන්හයිඩ‍්‍රයිට සෑදේ. ජිප්සම් පාෂාණ මුදුන් මැස්මක කොටසක් ද විය හැකි ය. ජිප්සම් ටෙක්සාස් සහ ලූඩියානා වෙරළේ ලවණ සංචිත ආවරණයක් ලෙස ද ක‍්‍රියා කරයි. දේශීය සල්ෆර් සඳහා මූලයක් වෙයි. උෂ්ණත්වය සෙ. 300ක දී හා මුහුදු ජලයේ ලවණතාව සාමාන්‍ය අගයට වඩා 3.35ක ගුණයකින් වැඩි ව පවතින විට දී මුහුදු ජලය වාෂ්පීකරණය වීමෙන් ද ජිප්සම් සංචිත ඇති විය හැකි ය.<br /> <br /> ඇන්හයිඩ‍්‍රයිට ප‍්‍රතිස්ථාපයෙන් අවසාදිත ස්තරවල ජිප්සම් සෑදුණු විට එම ක‍්‍රියාවලිය තුළින් පරිමාවේ වැඩිවීම 30% සිට 50% දක්වා වීමෙන් ඉතිරි ව තිබෙන ඇන්හයිඩ‍්‍රයිට ස්තර තීව‍්‍ර නැමීමකට භාජන වෙයි. මෙම ප‍්‍රතිස්ථාපනය මතුපිට හා භූගත ජලයේ සජලනයේ ප‍්‍රතිඵලයකි.<br /> <br /> හුනුගල්වල ව්‍යාප්ත ව පවතින ඛනිජයක් ලෙස ද ජිප්සම් හටගනී. හුනුගල් ආශ‍්‍රිත ප‍්‍රදේශවල ඇති ද්‍රාවණ ගුහාවලින් අසාමාන්‍ය වූ ජිප්සම් ස්ඵටික ලැබී ඇත. ඉන් ඇතැම් ඒවා විශාල ප‍්‍රමාණයෙන් යුක්ත වන අතර තවත් ඒවා දඟර ගැසී පවතී.<br /> <br /> ඇ. එ. ජ.යේ වාණිජමය වශයෙන් වැදගත් ජිප්සම් සංචිත ලැබෙන්නේ නිව්යෝර්ක්වල සයිලූරියානු යුගයේ ඇති වූ පාෂාණවලත් මිචිගන්වල මිසිසිපි යුගයේ ඇති වූ පාෂාණවලත් ය. ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් නිධි වර්ජිනියා, ඔහායෝ, අයෝවා, කැන්සාස්, ටෙක්සාස්, නෙවාඩා සහ දකුණු කැලිෆෝනියාවෙන් ලැබේ. කැනඩාවෙන් නෝවා ස්කොෂියා සහ නිව්බස්වීත් පළාත්වල අපනයනය සඳහා ජිප්සම් නිපදවනු ලැබේ. ඒ හැරුණු විට ප‍්‍රංසය, ජර්මනිය, රුසියාව සහ එක්සත් රාජධානිය යන රටවල් ද ප‍්‍රධාන පෙළේ නිෂ්පාදකයෝ වෙති.<br /> <br /> ප‍්‍රංසයේ තෘතීයික යුගයේ දී පැරිස් ද්‍රෝණියේ හා මොන්ටිමාටර්හි ඇති වූ මැටි පාෂාණවල ජිප්සම් බහුල ය. ජිප්සම්වලට පැරිස් බදාම (ප්ලාස්ටර් ඔෆ් පැරිස්) යන නම ද ලැබී ඇත්තේ එහෙයිනි. එංගලන්තයේ ඩර්බියර්හි වෙල්ස්ටන් අසල ද නොට්න්හැම්ෂයර්හි නිවාක්හි ද සැටැෆඩිෂයර්හි ෆෝල්ඞ්හි ද ජිප්සම් ලැබේ. නෙවාත් අසල ටෙ‍්‍රන්ට් නිම්නයේ පිහිටි කූපර් අසල ද උතුරු මේබර්ලන්තයෙහි ද ජිප්සම් සාදනු ලැබේ. මීටර් 2.5ක් පමණ දිගැති ජිප්සම් ස්ඵටික මෙක්සිකෝවේ ගුහාවල වැඞී ඇත.<br /> <br /> ලෝකයේ ජිප්සම් ලැබෙන වෙනත් ප‍්‍රදේශ නම් ඉතාලියේ බොලොඤ්ඤා හා පාර්යා, උතුරු සිසිලිය හා පීඩා ය. ටියුනීසියාව, ඇරිසෝනා (ඇ.එ.ජ.) සහ මොරොක්කෝවේ, ‘කාන්තාර රෝස’යන ජිප්සම් ලැබේ.<br /> <br /> සල්ෆේටයක් ද වන ජිප්සම් ශ‍්‍රී ලංකාවේ පරන්තන් රසායනික කර්මාන්ත ශාලාවේ නිෂ්පාදිතවලට පදනම විය. මුහුදු ජලයෙන් 80%ක් පමණ වාෂ්ප වීමෙන් පසු ඇන්හයිඩ‍්‍රයිට සහ ජිප්සම් යන දෙවර්ගය ම අවක්ෂේප වේ. ජිප්සම් අවක්ෂේප වීමෙන් පසු මුහුදු ජලයෙන් 90%ක් වාෂ්පීකරණය වී ලූණු (සෝඩියම් ක්ලෝරයිඞ්) අවක්ෂේප වේ. ජිප්සම්වල මහඟු ප‍්‍රයෝජන ඇත. ජලය නොරඳන තත්ත්වයට පත් කිරීමෙන් ජිප්සම් පුවරු පිටත ආවරණ කිරීම සඳහා තුනී ලෑලි ලෙස පාවිච්චි කළ හැකි ය. ජිප්සම් ස්‍යන්ද කාරකයක් ලෙස ද පොහොර හා පැරිස් බදාම සෑදීමේ දී ද ප‍්‍රයෝජනවත් වෙයි. නිපදවන ජිප්සම්වලින් හතරෙන් තුනක් ම වාත්තු වැඩවලටත් දන්ත පැලැස්තර සඳහාත් ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍යයක් ලෙසත් භාවිත වේ.<br /> <br /> <br /> එස්මි ජී. ද සිල්වා<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%9D%E0%B7%80%E0%B7%8F_(Genoa)&diff=1112 2017-09-20T10:33:28Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>'''ජිනෝවා (Genoa)'''. ඉතාලියේ ජිනෝවා ප‍්‍රාන්තයේ මුහුදුබඩ නගරයක් මේ නමින් හැඳින්වේ. මෙය ඉතාලියේ ප‍්‍රධානතම වරාය වන අතර මධ්‍යධරණී මුහුදේ වරායවල් අතරින් දෙවැනි වන්නේ ප‍්‍රංසයේ මාර්සේල්ස් වරායට පමණකි. ජිනෝවා මුහුදු බොක්ක ඉස්මත්තේ ඇපිනයින් කඳුවැටිය හා ඇල්ප්ස් කඳුවැටිය වෙන් කරන පටු නිම්නයේ දකුණු කෙළවරෙහි මෙය පිහිටා ඇත.<br /> <br /> සහල්, වයින්, ඔලිව් තෙල්, සේද රෙදි, කිරිගරුඬ, යකඩ, වානේ, සකස් කළ රෙදිපිලි, පොහොර, පිරිපහදු කළ ඉන්ධන මෙහි සිට නිර්යාත කරන භාණ්ඩ අතර වෙයි. මෙයට ස්වාභාවික වරායක් ඇති අතර නැව් සෑදීමේ කර්මාන්තය විශාල ලෙස කරන නිසාත් එහා මෙහා යන භාණ්ඩවල ප‍්‍රමාණය වැඩි නිසාත් නැව් තටාක විශාල සංඛ්‍යාවක් ඉදි කොට ඇත.<br /> <br /> ජිනෝවා නගරයේ වැදගත් අංගයක් වන්නේ එහි ඇති ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ චමත්කාර නිර්මාණ සේ ලෝපතළ ඉපැරණි ආගමික දේවස්ථාන ආදියයි. 16 වන සියවසට අයත් සැන් ලොරැුන්සු ආසන දෙව්මැදුර, සාන්ත ඇම්බ්‍රෝසියො දෙව්මැදුර ඒ අතර වේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : පළමුවෙන් ම නගරය ගැන සඳහන් ව ඇත්තේ ක‍්‍රි. පූ. 218 දී ය. ෂාල්මාන් අධිරාජ්‍යයාගේ ඇවෑමෙන් ජිනෝවා ජනරජයක් බවට පත් විය. මින් අනතුරුව එය මධ්‍යධරණී මුහුදු ප‍්‍රදේශයේ ප‍්‍රධානතම වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය වශයෙන් දියුණු විය. කි‍්‍ර.ව. 1119 සිට 1284 තෙක් වූ මුළු කාලයෙහි වෙළෙඳ ආධිපත්‍යය සඳහා පීසා නගරය සමග පැවති අරගලයෙන් ජිනෝවා ජයග‍්‍රහණය අත් කර ගත්තේ ය. යුරෝපයේ බැංකු කටයුතු ගැන ආදි ම මධ්‍යස්ථානය වීමේ ගෞරවය ද මේ නගරයට හිමි වෙයි. <br /> <br /> 1200 දී පමණ පෙරදිග ලෝකය සමග පැවැති වෙළෙඳාමේ ඒකාධිකාරය තමන් සතු කරගැනීම සඳහා පිළිමළුන් වූ වැනීසිය සමග නිරතුරු සටන් වැදීමට ජිනෝවා නගරයට සිදු විය. 1797 දී නැපෝලියන් විසින් ලිගුවේරියන් ජනරජය පිහිටුවනු ලැබීමත් සමග ජිනෝවා එහි කොටසක් වශයෙන් ඇතුළත් කරන ලදි. 1815 දී එය සාර්ඞීනියා රාජ්‍යයට එක් කරන ලදි. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ දී තදබල අලාභ හානිවලට ගොදුරු වූ නමුත් පසුව මිත‍්‍රජාතීන්ගේ හමුදා විසින් යටත් කර ගන්නා ලදි.<br /> <br /> යුද්ධයෙන් පසු ඉතාලියේ ආර්ථික පුනරුදයට ඉමහත් දායකත්වයක් ජිනෝවා විසින් සපයා දෙනු ලැබී ය. එය සංචාරක ආකර්ෂණයක් ද වේ. වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන බෝට්ටු ප‍්‍රදර්ශනය යුරෝපයේ ජනපි‍්‍රය උත්සවයකි. ජිනෝවා නගරයේ ජනගහනය (2011) 608,493ක් විය. මෙහි විශේෂත්වය ලෙස සඳහන් වන්නේ වැඩිහිටියන් අතිවිශාල බහුතරයක් සිටීම ය. වයස 18න් පහළ අයගේ ප‍්‍රතිශතය 14.12%ක් පමණ යැයි ගණන් බලා තිබේ.<br /> <br /> <br /> කේ. පී. ධර්මසේන<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B6%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B7%92&diff=1111 2017-09-20T10:32:52Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>'''ජිනේන්ද්‍රබුද්ධි'''. බෙංගාලයේ විසූ කීර්තිමත් බෞද්ධ ව්‍යාකරණඥයෙකි. ක‍්‍රි.ව. 725-750 කාලය තුළ බෙංගාලයේ පාල රජ දවස මොහුගේ ශාස්ත‍්‍රීය කටයුතු ඉස්මතු විය. ජිනේන්ද්‍රබුද්ධි ‘ජිනේන්ද්‍ර ස්ථවිර’ ලෙස ද හැඳින්වේ. එසේ ම සමකාලීනයන් අතර ජිනේන්ද්‍ර, පඤ්චිකාකාර පඤ්ජිකාකාර, කාශික න්‍යායාසාකාර ලෙස ද ප‍්‍රචලිත විය. මොහු දේශීය බෝධිසත්ත්ව සහ ආචාර්ය යන විරුදාවලින්ගෙන් ප‍්‍රසිද්ධියට පත් විය. ඔහු සම්පාදනය කළ ‘ප‍්‍රමාණසමුච්ඡයටීකා’ග‍්‍රන්ථයේ අවසානයේ රචකයා පිළිබඳ දක්වා ඇත්තේ ‘බෝධිසත්ත්වදේශීයාචාර්යශ‍්‍රීජිනේන්ද්‍ර බුද්ධිපාද’ යනුවෙනි.<br /> <br /> ජිනේන්ද්‍රබුද්ධි ‘ප‍්‍රමාණසමුච්ඡයටිකා’ සහ ‘කාශිකාවිවරණපඤ්චිකා’ යන සංස්කෘත ව්‍යාකරණ ග‍්‍රන්ථ යුගලය සම්පාදනය කෙළේ ය. මෙයින් ප‍්‍රථම ග‍්‍රන්ථය ‘ප‍්‍රමාණචාර්ථිකටිකා’ ග‍්‍රන්ථය කරණ කොටගෙන හෙතෙම සංස්කෘත ව්‍යාකරණඥයකු වශයෙන් ප‍්‍රසිද්ධියට පත් විය. <br /> <br /> ජයාදිත්‍යගේ හා වාමනගේ කාශිකාවෘත්තිය වනාහි පාණිනීගේ අෂ්ටාධ්‍යාය නම් සුප‍්‍රසිද්ධ සංස්කෘත ව්‍යාකරණයට සැපයූ අටුවාවකි.<br /> <br /> ජිනේන්ද්‍රබුද්ධි විසින් කාශිකාවෘත්තියට සම්පාදනය කරන ලද ව්‍යාඛ්‍යාව කාශිකාවිවරණපඤ්චිකා (පඤ්ජිකා) ලෙස ද කාශිකා න්‍යාසාව හෝ න්‍යායාව ලෙස ද පඤ්ජිකා නම් සංක්ෂිප්ත නාමයෙන් ද හැඳින්වේ. කෙසේ වෙතත් මෙහි සම්පූර්ණ නාමය, ‘න්‍යාසාපරපර්යායකාශිකාවිපරණපඤ්චිකා’ නම් වේ. මෙම ව්‍යාඛ්‍යාව පරිපූර්ණ හා විවේචනාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් ලෙස පෙන්වා දී ඇත. එසේ ම න්‍යාසා යන සංක්ෂිප්ත වෛකල්පික නාමයෙන්, මෙකී මහසල් පුස්තකය ව්‍යාකරණ ඥානයේ ගබඩාවක් බව එළිදරව් වේ.<br /> <br /> විචක්ෂණ බව සහ අසාමාන්‍ය පාණ්ඩිත්‍යයත් පැහැදිලි බව සහ ශිල්පීය නිරවද්‍යතාවත් හේතුවෙන් පසුකාලීනයන් විසින් ජිනේන්ද්‍රබුද්ධි කෙරෙහි සංස්කෘත ව්‍යාකරණය පිළිබඳ අධිකාරයක් ආරෝපණය කොට ඇත.<br /> <br /> <br /> ආර්. ජී. අයි. එල්. පියරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B7%83,_%E0%B6%A2%E0%B7%9A._%E0%B6%91%E0%B6%B1%E0%B7%8A._(%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B7%83,_%E0%B6%A2%E0%B7%9A%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%B1%E0%B6%AF%E0%B7%9D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A),_(1887-1948),_(Jinendradasa,_James_Nadoris)&diff=1110 2017-09-20T10:26:53Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනේන්ද්‍රදාස, ජේ. එන්. (ජිනේන්ද්‍රදාස, ජේමිස් නදෝරිස්), (1887-1948), (Jinendradasa, James Nadoris). මොහු හාරිස්පත්තුවේ මාරතුගොඩ නම් ගමෙහි උපන්නේ ය. උගත් ඉඩම් හිමියකු වු ඔහුගේ පියා සිය දරුවනට හොඳ අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමට අපේක්ෂා කළේ ඔවුන් කොළඹ ඉංග‍්‍රීසි පාසැල්වලට ඇතුළත් කළේ ය. ඒ අනුව ජිනේන්ද්‍රදාස කොළඹ ශාන්ත ජෝසෆ්, ශාන්ත තෝමස් සහ රාජකීය යන විදුහල්වලින් සිය අධ්‍යාපනය ලැබී ය. දක්ෂ ශිෂ්‍යයකු වූ ඔහු විද්‍යා විෂයයන් හැදෑරූ මුල් ශිෂ්‍යයන්ගෙන් කෙනෙක් විය. පාසැල් කාලයේ දී විද්‍යා විෂයයන් සඳහා ත්‍යාග ලබා ගත්තේ ය. මෙසේ ත්‍යාග වශයෙන් ලැබූ වටිනා පොත් පසුව නාලන්දා විද්‍යාලයේ පුස්තකාලයට පරිත්‍යාග කෙළේ ය.<br /> <br /> පාසල් අධ්‍යාපනය නිම වූ ඔහු සිය ජීවිතය ආරම්භ කළේ කොළඹ ටෙක්නිකල් කොලීජියේ විද්‍යා නිරූපකවරයකු (Demonstator) වශයෙනි. පසුව බෞද්ධ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනයට මහත් පිටිවහලක් වෙමින් ඔහු කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයයේ විද්‍යා ගුරුවරයකු වශයෙන් පත්වීමක් ලබා ගත්තේ ය. ඉක්බිති එම විදුහලේ ම උපවිදුහල්පති තනතුර හෙබවූ ඔහු කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයේ විදුහල්පති වශයෙන් පත් කරන ලදි.<br /> <br /> එකල නාලන්දාවේ දුප්පත් සිසුනට නියමිත වේලාවට පාසැල් ගාස්තු ගෙවා ගත නොහැකි වූ හෙයින් ගුරු වැටුප් ගෙවීම නිසි පිරිදි සිදු කිරීමට නොහැකි විය. මෙයට පිළියම් සෙවූ ජිනේන්ද්‍රදාස සිය කිට්ටු මිතුරන් වූ ඩබලිව්. ඒ. ද සිල්වා, ඞී. එස්. සේනානායක වැනි දේශපාලනඥයන්ගේ සහාය ලබා ගත්තේ ය. 1928 සිට 1948 දක්වා නාලන්දාවේ විදුහල්පති ලෙස ඔහු සේවය කළ කාලයේ දී මෙම විදුහල බොහෝ සේ දියුණු වී ලංකාවේ මුල් පෙළේ පාසලක් බවට පත් විය.<br /> <br /> දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමය කාලයේ දී කොළඹ විසීම බොහෝ අනතුරුදායක වූයෙන් මෙම විදුහල මිනුවන්ගොඩට ගෙන යන ලදින් අධ්‍යාපන කටයුතු නොකඩවා පවත්වා ගෙන යා හැකි විය. යුද්ධය නිමා වූ පසු නාලන්දාව යළි කොළඹට ම ගෙන යන ලද අතර මිනුවන්ගොඩ පාසැල් භූමියේ මිනුවන්ගොඩ නාලන්දාව අරඹන ලදි. ජිනේන්ද්‍රදාස මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් එදා ඇරඹි මෙම විදුහල ද අද දිවයිනේ ඇති ප‍්‍රධාන මධ්‍ය මහා විද්‍යාලවලින් එකකි.<br /> <br /> ග‍්‍රාමීය සිංහල පාසල්වල විද්‍යා විෂයයන් ඉගැන්වීම එකල ප‍්‍රශ්නයක් වූයේ ඒ සඳහා සුදුසු ගුරුවරුන්, පතපොත හා දැනුම නොමැති වීමයි. මෙය විසඳීම සඳහා ජිනේන්ද්‍රදාස සති අන්තවල දී රසායන විද්‍යාව හා භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ දැනීමක් ගුරුවරුන්ට ලබා දුන්නේ ය.<br /> <br /> ලංකාවට නිදහස ලබා ගැනීම සඳහාත් සිංහලයන් තුළ දේශානුරාගය ඇති කරලීම සඳහාත් මෙකල උගත්තු විවිධ උපක‍්‍රම අනුගමනය කළෝ ය. ජිනේන්ද්‍රදාස මහතා මේ සඳහා කලාව උපයෝගී කර ගත්තේ ය. නීතීඥ ජෝන් ද සිල්වාගේ නාට්‍ය (විශේෂයෙන් ම දුටුගැමුණු නාට්‍යය) හා සිංහල නැටුම් කලාව ද උපයෝගී කර ගෙන තමාගේ ම සම්ප‍්‍රදායයක් ආරම්භ කෙළේ ය. 1948 ලංකාවට නිදහස ලැබීම වෙනුවෙන් ජාතියේ ඉතිහාසයේ විවිධ වැදගත් අවස්ථා අළලා ‘ලංකාවේ උරුමය’ (පිළිබඳ ඓතිහාසික සිද්ධි අලළා සැකසුණ) විචිත‍්‍ර සංදර්ශනය (Pageant of Lanka) නම් එළිමහන් නාට්‍ය දර්ශනය සකස් කරන ලද්දේ ඔහු විසිනි. එහි අධ්‍යක්ෂණය පමණක් නොව සංගීතය, ඇඳුම් නිර්මාණය හා රඟපෑමෙන් ද හේ දායක විය. මෙහි දුටුගැමුණු චරිතය නිරූපණය කළේ ද ඔහු ය. සිය පුත‍්‍රයා පවා සුළු චරිතයක් නිරූපණයට යොදා ගත්තේ ය. <br /> <br /> දිළිඳුකමින් හා ඉඩම් නැතිකමින් අසරණ බවට පත් ව සිටි හාරිස්පත්තුවේ මාරතුගොඩ ගැමියන් ගණනාවකට ඔහු ඉඩම් ලබා දුන්නේ ය. ඔහුගේ වියදමින් තමාට පරපුරින් උරුම වූ භූමියක මාරතුගොඩ ශ‍්‍රී ජිනේන්ද්‍රාරාමය ඉදි කොට සංඝයාට පූජා කෙළේ ය.<br /> <br /> ලිලියන් මැන්ක්‍යුලැන්බර්ග් නම් කාන්තාව හා විවාහ වී සිටි ඔහුට පුතුන් දෙදෙනෙක් වූහ. කලකට පෙර කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්ෂ ව සිට මිය ගිය පර්සි ජිනේන්ද්‍රදාස මහතා ඔහුගේ එක් පුතෙකි.<br /> <br /> 1947 වර්ෂයේ දී ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත‍්‍රණ සභාවේ කඩුගන්නාව අසුන සඳහා තරග කළ ද පරාජය විය.<br /> <br /> ශී‍්‍ර ලංකාවේ උරුමය පිළිබඳ සන්දර්ශනය අධ්‍යක්ෂණයෙන් පසු හදිසි හෘදයාබාධයකින් ඔහු මිය යන අවස්ථාවේ සිය දරුවන් සමග එහි ගී පුහුණු වෙමින් සිටියේලූ. 1948 පෙබරවාරි මස මුල දී මිය ගිය ඔහුගේ සිරුර කොළඹ කොටහේනේ දී ආදාහනය කරන ලදි. මිය යන විට ඔහු හැට එක් වන වියේ පසු විය.<br /> <br /> <br /> සුමනා ඇල්ලේපොල<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B7%8F_%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%92&diff=1109 2017-09-20T10:24:13Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>'''ජිනීවා සම්මුති'''. නූතන ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ඉතිහාසයෙහි ජිනීවා සම්මුති මාලාවක් සඳහන් වෙයි. ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා නගරයෙහි දී එළඹි මෙම සම්මුතිවල ඉතිහාසය වර්ෂ 1864 දක්වා ඈතට විහිදී ඇත. 1864-1949 අතර ඇති වූ මෙම සම්මුතිවල පරමාර්ථය වී ඇත්තේ යුද්ධ නිසා සාමාන්‍ය ජනතාවටත් යුද භටයන්ටත් විඳින්නට සිදු වන පීඩා දුරලීමයි. <br /> <br /> ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා ඉතිහාසයෙහි මෙම සම්මුතිවලට හිමි වන්නේ වැදගත් තැනකි. ජිනීවා සම්මුතිවල ආරම්භය හෙන්රි ඩුනාන්ට් විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ රතු කුරුස සංගමයේ ඉතිහාසය හා සම්බන්ධ ය. 1846 දී ජිනීවා නුවර දී ජාත්‍යන්තර රැස්වීමක් කැඳවන ලදුව රතුකුරුස සංගම් සම්මුතිය පිළිගත යුතු යයි තීරණය විය. මෙම රැස්වීමේ පරමාර්ථය වූයේ යුද්ධ කාලයෙහි දී තුවාල ලබන්නවුන්ට සහනය සැලසීම ය. ඒ අනුව යුද්ධවල දී තුවාල ලබන්නා වූ හෝ අසනීපයෙන් පසුවන්නා වූ යුද භටයන් හා ඔවුන්ට සාත්තු කරන්නන් සිටින ආයතන විනාශ කිරීම හෝ අත්පත් කර ගැනීම හෝ නොකළ යුතු විය. කුමන පක්ෂයකට අයත් වුව ද තුවාල ලැබූ සියලූ දෙනාට ම අපක්ෂපාතී ව, එක ලෙස සාත්තු කළ යුතු විය. <br /> <br /> ප‍්‍රථම ජිනීවා සම්මුතිය තුන් අවුරුද්දක් තුළ දී සියලූ ම යුරෝපීය බලවතුන් විසින් ද කුඩා රාජ්‍ය ගණනාවක් විසින් ද ස්ථිර කරන ලදි. වර්ෂ 1906 දී එය සංශෝධනය කොට පුළුල් කරන ලදි. ප‍්‍රථම ජිනීවා සම්මුතිය නාවික යුද්ධවලට ද වලංගු බවට, වර්ෂ 1899 සහ 1907 දී පැවැත්වුණු හේග් සම්මේලනවල දී පිළිගැනිණ. පළමුවන ලෝක යුද්ධයේ දී මුහුණපාන්නට සිදු වූ අමානුෂික පීඩා හේතු කොට ගෙන යළි ජිනීවා සම්මුතියක් ඇති කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාව පැනනැඟුණි. එම නිසා වර්ෂ 1929 දී තවත් ජිනීවා සම්මුතියක් ඇති විය. එය යුද සිරකරුවන්ට සැලකිය යුතු අන්දම හා සම්බන්ධ වූවකි. යුද සිරකරුවන්ගේ ආරක්ෂාව වර්ෂ 1907 දී පැවැත්වුණු හේග් සම්මේලනයට විෂය වුණු ප‍්‍රශ්නයකි. 1929 දී එළඹුණු ජිනීවා සම්මුතියේ ඒ පිළිබඳ කරුණු අඩංගු විය. ඒ අනුව ආක‍්‍රමණකාරී පක්ෂය විසින් ද යුද සිරකරුවන්ට මානුෂික ලෙස සැලකිය යුතු විය. තව ද ඔවුන් පිළිබඳ තොරතුරු සැපයිය යුතු වූ අතර මැදහත් රාජ්‍යවල නියෝජිතයන්ට සිර කඳවුරුවලට ගොස් කරුණු විමසා බැලීමට ඉඩ සැලසිය යුතු විය. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු යළිත් වරක් ජිනීවා සම්මුතියක් ඇති කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාව පැනනැඟුණි. ඒ ඇතැම් ආක‍්‍රමණකාරී පක්ෂ විසින් ඉහත දී එළඹුණු සම්මුතිවල මූලධර්මයන්ගෙන් අයුතු ප‍්‍රයෝජන ගනු ලැබූ බැවිනි. ඉහත දී එළඹුණු සම්මුතිවල සඳහන් වූ කාරණා යළි පුළුල් කිරීමත් නීතිගත කිරීමත් එහි අදහස විය. වර්ෂ 1949 අගෝස්තු මස දී එළඹුණු සම්මුති හතරකින් මෙම අදහස ඉටු කරගන්නා ලදි.<br /> <br /> පළමුවන සම්මුතියට අනුව යුදබිමේ දී තුවාල ලැබුවා වූ ද රෝගී වූ ද හමුදා භටයන්ට සහනදායී තත්ත්වයක් සැලසිය යුතු විය. <br /> <br /> දෙවන සම්මුතියට අනුව මුහුදේ දී තුවාල ලැබුවා වූ ද රෝගී වූ ද සතුරු ප‍්‍රහාරයන්ට ගොදුරුවීමෙන් අනතුරට පත් වූ නෞකා නිසා අනාථ වූ ද හමුදා භටයිනට සහන සැලසිය යුතු විය.<br /> <br /> තුන්වන සම්මුතියට අනුව යුද සිරකරුවන්ට මානුෂික ලෙස සැලකිය යුතු විය. ඔවුනට ප‍්‍රමාණවත් ලෙස ආහාරපාන සැපයිය යුතු විය. වඩ වඩාත් තොරතුරු අනාවරණය කරන ලෙසට බලපෑම් නොකළ යුතු විය.<br /> <br /> සිව්වන සම්මුතියට අනුව යුද සමයන්හි දී සාමාන්‍ය ජනතාවට ආරක්ෂාව සැලසිය යුතු විය. මෙහි පළමු හා දෙවන සම්මුති මුල සිට ම ඇති කර ගත් ඒවා ය. තෙවන සම්මුතිය පළමු-වන ලෝක යුද්ධයේ දී ඇති වූ තත්ත්වයන්ට සහනයක් ලෙස 1929 දී ඇති කර ගත් එකකි. සිව්වන සම්මුතියෙන් ආක‍්‍රමණිකයන්ට යටත් වන ප‍්‍රදේශ තුළ ජීවත්වන ජනතාවට ආරක්ෂාව සැලසිය යුතු අන්දම පිළිබඳ දීර්ඝ වශයෙන් කරුණු දැක්විණ. තේරුමක් නැතිව පුද්ගලයන් හා කණ්ඩායම් පිටුවහල් කිරීම, ඇප හිරකරුවන් ලෙස මිනිසුන් අල්ලා ගැනීම, පෞද්ගලික ගෞරවය කෙලෙසන අන්දමින් බලහත්කාරකම් කිරීම, වධබන්ධන දීම, සාමුහික දඬුවම් දීම, අයුක්ති සහගත ලෙස ඉඩකඩම් විනාශ කිරීම, වර්ගය, ජාතිය, ආගම හා දේශපාලන පාක්ෂිකභාවය හේතු කොට ගෙන වෙනස් අන්දමින් සැලකීම ආදි දෑ මේ යටතේ තහනම් විය. එම නිසා සිව්වන සම්මුතිය දෙවන ලෝක යුද්ධයේ දී නවීන යුද්ධෝපකරණ හා යුද්ධෝපක‍්‍රම යෙදීම නිසා යුද්ධයට සහභාගී නොවූවන්ට විඳින්නට සිදු වූ පීඩා මුල්කොටගෙන ඇති වූවක් ලෙස සැලකේ.<br /> <br /> යුද්ධය නීතියෙන් පිටුදකින ලද අංගයක් වුව ද ඇතැම් ප‍්‍රමාණයකින් එය සීමාවන්ට භාජනය කිරීමක් ජිනීවා සම්මුතිවලින් කෙරේ. එම නිසා ජිනීවා සම්මුති ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතාවන්හි අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් ලෙස සැලකේ. මානුෂිකභාවය පදනම් කොට ගත් මෙම සම්මුතිවලින් යුද සිරකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් තහවුරු කෙරේ. කොරියානු යුද සමයේ දී (1950-53) මෙම සම්මුතිවලට අත්සන් නොකළේ වූ නමුදු ඒවා ස්ථිර නොකළේ වූ නමුදු යුද්ධයට සම්බන්ධ වූ සියලූ ම පක්ෂ ඒවාට බැඳී ඇති බව ප‍්‍රකාශ කෙරිණ. වියට්නාම යුද්ධයෙන් ද මේ බව ප‍්‍රකාශ විණි. කෙසේ වුවත් සාර්වති‍්‍රක හා සදාකාලික වටිනාකමකින් යුත් ජිනීවා සම්මුති, රටවල් බොහෝ ගණනක් විසින් සම්පූර්ණ වශයෙන් හෝ අර්ධ වශයෙන් හෝ ස්ථිර කොට ඇත.<br /> <br /> <br /> කුමාරි බී. එස්. පද්මපෙරුම<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B7%8F_(%E0%B6%89%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B7%93%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%92-Geneva_%E0%B6%B4%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%82%E0%B7%83-Geneva_%E0%B6%A2%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8A-Gent_%E0%B6%89%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%92-Genevra)&diff=1108 2017-09-20T10:23:08Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනීවා (ඉංගී‍්‍රසි-Geneva ප‍්‍රංස-Geneva ජර්මන්-Gent ඉතාලි-Genevra). ස්විට්සර්ලන්තයට අයත් දිගු ඉතිහාසයක් ඇති නගරයකි. ඉතා ම අසාමාන්‍ය නගරයක් වූ මෙය පෞර - රාජ්‍යයකට කදිම ආදර්ශයක් ව පැවතියේ ය. එම නගරයේ විශිෂ්ටත්වයට බලපැවේ මානව සාධක ය. නගරයේ ප‍්‍රමාණයේ තරමට වඩා එය ලබා තිබෙන භෞතික හා සංස්කෘතික ගෞරවය අසාමාන්‍යය ය. කඳුවලින් වට වූ ස්වාභාවික ද්‍රෝණියක මේ නගරය වර්ධනය විණි. එහි පිහිටීමේ වැදගත්කම වනුයේ ඇල්ප්ස් සහ ජුරා කඳු අතර පිහිටි පටු ස්විස් කොරිඩෝව වීමත් මධ්‍යධරණී මුහුදට ඇති සැවොන්-රෝන් අක්ෂයත් නිසා ය. ජිනීවා, උ.අ. 46&quot; හා 12&quot;ත් නැ.දේ. 6&quot; හා 9&quot;ත් අතර පිහිටියේ ය. මී. 282ක් වන එහි නාගරික සමුහිතයේ 2011 වර්ෂයේ ජන සංඛ්‍යාව 464,672ක් විය. ස්විට්සර්ලන්තයේ දෙවන විශාලතම නගරයයි. <br /> <br /> '''පිහිටීම''' : ජිනීවා පැරණි සාම්ප‍්‍රදායික නගරයකි. එයට තදාසන්න ප‍්‍රදේශ එක් තැනකට රැස් වන ලෙස වෘත්තාකාර රටාවකට නිර්මාණය කර තිබේ. කුඩා කන්දක පිහිටා ඇති ශාන්ත පීතර දෙවිමැඳුර ඓතිහාසික කේන්ද්‍රයයි. කඳු පාමුල විල්තෙර ගොඩනඟා ගත් භූමිය වෙළෙඳ සංකීර්ණ සඳහා වෙන් කර ඇත. රෝන්වලට දකුණින් ඇති තදාසන්න ප‍්‍රදේශවල වීථි, විශේෂ කටයුතු සඳහා වේ. ප්‍රොමිනේඩ් ඞී බැස්ටියන්ස් නමින් උද්‍යාන ප‍්‍රදේශයක් ඇත. ධනවත් අයගේ නිවාස දක්ෂිණ සානුව මත ඉදි කර තිබේ.<br /> <br /> මධ්‍ය අක්ෂාංශයක පිහිටි නමුත් කඳුකර ප‍්‍රදේශයක් වීම නිසා ජිනීවාහි ශිශිර දේශගුණය හිම ඇති වන තරමට ම සිසිල් ය. ජිනීවා විලේ බලපෑම නිසා සිසිල් ස්වභාවය තරමක් මර්දනය වේ. එහෙත් උච්චත්වය අනුව උෂ්ණත්වය අඩු ය. ඕක් හා චෙස්නට් යන ශාක කඳු පාමුල ද පයින් ගස් කඳුකර ප‍්‍රදේශවල ද වැවේ.<br /> <br /> '''ආර්ථිකය''' : භෞතික සාධක විසින් ආර්ථික කටයුතු අංශයෙහි කෘෂිකාර්මික වර්ධනය සීමා කෙරී ඇත. ජන සංඛ්‍යාවෙන් සියයට එකක් පමණක් සීමිත භූමියක තිරිඟු, මිදි, රේජ් බීජ් හා කිරි නිෂ්පාදනයේ යෙදී සිටිති. වගා කටයුතු ඌෂ්ණ ඍතුවේ දී කෙරේ. ධීවර කටයුතු ද වැදගත් තැනක් ගනී.<br /> <br /> භූමිය සීමාවීමත් කාර්මික අමුද්‍රව්‍ය හෝ ඛනිජ නොමැති වීමත් බැර කර්මාන්ත දියුණු කිරීමට බාධාවක් ව ඇත. එහෙත් ජලවිදුලි බලය නිපදවීමට අවශ්‍ය භෞතික සාධක තිබේ. උසස් ප‍්‍රාගුණ්‍යයක් සහිත ශ‍්‍රම බලකායක් තිබීමත් අන්තර්ජාතික වශයෙන් යොමු වූ කළමනාකාරීත්වයත් ආර්ථීක වර්ධනයට බලපා ඇති සාධක ය. අත්ඔරලෝසු නිපදවීම ගැන විශේෂ කීර්තියක් උසුලයි. නගරයේ කෙරෙන අනෙකුත් කර්මාන්ත අතර යන්ත්‍රෝපකරණවල උපාංග, රන් ආභරණ, ඉතා සියුම් යන්ත්‍රෝපකරණ හා විදුලි උපාංග නිපදවීම වේ. නගරයෙහි අත්ඔරලෝසු හා ස්වර්ණාභරණ සෑදීමේ නිරත වූ සමාගම් 70ක 4000ක් පමණ ශ‍්‍රම බලකායක් යෙදී සිටිති. රසායනික ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනයෙහි ලා සමාගම් 24ක සේවකයෝ 2500ක් පමණ යෙදී සිටිති. මේවායේ සුඛෝපභෝගී උපාංග, සුවඳ විලවුන් සහ ඖෂධ නිෂ්පාදනය කෙරේ. නගරයේ වෙසෙන ජනකාය සඳහා ආහාර ද්‍රව්‍ය සැකසීම ද ස්විට්සර්ලන්තයේ නිපදවන සිගරට්වලින් අඩක් පමණ ද මෙහි ම නිපදවේ. නගර සීමාවේ පිහිටි කාර්මික කලාපය ව.මී. 293,939ක ඉඩ ප‍්‍රමාණයකට සීමා වී ඇත. එය ප්රේල් යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ජන සංඛ්‍යාව''' : ජිනීවා නගර සීමාව තුළ ජන සංඛ්‍යාව (2011) 191,803කි. සාක්ෂරතාව 99%කි. උපතේ දී ආයු අපේක්ෂාව වසර 76කි. ඒක පුද්ගල ආදායම ඉතා ඉහළ තත්ත්වයක පවතී. ජන සංඛ්‍යාවෙන් 5%ක් පමණ විදේශිකයෝ වෙති. ජිනීවා කැන්ටනයේ (Canton) උපත ලැබුවෝ 30%කි. සෙසු අය ස්විස් ජාතිකයෝ ය. ප‍්‍රංසය, ඉතාලිය, ඇ.එ.ජ. මෙන් ම ආසියානු හා අප‍්‍රිකානු රටවලින් පැමිණි සංක‍්‍රමණිකයෝ ද එහි වෙසෙති. කලෙක ‘ප්‍රොතෙස්තන්ත රෝමය’ ලෙස හැඳින්වූ මෙහි වර්තමාන ජන සංඛ්‍යාවෙන් අඩකට වඩා රෝමානු කතෝලිකයෝ වෙති.<br /> පරිවහනය හා සංස්කෘතිය : ජිනීවා සිට මහා මාර්ග 45ක් පිටතට විහිදේ. අභ්‍යන්තර නගර හා සම්බන්ධ වන මහා මාර්ග 3කි. සෙසු මාර්ග දේශ සීමාවෙන් පිටතට දිවේ. මෙහි ගුවන් තොටුපොළක් ද වේ. <br /> <br /> ජිනීවා නුවර පිහිටියේ ලැක් ලෙමාන් විල් තෙර ය. ඉන් කොටසක් ප‍්‍රංසයට අයත් ය. එහි වසරක් පාසා බොල් ඞ්’ඔර් (Bol d'or) නම් බෝට්ටු ධාවන තරගය පැවැත්වේ. ගිම්හානයේ දී ජිනීවා විලේ අඛණ්ඩ බෝට්ටු පරිවහන සේවයක් ක‍්‍රියාත්මක වේ. එය දේශ සංචාරකයින් ආකර්ෂණය කෙරෙන එක් මාර්ගයකි.<br /> <br /> පැරණි සංස්කෘතික සම්ප‍්‍රදායයන් පවත්වා ගෙන යන නුවරකි. උසස් පෙළේ වියත්තු දේවධර්මවාදය, දර්ශනවාද, සාහිත්‍යය සහ ස්වාභාවික විද්‍යා හදාරනු ලැබුවෝ වෙති.<br /> <br /> 1872 දී ආරම්භ කරන ලද විශ්වවිද්‍යාලයේ 8,000ට අධික සංඛ්‍යාවක් ඉගෙනුම ලබති. ඉන් අඩක් පමණ විදේශිකයෝ ය. අන්තර්ජාතික අධ්‍යයන, උද්භිද විද්‍යාව ආදි විෂයයන් පිළිබඳ විශේෂ උපාධි හැදෑරීමට අවස්ථාව තිබේ. කෞතුකාගාර, නෘත්‍යශාලා, ස්විස් ජාතික තූර්යවාදක කණ්ඩායම් ආදිය වටා එහි සංස්කෘතික ජීවිතය ගොඩ නැගී ඇත. ලතින් ආභාසය ද ඇති නුවරකි.<br /> <br /> 1945 සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයට අයත් වෙනත් ආයතන සඳහා යුරෝපීය මධ්‍යස්ථාන පිහිටියේ ජිනීවා නුවර ය. රතුකුරුස සංගමය වැනි අන්තර්ජාතික පෞද්ගලික සංවිධානවල මූලස්ථාන 150කට අධික සංඛ්‍යාවක් ද වේ. අන්තර්ජාතික කම්කරු සංවිධානය රෝන්වලට උතුරින් පිහිටියේ ය.<br /> පාලන තන්ත‍්‍රය හා ඉතිහාසය : ස්විට්සර්ලන්තය කැන්ටන් නමැති ප‍්‍රදේශීය පාලන කොටස් 22කින් සමන්විත ය. එම කැන්ටන තවත් කුඩා පාලන ඒකක වන කොමියුන (Communes) 300කට බෙදේ. ජිනීවා ද එක් කැන්ටනයකි. 1970 වන විට ජිනීවා කැන්ටනයට කොමියුන 45ක් අයත් ව තිබිණි.<br /> <br /> ක‍්‍රිස්තු වර්ෂයට පෙර 500 දී පමණ මානව ජනාවාස ඇති වූ නගරයකි. කි‍්‍ර.පූ. දෙවන සියවසේ දී රෝමන්වරුන් විසින් අල්ලාගනු ලැබිණි. කි‍්‍ර.පූ. 58 දී එවකට ගෝල් (වත්මන් ප‍්‍රංසය) පාලනය කළ ආණ්ඩුකාරයා වූ ජුලියස් සීසර් විසින් ජිනීවා නගරය බිහි වූ ස්ථානයේ හමුදා කඳවුරක් පිහිටුවී ය. නගරයේ ඇරඹුම එම සිද්ධිය ලෙස සැලකේ. පසුව එය පුරා ක‍්‍රිස්තියානි ආගම ව්‍යාප්ත විය. කි‍්‍ර.ව. 5 වන සියවස මුල දී එහි අගරදගුරු බල ප‍්‍රදේශයක් ද පිහිටුවුණි. ඉක්බිති ඇතිවූ ජර්මානු ආක‍්‍රමණ-යෙන් පසු ක‍්‍රි.ව. 443-544 කාලය තුළ මෙනුවර බර්ගන්ඩියානු රාජධානියේ අගනුවර විය.<br /> <br /> වැඩවසම් යුගයේ ආරම්භයත් සමග ජිනීවානු සිටුවරයන් සතු ඉඩකඩම් පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානය ද ජිනීවා විය. ජිනීවා ප‍්‍රදේශයට දකුණින් ප‍්‍රංසය සතු හවුස් ඔප් සැවෝයි පාලකයා අසල් රාජ්‍ය ගැන නෙත් හෙළමින් සිටිය ද අගරදගුරුගේ බලය ඊට වඩා විය. වෙළෙඳ ප‍්‍රදර්ශන මඟින් ජිනීවා, යුරෝපයේ ආර්ථික ජීවයට පිවිසුණේ ය. ක‍්‍රි.ව. 1450 වන විට කඳුබඩ ප‍්‍රදේශයේ සිට වර්ධනය වූ මෙම නගරය ජිනීවා විල සහ රෝන් ගෙඟ් ඉවුරුබඩ ප‍්‍රදේශවල ව්‍යාපාරික මුලස්ථානය ගොඩනඟා ගත්තේ ය.<br /> <br /> ක‍්‍රිස්තියානි ආගම පිළිබඳ ඇති වූ ප‍්‍රතිසංස්කරණය උදාවීමෙන් ආගමික නොසන්සුන්තාවක් සමාජය තුළ පැතිරුණි. 1536 දී ජිනීවාහි පුරවැසියෝ ආගමික ප‍්‍රතිසංස්කරණ වැළඳ ගත්හ. ජෝන් කැල්වින්ගේ නායකත්වයෙන් එහි සමුහාණ්ඩුවක් පිහිටුවන ලද අතර ජිනීවා, කි‍්‍රස්තියානි ප‍්‍රතිසංස්කරණ-වාදයේ මූලස්ථානය බවට පත් විය. ඒ සමග කතෝලික ප‍්‍රංසයෙන් හා ස්විස් ජාතික මිත‍්‍ර පාක්ෂික බර්න් පුරවරයෙන් ඇති වූ ආක‍්‍රමණවලට සාර්ථකව මුහුණදීමට ජිනීවාවට හැකි විය. ස්වදේශය බේරා ගැනීම සඳහා යුද්ධ ගණනාවක් ම සිදු වුණි. 1601 දී ලියොන්ස් ගිවිසුමෙන් ස්විස් ප‍්‍රදේශයෙන් ජිනීවා පුරවරය වෙන් වුව ද සැවෝයි ආදිපාදතුමාට එය යටත් කර ගැනීමට නොහැකි විය.<br /> <br /> එසේ නිරුපද්‍රැත වීම නිසා ප‍්‍රංස ප්‍රොතෙස්තන්තවරු විශාල සංඛ්‍යාවක් ජිනීවා නුවරට සංක‍්‍රමණය වූහ. ඔවුහු ආර්ථික බලය තහවුරු කර ගෙන ප‍්‍රංසය හා සාඩිනියාව සමග ගිවිසුම්වලට බැඳී භෞමික ප‍්‍රදේශ ව්‍යාප්ත කළහ. ඒ ජිනීවාහි රදල ආණ්ඩුව සශ‍්‍රීකත්වයේ මුඳුනට ම නැඟී සිටි කාලයයි. ප‍්‍රංස දාර්ශනික රූසෝ උපත ලැබුවා වූ ද වොල්ටෙයර්ගේ අභයභූමිය වූ ද ජිනීවා, යුරෝපීය බුද්ධි ප‍්‍රබෝධයේ (Enlightenment) මධ්‍යස්ථානයක් ද ස්වාභාවික නීතියෙන් සම්භවය ලත් නව දේශපාලන දර්ශනයක නිජබිමක් ද විය.<br /> <br /> 1802 දී නැපෝලියන් අධිරාජයා ජිනීවා යටත් කර ගත් නමුදු හෙතෙම ජිනීවා ගැන විශ්වාසය තැබුවේ නැත. <br /> <br /> නැපෝලියන්ගේ වැටීමෙන් පසු රදළයෝ නැවත ස්ථාපිත වී ස්විස් ජාතික කැන්ටන් සමග සාකච්ඡා අරඹා හෙල්වේෂියානු සම්මේලනයට එක්වීම සඳහා කටයුතු කළහ. 1814 දී ජිනීවා සමූහාණ්ඩුවට ස්විස් කැන්ටන හා එකතු වීමට ඉඩ ලැබිණි. සැවොයි හා තිබූ කොමියුන සමග සබඳතා නතර කර ස්විට්සර්ලන්තයේ කොටසක් වශයෙන් ජිනීවා එක්විය. ඉන් බිහිවූයේ ආර්ථික වශයෙන් සාරවත් වූ නිදහස් කලාපයකි.<br /> <br /> රදලයන්ට නැවත සියරට බලා ඒමට අවස්ථා ලැබීමෙන් රදලවාදය නැවතත් පැතිරුණි. මධ්‍යම පාඕක්තිකයෝ සහ පොදු ජනතාව රදළවාදයට අභියෝගයක් වශයෙන් ඉස්මතු වූයේ මේ කාලයේයි. 1841න් පසු කතෝලිකයන් හා ප්‍රොතෙස්තන්තවරුන් අතර සිවිල් යුද්ධයක් ඇරඹිණි. 1846 දී කම්කරු පන්තිය කැරලි ගැසී ය. ඉන්පසු සංරක්ෂණවාදීහු (Conservatives) බලයෙන් නෙරපන ලදහ. 1847 දී සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ඇතිකිරීමට ජේම්ස් පේසි ප‍්‍රමුඛත්වය ගෙන ක‍්‍රියා කෙළේ ය. 1861 වන තෙක් ඔහුට බලය තිබිණ. නූතන ජිනීවා නුවර ආරම්භකයා වූයේ ද ඔහු ය.<br /> <br /> ලෝකයේ ප‍්‍රබලතම ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් වන රතුකුරුස සංවිධානයේ මූලස්ථානය ජිනීවා නුවර දී 1864 දී රතුකුරුස මූලස්ථානය ඇරඹිණි. 1914 තෙක් ප‍්‍රදේශයේ ආර්ථික මූලස්ථානය ලෙස පැවති ජිනීවා නුවර පළමු ලෝක සංග‍්‍රාමයෙන් පසු බිහිවූ ජාතීන්ගේ සංගමයේ :ඛැ්ටැ දෙ භ්එසදබි* ආරම්භක ස්ථානය ද විය. 1926 දී ඇති වූ ලෝක ආර්ථික පරිහානිය ජිනීවා නුවරට ද බලපෑවේ ය. ඉන්පසු නැවතත් ආර්ථික වර්ධනය ආරම්භ වූයේ 1945 සිට ය. නව පරිවාර නගර ද ජිනීවා වටා වර්ධනය විය.<br /> <br /> 1960 දී ජිනීවා කාන්තාවන්ට ඡුන්ද බලය පිරි නැමිණ. ප‍්‍රදේශීය කැන්ටන් පාලනය විධායක බලය ඇති කවුන්සිල් ඔප් ස්ටේට් මඟින් සිදු වේ. හත්දෙනකුගෙන් සමන්විත එම කවුන්සිලය වසර 4කට පසු විසුරුවා හැරේ. මහජන නියෝජිතයින් 100 දෙනකුගෙන් සමන්විත ව්‍යවස්ථාදායකය පත් කෙරෙනුයේ සමානුපාතික නියෝජන ක‍්‍රමය මඟින් වසර 4ක කාල සීමාවකට ය.<br /> <br /> සෑම කොමියුනයක් ම කොමියුනල් ඇසම්බ්ලි යන පරිපාලන කවුන්සිලයෙන් පාලනය කෙරේ. ජිනීවා කැන්ටනයෙන් ද ස්විට්සර්ලන්ත පෙඩරල් ආණ්ඩුවට නියෝජිතයන් පත් කෙරේ. ඒ සඳහා මහජන නියෝජිතයින් දෙදෙනකු ද ජාතික කවුන්සිල නියෝජිතයන් ද පත් කර ගැනේ.<br /> <br /> ජිනීවා නගරයේ නූතන සශ‍්‍රීකත්වය රඳා පවතින්නේ ව්‍යාපාර, බැංකු කටයුතු, රක්ෂණ හා මූලධනය මෙහෙයුමෙනි. ස්විස් ජාතිකයන්ගේ අපක්ෂපාතීභාවය හේතු කොට ගෙන මූලධනය ඇතුළු අන්තර්ජාතික ව්‍යාපාරවලට ආරක්ෂාව සැලසේ. දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාමය නිසා උන්හිටි තැන් අහිමි වූ යුරෝපීය ජනතාව සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය මඟින් සරණාගතයින් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් (United Nations High Commissioner for Refugees - UNHCR) පදවියක් ජිනීවා නුවර පිහිටුවන ලදි.<br /> <br /> <br /> එස්මි ජී. ද සිල්වා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B7%8F_(%E0%B6%89%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B7%93%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%92-Geneva_%E0%B6%B4%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%82%E0%B7%83-Geneva_%E0%B6%A2%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8A-Gent_%E0%B6%89%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%92-Genevra)&diff=1107 2017-09-20T10:21:26Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනීවා (ඉංගී‍්‍රසි-Geneva ප‍්‍රංස-Geneva ජර්මන්-Gent ඉතාලි-Genevra). ස්විට්සර්ලන්තයට අයත් දිගු ඉතිහාසයක් ඇති නගරයකි. ඉතා ම අසාමාන්‍ය නගරයක් වූ මෙය පෞර - රාජ්‍යයකට කදිම ආදර්ශයක් ව පැවතියේ ය. එම නගරයේ විශිෂ්ටත්වයට බලපැවේ මානව සාධක ය. නගරයේ ප‍්‍රමාණයේ තරමට වඩා එය ලබා තිබෙන භෞතික හා සංස්කෘතික ගෞරවය අසාමාන්‍යය ය. කඳුවලින් වට වූ ස්වාභාවික ද්‍රෝණියක මේ නගරය වර්ධනය විණි. එහි පිහිටීමේ වැදගත්කම වනුයේ ඇල්ප්ස් සහ ජුරා කඳු අතර පිහිටි පටු ස්විස් කොරිඩෝව වීමත් මධ්‍යධරණී මුහුදට ඇති සැවොන්-රෝන් අක්ෂයත් නිසා ය. ජිනීවා, උ.අ. 46&quot; හා 12&quot;ත් නැ.දේ. 6&quot; හා 9&quot;ත් අතර පිහිටියේ ය. මී. 282ක් වන එහි නාගරික සමුහිතයේ 2011 වර්ෂයේ ජන සංඛ්‍යාව 464,672ක් විය. ස්විට්සර්ලන්තයේ දෙවන විශාලතම නගරයයි. <br /> <br /> (සිතියම-කොඩිය)<br /> <br /> '''පිහිටීම''' : ජිනීවා පැරණි සාම්ප‍්‍රදායික නගරයකි. එයට තදාසන්න ප‍්‍රදේශ එක් තැනකට රැුස් වන ලෙස වෘත්තාකාර රටාවකට නිර්මාණය කර තිබේ. කුඩා කන්දක පිහිටා ඇති ශාන්ත පීතර දෙවිමැඳුර ඓතිහාසික කේන්ද්‍රයයි. කඳු පාමුල විල්තෙර ගොඩනඟා ගත් භූමිය වෙළෙඳ සංකීර්ණ සඳහා වෙන් කර ඇත. රෝන්වලට දකුණින් ඇති තදාසන්න ප‍්‍රදේශවල වීථි, විශේෂ කටයුතු සඳහා වේ. ප්‍රොමිනේඩ් ඞී බැස්ටියන්ස් නමින් උද්‍යාන ප‍්‍රදේශයක් ඇත. ධනවත් අයගේ නිවාස දක්ෂිණ සානුව මත ඉදි කර තිබේ.<br /> <br /> මධ්‍ය අක්ෂාංශයක පිහිටි නමුත් කඳුකර ප‍්‍රදේශයක් වීම නිසා ජිනීවාහි ශිශිර දේශගුණය හිම ඇති වන තරමට ම සිසිල් ය. ජිනීවා විලේ බලපෑම නිසා සිසිල් ස්වභාවය තරමක් මර්දනය වේ. එහෙත් උච්චත්වය අනුව උෂ්ණත්වය අඩු ය. ඕක් හා චෙස්නට් යන ශාක කඳු පාමුල ද පයින් ගස් කඳුකර ප‍්‍රදේශවල ද වැවේ.<br /> <br /> '''ආර්ථිකය''' : භෞතික සාධක විසින් ආර්ථික කටයුතු අංශයෙහි කෘෂිකාර්මික වර්ධනය සීමා කෙරී ඇත. ජන සංඛ්‍යාවෙන් සියයට එකක් පමණක් සීමිත භූමියක තිරිඟු, මිදි, රේජ් බීජ් හා කිරි නිෂ්පාදනයේ යෙදී සිටිති. වගා කටයුතු ඌෂ්ණ ඍතුවේ දී කෙරේ. ධීවර කටයුතු ද වැදගත් තැනක් ගනී.<br /> <br /> භූමිය සීමාවීමත් කාර්මික අමුද්‍රව්‍ය හෝ ඛනිජ නොමැති වීමත් බැර කර්මාන්ත දියුණු කිරීමට බාධාවක් ව ඇත. එහෙත් ජලවිදුලි බලය නිපදවීමට අවශ්‍ය භෞතික සාධක තිබේ. උසස් ප‍්‍රාගුණ්‍යයක් සහිත ශ‍්‍රම බලකායක් තිබීමත් අන්තර්ජාතික වශයෙන් යොමු වූ කළමනාකාරීත්වයත් ආර්ථීක වර්ධනයට බලපා ඇති සාධක ය. අත්ඔරලෝසු නිපදවීම ගැන විශේෂ කීර්තියක් උසුලයි. නගරයේ කෙරෙන අනෙකුත් කර්මාන්ත අතර යන්ත්‍රෝපකරණවල උපාංග, රන් ආභරණ, ඉතා සියුම් යන්ත්‍රෝපකරණ හා විදුලි උපාංග නිපදවීම වේ. නගරයෙහි අත්ඔරලෝසු හා ස්වර්ණාභරණ සෑදීමේ නිරත වූ සමාගම් 70ක 4000ක් පමණ ශ‍්‍රම බලකායක් යෙදී සිටිති. රසායනික ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනයෙහි ලා සමාගම් 24ක සේවකයෝ 2500ක් පමණ යෙදී සිටිති. මේවායේ සුඛෝපභෝගී උපාංග, සුවඳ විලවුන් සහ ඖෂධ නිෂ්පාදනය කෙරේ. නගරයේ වෙසෙන ජනකාය සඳහා ආහාර ද්‍රව්‍ය සැකසීම ද ස්විට්සර්ලන්තයේ නිපදවන සිගරට්වලින් අඩක් පමණ ද මෙහි ම නිපදවේ. නගර සීමාවේ පිහිටි කාර්මික කලාපය ව.මී. 293,939ක ඉඩ ප‍්‍රමාණයකට සීමා වී ඇත. එය ප්රේල් යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ජන සංඛ්‍යාව''' : ජිනීවා නගර සීමාව තුළ ජන සංඛ්‍යාව (2011) 191,803කි. සාක්ෂරතාව 99%කි. උපතේ දී ආයු අපේක්ෂාව වසර 76කි. ඒක පුද්ගල ආදායම ඉතා ඉහළ තත්ත්වයක පවතී. ජන සංඛ්‍යාවෙන් 5%ක් පමණ විදේශිකයෝ වෙති. ජිනීවා කැන්ටනයේ (Canton) උපත ලැබුවෝ 30%කි. සෙසු අය ස්විස් ජාතිකයෝ ය. ප‍්‍රංසය, ඉතාලිය, ඇ.එ.ජ. මෙන් ම ආසියානු හා අප‍්‍රිකානු රටවලින් පැමිණි සංක‍්‍රමණිකයෝ ද එහි වෙසෙති. කලෙක ‘ප්‍රොතෙස්තන්ත රෝමය’ ලෙස හැඳින්වූ මෙහි වර්තමාන ජන සංඛ්‍යාවෙන් අඩකට වඩා රෝමානු කතෝලිකයෝ වෙති.<br /> පරිවහනය හා සංස්කෘතිය : ජිනීවා සිට මහා මාර්ග 45ක් පිටතට විහිදේ. අභ්‍යන්තර නගර හා සම්බන්ධ වන මහා මාර්ග 3කි. සෙසු මාර්ග දේශ සීමාවෙන් පිටතට දිවේ. මෙහි ගුවන් තොටුපොළක් ද වේ. <br /> <br /> ජිනීවා නුවර පිහිටියේ ලැක් ලෙමාන් විල් තෙර ය. ඉන් කොටසක් ප‍්‍රංසයට අයත් ය. එහි වසරක් පාසා බොල් ඞ්’ඔර් (Bol d'or) නම් බෝට්ටු ධාවන තරගය පැවැත්වේ. ගිම්හානයේ දී ජිනීවා විලේ අඛණ්ඩ බෝට්ටු පරිවහන සේවයක් ක‍්‍රියාත්මක වේ. එය දේශ සංචාරකයින් ආකර්ෂණය කෙරෙන එක් මාර්ගයකි.<br /> <br /> පැරණි සංස්කෘතික සම්ප‍්‍රදායයන් පවත්වා ගෙන යන නුවරකි. උසස් පෙළේ වියත්තු දේවධර්මවාදය, දර්ශනවාද, සාහිත්‍යය සහ ස්වාභාවික විද්‍යා හදාරනු ලැබුවෝ වෙති.<br /> <br /> 1872 දී ආරම්භ කරන ලද විශ්වවිද්‍යාලයේ 8,000ට අධික සංඛ්‍යාවක් ඉගෙනුම ලබති. ඉන් අඩක් පමණ විදේශිකයෝ ය. අන්තර්ජාතික අධ්‍යයන, උද්භිද විද්‍යාව ආදි විෂයයන් පිළිබඳ විශේෂ උපාධි හැදෑරීමට අවස්ථාව තිබේ. කෞතුකාගාර, නෘත්‍යශාලා, ස්විස් ජාතික තූර්යවාදක කණ්ඩායම් ආදිය වටා එහි සංස්කෘතික ජීවිතය ගොඩ නැගී ඇත. ලතින් ආභාසය ද ඇති නුවරකි.<br /> <br /> 1945 සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයට අයත් වෙනත් ආයතන සඳහා යුරෝපීය මධ්‍යස්ථාන පිහිටියේ ජිනීවා නුවර ය. රතුකුරුස සංගමය වැනි අන්තර්ජාතික පෞද්ගලික සංවිධානවල මූලස්ථාන 150කට අධික සංඛ්‍යාවක් ද වේ. අන්තර්ජාතික කම්කරු සංවිධානය රෝන්වලට උතුරින් පිහිටියේ ය.<br /> පාලන තන්ත‍්‍රය හා ඉතිහාසය : ස්විට්සර්ලන්තය කැන්ටන් නමැති ප‍්‍රදේශීය පාලන කොටස් 22කින් සමන්විත ය. එම කැන්ටන තවත් කුඩා පාලන ඒකක වන කොමියුන (Communes) 300කට බෙදේ. ජිනීවා ද එක් කැන්ටනයකි. 1970 වන විට ජිනීවා කැන්ටනයට කොමියුන 45ක් අයත් ව තිබිණි.<br /> <br /> ක‍්‍රිස්තු වර්ෂයට පෙර 500 දී පමණ මානව ජනාවාස ඇති වූ නගරයකි. කි‍්‍ර.පූ. දෙවන සියවසේ දී රෝමන්වරුන් විසින් අල්ලාගනු ලැබිණි. කි‍්‍ර.පූ. 58 දී එවකට ගෝල් (වත්මන් ප‍්‍රංසය) පාලනය කළ ආණ්ඩුකාරයා වූ ජුලියස් සීසර් විසින් ජිනීවා නගරය බිහි වූ ස්ථානයේ හමුදා කඳවුරක් පිහිටුවී ය. නගරයේ ඇරඹුම එම සිද්ධිය ලෙස සැලකේ. පසුව එය පුරා ක‍්‍රිස්තියානි ආගම ව්‍යාප්ත විය. කි‍්‍ර.ව. 5 වන සියවස මුල දී එහි අගරදගුරු බල ප‍්‍රදේශයක් ද පිහිටුවුණි. ඉක්බිති ඇතිවූ ජර්මානු ආක‍්‍රමණ-යෙන් පසු ක‍්‍රි.ව. 443-544 කාලය තුළ මෙනුවර බර්ගන්ඩියානු රාජධානියේ අගනුවර විය.<br /> <br /> වැඩවසම් යුගයේ ආරම්භයත් සමග ජිනීවානු සිටුවරයන් සතු ඉඩකඩම් පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානය ද ජිනීවා විය. ජිනීවා ප‍්‍රදේශයට දකුණින් ප‍්‍රංසය සතු හවුස් ඔප් සැවෝයි පාලකයා අසල් රාජ්‍ය ගැන නෙත් හෙළමින් සිටිය ද අගරදගුරුගේ බලය ඊට වඩා විය. වෙළෙඳ ප‍්‍රදර්ශන මඟින් ජිනීවා, යුරෝපයේ ආර්ථික ජීවයට පිවිසුණේ ය. ක‍්‍රි.ව. 1450 වන විට කඳුබඩ ප‍්‍රදේශයේ සිට වර්ධනය වූ මෙම නගරය ජිනීවා විල සහ රෝන් ගෙඟ් ඉවුරුබඩ ප‍්‍රදේශවල ව්‍යාපාරික මුලස්ථානය ගොඩනඟා ගත්තේ ය.<br /> <br /> ක‍්‍රිස්තියානි ආගම පිළිබඳ ඇති වූ ප‍්‍රතිසංස්කරණය උදාවීමෙන් ආගමික නොසන්සුන්තාවක් සමාජය තුළ පැතිරුණි. 1536 දී ජිනීවාහි පුරවැසියෝ ආගමික ප‍්‍රතිසංස්කරණ වැළඳ ගත්හ. ජෝන් කැල්වින්ගේ නායකත්වයෙන් එහි සමුහාණ්ඩුවක් පිහිටුවන ලද අතර ජිනීවා, කි‍්‍රස්තියානි ප‍්‍රතිසංස්කරණ-වාදයේ මූලස්ථානය බවට පත් විය. ඒ සමග කතෝලික ප‍්‍රංසයෙන් හා ස්විස් ජාතික මිත‍්‍ර පාක්ෂික බර්න් පුරවරයෙන් ඇති වූ ආක‍්‍රමණවලට සාර්ථකව මුහුණදීමට ජිනීවාවට හැකි විය. ස්වදේශය බේරා ගැනීම සඳහා යුද්ධ ගණනාවක් ම සිදු වුණි. 1601 දී ලියොන්ස් ගිවිසුමෙන් ස්විස් ප‍්‍රදේශයෙන් ජිනීවා පුරවරය වෙන් වුව ද සැවෝයි ආදිපාදතුමාට එය යටත් කර ගැනීමට නොහැකි විය.<br /> <br /> එසේ නිරුපද්‍රැත වීම නිසා ප‍්‍රංස ප්‍රොතෙස්තන්තවරු විශාල සංඛ්‍යාවක් ජිනීවා නුවරට සංක‍්‍රමණය වූහ. ඔවුහු ආර්ථික බලය තහවුරු කර ගෙන ප‍්‍රංසය හා සාඩිනියාව සමග ගිවිසුම්වලට බැඳී භෞමික ප‍්‍රදේශ ව්‍යාප්ත කළහ. ඒ ජිනීවාහි රදල ආණ්ඩුව සශ‍්‍රීකත්වයේ මුඳුනට ම නැඟී සිටි කාලයයි. ප‍්‍රංස දාර්ශනික රූසෝ උපත ලැබුවා වූ ද වොල්ටෙයර්ගේ අභයභූමිය වූ ද ජිනීවා, යුරෝපීය බුද්ධි ප‍්‍රබෝධයේ (Enlightenment) මධ්‍යස්ථානයක් ද ස්වාභාවික නීතියෙන් සම්භවය ලත් නව දේශපාලන දර්ශනයක නිජබිමක් ද විය.<br /> <br /> 1802 දී නැපෝලියන් අධිරාජයා ජිනීවා යටත් කර ගත් නමුදු හෙතෙම ජිනීවා ගැන විශ්වාසය තැබුවේ නැත. <br /> <br /> නැපෝලියන්ගේ වැටීමෙන් පසු රදළයෝ නැවත ස්ථාපිත වී ස්විස් ජාතික කැන්ටන් සමග සාකච්ඡා අරඹා හෙල්වේෂියානු සම්මේලනයට එක්වීම සඳහා කටයුතු කළහ. 1814 දී ජිනීවා සමූහාණ්ඩුවට ස්විස් කැන්ටන හා එකතු වීමට ඉඩ ලැබිණි. සැවොයි හා තිබූ කොමියුන සමග සබඳතා නතර කර ස්විට්සර්ලන්තයේ කොටසක් වශයෙන් ජිනීවා එක්විය. ඉන් බිහිවූයේ ආර්ථික වශයෙන් සාරවත් වූ නිදහස් කලාපයකි.<br /> <br /> රදලයන්ට නැවත සියරට බලා ඒමට අවස්ථා ලැබීමෙන් රදලවාදය නැවතත් පැතිරුණි. මධ්‍යම පාඕක්තිකයෝ සහ පොදු ජනතාව රදළවාදයට අභියෝගයක් වශයෙන් ඉස්මතු වූයේ මේ කාලයේයි. 1841න් පසු කතෝලිකයන් හා ප්‍රොතෙස්තන්තවරුන් අතර සිවිල් යුද්ධයක් ඇරඹිණි. 1846 දී කම්කරු පන්තිය කැරලි ගැසී ය. ඉන්පසු සංරක්ෂණවාදීහු (Conservatives) බලයෙන් නෙරපන ලදහ. 1847 දී සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ඇතිකිරීමට ජේම්ස් පේසි ප‍්‍රමුඛත්වය ගෙන ක‍්‍රියා කෙළේ ය. 1861 වන තෙක් ඔහුට බලය තිබිණ. නූතන ජිනීවා නුවර ආරම්භකයා වූයේ ද ඔහු ය.<br /> <br /> ලෝකයේ ප‍්‍රබලතම ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් වන රතුකුරුස සංවිධානයේ මූලස්ථානය ජිනීවා නුවර දී 1864 දී රතුකුරුස මූලස්ථානය ඇරඹිණි. 1914 තෙක් ප‍්‍රදේශයේ ආර්ථික මූලස්ථානය ලෙස පැවති ජිනීවා නුවර පළමු ලෝක සංග‍්‍රාමයෙන් පසු බිහිවූ ජාතීන්ගේ සංගමයේ :ඛැ්ටැ දෙ භ්එසදබි* ආරම්භක ස්ථානය ද විය. 1926 දී ඇති වූ ලෝක ආර්ථික පරිහානිය ජිනීවා නුවරට ද බලපෑවේ ය. ඉන්පසු නැවතත් ආර්ථික වර්ධනය ආරම්භ වූයේ 1945 සිට ය. නව පරිවාර නගර ද ජිනීවා වටා වර්ධනය විය.<br /> <br /> 1960 දී ජිනීවා කාන්තාවන්ට ඡුන්ද බලය පිරි නැමිණ. ප‍්‍රදේශීය කැන්ටන් පාලනය විධායක බලය ඇති කවුන්සිල් ඔප් ස්ටේට් මඟින් සිදු වේ. හත්දෙනකුගෙන් සමන්විත එම කවුන්සිලය වසර 4කට පසු විසුරුවා හැරේ. මහජන නියෝජිතයින් 100 දෙනකුගෙන් සමන්විත ව්‍යවස්ථාදායකය පත් කෙරෙනුයේ සමානුපාතික නියෝජන ක‍්‍රමය මඟින් වසර 4ක කාල සීමාවකට ය.<br /> <br /> සෑම කොමියුනයක් ම කොමියුනල් ඇසම්බ්ලි යන පරිපාලන කවුන්සිලයෙන් පාලනය කෙරේ. ජිනීවා කැන්ටනයෙන් ද ස්විට්සර්ලන්ත පෙඩරල් ආණ්ඩුවට නියෝජිතයන් පත් කෙරේ. ඒ සඳහා මහජන නියෝජිතයින් දෙදෙනකු ද ජාතික කවුන්සිල නියෝජිතයන් ද පත් කර ගැනේ.<br /> <br /> ජිනීවා නගරයේ නූතන සශ‍්‍රීකත්වය රඳා පවතින්නේ ව්‍යාපාර, බැංකු කටයුතු, රක්ෂණ හා මූලධනය මෙහෙයුමෙනි. ස්විස් ජාතිකයන්ගේ අපක්ෂපාතීභාවය හේතු කොට ගෙන මූලධනය ඇතුළු අන්තර්ජාතික ව්‍යාපාරවලට ආරක්ෂාව සැලසේ. දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාමය නිසා උන්හිටි තැන් අහිමි වූ යුරෝපීය ජනතාව සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය මඟින් සරණාගතයින් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් (United Nations High Commissioner for Refugees - UNHCR) පදවියක් ජිනීවා නුවර පිහිටුවන ලදි.<br /> <br /> <br /> එස්මි ජී. ද සිල්වා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%9E%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=1106 2017-09-20T10:18:36Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>'''ජිනාලඞ්කාරය'''. බුද්ධචරිතය වර්ණනා කරමින් පාලි භාෂාවෙන් ලියන ලද පද්‍ය ග‍්‍රන්ථයෙකි. මේ ග‍්‍රන්ථය කුමක් සඳහා රචනා කරන ලද දැයි විශේෂ කරුණක් නොදක්වන ලද්දේ ය. එහෙයින් ගත්කරුවා තුළ බුදුන් කෙරෙහි පැවැති භක්ත්‍යාතිශයයෙන් මෙහෙයන ලදු වැ බුදුගුණයෙහි අන්‍ය සජ්ජනයන්ගේ ද සතුට උපදවනු සඳහා රචනා කළැයි සිතිය යුතු ය. ග‍්‍රන්ථච්‍ඡේදාවසානයෙහි පැනෙන ‘සාධු ජනානන්දදානනිදානෙ ජිනාඞ්කාරෙ’ යනාදි වාක්‍යය එහි සාධක ය. රෝහණ ජනපදයෙහි උපන් ගණාචාර්ය බුද්ධරක්ඛිත නම් තෙරණුවෝ මෙහි කතුවරයෝ ය. උන්වහන්සේ කිනම් වර්ෂයක මේ ග‍්‍රන්ථය රචනා කරන ලදදැයි දක්වා නැත. ග‍්‍රන්ථ කර්තෘ සංදර්ශනයෙහි 272 පද්‍යයෙන් බුදුන් පිරිනිවි 1700 (කි‍්‍ර.ව. 1157) වර්ෂය ඉක්මැ ගිය කල්හි උන්වහන්සේ උපන්හ’යි කී හෙයින් කිතුවසින් දොළොස්වන සියවස අවසාන භාගයෙහි එනම් පොළොන්නරුපුර මහපැරකුම්බා රජුගේ රාජ්‍ය කාලයෙහි මෙය කරන ලදැයි සිතිය යුතු ය. <br /> <br /> මෙහි ප‍්‍රමාණය පරිච්ඡේද අටළොසක ඇතුළත් වූ ගාථා 275කි. මුද්‍රිත ජිනාලඞ්කාරයෙහි ජිනාලඞ්කාරවර්ණනාවට අයත් යයි සලකන ගාථා තුනකුත් සමග පද්‍ය 278ක් දක්නා ලැබේ. එයින් ගාථා 7කින් යුත් ප‍්‍රථම පරිච්ඡේදයෙහි රත්නත‍්‍රයාභිවාදනය හා යෝගාවචරයා දක්වන ලද්දේ ය. වත්ථුසෝධනී නම් දෙවන පරිච්ඡේදයෙහි ‘බුද්ධ’ නම් කවරෙක් ද? බුදුගුණ කවරේ ද? බුදුහු කුමක් කළෝ ද? කුමක් වදාළෝ ද? යන ප‍්‍රශ්න විසඳමින් බුදුහු සියලූ ලෝවැසියා විසින් පිදිය යුතු බව දැක්වූහ. තිවිධබුද්ධඛෙත්තදීපනී නම් තුන්වන පරිච්ඡේදයෙහි බුදුන්ගේ අප‍්‍රතිහත ඥානය ද සතර වැන්නෙහි අසාධාරණ ඥානය ද පස්වැන්නෙහි දීපඞ්කර පාදමූලයෙහි ප‍්‍රථමාභිනීහාරය හා පාරමිතාධිෂ්ඨානාදිය ද සවැන්නෙහි දීපඞ්කරාදි බුදුවරයන්ගෙන් විවරණ ලැබීම හා පාරමී පූරණය ද සත්වැන්නෙහි වෙසතුරු අත්බැව දක්වා බෝධිසම්භාර පිරූ සැටි ද අටවැන්නෙහි ගර්භාවක‍්‍රාන්තිය ද නව වැන්නෙහි උත්පත්ති මඕගලය ද දසවැන්නෙහි බෝසතුන්ගේ රාජ්‍ය ශී‍්‍ර වර්ණනාව ද එකොළොස්වැන්නෙහි මහා ප‍්‍රධන්වීර්යය ද දොළොස්වැන්නෙහි බෝධිමූලයෙහි මාරවිජය ද තෙළෙස්වැන්නෙහි අභිසම්බෝධි වර්ණනාව ද තුදුස්වැන්නෙහි සත්සති යවා දම්සක් පැවැත්වීමෙන් දේශනා ඥානය ද පසළොස් වැන්නෙහි ඉද්ධි - ආදේසනා - අනුසාසනී යන ති‍්‍රවිධ ප‍්‍රාතිහාර්ය ද සොළොස් වැන්නෙහි අර්හත්වාදි නවවිධ බුද්ධගුණය ද වර්ණනා කොට බුද්ධ වන්දනා කරන ලද්දේ ය. සතළොස් වන පරිච්ඡේදයෙහි ගාථා දෙපණසකින් බුද්ධපූජා විධානය ද කොට අටළොස්වන පරිච්ඡේදයෙහි ගත්කරුගේ ප‍්‍රාර්ථනාව දක්වන ලද්දේ ය. අවසානයෙහි කර්තෘ සංදර්ශනය වේ. <br /> <br /> ජිනාලඞ්කාරය වනාහි බුද්ධචරිත වර්ණනා කාව්‍යයක් වුව ද ‘ජිනාලඞ්කාර නම් බුද්ධානුස්සතිය’යී වර්ණනාවෙහි කී හෙයින් පරිච්ඡේදයක් පාසා බුද්ධවන්දනා පූජාදිය දැක්වූ සැටියෙන් භක්ති කාව්‍යයක් ලෙස ගිණිය හැකි ය. එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයෙහි යමක ප‍්‍රහේලිකාදි අක්ෂර බන්ධනයන් ඇතුළත් කරමින් කර්තෘහු ස්වකීය සාමර්ථය දක්වා ඇත්තේ ය. තව ද රචනා ස්වරූපය සැලකීමේ දී ගත්කරුවාණන් අර්ථාලඕකාරයට වඩා යමක-ප‍්‍රහේලිකාදි ශබ්දාලඞ්කාරය ම ගරු කළ කෙනකු බව පෙනේ.<br /> <br /> මේ ග‍්‍රන්ථය වැලිපටන්විල දීපඕකර, බටපොල ධම්මපාල යන තෙරවරුන් විසින් සකස් කොට අර්ථව්‍යාඛ්‍යානයකුදු සමග 1900 දී මුද්‍රණය කරවන ලද්දේ ය. 1955 දී පණ්ඩිත රැකව පාලිත තෙරුන් විසින් තවදුරටත් සකස් කොට මුද්‍රණය කරවන ලද්දේ වේ.<br /> <br /> <br /> ලබුගම ලංකානන්ද මහනාහිමි<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A_(Tsinan/Jinan)&diff=1105 2017-09-20T10:15:59Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනාන් (Tsinan/Jinan). නැගෙනහිර චීනයේ ෂැන්ඩොන් පළාතේ (Shandong Province) වයඹදිග කොටසට අයත් එම පළාතේ අගනුවර මෙනමින් හැඳින්වේ. මුල දී ‘චිනාන්’ (Chi-nan) නමින් ද පසුව ‘සිනාන්’ (Tsinan) නමින් ද හැඳින්වුණ මෙය දැනට ‘ජිනාන්’ (Jinan) නමින් ව්‍යවහාර කෙරේ. <br /> <br /> ජිනාන් ප‍්‍රදේශය වසර 4,000ක පමණ කාලයක සිට ජනාවාස ව පැවැති බවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක හමු වී තිබේ. 1928 දී ජිනාන්වලට නැගෙනහිර ෂෙන්ෂි (Chengzi) වල කරනු ලැබූ කැණීම්වලට අනුව නවපාෂාණ යුගයට අයත් ලොන්ෂාන් ශිෂ්ටාචාරය පළමු වතාවට අනාවරණය කර ගන්නා ලදි. මෙම ශිෂ්ටාචාරයේ විශේෂ ලක්ෂණයක් නම් සකපෝරු භාවිත කරමින් තැනුණු ඉතා ම සියුම් මැටි භාජනයි. මිලිමීටරයක් පමණ ඝනකමින් යුත් මැටි භාජන තැනීමට තරම් එහි වැසියන් දක්ෂ වූ බව පැවැසේ.<br /> <br /> ෂැන්ඩොන් පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් මෙන් ම ප‍්‍රධාන කාර්මික නගරයක් වන ජිනාන්, ෂියා රාජ යුගයෙහි (Hsia Dynasty) යූ (Yu) (කි‍්‍ර.පූ. 2205-2197) අධිරාජයාගේ සමයෙහි ගොඩනගන ලද්දකි. ටින්ස්ටින් සිට (Tientsin) කිමී. 355ක් පමණ දකුණින් ද නන්කින්වලට (Nanking) කිමී. 660ක් පමණ උතුරින් ද මෙය පිහිටා ඇත. කි‍්‍ර.ව. 4වන සියවසෙහි සංවර්ධිත ව පැවති මෙම නගරය පිහිටා තිබුණේ දැනට ඇති ස්ථානයට කිමී. 40ක් පමණ නැගෙනහිරිනි. <br /> <br /> ‘ජී’ නමැති ගංගාවට (නොහොත් ජලයට* ‘දකුණින්’ යන අරුතින් ප‍්‍රදේශයට ‘ජිනාන්’ යන නම ලැබී තිබේ. 19 වන සියවස මැදභාගය තෙක් නගරයට උතුරින් ජී නමැති පැරණි ගංගාව ගලාගොස් තිබේ. එහෙත් කහ ග‍ඟේ (Yellow River) ගමන් මාර්ගය උතුරු දෙසට වෙනස්වීමත් සමග 1852 සිට ජී ගංගාව වියැකී ගිය බව පැවැසේ.<br /> ජිනාන් නගර මධ්‍යයේ සිට ගිනිකොන දිශාවට වන්නට ලිචන් කෝරලයෙහි (Licheng County) පෞරාණික බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන දැක ගත හැක. ඒ අතර කි‍්‍ර.ව. 661දී සාදා ඇති ‘සිව්දොරටු දාගැබ’ (Four Gate Pagoda) චීනයේ ඇති ගලින් නිමැවූ දැනට ශේෂ ව ඇති ඉපැරණි ම දාගැබ වශයෙන් හඳුනාගෙන ඇත. කි‍්‍ර.ව. 7 වන සියවසට අයත් බුද්ධ ප‍්‍රතිමා හතරක් එහි තවම දක්නට ලැබේ. එම දාගැබ පිහිටි කන්දට පහළින් කි‍්‍ර.ව. 4 වන සියවසට අයත් නටබුන් වූ විහාරස්ථානයක් පවතී. ඊට ආසන්නයේ ඇති සහස‍්‍රබුද්ධ පර්වතය ටෑන් රාජ සමයට (Tang Dynasty) අයත් හොඳ ම බුද්ධප‍්‍රතිමා සහිත ස්ථානය වශයෙන් හඳුනාගෙන ඇත. පර්වතය අභ්‍යන්තරය සාරා මතු කර ගන්නා ලද බුද්ධ ප‍්‍රතිමා රැසක් මෙහි දක්නට ලැබේ.<br /> <br /> වත්මනෙහි ජිනාන් නමින් හැඳින්වෙන මෙම ප‍්‍රදේශය ඓතිහාසිකව ජාතික පරිපාලන, ආර්ථික හා ප‍්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කොට තිබේ. 1904 දී රාජකීය ආඥාව මත විදේශ වෙළෙඳාම සඳහා විවෘත කෙරුණ නගර අතුරින් මෙය ද එකකි. විදේශීය වෙළෙඳුන්ට පදිංචිවීම සඳහා ඉන් වසර දෙකකට පසුව නගරයට බටහිරින් ආරම්භ කෙරුණ ෂි ක්වාන් (Hsi Kwan) නගරය ප‍්‍රජාවගේ වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් දැනුදු පවතී. දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාම සමයෙහි දී 1937 දෙසැම්බර 27 වන දින ජපනුන් විසින් යටත් කර ගන්නා ලද ජිනාන් නගරය 1945 දී ජපානය දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමයෙන් පරාජය වූ පසු චීන ප‍්‍රජාව විසින් චීන ප‍්‍රජාව අතට පත් විය. පසුව චීන විප්ලවීය හමුදාව විසින් 1948 සැප්තැම්බර 19 වන දින එය අත්පත් කර ගන්නා ලදි. <br /> <br /> කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන බෙදාහැරීමේ මධ්‍යස්ථානයක් වන ජිනාන්හි කෘෂිකර්මය හා සම්බන්ධ බොහෝ කර්මාන්ත පවතී. ඒ අතර සිල්ක් නූල් සහ රෙදි, කපු, පිටි ඇඹරීම, එළවළු තෙල් ඇතුළු විවිධ නිෂ්පාදන සම්බන්ධ බොහෝ කර්මාන්ත ශාලා ඇත.<br /> <br /> ඇමෙරිකාවෙන් ප‍්‍රදානයක් වශයෙන් ලැබුණු චීලෝ විශ්වවිද්‍යාලය (Cheelo University), ජිනාන් විශ්වවිද්‍යාලය (Jinan University) ඇතුළු අධ්‍යාපන ආයතන කිහිපයක් මෙහි පවතී. <br /> <br /> උ.අ. 36040' හා නැ.දේ. 116059' හි පිහිටි ව.කිමී. 3,257ක භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් නාගරික ජනගහනය (2010) 3,245,000කි. ව.කිමී.ට ජනගනත්වය 2600කි. ජිනාන්හි නිල වෙබ් අඩවිය (2012) www.jinan.gov.cn නමි.<br /> <br /> <br /> උස්ගොඩ ධම්මගරු හිමි<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A2%E0%B7%9D_(Gingo)&diff=1104 2017-09-20T10:10:26Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජින්ජෝ (Gingo). ජපානයේ අර්ධ පුරාවෘත්තවල සඳහන් වන දෙවන හෝ තුන්වන සියවසේ විසූ බවට සැලකෙන අගරැුජිනකි. කොරියාවට පවා ඇගේ පාලනය පැතිරුණු බවට විශ්වාස කෙරේ. පැරණි ජපානයේ සාම්ප‍්‍රදායික වාර්තා අනුව එහි රජ කළ රජවරුන් අතරින් 14 වැනියා වූ චූඅයිගේ බිරිඳ වූයේ ජින්ජෝ ය. මුහුදේ වඩදිය බාදිය පාලනය කළ හැකි දේව බලය ඇති මැණික් යුගලක සහාය ඇති ව ඇය ක‍්‍රි.ව. 200 දී පමණ කොරියාව සටනකින් තොරව යටත් කර ගැනීමට යෙදුණා ය. ඇගේ ස්වාමියා එම වර්ෂයේ දී මිය ගියේ ය.<br /> <br /> පුරාවෘත්ත වාර්තා අනුව, කොරියාව යටත් කර ගැනීමට පිටත්වුණු කාලයේ සිට ඇය ආපසු තම රටට පැමිණීම දක්වා වසර තුනක කාලයක් ඇගේ පුත් ඕජින් ඇගේ කුස තුළ සිටි බව කියැවේ. ඉපදුණු පසු දේවත්වයෙන් පුදනු ලැබූ ඕජින් යුද්ධයට අධිපති දෙවියා වූ හැඩ්මන් යන නම ලැබී ය. ගතානුගතික කාල නිර්ණය සම්පූර්ණයෙන් විශ්වාස කිරීමට නොහැකි බැවින් ජින්ජෝගේ ඇතැම් ක‍්‍රියා මිථ්‍යා ලෙස සැලකේ. එහෙත් 4 වන සියවස වන විට දකුණු කොරියාව යටත් කරගෙන ජියොංයෑන්ං දක්වා උතුරට බලය පතුරුවා ගත් බව විශ්වාස ය.<br /> <br /> ජින්ජෝ රැජිනගේ පැවැත්ම ගැන ස්ථිර වශයෙන් ම දැන ගැනීමට තරම් මූලාශ‍්‍ර නැත. එම කාලය තුළ දී බටහිර ජපානයේ රාජ බලය මවු පක්ෂයේ අයට උරුම වන සේ සකස් වූ පාලන ක‍්‍රමයක් පැවති බවට විශ්වාස කෙරේ. චීන සහ කොරියානු වාර්තාවල එම කාලය තුළ දී වා යන ජපන් පළාතක් ගැන සඳහන් වේ. වා යනු රැජිනගේ භූමියයි. එම පළාත චීනය සහ කොරියාව සමග කිට්ටු සම්බන්ධතාවක් පවත්වා ගත් බව ද සඳහන් ය.<br /> <br /> <br /> එස්මි ජී. ද සිල්වා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%82%E0%B7%83%E0%B6%AF%E0%B7%93%E0%B6%B4%E0%B6%BA&diff=1103 2017-09-20T10:08:01Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනවංසදීපය, මොරටුවේ ආභිධම්මික මේධානන්ද නම් හිමිවරයකු විසින් ලියන ලදුව 1917 දී මුද්‍රණයෙන් පළ කරනු ලැබූ පාලි මහාකාව්‍ය ග‍්‍රන්ථයකි. කතුවරයා ජිනවංසදීපය ප‍්‍රබන්ධ ශිරෝමණී යන අපර නාමයකින් ද හඳුන්වා ඇත. පාලි බසින් මෙරටෙහි ලියා ඇති පතපොත පිළිබඳ තොරතුරු හා මේ කෘතිය ලිවීම සඳහා තමන් පෙළඹී ගිය කරුණු හෙළි කරමින් සමකාලීන ශාසනික තොරතුරු දැක්වෙන හැඳින්වීමක් පොතට ඇතුළත් කර තිබේ.<br /> <br /> සර්ග තිහකින් යුතු මෙම කෘතියෙහි ගාථා 2,000ක් ඇතුළත් වෙයි. මෙය ලියා ඇත්තේ ගෞතම බුද්ධචරිතය විෂය කොට ගැනීමෙනි. ඒ විෂය පිළිබඳව ලියැවී ඇති විශාල ම පාලි පද්‍ය කාව්‍යය මෙයයි. මුල් සර්ග පහෙන් සුමේධ කතා පුවතෙන් ඇරඹෙන විවරණ කථා හා ඇතැම් ජාතක කථා දැක්වෙයි. බුද්ධචරිතයට අයත් කථාව පටන් ගනු ලබන්නේ හය වන සර්ගයෙනි. බුදුසිරිත දැක්වෙන අනෙක් කාව්‍යයන්ට වඩා පරිපූර්ණතාවක් මෙහි දක්නට ලැබෙන බව කිව යුතු ය. නව අරහාදි බුදු ගුණ විස්තර කිරීමේ දී එක එක ගුණය සඳහා සර්ගය බැගින් යොදාගෙන ඇත. තිස්වන පරිච්ෙඡ්දයෙහි බුදු සිරුර පිළිබඳ ආදාහන පූජාවත්, ධාතු පූජා, ධාතු අරගල හා ධාතු පරිනිර්වාණයත් විස්තර වෙයි.<br /> <br /> සංස්කෘතයෙහි එන පද්‍යචූඩාමණිය, බුද්ධ චරිතය වැනි බුද්ධ චරිතය විෂය කොටගත් මහාකාව්‍යයක් පාලි භාෂාවෙන් ලිවීම කතුහිමියන්ගේ මහත් අභිලාෂය විය. වස්තු විෂයයට මෙන් ම බෞද්ධ භික්ෂුවකගේ කාරියට ද තරම් නොවන හෙයින් මධුපාන හා රති ක‍්‍රීඩා වර්ණනා බැහැර කොට මහා කාව්‍ය සම්ප‍්‍රදාය සඳහා අදාළ වන අංග නිසි පරිදි ඇතුළත් කිරීමට පරිශ‍්‍රමයක් ගෙන ඇත. පසු කාලයෙහි සංස්කෘත කාව්‍යයන්හි ප‍්‍රියත්වයට පත් දුෂ්කර බන්ධන, ශ්ලේෂ බන්ධන විශේෂ ආදිය ඇතුළත් කිරීමෙහි ද මහත් සැලකිල්ලක් දක්වා තිබේ. සංස්කෘත මහාකාව්‍ය සම්ප‍්‍රදාය ගුරු කොට ගැනීමෙන් ඒ පිළිබඳ ප‍්‍රවීණත්වය දැක්වීමෙහි කතුවරයා බෙහෙවින් සමත් ව ඇති බව කිය යුතු ය.<br /> <br /> කාව්‍යය සඳහා වචන මාලාව සකසා ගැනීමේ දී සංස්කෘත භාෂාවෙන් මහත් සේ පිටුවහල ලද බව පැහැදිලි ය. සංස්කෘත කවීන්ගේ කාව්‍ය සංකල්පනා හා පද්‍ය ආකෘති අනුකරණයෙහි කතුවරයා බලවත් කැමැත්තක් දක්වා ඇති බව පෙනේ. පැරණි සංස්කෘත කවීන්ගේ කවියෙහි නව්‍ය පාලි මුහුණුවර මේ කාව්‍යයෙහි මැනවින් දක්නට ලැබෙයි. පූර්විකාවක් වශයෙන් මුලට යොදා ඇති ගුණානුස්මරණය සංස්කෘත ශ්ලෝක දහයකින් ලිවීමෙන් කවියා සංස්කෘත භාෂාව කෙරෙහි දක්වන මහත් අභිරුචිය පැහැදිලි වෙයි. ජිනචරිතය වැනි පාලි බුද්ධ චරිත කාව්‍යයකට වඩා මෙහි අර්ථාවබෝධය පිණිස කතු හිමියන් විසින් ම ලියන ලද සන්නය මගින් පිටුවහලක් ලැබෙන බව කිව යුතු ය.<br /> <br /> <br /> හර්බට් පතිරණ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B7%81%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%AD%E0%B7%99%E0%B6%BB_(%E0%B6%9A%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92.%E0%B7%80._520-580)&diff=1102 2017-09-20T10:05:11Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනයශස් මහතෙර (ක‍්‍රි.ව. 520-580). ඥානයශස් යන නමින් ද හැඳින්වෙන ජිනයශස් තෙරුන් ක‍්‍රි.ව. 520 පමණ භාරතයෙහි මගධයෙහි උපත ලබා ක‍්‍රි.ව. 557 දී චීනයට පැමිණ ඇත. මෙතුමා එහි දී යශෝගුප්ත, ජිනගුප්ත යන දෙනමගේ සහාය ඇති ව ග‍්‍රන්ථ හයක් චීන බසට නැඟූ බව සඳහන් වේ.<br /> <br /> මුන් වහන්සේ ක‍්‍රි.ව. 559-560 දී ජාංගාං නුවර සිව්දෙව් රජුන්ගේ විහාරයෙහි වැඩසිටිමින් ග‍්‍රන්ථ රාශියක් චීන බසට නැඟූ බවට ද සාධක පවතී. මෙම ග‍්‍රන්ථ අතුරින් දැනට ශේෂ ව ඇත්තේ මහාමේඝ සූත‍්‍ර හා මහායානාභිසමය සූත‍්‍ර යන ග‍්‍රන්ථද්වය පමණි. මෙම තෙරුන් වහන්සේ කි‍්‍ර.ව. 580 දී අපවත් ව වූහ.<br /> <br /> <br /> ඞී. පී. බිබිලේ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B7%83,_%E0%B6%A2%E0%B7%93._%E0%B6%B4%E0%B7%93._(1900-1926)&diff=1101 2017-09-20T10:03:20Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනදාස, ජී. පී. (1900-1926). ලේඛකයකු, කවියකු, චතුර කථිකයකු ලෙසින් බොහෝ දෙනාගේ ආදරයට ලක්වූවෙකි. දකුණු ලක ගිරුවායට අයත් බෙලිඅත්ත නම් ගමෙහි 1900 දී උපත ලද හේ තරුණ වියෙහි ගමේ පාසලේ ගුරුවරයකු වශයෙන් සේවය කරන්නට විය. එකල ඉංගිරිසිය උගත් සිංහල පුරුෂ පක්ෂයෙහි සමාජ ඇඳුම කලිසම, කබාය වූ අතර සෙසු සිංහලයන්ගේ ඇඳුම වූයේ රෙද්ද හෝ සරම සහ කබායයි. මෙසේ ඇඳුමින් පවත්නා වෙනස ජාත්‍යභිමානය නැසී ජාතියේ පිරිහීමට හේතුවක් යැයි සිතූ ඉංගිරිසි උගත් ඇතැම් සිංහල කෙනෙක් අද ජාතික ඇඳුම නමින් දන්නා ඇඳුමට මුල් වූ ඇඳුම පිළියෙල කරගෙන ඉන් සැරසී සෙස්සන්ටත් එය ප‍්‍රියමනාප කරවන ප‍්‍රචාරයක් කළහ. ජී. පී. ජිනදාස ද එයින් ප‍්‍රබෝධවත් වූයේ ජාතික ඇඳුම ඇඳ ගුරුසේවය කරමින් ම සිංහලයන්ගේ සිත්හි ජාතික හැඟීම් මොළවන ගද්‍ය පද්‍ය නිබන්ධනයන් කර පුවත් පත් සඟරාවනට යවා පළකරවීමෙන් මහජන සේවය ද කරන්නට පටන් ගති. <br /> <br /> ඔහු බෙලිඅත්තේ නිදහස් කියැවීම් ශාලාවක් ද තරුණ කථිකෝදය සමිතිය නමින් සමිතියක් ද පිහිටුවාලී ය. ක‍්‍රමයෙන් ඔහු වෙත මහජනාදරය ඇදී ගියේ ය. එයින් ඇති වූ උද්‍යෝගය නිසා නිදහස් සේවයට ළය දුන් හේ පාඨශාලාචාර්ය ධුරයෙන් අස් ව 1921 දී ‘පියබස’ නම් සඟරාව අරඹා එමගින් අන්‍යයන්ගේ සිත්හි සියබස, සියදෙස, සියරැස ගැන ඇල්ම වඩවාලන ගද්‍ය පද්‍ය පළ කරන්නට වන්නේ ය. හේ පුවත්පත් සඟරාවනට ගද්‍ය පද්‍ය සපයා යැවීම ද නොනවත්වා ම කෙළේ ය. <br /> <br /> ‘සිරිසර’ සඟරාවේ සෑම කලඹක ම ‘ප‍්‍රතිචීනමත’ මැයෙන් පළවූ කවි පන්තිය ඔහුගේ කවිත්වය පෙන්නුම් කරන්නක් විය. 1921 දී සමස්ත ලංකා සාහිත්‍ය සමිති සම්මේලනය මගින් පැවැත්වුණු කථික තරගයකට ඉදිරිපත් ව එහි අග‍්‍රස්ථානය ගැනීමෙන් ඔහු ස්වකීය චතුර කථිකත්වය ද පළ කෙළේ ය. ‘රණස්ගලු තෙර සාමීන්ගේ මත’, ‘පෑලදිග මත’, ‘ස්වර්ණ වාක්‍ය ශතකය’, ‘මවුපියන්ට ලියුමක්’ යන පොත් ද ‘සිරිසුනන්ද’, ‘දෙහි අච්චාරු’ යන සඟරා ද ජිනදාසයන්ගේ කෘතීන් ය. ‘දෙහි අච්චාරු’ ප‍්‍රතිවාදීන් නිගන්වා ඔවුන් නිහඬ කරවීමේ අදහසින් අරඹා එහි නමට සරිලන සේ පළකරන ලද්දේ ය. වයස 26 දී ඔහු අකල් මරණයට පත්වීම පුවත්පත් කලාවට මහත් අභාග්‍යයක් විය. <br /> <br /> <br /> ඞී. සී. දිසානායක<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B7%83,_%E0%B6%A2%E0%B7%93._%E0%B6%B4%E0%B7%93._(1900-1926)&diff=1100 2017-09-20T09:59:35Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනදාස, ජී. පී. (1900-1926). ලේඛකයකු, කවියකු, චතුර කථිකයකු ලෙසින් බොහෝ දෙනාගේ ආදරයට ලක්වූවෙකි. දකුණු ලක ගිරුවායට අයත් බෙලිඅත්ත නම් ගමෙහි 1900 දී උපත ලද හේ තරුණ වියෙහි ගමේ පාසලේ ගුරුවරයකු වශයෙන් සේවය කරන්නට විය. එකල ඉංගිරිසිය උගත් සිංහල පුරුෂ පක්ෂයෙහි සමාජ ඇඳුම කලිසම, කබාය වූ අතර සෙසු සිංහලයන්ගේ ඇඳුම වූයේ රෙද්ද හෝ සරම සහ කබායයි. මෙසේ ඇඳුමින් පවත්නා වෙනස ජාත්‍යභිමානය නැසී ජාතියේ පිරිහීමට හේතුවක් යැයි සිතූ ඉංගිරිසි උගත් ඇතැම් සිංහල කෙනෙක් අද ජාතික ඇඳුම නමින් දන්නා ඇඳුමට මුල් වූ ඇඳුම පිළියෙල කරගෙන ඉන් සැරසී සෙස්සන්ටත් එය ප‍්‍රියමනාප කරවන ප‍්‍රචාරයක් කළහ. ජී. පී. ජිනදාස ද එයින් ප‍්‍රබෝධවත් වූයේ ජාතික ඇඳුම ඇඳ ගුරුසේවය කරමින් ම සිංහලයන්ගේ සිත්හි ජාතික හැඟීම් මොළවන ගද්‍ය පද්‍ය නිබන්ධනයන් කර පුවත් පත් සඟරාවනට යවා පළකරවීමෙන් මහජන සේවය ද කරන්නට පටන් ගති. <br /> <br /> ඔහු බෙලිඅත්තේ නිදහස් කියැවීම් ශාලාවක් ද තරුණ කථිකෝදය සමිතිය නමින් සමිතියක් ද පිහිටුවාලී ය. ක‍්‍රමයෙන් ඔහු වෙත මහජනාදරය ඇදී ගියේ ය. එයින් ඇති වූ උද්‍යෝගය නිසා නිදහස් සේවයට ළය දුන් හේ පාඨශාලාචාර්ය ධුරයෙන් අස් ව 1921 දී ‘පියබස’ නම් සඟරාව අරඹා එමගින් අන්‍යයන්ගේ සිත්හි සියබස, සියදෙස, සියරැස ගැන ඇල්ම වඩවාලන ගද්‍ය පද්‍ය පළ කරන්නට වන්නේ ය. හේ පුවත්පත් සඟරාවනට ගද්‍ය පද්‍ය සපයා යැවීම ද නොනවත්වා ම කෙළේ ය. <br /> <br /> ‘සිරිසර’ සඟරාවේ සෑම කලඹක ම ‘ප‍්‍රතිචීනමත’ මැයෙන් පළවූ කවි පන්තිය ඔහුගේ කවිත්වය පෙන්නුම් කරන්නක් විය. 1921 දී සමස්ත ලංකා සාහිත්‍ය සමිති සම්මේලනය මගින් පැවැත්වුණු කථික තරගයකට ඉදිරිපත් ව එහි අග‍්‍රස්ථානය ගැනීමෙන් ඔහු ස්වකීය චතුර කථිකත්වය ද පළ කෙළේ ය. ‘රණස්ගලූ තෙර සාමීන්ගේ මත’, ‘පෑලදිග මත’, ‘ස්වර්ණ වාක්‍ය ශතකය’, ‘මවුපියන්ට ලියුමක්’ යන පොත් ද ‘සිරිසුනන්ද’, ‘දෙහි අච්චාරු’ යන සඟරා ද ජිනදාසයන්ගේ කෘතීන් ය. ‘දෙහි අච්චාරු’ ප‍්‍රතිවාදීන් නිගන්වා ඔවුන් නිහඬ කරවීමේ අදහසින් අරඹා එහි නමට සරිලන සේ පළකරන ලද්දේ ය. වයස 26 දී ඔහු අකල් මරණයට පත්වීම පුවත්පත් කලාවට මහත් අභාග්‍යයක් විය. <br /> <br /> <br /> ඞී. සී. දිසානායක<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B7%83,_%E0%B6%92._%E0%B7%83%E0%B7%93._%E0%B6%A7%E0%B7%93._(1891-1978)&diff=1099 2017-09-20T09:58:00Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනදාස, ඒ. සී. ටී. (1891-1978). සුප‍්‍රකට නවකථාකරුවෙකි. කෙටිකතා රචකයෙකි. මොහු වඩාත් ප‍්‍රචලිත උණවටුනේ ඒ. සී. ටී. ජිනදාස නමිනි. සිංහල නවකථාවේ ප‍්‍රාරම්භ සමයෙහි නවකථාකරණයට පිවිසි ඒ. සී. ටී. ජිනදාස, 1932 දී ලියූ ‘බද්ධ වෛරය හෙවත් නැන්දා සහ ලේලි’ නමැති කෘතිය නූතන කලාත්මක නවකථා කලාව සඳහා අලූත් ම`ගක් හෙළිකරන ලද්දක් ලෙස විචාරකයෝ සලකති. ඉනික්බිති 1930 දී හේ ‘තිලකා හෙවත් නිර්භීත තරුණිය’ නමැති නවකථාව ලියා පළ කෙළේ ය. ‘වයලා හෙවත් පුදුම ඉරණම’ මුද්‍රණයෙන් පළ කළ ජිනදාස පද්‍ය රචනයෙහි ද දක්ෂයෙක් විය. ‘ජයරත්න හෙවත් නිර්භීත බාලදක්ෂයා’, මධුර ජීවිතය හෙවත් නැලී සහ කමලා මොහුගේ තවත් කෘති ය<br /> <br /> ජිනදාසගේ නවකථාවන්හි පියදාස සිරිසේන වැනි සමකාලීන රචකයන්ගේ කෘතීන්හි දක්නට ලැබෙන කර්කශ උපහාසය හා වර්ග චරිත දක්නට නැත. ඒ වෙනුවට දැඩි මානව භක්තියක් ප‍්‍රකට කැරෙන අතර මිනිසුන් අතර හටගන්නා භේද අන්‍යාන්‍ය අවබෝධයෙන් දුරලිය හැකි බවක් පෙන්වා දීමට උත්සාහ ගෙන ඇත. සංස්කෘත වචන බහුල පණ්ඩිතප‍්‍රිය භාෂාව වෙනුවට සරල භාෂා රීතියක් අනුගමනය කළ හේ සංවාදය සඳහා සාමාන්‍ය කථා ව්‍යවහාරය යොදා ගත්තේ ය. එහෙයින් සජීවී චරිත නිර්මාණය කිරීමෙහිලා නවකථාකරුවකු වශයෙන් ඒ. සී. ටී. ජිනදාස දැක් වූ දක්ෂතාව කැපී පෙනේ.<br /> <br /> පෙරදිග හෝ අපරදිග සම්භාව්‍ය සාහිත්‍ය කෘති හා නවකතා කෙටිකථාවලින් අභාසයක් නොලැබූ ඒ. සී. ටී. ජිනදාස කීර්තිමත් සිංහල ලේඛකයකු වූ ඩබ්. ඒ. සිල්වාගේ නිර්මාණ කෙරෙන් ගුරුහරුකම් ලැබූ බව පැහැදිලි ය. මොහු 1978 සැප්තැම්බර් මස 14 වන දින මිය ගියේ ය.<br /> <br /> <br /> සරත්චන්ද්‍ර ජයකොඩි<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%AD%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%AD_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%AD%E0%B7%99%E0%B6%BB&diff=1098 2017-09-20T09:56:42Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිනත‍්‍රාත මහතෙර. ක‍්‍රි.ව.590-650 අතර විසූ සාංඝිකවාදියකු වූ මෙතුමා කාශ්මීරයේ ‘ජයෙන්ද්‍රාරාමයෙහි’ නතර ව සිටි හියුං සියෑං මහතෙරුන් සමග දෙවසරක් මුළුල්ලේ එහි අධිපති තෙරුන් වහන්සේගෙන් ධර්මය උගත් බවක් කියැවෙයි.<br /> <br /> මෙතුමා හියුං සියෑං මහතෙරුන්ගේ ගුරුවරයකු වූ බව තව තැනක සඳහන් ය.<br /> <br /> <br /> ඩී. ආර්. සෙනෙවිරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1&diff=1097 2017-09-20T09:54:10Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජින. සංස්කෘත ‘ජි’ ධාතුවෙන් නිපන් ‘ජින’ යන පදයෙන් ජයග‍්‍රාහකයා අර්ථවත් කරයි. ආත්මය කිළිටි කරන අභ්‍යන්තර සතුරන් වන රාග, දෝෂ, මෝහාදි ක්ලේශ ප‍්‍රහීණ කොට දුර්ජය සසර දිනූ තැනැත්තා ජින නම් වේ.<br /> <br /> පෙර දඹදිව විසූ ආගමික ශාස්තෘවරුන් බොහෝ දෙනකු තමන් ජින වශයෙන් හඳුන්වා දී ඇත. එකල භාරතීය සමාජයෙහි සියල්ල දක්නා සියල්ල පසස්නා, නික්ලේශී උතුමකුගේ පහළවීම පිළිබඳ බොහෝ දෙනකු තුළ විශ්වාසයක් පැවතුණි. වේද - බ‍්‍රාහ්මණ ඉගැන්වීම්වල ද එවැනි ශාස්තෘවරයකුගේ ගති ස්වභාව හා ශාරීරික ලක්ෂණ විස්තරව පැවතුණු බව සිද්ධාර්ථ කුමාරයන් පිළිබඳව කොණ්ඩඤ්ඤ තවුසා, අසිත තවුසා වැනි අය කළ ප‍්‍රකාශවලින් පැහැදිලි වේ.<br /> <br /> ආජීවක ආගමික පිරිස් අතර ද සර්වඥ වූ ජිනවරයකු පිළිබඳ විශ්වාසයක් පැවතුණි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ස්වකීය ප‍්‍රථම ධර්ම දේශනාව පැවැත්වීම සඳහා බරණැස ඉසිපතනාරාමයට වැඩමවන අතර මග හමු වූ උපක ආජීවකයා බුදුරදුන්ගෙන් ‘ඔබ දෙවියෙක් ද? බ‍්‍රහ්මයෙක් ද? ඔබගේ ගුරුවරයා කවරෙක් ද? ඔබ කවුරුන් උදෙසා පැවිදි වූයෙක් ද?’ ආදි වශයෙන් විමසා සිටියේ ය. ඔහුට පිළිතුරු වශයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ අන් කිසිවකු උදෙසා පැවිදි නොවූ බව වදාළහ. ‘එසේ නම් ඔබ අනන්ත ජින’දැයි උපක නැවතත් විමසා සිටියේ ය. එයට පිළිතුරු වශයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ ‘යමෙක් කාමාදි ආශ‍්‍රව පහ කිරීමට පැමිණියේ ද මා වැනි ඔවුහු ඒකාන්තයෙන් ජින නම් වෙති. උපකය, මා විසින් පාප ධර්මයෝ දිනන ලදහ. එහෙයින් මම ජින නම් වෙමි’යි වදාළහ.<br /> <br /> :::::‘මා දිසා වෙ ජිනා හොන්ති<br /> :::::යෙ පත්තා ආසවක්ඛයං,<br /> :::::ජිතා මෙ පාපකා ධම්මා<br /> :::::තස්මාහං උපකා ජිනො.’<br /> ::::::::::(ම.ව.පා. I)<br /> <br /> <br /> මෙසේ බුදුරදුන් විසින් ම ‘ජින’ යන පදයෙන් තමන් වහන්සේ හඳුන්වා ඇති අතර තම ධර්මය ‘ජිනචක්ක’ වශයෙන් හඳුන්වා ඇති බව, ‘බාරාණාසියං ඉසිපතනෙ ජිනචක්කං පවත්තිතං’ යන බුද්ධවංස පාඨයෙන් (236 බු.ජ.ත‍්‍රි.) පැහැදිලි වේ. තව ද බුදුරදුන් උදෙසා තනවන ස්තූප ‘ජිනථූප’ ලෙස ද හඳුන්වා ඇත (බුද්ධවංස 82 පිට).<br /> <br /> පසුකාලීන පාලි සාහිත්‍ය ග‍්‍රන්ථයන්හි බුදුරදුන් හැඳින්වීම සඳහා ‘ජින’ යන පදය බොහෝ සෙයින් යොදා ගෙන ඇත. බුද්ධ භාෂිතය ‘ජිනවචන’ නමින් ද බුද්ධ චරිතය ‘ජිනචරිත’ නමින් ද බුද්ධ ප‍්‍රතිමාව ‘ජිනබිම්බ’ නමින් ද දළදාව ‘ජිනදන්තධාතු’ නමින් ද හඳුන්වා ඇත. බුද්ධ චරිතය ඇසුරින් රචනා වූ ග‍්‍රන්ථ හැඳින්වීමේ දී ‘ජින’ යන පදය ග‍්‍රන්ථ නාමය වශයෙන් යොදා ගෙන ඇති බව ‘ජිනචරිත, ජිනබෝධාවලී, ජිනකාලමාලි, ජිනවංසදීප, ජිනාලකාරය’ ආදි ග‍්‍රන්ථ නාමයන්ගෙන් පැහැදිලි වේ. තව ද ජින පඤ්ජර නමින් ආරක්ෂක පිරිත් සූත‍්‍රයක් ද ඇති අතර එයින් සිදු කරනු ලබන්නේ සියලූ බුදුවරයන් වහන්සේලා සහ රහතන් වහන්සේලා පුද්ගල ශරීරයෙහි එක් එක් ස්ථානවල පිහිටුවා ඔහුට ආරක්ෂක මැදිරියක් සකස් කිරීමයි.<br /> <br /> ජෛන තීර්ථංකරයන් හැඳින්වීමට ‘ජින’ යන පදය බොහෝ තැන්වල යොදා ඇත. ජෛන ග‍්‍රන්ථයන්හි ‘ජින’ යන පදයට අරුත් සපයනුයේ, ‘සර්වඥ වූ රාග ද්වේෂ ජයග‍්‍රහණය කළ තුන් ලොව පුදන, මනාව අර්ථවාදයේ පිහිටි, පරමේශ්වර වූ නික්ලේශී රහතන් වහන්සේ’ යනුවෙනි. මෙම අර්ථ විග‍්‍රහයට අනුව ජිනවරයා යනු සර්වාකාරයෙන් පාරිශුද්ධත්වයට පත් සියල්ල අවබෝධ කළ තැනැත්තෙකි. ජෛන සාහිත්‍යයෙහි එවැනි ජිනවරයන් විසිහතර දෙනකු පිළිබඳව සඳහන් වේ. එහි ආරම්භකයා ඍෂභනාථ වන අතර නිගන්ඨ නාතපුත්ත හෙවත් මහාවීර විසිහතර වැන්නා ය. නිගන්ඨ නාතපුත්ත ගැන සඳහන් කරන බොහෝ තැන්වල ඔහු ‘ජින’ වශයෙන් හඳුන්වා ඇත. ඔහුගේ ඉගැන්වීම ද ජිනයන්ගේ ආගම යන අදහසින් ජෛනාගම වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. ජෛන ඉගැන්වීම්වලට අනුව නාම ජින, ස්ථාපන ජින, ද්‍රව්‍ය ජින සහ භාව ජින වශයෙන් ජිනවරු සතරාකාර වෙති.<br /> <br /> ඍෂභනාථ වැනි නමින් පමණක් දන්නා ජිනවරු ‘නාම ජින’ නම් වන අතර ලෝහයෙන් හෝ ගලින් හෝ මැටියෙන් හෝ ජිනයන් උදෙසා තැනූ ප‍්‍රතිමා ‘ස්ථාපන ජින’ වෙති. ද්‍රව්‍ය ජින යනු ජිනයන්ගේ චරිත ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීම වන අතර කේවලත්වයට පත් වූවන් භාව ජින වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. බොහෝ කටුක දුෂ්කර ව‍්‍රත අනුගමනය කිරීමෙන් හා සිල් රැකීමෙන් ජින බවට පත් වන බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි. හෙතෙම පරමාත්මන් ය, සර්වදර්ශී ය, සර්වඥ ය, අනන්තජින යැයි කියනු ලැබේ.<br /> <br /> <br /> දුනුකේදෙණියේ කුසලධම්ම හිමි<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A_(%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%AF%E0%B7%8A),_%E0%B6%86%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%99_%E0%B6%B4%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%9C%E0%B7%94%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%9A_(Gide,_Andre_Paul_Guillame)_(1865-1951)&diff=1096 2017-09-20T09:33:43Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිද් (ජීද්), ආන්ද්‍රෙ පෝල් ගුයියාමේ (Gide, Andre Paul Guillame) (1865-1951). ප‍්‍රංස සාහිත්‍යධරයෙකි. වර්ෂ 1947 දී නොබෙල් සාහිත්‍ය ත්‍යාගය දිනා ගත් හේ මානව හිතවාදී ලේඛකයකු ලෙස විශ්ව සම්මානයට පාත‍්‍ර විය.<br /> <br /> (ඡායාරූපය)<br /> <br /> වර්ෂ 1869 නොවැම්බර් 22 දින පැරිසියේ දී ආන්ද්‍රෙ ජිද් උපත ලැබුවේ දැඩි මතධාරී ප්‍රොතෙස්තන්ත පවුලක එක ම දරුවා ලෙසිනි. මානසික කැලඹීම් හේතුවෙන් ඔහුගේ පාසල් අධ්‍යාපනයට විටින් විට බාධා පැමිණියේ ය. 1880 දී පියා මිය යෑමෙන් එය සම්පූර්ණයෙන් නැවතුණි. එහෙයින් මව විසින් නිවසට කැඳවන ලද ගුරුවරුන්ගෙන් ශිල්ප හැදෑරීමට ඔහුට සිදු විය. 1889 දී පළමු උපාධිය ලබා ගත් ජිද් තම දිවිය ලේඛන වෘත්තිය, සංගීතය හා දේශාටනය සඳහා කැප කිරීමට ඉටා ගත්තේ ය. වර්ෂ 1891 දී ඔහුගේ පළමු සාහිත්‍ය නිර්මාණය වූ ස්වයං චරිතාපදාන ස්වරූපය ගත් Chahiers D'Andrew Walter (ආන්ද්‍රෙ වෝල්ටර්ගේ සටහන් පොත්) කෘතිය පළ විය. එය, ඔහු පසුව මහත් කෘතහස්තතාවෙන් භාවිත කළ උත්තම පුරුෂ ආඛ්‍යාන ශෛලියෙන් ලියැවුණකි. සුප‍්‍රකට ප‍්‍රංස සංකේතවාදී ස්වරූපය ගත් Narcissus (නාසියස්), L'Vayage d'Urien (උරියන්ගේ ප‍්‍රයාණය), La Tentative Amoureus (පෙම්වතුන්ගේ ප‍්‍රයත්නය) යන කෘති 1893 දී ඔහු අතින් බිහි වුණි.<br /> <br /> ඒ වර්ෂයේ දී උතුරු අප‍්‍රිකාවේ සංචාරයක නිරත වීම ජිද්ගේ ජීවන දෘෂ්ටිය විපර්යාසයකට භාජන කෙළේ ය. තමා වෙත පැන වී තිබුණු දැඩි ආගමික නීතිරීතිවලින් නිදහස් වීම සඳහා වෙනම ම ආචාර ධර්ම සමුදායක් අනුගමනය කළ උතුරු අප‍්‍රිකාවේ අරාබිවරුන් හා සමග වූ ආශ‍්‍රය ජිද්ට උපකාරයක් විය. සාම්ප‍්‍රදායික සමාජ තහංචිවලින් විමුක්තිය ලැබීමේ එක් අංගයක් වූයේ තමන් තුළ පැවති සමලිංගික ප‍්‍රවණතා හඳුනාගැනීමට ඔහුට ඉඩ ලැබීම ය. 1897 දී ඔහු නිර්මාණය කළ Les Nourritures Terrest (මිහිතලයෙහි ඵල) නම් ගද්‍ය කාව්‍යය පාපයට ඇති බියෙන් අත්මිදී නොපැකිළ තම සිතැඟි අනුගමනය කිරීමේ පිළිවෙත පිළිබිඹු කරන්නක් ලෙස සැලකේ. එහෙත් යළි පැරිසියට පෙරළා පැමිණීම ‘හුස්ම හිර කරවන' වාතාවරණයක් වෙත පැමිණීමක් බව පැවසූ ඔහු තමාගේ මානසික පීඩනය Marsh lands, 1894 (වගුරුබිම්) කෘතියෙන් නිරූපණය කර දැක්වී ය.<br /> <br /> 1893 දී යළි උතුරු අප‍්‍රිකාවට ගිය ජිද්ට එහි දී බි‍්‍රතාන්‍ය ලේඛක ඔස්කාර් වයිල්ඞ් හා ඔහුගේ මිත‍්‍ර ඇල්ෆ‍්‍රඞ් ඩග්ලස් සාමිවරයා මුණ ගැසුණි. තමා යටපත් කරගෙන සිටි සමලිංගික සිතැඟි ස්වාභාවික දෙයකැයි පිළිගැනීමට ඔවුහු ජිද්ට අනුබල දුන්හ. එහෙත් සිය මව බලවත් ව රෝගාතුර වීම නිසා 1895 මැද දී පෙරළා පැරිසියට ආ ජිද් එම වසරේ ම ඔක්තෝබර් මාසයේ දී තම නෑනා වූ මැඩලීන් විවාහ කර ගත්තේ ය. ඒ වන විට 27 වන වියෙහි වූ ජිද් තමා වාසය කළ රොක් නම් කුඩා නගරයේ නගරාධිපති වශයෙන් තෝරා පත් කර ගැනුණු අතර තමාගේ වගකීම් ඉතා බැරූරුම් ලෙස ඉටු කරන්නකු ලෙස ප‍්‍රකට විය. ඒ අතර 1897 දී ‘මිහිතලයෙහි ඵල’ කෘතිය මුද්‍රණයෙන් ප‍්‍රකාශයට පත් කිරීමට ද හේ සමත් විය. එහෙත් එයට පාඨක ප‍්‍රසාදයක් නොලැබුණි. එසේ වුව ද සිය පෞද්ගලිකත්වයෙහි අභිප‍්‍රායයන්ට නොපැකිළ අවකාශ සලසා දිය යුතු ය යන පිළිවෙතට දිරි දෙන එම කෘතිය, පළමුවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමයෙන් පසුව ආ පරපුර අතර අතිශයින් ජනප‍්‍රිය විය.<br /> <br /> ජිද්ගේ නිර්මාණශීලිත්වය මල්පල ගැන්වුණු අවදිය ලෙස සැලකෙන්නේ, මනුෂ්‍යයා සාරධර්ම සොයා යන ගමන පිළිබඳ උපහාසාත්මක ප‍්‍රබන්ධයක් වූ Le Prometheemal enchaine, 1899 (යදමින් මිදුණු ප්‍රොමිතියස්), Le Porte etoite, 1909 (ගේට්ටුව කෙළින් ම ඇත) La Samphonie Pastorale, 1919 (ගැමිදිවියේ සංධ්වනිය) යන කෘති එළි දුටු යුගය ය. එම නිර්මාණ තුනෙන් මනුෂ්‍ය සම්බන්ධතා සහ විවාහ ජීවිතයේ වගකීම් කෙසේ පෑහේ ද යන්න පිළිබඳ ගැඹුරින් සලකා බැලීමක් සිදුවිය. ‘දුශ්චරිතවාදියා’ සහ ‘ගේට්ටුව කෙළින් ම ඇත’ යන උත්තම පුරුෂ ආඛ්‍යානයෙන් ලියැවුණු කෘතීන්හි අහිංසක ලෙස පැවසෙන වෘත්තාන්තයෙහි පුද්ගලයා මුහුණ පාන සදාචාරමය ගැටලූ තියුණු උත්ප‍්‍රාසයකින් යුතුව නිරූපණය වේ. <br /> <br /> ජිද් 1914 දී ලියා පළ කළ Les Caves du Vatican (වතිකානු රැවටිල්ල) නම් පූජක විරෝධී කෘතිය මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩු දුනි. අසම්මත වෘත්තාන්තයක් වූ මෙහි එන චරිත උමතු හෝ මෝඩ විලාසයෙන් හැසිරෙන්නවුන් වූ අතර ඔවුන් ම`ගින් දුශ්චරිතය පැතිරවීමට කතුවරයා වෑයම් කරතැයි චෝදනා නැගුණි.<br /> <br /> විසිවන සියවස මුල වන විට ජිද් සාහිත්‍ය විචාරකයකු ලෙස මහත් පිළිගැනීමක් ලබා තිබුණි. ඔහු ප‍්‍රමුඛ පිරිසක් 1908 දී ස්ථාපනය කළ La Nouvelle Revue Francaise නම් චිචාර සඟරාව ප‍්‍රංසයේ ප‍්‍රගතිශීලී ලේඛකයන් එකමුතු කළ ආයතනයක් ලෙස බොහෝ කලක් පැවතුණි.<br /> <br /> වර්ෂ 1914-18 පළමු ලෝක සංග‍්‍රාම සමයෙහි යුද්ධයෙන් පීඩිත පැරිස්වාසීන්ට පිළිසරණ වෙමින් මහත් සේ වෙහෙසුණු ජිද් මේ අද්දැකීම් නිසා බරපතළ සිත් කැළඹීමකට පත් විය. මේ අවදියෙහි සසල වූ තම ආගමික භක්තිය පිළිබිඹු කරන ආත්ම ගවේෂණාත්මක දින සටහන් පොතක් තබා ගත් ඔහු එම දින සටහන් 1926 දී පළ කළේ ය. කතෝලික හෝ ප්‍රොතෙස්තන්ත කිතු දහම ප‍්‍රතික්ෂේප කළ ඔහු තමාගේ ම දර්ශනයක් අනුව විසීමට ගත් අධිෂ්ඨානය, ස්වයං චරිතාපදානයක් ලෙස ලියූ Sile Garaine Merut, 1926 (මා මළ හොත්) කෘතියෙහි පිළිබිඹු වේ. තම ළමා කල සිට විවාහය දක්වා ජීවිතය විස්තර කරන මෙය පාපෝච්චාරණ සාහිත්‍යයේ අතිවිශිෂ්ට නිර්මාණයක් ලෙස පිළිගනු ලැබේ.<br /> <br /> තම සමලිංගික සිතැඟි නොපැකිළ පිළිගැනීමට ඔහු කළ තීරණය 1918 දී පළ කළ Corydon (කොරිඩොන්) නම් කෘතියෙන් දිස් වේ. මේ අවධියෙහි ඔහු තරුණයකු සමග හාද වීමෙන් ඔහුගේ විවාහ දිවිය ද දෙදරා ගිය බව පැවසේ. කෙසේ වුව ද ‘කොරිඩොන්’ කෘතිය කෙරේ දැඩි විවේචන එල්ල විය. වර්ෂ 1926 දී ජිද් Les Faux - Monnayeurs (බොරුකාරයෝ) යන නවකථාව පළ කළේ ය. අතිශය සංකීර්ණ ආකෘතියකින් ප‍්‍රබන්ධ වූ මෙම කෘතියෙහි නිරූපණය වන්නේ පාසල් දරුවන් සමූහයක් පාසලේ දී හා ඉන් පිටත දී ගුරුවරුන් ඥාතීන් හා හිත මිතුරන් විසින් දුශ්චරිතයට යොමු කරවන ආකාරය ය.<br /> <br /> වර්ෂ 1925 දී ප‍්‍රංසයේ අප‍්‍රිකානු යටත් විජිතයන්හි සංචාරයක නිරත වූ ජිද් Voyageau Congo, 1927 (කොන්ගෝවට ගමනක්) කෘතිය මගින් ප‍්‍රංස යටත්විජිත ප‍්‍රතිපත්ති දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක් කෙළේ ය. මෙම කෘතියෙහි දී ඔහුගේ මානව භක්තිය මනාව පිළිබිඹු වී තිබුණි. ජිද්ගේ ජීවිතයෙහි අවසාන භාගය එම මානව දයාවෙන් යුතු ව සැලකිය යුතු බව කියා සිටි ඔහු කාන්තාවන්ට සම අයිතිවාසිකම් දීම වෙනුවෙන් ද පෙනී සිටියේ ය. කලක් කොමියුනිස්ට්වාදය ගැන උනන්දුවක් දැක්වූ ජිද් 1936 දී සෝවියට් දේශයේ සංචාරයක නිරත විය. එහෙත් එම ගමනින් පසු කොමියුනිස්ට්වාදය කෙරේ ඔහු තුළ පහළ වූ කළකිරීම Retour de PURSS, 1936 (සෝවියට් රුසියාවෙන් ආපසු ඒම) සහ Retouches a mon tetoure I URSS, 1937 (සෝවියට් රුසියාව ගැන පසුසිතුවිලි) යන කෘතිවලින් පිළිබිඹු වේ. <br /> <br /> වර්ෂ 1938 දී ජිද්ගේ බිරිය වූ මැඩලින් මිය ගියා ය. ඇගේ අවසාන කාලයේ දී ඈ හා සමග යළි එක් ව සිටි ඔහු ඈ තමාගේ එක ම හා උසස් ම පේ‍්‍රමය වූ බව පවසා තිබේ. දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාම අවධිය (1940-44) වන විට ඔහු චිරන්තන සම්ප‍්‍රදායෙහි අගය යළි අවබෝධ කරගෙන සිටියේ ය. 1941-44 කාලයේ ල ෆිගාරෝ පුවත්පතෙහි පළ වූ ඔහු සමග කැරුණු සම්මුඛ සාකච්ඡාවන්හි දී ඔහු කියා සිටියේ අසීමිත නිදහස පුද්ගලයාටත් සමාජයටත් අහිතකර බව ය. සම්ප‍්‍රදායයෙහි විනය මගින් නිදහස පාලනය විය යුතු බව ඔහු මෙහි ලා කියා සිටියේ ය. 1942 සිට දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය අවසන් වන තුරු උතුරු අප‍්‍රිකාවේ විසූ ඔහු එහි දී Theseus (තිසියස්) නමින් පළ කළ කෘතියෙන් චිරන්තන සම්ප‍්‍රදායයෙහි අගය හුවා දක්වා තිබුණි.<br /> <br /> වර්ෂ 1947 ජූනි මස දී එංගලන්තයේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලය විසින් ජිද් වෙත සම්මාන ආචාර්ය උපාධියක් පිරිනමන ලදි. සාහිත්‍යය සඳහා වූ නොබෙල් ත්‍යාගය 1947 දී ඔහු වෙත පිරිනමනු ලැබීම ලෝක සාහිත්‍යයෙහි ඔහුගේ මානව හිතවාදීත්වය හා නිර්භය අදහස් ප‍්‍රකාශනය අගය කැරුණු බව සනිටුහන් කරන්නකි. වර්ෂ 1950 පළ කැරුණු දින සටහන් කෘතියෙහි අවසාන වෙළුම ඔහුගේ විචිත‍්‍ර වූ සාහිත්‍ය නිර්මාණයන්හි මුදුන් මල ලෙස සලකනු ලැබේ. තම 80 වන විය දක්වා ම ආත්ම විමර්ෂණයෙහි යෙදෙමින් තම අද්දැකීම්, සිත් ඇදගත් දේ, සංජානනයන් මෙන් ම තමන් තුළ පහළ වූ මානසික අර්බුද ද සටහන් කොට ඇති එම කෘතිය ලිවීමෙන් පසු යළි සාහිත්‍යකරණයෙහි නොයෙදීමට ජිද් තීරණය කෙළේ ය. වර්ෂ 1951 පෙබරවාරි 19 දින පැරිසියේ දී ඔහුගේ අභාවය සිදු විය.<br /> <br /> පුද්ගල නිදහස හා ස්වාධීන විනිශ්චය අගය කරන අතර මතවාද ඉවසීමේ ගුණය ද ඔහුගේ සාහිත්‍ය ජීවිතයේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ විය. විප්ලවාදියකු හා පුරෝගාමී චින්තකයකු ලෙස විශ්ව සාහිත්‍යයට එක් වූ ඔහුගේ බලපෑම ජපානය වැනි දුර බැහැර දේශයන් වෙත ද විහිද ගියේ ය. ප‍්‍රංස සාහිත්‍යයෙහි අමරණීයයන් අතර ආන්ද්‍රෙ ජිද් අවිවාදයෙන් ඇතුළත් ව සිටී.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%A9%E0%B7%8F_(%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8F,_%E0%B6%A2%E0%B7%99%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8F)_(Jidda,_Jeddah)&diff=1095 2017-09-20T09:25:42Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජිඩා (ජිද්දා, ජෙද්දා) (Jidda, Jeddah) සෞදි අරාබියේ නගරයක් වන ජිඩා උ.අ. 210-220ත් නැ.දේ. 390-40ත් වූ කලාපයේ පිහිටා ඇත. ජිඩා ප‍්‍රධාන වරායක් මෙන් ම ගුවන් තොටුපළක් ද වේ. රතු මුහුදට විවෘත ව පිහිටා ඇති මෙය මෙකා සිට කිමී. 46ක් බටහිරින් පිහිටා ඇත. මෙකා බලා යන මුස්ලිම් වන්දනාකරුවන් පැමිණෙන ප‍්‍රධාන නගරයක් වන මෙහි වරාය හරහා වාර්ෂිකව ලක්ෂයකට අධික මුස්ලිම් වන්දනාකරුවෝ ගමන් කරති.<br /> <br /> ජිඩා තාප්පයකින් වටවූ නගරයකි. එහි නිවාස කොරල් පාෂාණයෙන් තනා ඇත. මෙහි උතුරු නේවාසික කලාපය සෞදි අරාබියානු තානාපති කාර්යාල සහ විවිධ විදේශීය සමාගම්වල ගොඩනැගිලිවලින් යුක්ත වේ. විශාල වෙළෙඳ පොළක් සහ නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ශාලා කිහිපයක් මෙහි පිහිටියේ ය.<br /> <br /> ජිඩා නගරයට ආහාර ද්‍රව්‍ය ආනයනය කරනු ලැබේ. පානීය ජලය ලබා ගන්නේ සාගර ජලය උණුකොට උපකරණ මගින් පෙරා ගැනීමෙනි. මෙම ප‍්‍රදේශය උෂ්ණ සහ ආර්ද්‍ර දේශගුණයකින් යුක්ත වේ.<br /> ජිඩා නගරයේ 2008 දී ජන සංඛ්‍යාව 3,234,000ක් පමණ විය. <br /> <br /> <br /> ඩී. එස්. එපිටවත්ත<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%91%E0%B6%B8%E0%B7%8A_(Jam)&diff=1094 2017-09-20T09:24:36Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජෑම් (Jam). තනි පලතුරු වර්ගයකින් හෝ පලතුරු මිශ‍්‍රණයක යුෂ හෝ එහි පල්පය හෝ උපයෝගී කොටගෙන සීනි හා පෙක්ටීන් යොදා තනා ගනු ලබන මෘදු ආහාරයකි. එමෙන් ම ජෑම් මෙලෙක් වූ එහෙත් ඝන වූ ස්වභාවයකින් යුතු අතර පැතලි තලයක් සහිත උපකරණයකින් යම් මතුපිටක පතුරා තැවරිය හැකි ජල්ලියකි. පලතුරක වූ ස්වාභාවික රස ගුණ (wholsome) රැකෙන අයුරින් පලතුරු කල්තබා ගැනීමේ ක‍්‍රමයක් ලෙස ජෑම් භාවිත වේ. පාන් මත තැවරුමක් ලෙස සාමාන්‍ය ජනයා අතර ජෑම් ප‍්‍රකට වුව ද බිස්කට් සහ වෙනත් බේකරි නිෂ්පාදනවල පිරවුමක් ලෙස ද එය භාවිත කළ හැක.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : අවාරයේ ප‍්‍රයෝජනයට ගැනීම පිණිස විවිධාකාර ලෙස කල්තබා ගැනීමට සැකසූ ආහාර වර්ග අනාදිමත් කාලයක පටන් පැවැතිණ. ඒ අතර රජවරුන්ගේ සුපිරි අතුරුපසක් ලෙස අතීතයෙහි ජෑම් පැවති බවට සාධක ඇත. උක්සීනි, ජෑම් තැනීම සඳහා යොදාගත් එක් ප‍්‍රධාන අමුද්‍රව්‍යයකි. අතීතයෙහි මැදපෙරදිග උක් ඉතා සරුවට වැඩුණු හෙයින්, ජෑම් තනි පලතුරු වර්ගයකින් හෝ පලතුරු මිශ‍්‍රණයක යුෂ හෝ එහි පල්පය හෝ උපයෝගී කොටගෙන සීනි හා පෙක්ටීන් යොදා තනා ගනු ලබන මෘදු ආහාරයකි. එමෙන් ම ජෑම් මෙලෙක් වූ එහෙත් ඝන වූ ස්වභාවයකින් යුතු අතර පැතලි තලයක් සහිත උපකරණයකින් යම් මතුපිටක පතුරා තැවරිය හැකි ජල්ලියකි. පලතුරක වූ ස්වාභාවික රස ගුණ රැකෙන අයුරින් පලතුරු කල්තබා ගැනීමේ ක‍්‍රමයක් ලෙස ජෑම් භාවිත වේ. පාන් මත තැවරුමක් ලෙස සාමාන්‍ය ජනයා අතර ජෑම් ප‍්‍රකට වුව ද බිස්කට් සහ වෙනත් බේකරි නිෂ්පාදනවල පිරවුමක් ලෙස ද එය භාවිත කළ හැක.<br /> <br /> කි‍්‍ර.ව. පළමු සියවසේ පමණ රෝමයේ විසූ සූපවේදයකු වන මාකුස් ගැවියස් ඇපිසියස් (Marcus Gavius Apicius) විසින් ලතින් බසින් රචිත ‘සූප හා සම්බන්ධ කරුණු’ පිළිබඳ ලියැවුණ ග‍්‍රන්ථයෙහි ජෑම් පිළිබඳ මුල් ම සටහන් හමුවේ. කි‍්‍ර.ව. 11-13 සියවස්හි පැවති කුරුස යුද්ධයෙන් (Crusade) පසු සොල්දාදුවන් මැදපෙරදිග සිට ආපසු පැමිණීමේ දී විවිධාකාර සංරක්ෂිත ආහාර රැගෙන එන ලදි. ඒ හරහා ‘ජෑම්’ නම් වූ කල් තබා ගැනීමට සැකසූ ආහාරය ප‍්‍රථමයෙන් යුරෝපයට හඳුන්වා දෙන්නට ඇතැයි විශ්වාසයක් පවතී. පශ්චාත් මධ්‍යතන යුගයේ මෙය ඉතා ප‍්‍රකට ආහාරයක් විය. එමෙන් ම බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වන් අතර පාරම්පරික ව පැවැති පලතුරු සංරක්ෂක ක‍්‍රම, 16 වන සියවසේ පමණ යුරෝපයට ආගමනය වූ බව ද සඳහන් වේ. <br /> <br /> රටඉඳි වියළා සකසා ගැනීමේ දී එයින් උනනු ලබන ඉඳි යුෂය හා මිශ‍්‍ර වී තැනෙන දුස්ස‍්‍රාවී මධුර තරලයේ ගුණ වඩාත් වර්ධනය කරලීම පිණිස පසුකාලීනව මීපැණි යොදා ගන්නා ලදි. මීපැණි සහ රටඉඳි අධිශක්ති ජනක ආහාර ලෙස මැදපෙරදිග රාජභෝජන අතර ප‍්‍රකට ව පැවතිණ. මීපැණිවල ගිල්වන ලද රටඉඳි, යට කී රටඉඳි-පැණියෙහි ගිල්වා සැකසුණ ආහාරයට වඩා ශක්තිජනක මෙන් ම මධුර බව ද පසක් විය. එහෙත් එකල එම ප‍්‍රදේශවල බහුල ව තිබූ උක්පැණි, රටඉඳි හා කකාරවා ගත් කල අතිශය මධුර ප‍්‍රණීත ඝන තලපයක් තනා ගත හැකි විය. එහෙත් මින් ලද අද්දැකීමෙන් පසුව දෝසි සාදන ආකාරයට කැකෑර වූ උක්පැණියෙහි රටඉඳි හැඳි ගෑමෙන් ඝන තලපයක් බවට පෙරලා ගත හැකි බවත් එහි උසස් ප‍්‍රණිත මධුර රසයක් ලැබීමේ මෙන් ම කල්තබා ගැනීමේ හැකියාවක් ඇති බවත් පැහැදිලි විය. මෙම උකු තලප තැනීමේ ක‍්‍රමය අනෙකුත් පලතුරු සඳහා ද ක‍්‍රමයෙන් පැතිරුණි. එහි දී ඉදී, බෙරි නොවූ ඇඹුල් සහිත පලතුරු රසාංකුර තීව‍්‍ර ලෙස උත්තේජනය කරන ද්‍රව්‍යයක් බවට පෙරළා ගත හැකි බව ප‍්‍රත්‍යක්ෂ විය. රාජභෝජන අතර සූපරස රහස් විවිධ ක‍්‍රම මගින් විකාශනය වෙමින් යුරෝපය හා අනෙකුත් රටවලට පැතිරුණි. ප‍්‍රංසයේ XIV වන ලූවී රජුගේ මධුර ප‍්‍රණීත ආහාර අතර රජඋයනේ සරුවට වැඩුණු විවිධ පලතුරු මගින් තැනුණ ජෑම් වර්ග රිදී බඳුන්වල බහා පිළිගැන්වූ බව ද වාර්තා වේ.<br /> <br /> තව ද නාවිකයන් අතර බහුල ශීතාදය (Scury) රෝගය මැඩ පැවැත්වීමට පලතුරුවල අඩංගු විටමින් සී උපකාරී වන බව දැනගැනීමෙන් අනතුරුව ජෑම් ඔවුන්ගේ ආහාරයේ ප‍්‍රධාන අංගයක් බවට පත්විය. <br /> <br /> බි‍්‍රතාන්‍යයෙහි ජෑම් පිළිබඳ වෘත්තාන්තය ටියුඩර්වරුන්ගේ සමය හා බැඳී පවතී. ඔවුන්ගේ අග‍්‍ර රසය එනම් පැණියෙහි ගිල්වා සකසන ලද පලතුරු හෝ එළවළු මසවුල ‘සකේට්’(Sucket) නමින් හැඳින්වූ අතර එය හැන්දක් මත තබා පිළිගන්වන ලද මධුර මල්දමක් (Spoon Sweet Garland) ලෙස ද හැඳින්විණ. මෙහි මහේශාක්‍යභාවයට හේතු වූ තවත් සාධකයක් නම් රිදී හැදිවල තබා පිළිගැන්වීමයි. <br /> <br /> 17 වන සියවසේ පමණ ලියැවුණ සූප ශාස්ත‍්‍රය පිළිබඳ පොත්වලට අනුව ජෑම් පිළිබඳ තොරතුරු ඇ.එ.ජ.ට ලැබුණේ සංක‍්‍රමණිකයන් හරහා ය. නව එංගලන්තයේ ජනපදිකයන් විසින් මුල්වරට මේපල් සීනි, මොලෑසස්, මීපැණි යනාදිය ජෑම් තැනීමට යොදා ගන්නා ලදැයි වාර්තා වේ. මෙම ප‍්‍රදේශවල සරුවට වැඩුණ ඇපල්, බටර් මෙන් පොඩිකර තනා ගත් පිඩු, සීනි සමග මිශ‍්‍රකර උණුකර ගැනීමෙන් ඇපල්වල ස්වභාවයෙන් ම පවතින ඉහළ ඝනකාරක ගුණය සාර්ථක ව වර්ධනය කළ හැකි බව අනාවරණය විය. එමගින් ඉතා ඉහළ තත්ත්වයේ ජෑම් තනාගැනීමේ දී ඇපල් සතු වූ ඝනකාරක ගුණයේ රහස ඔවුනට ප‍්‍රත්‍යක්ෂ විය. සැබැවින් මෙකී ඝනකාරක ගුණයට හේතුව ඇපල්වල අඩංගු පෙක්ටින් නම් සංයෝගය බව පසුකලෙක හඳුනා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> ඇමෙරිකාවේ වර්තමාන ජෑම් කර්මාන්තයේ පුරෝගාමීත්වය (1897 පමණ) ජේ. එම්. ස්මකර්ස් සහ ඔහුගේ බිරිඳට හිමි වේ. එහි දී ස්මකර්ස් මැතිනිය තඹ බඳුනක බහා ගෘහ කර්මාන්තයක් ලෙස ඇරැුඹි ‘ඇපල් බටර්’වලට ලැබුණු ඉහළ ඉල්ලූම පසුකලෙක ක‍්‍රමයෙන් ජෑම් කර්මාන්තය ස්ථාපිත වීමට පදනම විය.<br /> <br /> '''ශී‍්‍ර ලංකාවේ ජෑම් කර්මාන්තය''' : ශී‍්‍ර ලංකාවේ ජෑම් කර්මාන්තයේ ආරම්භය එකල පැවැති අලෙවිකිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුව (Marketing Department) හා සම්බන්ධ වේ. 1930 දී බි‍්‍රතාන්‍ය සිවිල් නිලධාරියකු වූ ආර්. එච්. බැසට් මහතා විසින් දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාමයේ දී මෙරටට පැමිණි විදේශීය සොල්දාදුවන් උදෙසා අලෙවි කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුව ආරම්භ කරන ලදි. සොල්දාදුවන්ට අවශ්‍ය වූ සකස් කළ ආහාර (Processed food) සහ විශේෂයෙන් ජෑම් සැපයීම මෙම ආයතනයේ ප‍්‍රධාන කාර්ය අතර විය. දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාමයෙන් පසු මෙම ආයතනයේ නාරාහේන්පිට කර්මාන්ත ශාලාව වඩාත් පුළුල් ලෙස, සකස් කළ ආහාර නිෂ්පාදන ව්‍යාපාරයට අවතීර්ණ විය. නිදහස ලැබීමෙන් පසුව ද එහි කටයුතු අඛණ්ඩව සිදු කෙරෙමින් ඇම්ඞී (MD) යන වෙළෙඳ නාමයෙන් ජෑම් ඇතුළු අනෙකුත් සකස් කළ ආහාර වෙළෙඳපොළට නිකුත් කෙරිණ. විශේෂයෙන් 60-70 දශකයන්හි ආහාර ද්‍රව්‍ය ආනයනය කිරීම සීමා කරමින් දේශීය ආහාර නිෂ්පාදන ප‍්‍රවර්ධනය මෙම කර්මාන්ත පුළුල් වීමට හේතු විය. ඒ අනුව 1976 දී මෙම කර්මාන්ත ශාලාවේ ශාඛාවක් අත්තනගල්ලෙහි ද ආරම්භ විය. මෙම වෙළෙඳ නාමය යටතේ වැල්දොඩම් (Passion fruit) ආදි ජෑම් වර්ග රැසක් බිහිවූ අතර දිවුල් ජෑම් මුල් යුගයේ මෙරටට අවේණික වූ සුවිශේෂී නිෂ්පාදනයක් ලෙස පැවතිණ. <br /> <br /> '''සංයුතිය හා අමුද්‍රව්‍ය''' : වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථක ජෑම්වල පෙක්ටින් 1%ක් ද සීනි 67.5%ක් ද ආම්ලිකතාව PH 3.2ක් පමණ විය යුතු ය. පෙක්ටින් අධික වීමෙන් ජෑම්වල වූ ලාක්ෂණික මොලොක් බව නැතිවන අතර සීනි අධික වීමෙන් ඇලෙන සුලූ බව වැඩි වේ.<br /> <br /> ජෑම් සැදීම සඳහා පලතුරු තෝරා ගැනීමේ දී සුදුසු පලතුරු වර්ග, පරිණතභාවය (මේරූ ස්වභාවය), වර්ණය, ඉදුණු පලතුරුවල ලාක්ෂණික ගුණාංග, රසය, කෘමින්, ක්ෂුද්‍රජීවීන් හා භෞතික හානිවලින් තොරවීම යනාදි සාධක වැදගත් වේ. තව ද පලතුරු පිරිසිදු කිරීම, ඇටපොතු ඉවත් කිරීම, කැබලි කිරීම යනාදිය පලතුරු වර්ග අනුව සෞඛ්‍යාරක්ෂිතව යන්ත‍්‍රානුසාරයෙන් හෝ මිනිස් ශ‍්‍රමයෙන් හෝ සිදු කෙරේ. <br /> <br /> ජෑම් තැනීමට භාවිත කෙරෙන පලතුරු අර්ධ වශයෙන් ඉදුණු, හානියට පත් නොවූ, ඉහළ ගුණාත්මක භාවයෙන් යුත් ඒවා විය යුතු ය. නොඉදුණු හෝ නොමේරූ හෝ පමණ ඉක්මවා ඉදුණු (බෙරි වූ) හෝ පලතුරු මේ සඳහා නොගත යුතු ය. පමණ ඉක්මවා ඉදුණු පලතුරු යොදා සාදන ජෑම් ඝන ස්කන්ධයක් බවට පහසුවෙන් පෙරලා ගත නොහැක. <br /> <br /> අඹ, අන්නාසි, ඇපල්, දිවුල්, මිදි, දොඩම්, ගස්ලබු ආදි පලතුරු ජෑම් සෑදීමට භාවිත කෙරේ. ජෑම් තැනීමේ දී 45%ක (නිෂ්පාදනයේ බර මත) අවම පලතුරු ප‍්‍රමාණයක් අඩංගු විය යුතු ය. අවසන් නිෂ්පාදනයේ ද්‍රාව්‍ය ඝන ද්‍රව්‍ය ප‍්‍රමාණය අවම වශයෙන් 65%ක් අඩංගු වී තිබිය යුතු ය. <br /> <br /> ජෑම් තැනීමේ දී පෙක්ටින්වල කාර්යභාරය : බොහෝ ශාක පටකවල හෙම්සෙලියුලෝස් හෝ පෙක්ටිනමය බදාම ද්‍රව්‍ය ලෙස පවතී. මේවා ප්‍රෝටොපෙක්ටින් ලෙස හැඳින්වේ. ආම්ලික ජලීය මාධ්‍යයේ පෙක්ටින් දිය වේ. මෙම දියරයට සීනි බහුලව යෙදීමෙන් පෙක්ටින් සහ ජලය අතර බැඳීමේ සමබරතාව බිඳින අතර පෙක්ටින් දාම එකිනෙක අතර නව අන්තර් සම්බන්ධතා ගොඩනැංවීම ප‍්‍රබල වී පෙක්ටින් <br /> ගණ ජාලාකාර ව්‍යූහයක් බවට පත් වී වෙන් වේ. පෙක්ටින් පෝෂණීය වශයෙන් ද්‍රාව්‍ය තන්තු (Soluble fiber) ගණයට අයත් වේ. මෙම තන්තු අන්ත‍්‍රයේ වූ රිද්මයානුකූල චලන (Peristaltic movement) හොඳින් සිදු කිරීමට උපකාරී වේ.<br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left: 300px; margin-right: auto; width: 40%;&quot;<br /> ! style=&quot;text-align:center;&quot;| පලතුරු <br /> ! % පෙක්ටින ප‍්‍රමාණය &lt;br&gt; (දළ කැල්සියම් පෙක්ටේට් ලෙස)<br /> |-<br /> |ඇපල් || style=&quot;text-align:center;| 0.75<br /> |-<br /> |බ්ලැක් කරන්ට්ස් (වියළි මිදි) || style=&quot;text-align:center;| 1.08<br /> |-<br /> |චෙරි || style=&quot;text-align:center;&quot;| 0.24<br /> |-<br /> |ස්ට්‍රෝබෙරි || style=&quot;text-align:center;&quot;| 0.53<br /> |-<br /> |ගූස්බෙරි || style=&quot;text-align:center;&quot;| 0.81<br /> |-<br /> |කොළ ප්ලම්ස් || style=&quot;text-align:center;&quot;| 0.80 <br /> |-<br /> |රෙඩ් කරන්ට්ස් (අමු මිදි) ||style=&quot;text-align:center;&quot;| 0.58<br /> |}<br /> <br /> <br /> පෙක්ටින් නොමැති ව ජෑම් ඝන ව තැනිය නොහැක. බොහෝ පලතුරුවල පෙක්ටින් අඩංගු වේ. පෙක්ටින්වලින් සරු පලතුරු ජෑම් තැනීමට යොදා ගැනීමෙන් අතිරේකව එකතු කළ යුතු පෙක්ටින් ප‍්‍රමාණය අවම කර ගත හැක. නිදසුනක් ලෙස දිවුල්වල ඉහළ පෙක්ටීන් (3-5%) ප‍්‍රමාණයක් අඩංගු වේ. එහෙත් අන්නාසි, පෙක්ටීන්වලින් සරු පලතුරක් නොවේ.<br /> <br /> ශාකපටක ආශ‍්‍රිතව ද්‍රාව්‍ය හා අද්‍රාව්‍ය ස්වරූපයේ වූ පෙක්ටින් අන්තර්ගත වේ. අද්‍රාව්‍ය පෙක්ටින් ප්‍රෝටෝපෙක්ටින් (Protopectin) ලෙස හඳුන්වන අතර එය ශාක සෛල අතර බැඳීම ඇති කරයි. පිසීමේ දී මාධ්‍යයේ වූ ආම්ලකතාව හේතුවෙන් මෙම ප්‍රෝටෝ-පෙක්ටින් ජලද්‍රාව්‍ය පෙක්ටින් බවට පෙරළේ.<br /> <br /> මාධ්‍යයේ ආම්ලකතාව මත පලතුරු මෙලෙක් බවට පෙරළීම වෙනස් වේ. කෙසේ වුව ද මද වශයෙන් ඉදුණු පලතුරුවලින් පෙක්ටින් නිස්සාරණය කර ගැනීම පහසු ය. එහෙත් පලතුරු පමණ ඉක්මවා ඉදී තිබීමෙන් හෝ ජෑම් සැකසීමේ දී දිගු වේලාවක් පිසීමෙන් පෙක්ටින් ප‍්‍රතිස්ඵටරීකරණයට භාජනය වී පෙක්ටික් අම්ලය තැනීමෙන් ජෙලීකරණය වීමට බාධා පැමිණේ.<br /> <br /> '''සීනිවල කාර්යභාරය''' : ජෑම් නිෂ්පාදනයේ දී අභියෝගාත්මක එක් කාර්යයක් වනුයේ එක් කළ යුතු සීනි ප‍්‍රමාණය කලින් තීරණය කිරීමයි. ජෑම්වලට සීනි එක්කරලීමේ පරමාර්ථ අතර, නොවිසුරුණ පෙක්ටින් එකට බැඳ තබා ගනිමින් ජෑම් ඝන ස්වභාවයට පත්කිරීමට හේතුවන පෙක්ටීන් ජාලය ස්ථාපනය කිරීම ප‍්‍රධාන ය. කෙසේ වුව ද සීනි හෝ ඔක්සිහාරක සීනි අතිරික්ත ව පැවතුණ හොත් සුක්‍රෝස් හෝ ග්ලූකෝස් ලෙස ස්ඵටිකීකරණය විය හැක. <br /> <br /> සීනි අවශ්‍ය පමණට නොතිබීමෙන් රසය අඩුවනවා පමණක් නොව ජෑම් ක්ෂුද්‍රජීවී පැසීමට ද ගොදුරු වේ. ප‍්‍රතිශතයක් ලෙස සීනි 60%ට වඩා අඩු වූ විට විවෘත කරන ලද ජෑම් බෝතලයක් දිලීර ආක‍්‍රමණයට පහසුවෙන් ගොදුරු විය හැක. සාමාන්‍ය සීනි ප‍්‍රමාණය 65% ඉක්ම වූ විට සීනි ස්ඵටීකරණය වීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩි වේ. සාමාන්‍යයෙන් 5%ක් පමණ පතුරුවල අඩංගු සීනි ද 60%ක් පමණ පිටතින් එක්කරන ලද සීනි ද ජෑම්වල අඩංගු වේ. පැණිරසයෙන් වැඩි පලතුරු සඳහා පලතුරු බරින් 75%ක් පමණ සීනි එකතු කරන අතර ඇඹුල් රස පලතුරුවලට සීනි එක් කළ යුත්තේ පලතුරු බර හා සම වූ ප‍්‍රමාණයකිනි.<br /> <br /> ජෑම් මිශ‍්‍රණයට සීනි එක් කළ පසු සීනි සියල්ල දියවන තෙක් කූරු ගා හැකි ඉක්මනින් මිශ‍්‍රණය නටන උෂ්ණත්වයට රැගෙන විත් හොඳින් කකාරවා ගත යුතු ය. ජෑම් තැනීමේ දී සීනි එක් කිරීමට ප‍්‍රථම මද රස්නයෙන් තම්බා සීනි එකතු කළ පසු වේගවත් ව නටන උෂ්ණත්වයට රැගෙන ආ යුතුය. මෙම උපක‍්‍රමය ඉහළ ගුණාත්මක භාවයෙන් යුත් ජෑම් තැනීමේ ප‍්‍රබල තාක්ෂණික ක‍්‍රමවේදයකි. <br /> <br /> කෙසේ වුව ද සීනි ශීඝ‍්‍ර ව එකතු කරනු ලැබුවහොත් හෝ පලතුරු හා සීනි දිගු වේලාවක් එකට රත් කරනු ලැබුවහොත් අවසන් නිෂ්පාදනයේ සුවඳ සහ රසය හීන වීමත් අධික තද බවක් ඇති වීමත් සිදු විය හැක. එමෙන් ම පලතුරු හොඳින් පිසෙන තෙක් සීනි එක් නොකළ යුතු ය. ප‍්‍රමාණය ඉක්මවා රත් කළ විට සීනි අවපැහැ ගැන්වීම නිසා ජෑම්වල ආකර්ශනීය වර්ණයත් සුවඳත් නැතිවන අතර ඇලෙනසුලූ තත්ත්වයට ජෑම් පෙරළේ. එමෙන් ම අවශ්‍ය පමණට පෙක්ටින් එක් නොකිරීම හා නිසි උෂ්ණත්වයට රත් නොකිරීමෙන් දියර ගතියෙන් යුත් ජෑම් ඇති වේ. සීනි නිසි පමණට අඩංගු නොවීම හා රත් නොකිරීම ජෑම් පැසීමට (Ferment) හේතුකාරක වේ.<br /> <br /> '''ආම්ලිකතාව පාලනය කිරීමේ වැදගත්කම''' : මඳ පමණට ඉදුණු ඇඹුල් ගතියෙන් යුත් පලතුරු ගැනීමේ වූ වාසි අතර, ජෑම්වල දීප්තිමත් වර්ණය, රසය, සුවඳට අමතරව ප‍්‍රතිවර්ත සීනි (Invert Sugar) ඇතිවීම ආදිය දැක්විය හැක. මෙම ප‍්‍රතිවර්ත සීනි මගින් ජෑම් තැනීමේ දී අතිරේකව එක් කරන ලද සුක්රෝස් අවසන් නිෂ්පාදනය තුළ ස්ඵටිකීකරණයවීම වළක්වනු ලබයි. <br /> <br /> '''PH අගයේ වැදගත්කම''' : ජෑම් තැනීමේ දී ප‍්‍රශස්ත ච්‍ය අගයක් පවත්වා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මාධ්‍යයේ ආම්ලිකතාව පහත වැටීම එනම් ච්‍ය අගය ඉහළ යාමෙන් ජෑම්වල ඝන ස්ථාවරභාවය (ජෙලයක් තැනීම) ශීඝ‍්‍ර ව පිරිහී යයි. ච්‍යඅගය 3.4ට වඩා ඉහළ ගිය හොත් ජෙලයක් ලෙස ජෑම් පැවතීම අහෝසි වේ. කෙසේ වුව ද ච්‍ය අගය 3ට වඩා පහළ මට්ටමක පැවතීම ජෑම් ඝන බවට හැරීම වේගවත් කරන අතර ඇතැම් විට ජෑම් බෝතල්වලට පිරවීමට පෙර ම ඝන වීමෙන් මහත් දුෂ්කරතාවලට මුහුණදීමට සිදු වේ. එමෙන් ම ච්‍ය අගය ඉතා අල්ප වශයෙන් 3.2ට වඩා ඉහළ පැවතීමෙන් ජෑම් ඝන බවට පත්වීමේ දී ජෙලය තදවීමෙන් දියර ඉනීම වළකාලීමට උපකාරී වේ. මේ අනුව ච්‍ය 3.2 පමණ තබා ගැනීමෙන් ඉතා ප‍්‍රශස්ත තත්ත්වයක් උදාකර ගත හැකි බව පැහැදිලි වේ.<br /> <br /> එමෙන් ම PH අගය 3.1 - 3.2 අතර පැවතීම ජෑම් ප‍්‍රශස්ත ස්ථාවර බවක් ගෙනදීමට හේතුවන අතර මෙම සීමා ඉක්මවා යාමෙන් එහි ස්ථාවර බව (Jell Strength) දුබල කරනු ලබයි. ජෑම් තැනීමේ දී අතිරික්ත ආම්ලික ගතියක් ඇති වුවහොත් එමගින් ජෑම්වල මෙළෙක් බව නැති වී තද ඝන වයනයක් (Tough Texture) ඇති වේ. මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ද්‍රව කොටස් ජෑම්වලින් වෙන් වී යාම හෙවත් ‘ද්‍රව කාන්දුව’ (Syneresis) සිදු වේ. එහෙත් අවශ්‍ය පමණට ආම්ලිකතාවක් නොතිබුණ හොත් ජෑම් තුළ දුබල ව්‍යූහයක් ඇති වේ.<br /> <br /> '''අඩු සීනි ජෑම් (Low Sugar Jam)''' : මෙම වර්ගයේ ජෑම් නිශ්චිත හේතූන් මත නිෂ්පාදනය කෙරේ. ඉහළ සීනි සාන්ද්‍රණයකින් යුත් ජෑම් අනුභවය නුසුදුසු පුද්ගලයන් සඳහා සාමාන්‍ය ප‍්‍රමාණයට වඩා වැඩියෙන් පලතුරු එක්කර (දෙගුණයකින් හෝ ඊට වඩා වැඩි ප‍්‍රමාණයකින්) සීනි ප‍්‍රමාණය අඩුකර ජෑම් නිෂ්පාදනය කළ හැක. විශේෂයෙන් සීනි රහිත ජෑම් නිෂ්පාදනයේ දී ජෑම් ඝන කරලීමේ කාර්යභාරය එහි අඩංගු පෙක්ටින් මත පැටවේ. මෙහි දී අල්ප මීතොක්සි පෙක්ටින් (Low Methoxy) නැතහොත් LM - පෙක්ටින් අවශ්‍යයෙන් ම යොදා ගත යුතු ය. මෙම වර්ගයේ පෙක්ටින් භාවිත කිරීමේ දී ජෑම්වල ස්ථාවරභාවය ඇති වනුයේ පොලිගැලැක්-ටොයුරොනික් දාම කැල්සියම් අයන මගින් හරස් බන්ධන (Cross Linking) උපකාරයෙන් එකිනෙක බැදීම හේතුවෙනි. <br /> <br /> පලතුරුවල අඩංගු ස්වාභාවික කැල්සියම් අයන ප‍්‍රමාණයට අතිරේකව පිටතින් කැල්සියම් එක් කරලීමට අවශ්‍ය වුවහොත් ඒ සඳහා ආහාර ද්‍රව්‍ය සඳහා භාවිතයට නිර්දේශිත (දෙදා ටර්ාැ* ශ්‍රේණියේ වූ වාණිජමය නිෂ්පාදන වන කැල්සියම් සිට්රේට්, කැල්සියම් ලැක්ටේට් ආදිය යොදා ගත හැකි ය. <br /> <br /> විශේෂයෙන් අතිරේක කැල්සියම් එක් කිරීමට පෙර LM - පෙක්ටින් මාධ්‍යයට එක්කර තිබීම වැදගත් වන අතර ඇතැම් අවස්ථාවල දී LM - පෙක්ටින් එක් කරන අවස්ථාව වන විට මාධ්‍යයේ කැල්සියම් අයන පෙක්ටින් සමග කි‍්‍රයාකිරීම සඳහා සූදානම් ව පැවතීම වැදගත් වේ. කෙසේ වුව ද මෙම ජෑම් නිෂ්පාදනයේ දී උෂ්ණත්ව පාලනය අවශ්‍යයෙන් ම ප‍්‍රවේශම් සහිතව කළ යුතු ය.<br /> <br /> '''අඩු සීනි ජෑම් ආශ‍්‍රිත ගැටලූ''' : ජෑම්වලට එක් කරන සීනි ප‍්‍රමාණය අවම කරලීම නිසා විවිධාකාර ප‍්‍රායෝගික ගැටලූ රාශියකට මුහුණදීමට ජෑම් නිෂ්පාදකයින්ට සිදුවේ. මේවා අතර ජෑම්වලට ලාක්ෂණික මිහිරි මධුර රසය, වර්ණය, ඇඹුල් ස්වභාවය, විනිවිද පෙනෙන ගතිය ආදිය දුර්වල තත්ත්වයට පත් වීම දැකිය හැකි ය. එමෙන් ම සීනි ප‍්‍රකට ස්වාභාවික ආහාර සංරක්ෂකකාරයක් වන නමුත් අවශ්‍ය පමණට සීනි එක් නොකිරීමෙන් ඉන් ලද හැකි රැකවරණය ලබා ගත නොහැකි වේ. මෙම හේතුව නිසා ජෑම් පැසීමට ලක්විය හැක. එබැවින් අඩුසීනි ජෑම් සඳහා පිටතින් එක් කරන ලද සංරක්ෂකකාරක (Permitted Preservativives) හා තාප ප‍්‍රතිකරණය කරලීම ඉතා වැදගත් වේ. එමෙන් ම අඩු සීනි ජෑම් බෝතලයක් විවෘත කළ පසු ශීතකරණයක තැබිය යුතු ය.<br /> <br /> '''ප‍්‍රශස්ත උෂ්ණත්වය''' : ජෑම් බෝතල්වලට ඇසිරීමේ දී ප‍්‍රශස්ත උෂ්ණත්ව පරාසය 820-850ක්‍ අතර පැවතිය යුතු ය. මෙම උෂ්ණත්වය ජෑම් ස්ථාවර වීම, සමාකාරව ඇසුරුම තුළ පලතුරු විසිරීම, නිසියාකාරව ඇසුරුම් බර පවත්වා ගැනීම, උෂ්ණත්ව කම්පනය හේතුකොට වීදුරු බෝතල් බිඳීයාම අවම කරලීම, ජෑම් දුර්වර්ණවීම පාලනය කර ගැනීම, ක්ෂුද්‍රජීවී පැසවීම මගින් නරක්වීම පාලනය කර ගැනීම යනාදියට උපකාරී වෙයි.<br /> <br /> අල්ප සීනි ජෑම් සෑදීම සඳහා පහත සඳහන් ද්‍රව්‍ය උපයෝගී කොට ගත හැක. <br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left: 300px; margin-right: auto; width: 40%;&quot;<br /> |පලතුරු යුෂ හෝ පලතුරු මංසල || කිග‍්‍රෑ. 22.5<br /> |-<br /> |ජලය ||කිග‍්‍රෑ. 21.6<br /> |-<br /> |ඛඵ - පෙක්ටින්ග‍්‍ ||රෑ. 585<br /> |-<br /> |සිට්රික් අම්ලය ||ග‍්‍රෑ. 113<br /> |-<br /> |ඇස්පාර්ටේම්ග‍්‍ ||රෑ. 90<br /> |-<br /> |කැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ්ග‍්‍ ||රෑ. 36<br /> |-<br /> |සෝඩියම් බෙන්සොඒට්ග‍්‍ ||රෑ. 27<br /> |-<br /> |පොටෑසියම් සෝබේට්ග‍්‍ || රෑ. 18<br /> |-<br /> |සෝඩියම් සැකරින්ග‍්‍ ||රෑ. 148<br /> |}<br /> <br /> <br /> '''දියවැඩියා රෝගීන් ඉලක්ක කර තනන ලද ජෑම් (Diabetic Jam)''' : දියවැඩියා රෝගයෙන් පෙළෙන්නන් උදෙසා නිෂ්පාදනය කරනු ලබන ජෑම් සඳහා 70%ක පමණ සෝබිටෝල් සිරප් භාවිත කරනු ලැබේ. කෙසේ වුව ද සෝබිටෝල් - පෙක්ටින් හා අම්ල මිශ‍්‍ර ජෙල ඒ හා සමාන සීනි මිශ‍්‍රිත ජෙලවලට වඩා දුර්වල ය. එබැවින් මෙම ජෑම් සෑදීමේ දී සීනි රහිත ඝන බවට හැරීමේ හැකියාවෙන් යුත් සුවිශේෂී පෙක්ටින් (LM-පෙක්ටින්) වර්ග යොදා ගැනේ. මෙම ජෑම් වර්ගයේ කැලරි ප‍්‍රමාණය අඩු නොවන හෙයින් ශරීරය තරබාරු බව අඩු කිරීමේ හැකියාවක් මෙම ජෑම් වර්ගය සතු නොවන බව වටහා ගත යුතු ය. <br /> <br /> '''ජෑම් පිළිබඳ ප‍්‍රමිති හා රෙගුලාසි''' : මෑතක දී විවිධ පෞද්ගලික ව්‍යවසායිකයන් ජෑම් නිෂ්පාදනය අරඹා ඇති හෙයින් එහි ප‍්‍රමිතිකරණයක් අවශ්‍ය විය. ජෑම් තැනීමේ දී ප‍්‍රමිති තත්ත්ව සඳහා, SLS 265 : 1985 දරණ ජෑම්, ජෙලි, මාමලේට් සහ සංරක්ෂක වෙනුවෙන් නිකුත් වූ ප‍්‍රමිති හා එහි ප‍්‍රථම සංශෝධනය (1994) පරිශීලනය කළ යුතු ය.<br /> <br /> ජෑම් ඇසිරීමෙන් පසු පියන් මුද්‍රා තබා සිසිල් කළ යුතු ය. වර්ෂ 1980 අංක 26 දරන ආහාර පිළිබඳ පනත යටතේ පවතින ලේබල් පිළිබඳ රෙගුලාසිවලට අනුකූලව නිෂ්පාදනයේ ලේබල සකසා වෙළෙඳපොළට මුදා හළ යුතු ය.<br /> <br /> <br /> ජේ. ඒ. එල්. පී. ජයකොඩි<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%86%E0%B7%8F_(Jaffa)&diff=1093 2017-09-20T09:21:47Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජැෆා (Jaffa) ජෙරුසලමට වයඹ දෙසින් මධ්‍යධරණී මුහුදේ පිහිටි වර්තමාන ඊශ‍්‍රායලයට අයත් නැව් තොටකි. එය ජොපා යනුවෙන් ද හැඳින්වේ. ක‍්‍රි.පූ. දෙදෙහසේ දී පමණ බිහි වූ මේ නගරය 1950 දී වර්තමාන ටෙල් අවිව් නගරය සමග සම්බන්ධ කරන ලදි. ටෙල් අවිව් සහ ජැෆාවලට ඇත්තේ ඒකාබද්ධ නැව්තොටකි. එය යාකුන් ගංගාවේ මුවදොර සිට පැරණි ජැෆා නගරයේ උස් වූ දේහ තුඩුව තෙක් විහිදේ. පුරාණ ජැෆා නැව්තොට භාවිත කළේ ගමනාගමනය සඳහා නොව භාණ්ඩ පරිවහනය සඳහා ය. එහි වැදගත්කම අඩුවීමට හේතු වූයේ මධ්‍යධරණී වෙරළේ හයිෆා, ටෙල් අවිව් යන නැව්තොටවල් සංවර්ධනය වීමත් 1984 දී අරාබීන් පලා යෑමත් නිසා ය.<br /> <br /> (පින්තූරය)<br /> <br /> මධ්‍යධරණී වෙරළබඩ පිහිටි නිසා මේ නගරයේ උෂ්ණත්වය ගිම්හානයේ දී සෙ. 210 පමණ ඉහළ නැග ශිශිරයේ දී සෙ. 70ට වඩා අඩු නොවේ. ශිශිර ඍතුවේ උපරිම වර්ෂාපතනය ලබන මේ නගරයට මධ්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 725ක් පමණ වේ.<br /> <br /> ජැෆා නගරබඩ ප‍්‍රදේශයේ පවතින දේශගුණික තත්ත්වය පලතුරු වගාවට යෝග්‍ය ය. ඊට දකුණු ප‍්‍රදේශවල වවන දෙහි පවුලට අයත් පලතුරු මේ නගරයෙන් අපනයනය කෙරේ.<br /> <br /> බැර කරමාන්ත සඳහා අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය හෝ ඉන්ධන මෙහි නොමැත. එබැවින් ගොඩනැගිිලි නිර්මාණය, ලුහු කර්මාන්ත, රෙදිපිලි, ගෘහභාණ්ඩ, ආහාර හා ඖෂධ නිෂ්පාදනය ප‍්‍රධාන කර්මාන්තයන් ව තිබේ. මෙය බැංකු ව්‍යාපාර හා රක්ෂණ කටයුතු පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානයක් ද වේ.<br /> <br /> ඉතිහාසය : පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් අනුව ජැෆා ජනාවාසයේ ඉතිහාසය කි‍්‍ර.පූ. 7,500 තරම් ඈතට විහිදෙන හෙයින් එය ලොව ඇති පැරණිතම ජනාවාසයක් ලෙස සැලකේ. ඒ ගැන ඊජිප්තු ගී‍්‍රක හා රෝම මූලාශ‍්‍රවල සඳහන් ව ඇත. ජොපා (ජැෆා) පැරණි ඊජිප්තු නව රාජධානියේ පළාත් අගනුවරක් විය. 1956 දී ජේ. කැප්ලාන් විසින් කරන ලද කැණීම්වල දී එම යුගයේ ඉදි කළ ඊජිප්තු බලකොටුවේ නටබුන් පාදාගෙන තිබේ. 13 වන සියවසේ විසූ 1 වන ඇන්ටාසි නම් වෙළෙන්දා සටහන් කර ඇති පරිදි, එහි ලී, ලෝහ සහ හසම් භාණ්ඩ තැනීමෙහි යෙදී සිටි ශ‍්‍රමිකයන් ඔහුට හමු වී තිබේ. එම නාමය බයිබලයේ සඳහන් නෝආගේ (Noah) පුත් යාෆෙත් (Japeth) හා සම්බන්ධ යැයි මතයක් පවතින අතර ගී‍්‍රක පුරා කථාවල පැරණි චරිත හා සම්බන්ධ කර දැක්වී ඇත.<br /> <br /> පැරණි බයිබලයේ ජැෆා නගරය හීබෲ ජාතික ගෝත‍්‍රයක් වූ ඩැන්වරුන්ට වෙන්කර තිබූ බව සඳහන් වුව ද පලස්තීනයේ නිරිත දිග වෙරළේ විසූ ෆීලිස්ටිනවරු එම නුවර පාලනය කළහ. ක‍්‍රි.පූ. 10 වන සියවසේ ඊශ‍්‍රාලෙයේ රජකළ ඬේවිඞ්ගේ පුත‍්‍රයා වූ සොලමන් එම නගරය අල්ලා ගත්තේ ය. ටයර් (Tyre) සිට ලෙබනන් වෙරළ දක්වා පා කර යැවූ දැව ගොඩබෑමට සොලමන් ජැෆා නගරය නැව්තොටක් ලෙස භාවිත කර ඇත.<br /> <br /> ක‍්‍රි.පූ. 701 දී ඇස්කලොන්ට අයත් ව තිබූ එම නගරය සෙනන්වෙරිබ් කොල්ලකා ගත්තේ ය. ක‍්‍රි.පූ. 400ට අයත් එප්මුනසාර්ගේ ශිලාලිපිවල පර්සියානු අධිරාජයා විසින් ජැෆා නගරය සිඩෝනියවරුනට (පැරණි ෆිනීෂියන්වරු) පවරන ලද බව වාර්තා වේ. ඊට අඩසියවසකට පමණ පසුව එම නගරය යළිත් නිදහස් වූ බව ද වාර්තාගත ව ඇත. මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජ එය කොල්ලකා ගත් පසු ටොලමි ක‍්‍රි.පූ. 318 දී එහි බලකොටුවක් ඉදි කෙළේ ය. ඊට වසර 3කට පසු ඇන්ටිගෝනුස් විසින් එම නගරය වටලා යටත් කර ගන්නා ලදි.<br /> <br /> මැකබියානු කාලයේ දී සිරියන්වරු ජැෆා නැවතත් අල්ලා ගත්හ. ඔව්හු එහි බලකොටුවක් ඉදිකර වරාය සම්පූර්ණ කළහ. සාන්ත පීතරතුමා ජැෆා නගරයේ සයිමන්ගේ නිවසේ නැවතී සිටි බව බයිබලයෙන් වාර්තා වේ. ක‍්‍රිස්තු වර්ෂ 68 දී පමණ ජෙරුසලමට එන ගමනේ දී වෙස්පාසියන් එම නගරය අල්ලා ගත්තේ ය. ඒ වන විට සිසාරියා (Caesarea) යන කෘත‍්‍රිම නැව්තොටු නගරය ඉදිවෙමින් පැවති අතර ජැෆා නගරය පිරිහෙමින් පැවතුණි.<br /> <br /> ක‍්‍රිස්තියානි යුගයේ දී ජැෆා නගරය පූජාප‍්‍රසාදිතැනගේ බලයට යටත් ප‍්‍රදේශයක් විය. 1126 දී කුරුස යුද්ධවල යෙදුණවුන් මෙම නගරය අල්ලා ගත් නමුදු 1187 දී සැලඩින්ට නතුවිණි. I වන රිචඞ් විසින් 1191 දී එය යටපත් කර ගත් නමුත් 1196 දී එය නැවත අහිමි විය. තවත් කුරුස යුද්ධයක තර්ජනයක් මතුවෙමින් පැවති පසුබිමක, ඊජිප්තුවේ සුල්තාන්වරයා වූ සීර් අල් දීන් මොහමඞ් විසින් 1345 දී ජැෆා නගරය විනාශ කෙරිණි. 17 වන සියවසේ අවසානය වන විට එය නැව්තොටක් ලෙස නැවත වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේ ය. 1917 දී බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාව සටනකින් තොර ව නැව්තොට අල්ලා ගත්තේ ය. 1950 දී ජැෆා නුවර ටෙල් අවිව් නගරයට ඒකාබද්ධ කරන ලදි.<br /> <br /> ජැෆා කොටසේ (2011) ජනගහනය 46,000ක් පමණ වන අතර ඉන් 30,000ක් යුදෙව්වෝ ද 16,000ක් අරාබිවරු ද වෙති.<br /> <br /> <br /> එස්මි ජී. ද සිල්වා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8A_%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%BA_(Jasmonic_Acid)&diff=1092 2017-09-20T09:18:56Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජැස්මොනික් අම්ලය (Jasmonic Acid). ජැස්මොනික් අම්ලය හෙවත් ජැස්මොනේට් යනු ශාකවල ස්වාරක්ෂක ප‍්‍රතිකි‍්‍රයා සම්බන්ධ හෝමෝනයකි. මෙය සංස්ලේෂණය වන්නේ සෛල ප්ලාස්ම පටලයේ සංඝටික මේද අම්ලයක් වන ලැනොලෙයික් අම්ලය අනුසාරයෙනි. හරිත ලවයේ දී මෙම ලැනොලෙයික් අම්ලය වලයාකාර 12-OXO-Phytodienoic අම්ලය බවට පත් වී ඉන් අනතුරුව පෙරොක්සිසෝමය තුළ දී ජැස්මොනික් අම්ලය බවට පත් වේ. මෙය බීටා ඔක්සිකරණ කි‍්‍රයාවලියක ප‍්‍රතිඵලයකි. <br /> <br /> රූපය 1 : සංක්ෂිප්ත ජැස්මොනික් අම්ල සංස්ලේෂණ කි‍්‍රයාවලිය<br /> <br /> ජැස්මොනික් අම්ලය ශාක තුළ කායකර්මීය කි‍්‍රයා රාශියකට සම්බන්ධ වී ඇති බැව් සොයාගෙන ඇත. මෙම හෝමෝනය මගින් ශාක වර්ධනය බාල කරන අතර මිලින වීමේ කි‍්‍රයාවලිය වේගවත් කරයි. මීට අමතරව පහුරු වක්වීම හා අර්තාපල්වල අල ඇතිවීම උද්දීපනය කරයි.<br /> <br /> ජැස්මොනික් අම්ලය නිපදවීම උද්දීපනය වන්නේ ශාක භක්ෂක කෘමිහානියට ප‍්‍රතිකි‍්‍රයාවක් ලෙස ශාක තුළ කි‍්‍රයාත්මක වන ඔක්ටාඩෙකනොයිඩ් යාන්ත‍්‍රණයේ ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. මෙම යාන්ත‍්‍රණය මගින් කෘමි හානිය හඳුනාගෙන ඒ හා සම්බන්ධ සංවේදන සම්පේ‍්‍රෂණය මගින් කෘමි හානියට එරෙහි ප‍්‍රතිකි‍්‍රයා රාශියක් ශාකය තුළ උද්දීපනය කරයි. <br /> <br /> මෙසේ නිපදවෙන ජැස්මොනික් අම්ලය ප‍්‍රථමයෙන් අයිසෝලියුසින් නම් ඇමයිනෝ අම්ලය සමග සම්බන්ධ වී සකි‍්‍රය විය යුතු වේ. <br /> <br /> <br /> මෙම ජැස්මොනික් - අයිසෝලියුසීන් සංයුග්මය මගින් ස්වාරක්ෂක කි‍්‍රයාවලීන්ට සම්බන්ධ ජාන රාශියක නිරූපණය උද්දීපනය යාමනය කරයි. මේ අතර ද්විතීයික පරිවෘත්තිය ඵල සංශ්ලේෂණයයට අදාළ ප‍්‍රධාන එන්සයිම නිපදවන ජාන රාශියක් ඇත. ORC - 3 නම් ජාන පිටපත් සාධකය (Transcription Factors) ජැස්මොනික් අම්ලය මගින් කි‍්‍රයාකාරී වන අතර එය මිනිමල් (Catharanthus roseaus L.) ශාකයේ පිළිකා නාශක ඇල්කොලොයිඩ සංස්ලේෂණය සඳහා ඉතා වැදගත් යාමක සංයෝගයක් (Regulator) බවට සොයාගෙන ඇත. බීජ ප‍්‍රරෝහණයට පෙර ජැස්මොනික් අම්ලය යෙදීම මගින් රෝග කාරකයන්ට හා කෘමි හානිවලට එරෙහි සංයෝග සංශ්ලේෂණය උද්දීපනය වී බීජාංකුර හොඳින් වර්ධනය වන බව සොයාගෙන ඇත. මෙය වාණිජ මට්ටමෙන් ද භාවිත කෙරේ.<br /> <br /> <br /> ප‍්‍රසාද් සේනාධීර<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A,_%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A_(Jaspers,_Karl)_(1883-1969)&diff=1091 2017-09-20T09:14:49Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>සමකාලීන සාංදෘෂ්ටිකවාදයේ නිර්මාපකයෙකි. සාංදෘෂ්ටිකවාදියා (Existentialist) නමැති වචනය මුලින් ම භාවිතයට ගත් තැනැත්තා ය. අතිදක්ෂ ලේඛකයකු වූ ජැස්පර්ස් අතිශයෝක්ති ස්වරූපයකින් ග‍්‍රන්ථ රචනා කළ ද මහත් අවධාරණයෙන් පොත පත කියවා වගකීම් සහගතව හා ඉතා දැඩිව චින්තනයෙහි යෙදුණු අයෙකි. මෙතෙම සාංදෘෂ්ටිකවාදී දාර්ශනිකයන් අතරින් ඉතා ක‍්‍රමානුකූල ලෙස දර්ශනය හැදෑරූ තැනැත්තා ලෙස ප‍්‍රකට ය.<br /> <br /> (ඡායාරූපය)<br /> <br /> ජැස්පර්ස්ගේ දර්ශනය හුදෙක් භාෂා විශ්ලේෂණ ක‍්‍රමයක් (Linguistic Analysiss) හෝ අධිභෞතික විමර්ශන ඇතුළත් වූවක් නොවේ. එය මනුෂ්‍ය පැවැත්ම පිළිබඳ ක‍්‍රමානුකූල හා විවේචනාත්මක විග‍්‍රහයක් කරන දර්ශනයක් වශයෙන් සැලකීම වඩා උචිත ය. මෙහි දී මනුෂ්‍ය පැවැත්මේ අංග වන කාලය, අවකාශය හා සවිඥානය (Conciousness) පිළිබඳ එතෙක් කරන ලද විමර්ශනවලින් සොයා දැනගත නොහැකි වූ සීමාවන් හා ‘සහනයක් නොලත් නිදහස’ (Unmitigated Freedom) පිළිබඳ කරුණු රාශියක් හෙළි කිරීමට සමත් වූ බව පිළිගැනීමයි.<br /> <br /> ඕල්ඩන්බර්ග්හි නැගෙනහිර ෆ‍්‍රීසියන් නගරයේ (East Frisian) 1804 දී උපන් ජැස්පර්ස් හෙයිඩ්ල්බර්ග් (Heidelberg), මියුනිච් (Munich) හා බර්ලින් ගොටින්ගන් (Gottinggen) යන සරසවිවල නීතිය සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරී ය. උපාධිය ලැබීමෙන් පසු හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ මනෝවෛද්‍ය අංශයේ සහායකයකු වශයෙන් ස්වේච්ඡාවෙන් සේවයේ යෙදුණු මෙතෙමේ 1913 දී Allgemine Psychologie (General Psychopathalogy) නමැති කෘතිය ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කළේ ය. මෙම කෘතියේ විවිධාකාර මනෝවිද්‍යාත්මක ක‍්‍රම, ඒවාහි සීමාවන් හා වටිනාකම් මෙන් ම ඒ පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම් ද ඉදිරිපත් කැරුණු අතර එය මනෝවිද්‍යාත්මක විධි ශාස්ත‍්‍රය පිළිබඳ ග‍්‍රන්ථයක් ලෙස පිළිගැනෙන්නට විය. 1916 දී ජැස්පර්ස්ට හෙයිඞ්ල්බර්ග් සරසවියෙන් මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය තනතුර ලැබිණි.<br /> <br /> ඩිල්තිගේ (Dilthy) Typologicder Wellanschuunger නම් ග‍්‍රන්ථය පදනම් කරගෙන 1919 දී ජීවිතය පිළිබඳ කරුණු රාශියක් එළිදරව් කෙරුණු General Psychologic der Wellanschuungen (Psychology of World Views) කෘතිය ජැස්පර්ස් ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කෙළේ ය. මෙම කෘතියෙන් ජැස්පර්ස් මනෝවිද්‍යාව තුළින් දර්ශනය වෙතට පිවිසි බව සැලකේ. මෙම කෘති දෙක ම මොහු සම්පාදනය කර ඇත්තේ වෛද්‍ය විද්‍යාවෙන් ලැබගත් අත්දැකීම් පදනම් කර ගෙන ය.<br /> <br /> 1921 දී ජැස්පර්ස්ට හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්ය පදවිය පිරිනැමිණි. 1932 දී Magnum Opus නම් දර්ශනය පිළිබඳ කෘතිය ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කළ ඔහු එමගින් අනුභූති කාරණා පිළිබඳ මත (Notions of Transcendence) සහ සත්තාව හෙවත් නියම පැවැත්ම (Existing) පිළිබඳ විස්තර කෙළේ ය. 1946 දී ජැස්පර්ස් හෙයිඞ්ල්බර්ග් සරසවියේ සෙනෙට් සභාවේ සම්භාවනීය සාමාජිකයකු ලෙස නම් කැරිණි. 1948 දක්වා ස්විට්සර්ලන්තයේ බාසෙල් (Basel) විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගැන්වීමෙහි නිරත වූ ජැස්පර්ස් 1958 දී ෆ‍්‍රැන්ක්ෆර්ට්හි පවත්වන ලද පොත් ප‍්‍රදර්ශනයකට ග‍්‍රන්ථ ඉදිරිපත් කොට ජර්මන් සාම ත්‍යාගය ද දිනා ගත්තේ ය. ඔහු දාර්ශනික තර්ක ශාස්ත‍්‍රය (Philosophic Logic) නමැති කෘතියේ පළමු වෙළුම 1947 දී එළි දැක්වී ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් ඔහුගේ ජීවිත කාලය මුළුල්ලේ විවිධ තරාතිරම්වල අය ඇසුරු කළ නිසා ඔවුන්ගෙන් සිය දර්ශනය පෘථුල කරගැනීමට හැකියාව ලැබී ඇත. විශේෂයෙන් ම ජැස්පර්ස්ගේ ගුරුවරයකු වූ මැක්ස් වේබර් (Max Weber) ඔහුගේ මිත‍්‍ර අර්නස්ට් මෙයර් (Ernst Meyer) හා බිරිඳ ගර්ට්රූඞ් මැක්ස් වේබර් (Gertrud Max Weber) (ඇය මෙයර්ගේ සහෝදරියකි) යන අයගේ බලපෑම කැපී පෙනෙයි. යුදෙව් කාන්තාවක වූ සිය බිරිඳ නිසා යුදෙව් ජනයාට දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ මුහුණ පෑමට සිදු වූ ගැටලු පිළිබඳ ජැස්පර්ස්ට අද්දැකීම් රාශියක් ලබා ගැනීමට හැකි විය. මේ නිසා යුදෙව් ජනතාව පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නය 1946 දී ජැස්පර්ස් විසින් රචනා කරන ලද Die Scheuldfragee ein Beitragzur deculochen Frage කෘතිය මගින් පුළුල් ලෙස එළිදැක්වූ බව පෙනෙන්නට තිබේ.<br /> <br /> ප‍්‍රාථමික අද්දැකීම් පිළිබඳ අර්ථකථන, විශ්ලේෂණ හා පැහැදිලි කිරීම්වලින් යුක්ත ජැස්පර්ගේ දාර්ශනික ක‍්‍රමය සාමාන්‍යයෙන් සංශයවාදී ය. තවත් අතකින් ජැස්පර්ස් විශ්වාස කැර ඇත්තේ විද්‍යාවේ නිගමන අවසාන වශයෙන් සත්‍ය නිගමනයන් ම නොවන බව ය. විද්‍යාව අපට ලබා දෙන්නේ සීමා කළ ඥානයක් යැයි කී ජැස්පර්ස් ආගම, දර්ශනය හා දේශපාලනය සම්බන්ධයෙන් විද්‍යාත්මක ඇසකින් බැලීමෙන් දැනගත හැක්කේ සීමිත කරුණු සමූහයක් පමණක් බව ද පවසයි.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් උත්සාහ කර තිබුණේ දේශපාලන වාතාවරණයට උචිත ලෙස දාර්ශනිකයාගේ පොදු ජීවන ක‍්‍රමය සම්බන්ධ කිරීමට ය. 20 වන ශතවර්ෂයේ සමාජීය, ආර්ථික හා දේශපාලන සංස්ථා නිසා මිනිසාගේ සරල හා ස්ථාවරභාවය නැති භංග වන බව විශ්වාස කළ ජැස්පර්ස් දාර්ශනික නොවන මනසකින් ජීවිතයේ ප‍්‍රායෝගික ගැටලූ ගැන කල්පනා කෙළේ ය. මේ සඳහා ජැස්පර්ට අවකාශ ලැබුණේ වෛද්‍ය ශාස්ත‍්‍රය හා මනෝ විද්‍යාව පිළිබඳ ඔහුට තිබුණු දැනුම නිසා ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් විද්‍යාව කෙරෙහි පමණට වඩා විශ්වාසය නොතැබූ කෙනෙකි. ඔහු කීවේ විද්‍යාව හුදෙක් මිනිසා තුළ පවත්නා අවිද්‍යාව නැති කිරීමට ඉවහල් වන්නක් පමණක් බව ය. එහෙත් දර්ශනය සත්තාවේ අවස්ථාවක් හෝ කරුණු ගොන්නක් පමණක් නොවේ යැයි කී ජැස්පර්ස් දර්ශනය ආරම්භක ක‍්‍රියාකාරකමක් බව දක්වයි<br /> (Philosophy is philosophizing) දාර්ශනිකයා කළ යුත්තේ ඍජු වශයෙන් ම ගැටලුවලින් පිට පැන සාංදෘෂ්ටික හා ඓතිහාසික තත්ත්වයන්ට සම්මුඛ කර ගැටලු දෙස බැලීම ය. සාමාන්‍ය ගැටලු හුදෙක් යමෙකින් පැණනැගුණු ඒවා පමණි. දර්ශනයට අධිභෞතිකවාදයෙන් වැඩක් නැත. දර්ශනයෙන් සොයා බැලිය යුත්තේ පුද්ගල පැවැත්ම, නිදහස, අමරණීය ව පවත්නා පැවැත්ම (An existence that is ineffable) සහ ඒකත්වය යයි ජැස්පර්ස් පැවසී ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් ආභාසය ලබා ගත්තන්වුන් අතරින් කාන්ට් (බ.), කේකර් ගෝර් (බ.) හා නිට්ෂේ (බ.) වැදගත් තැනක් ගනිති. මීට අමතරව සංසිද්ධිවාදයේ (Phenomenology) නිර්මාතෘ හුෂර්ග්ගේ (Husserl) බලපෑම ද මොහුගේ දර්ශනය තුළ දක්නට ඇත. විශේෂයෙන් ම හුෂර්ල්ගේ සංසිද්ධි පැහැදිලි කිරීමේ ක‍්‍රමය (Method of Descriptive Phenomenology) භාවිතයට ගත් මෙතෙමේ පුද්ගලත්වයේ කේන්ද්‍රීය ක‍්‍රියාකාරීත්වය වශයෙන් හුෂර්ල්ගේ සංඥාභිනිරෝපණ සංකල්පය (Concept of Intentionality) පිළිගත් බවක් පෙනෙන්නට ඇත. එපමණක් නොව හුෂර්ල්ගේ අනුභූති උත්තර අහංභාවය කාරණ ආත්මය (Transcendental ego), අනුභූති-උත්තර විඥානය (Transcendental Consciousness), පැවැත්ම (Existing) හෙවත් අන්තරස්ත ආත්මය (Inner self) පිළිබඳ අදහස් ජැස්පර් පිළිගනී. එමෙන්ම ලෝකයේ අත්‍යධික සීමාවන් (Das un grelfende) පිළිබඳ අදහස ද ජැස්පර්ස් පිළිගත්තේ ය. මේ අතර ජැස්පර්ස් ඇරිස්ටෝලියානුවාදය හා ස්කොලස්ට්කානුවාදය නොතකා හැරිය බවක් ද පෙනෙන්නට තිබේ.<br /> <br /> සිය දාර්ශනික සාකච්ඡාවන්හි දී මිනිසා ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් මිනිසා ඔහු ජීවත්වන ලෝකයෙන් හිමිකම් ලැබූවකු බව සඳහන් කරමින් අඳුරු අතීතයක් තුළින් වර්තමානයක් වෙතට පිවිසි මිනිසා අනියමින් අනාගතයක් දෙසට ගමන් කරන බව පවසයි. මිනිසාගේ පැවැත්ම ශූඨ විසංවාදයන්ගෙන් යුක්ත ය. නිදහස යටහත්භාවය සමග ද හුදකලා භාවය සමාජාශ‍්‍රය සමග ද සතුට අසතුට සමග ද ජීවිතය මරණය සමග ද දියුණුව විනාශය සමග ද පවත්නා බව ජැස්පර්ස් පෙන්වා දෙයි. සත්‍ය පැවැත්ම (Authentic Existence) විචාර බුද්ධිය තුළින් (Vernunft)අනාවරණය කරන බවත් ඥාන ශක්තියේ (Intellect Verstand) පැවැත්ම, උපයෝගීතාව පදනම් කරගෙන පාලනය වන බවත් ප‍්‍රායෝගික ප‍්‍රතිඵලවලින් සෑහීමකට පත්වන්නේ විචාර බුද්ධිය හා සම්බන්ධ වී කෙළවරක් නැති ව කරුණු සොයා බලන හෙයින් බවත් ජැස්පර්ස් පෙන්වා දුන්නේ ය.<br /> <br /> පැවැත්ම ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් එය ඉතා දැඩි සීමාවන්ගෙන් (Grenzsituationess) යුක්ත බව පවසයි. මෙහි අද්දැකීම් හා පැවැත්ම යනු එකකි. මෙය බලාපොරොත්තු සහගතභාවයක් වීමට ද පුළුවන. අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී එය සජාතීය (Cognative)හෝ උත්කර්ෂක ආවේගයක් (Elevating Emotions) හෝ වීමට ද පුළුවන. මිනිසාගේ ප‍්‍රතිවිරෝධී චරිත ලක්ෂණ ඔහුගේ පරිමිතය (Finitiude) වෙයි. එය පැවැත්ම පිළිබඳ අද්දැකීම් හෙළි කරන අවස්ථාවකි. සත්‍ය පැවැත්මට මෙම සීමාවන් සියල්ල පසුබෑමට පුළුවන. මරණය බාධක අතරින් ඉතා ම විස්මිත අවස්ථාවකි. එය කාංසාවට (Anxiety) මූලාශ‍්‍ර වෙයි. එහෙත් එය ජීවය උසස් කරන අවස්ථාවකි. මිනිසා මරණයට මුහුණ දෙන අවස්ථාවේ කිසිවකුට ඔහු මුදාගැනීමට නොහැකි ය.<br /> <br /> වරදකාරීත්වය (Guilty) ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් එය තවත් වැදගත් සීමා තත්ත්වයක් ලෙස දක්වයි. මිනිසාට වරදකාරීත්වය භුක්ති විඳීමට සිදුවනවා පමණක් නොව ඔහුගේ සම්පූර්ණ නිදහස ද වරදක් ම විය හැකි ය. පර්යන්ත (ආවසානික) වරද (Ultimate Guilty) බැහැර කළ නොහැකි ය. එය අපගේ නිදහසට අපගේ ඉරණම ද නිශ්චය කළ හැකි බව ප‍්‍රකාශ කිරීමකි.<br /> <br /> ආචාර ධර්මය ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස්ගේ අද්දැකීම් පිළිබඳ පර්යේෂණයක් ස්වච්ඡන්දතාවක් විය හැකි තත්ත්වයකි. නිදහස තෝරා ගැනීම පිළිබඳ සංකල්පය සමග ද දැනුවත්කම (Awareness) හා ස්වාත්මය (Selfhood) හා සමග ඒකීයත්වයෙන් සැලකිය හැකි ය. තෝරා ගැනීම යනු නිදහස් ලෙස කටයුතු කිරීමයි. මිනිසාගේ නිදහස ඔහුගේ සත්තාවයි. පුද්ගලයාගේ නියම තෝරා ගැනිම පුද්ගල පැවැත්ම හා සම්බන්ධ දෙයකි. මේ අන්දමට ආචාර ධර්මයේ දී පෙන්නුම් කරන්නේ ද මනුෂ්‍යයාට ඇති සීමාවන්ගෙන් ඔහුට පිටපැනීමට අවකාශ නොමැති බව ය.<br /> <br /> අධිභෞතික හා දේවධාර්මික මත සම්බන්ධ අදහස් දක්වන ජැස්පර්ස් දෙවියන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් කර ඇති තර්කවල කාන්ට්ගේ ආභාසය පෙන්නුම් කරයි. ඔහු දේවඊශ්වරවාදය (Theism) හා සර්වේශ්වරවාදය (Pantheism) ප‍්‍රතික්ෂේප කර ආගම් හා අදේවවාදය දෙසට නැඹුරු විය. මේ අනුව අධිභෞතික හා දේවධාර්මික ගැටලූ පිළිබඳව නිරවුල් වැටහීමක් ලබා ගත හැක්කේ හුදෙක් ප‍්‍රපංචවාදී විමර්ශනයකින් පමණක් බව හෝ පෙන්වා දෙයි. මේ අනුව ජැස්පර්ස්ගේ ආගමික මතවාද දැක්වෙන්නේ දාර්ශනික ඇදහීමක් (Philosopical Faith - Philosophesche Glaube) වශයෙනි. මේ නිසා ජැස්පර්ස් දර්ශන විෂයයට අයත් සෑම ක්ෂේත‍්‍රයක් ම අවධාරණයෙන් විමසුමට ලක් කළ දාර්ශනිකයකු වශයෙන් අගය කළ හැක.<br /> <br /> 1968 දී ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් පිරිහී ගිය හේ 1969 පෙබරවාරි මාසයේ දී මිය ගියේ ය.<br /> <br /> <br /> ඩී. පී. බිබිලෙ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%8A_(Jasper)&diff=1090 2017-09-20T09:09:10Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජැස්පර් යනු සිලිකා සහ යකඩ ඔක්සයිඞ්වලින් සෑදුණ පාෂාණ වර්ගයකි. වැල්සිජොනි පාෂාණවලට සහ තිරිවානාවලට කිට්ටු සබඳතාවක් ඇත. එහෙත් මේවාට වඩා අපද්‍රව්‍ය අඩංගු වීම ජැස්පර් පාෂාණයේ විශේෂත්වයයි. ජැස්පර් තිරුවානා එතරම් පැහැදිලි නියත ස්වරූපයක ස්ඵටික නොවේ. මෙය අර්ධ ස්ඵටිකරූපී පාෂාණයකි. පාරදෘශ්‍ය බවින් ඉතා මඳ ය. මෙහි මධ්‍යන්‍ය වර්තන අංකය 1.53කි. ඝනත්වය 2.65කි. ජැස්පර් පාෂාණ විවිධ වර්ණ ගනී. කහ, රතු, සුදු, දුඹුරු, කළු ප‍්‍රධාන වර්ණ වන අතර තද කොල පැහැයේ සිට අළු පැහැති නිල්පාට දක්වා ක‍්‍රමයෙන් වෙනස් වන වර්ණ සංයෝග ද දක්නට ලැබේ. ඇතැම් විට පැල්ලම් සහිත ව්‍යාකූල බවකින් හෝ වර්ණ තීරු සහිත ව හෝ පිහිටන ජැස්පර් පාෂාණ වඩාත් මනස්කාන්ත ය. යකඩ අඩංගු වූ විට රතු පාට හෝ දුඹුරු පාට වන බැවින් ආභරණ සඳහා යොදා ගන්නා ජැස්පර් අර්ධ මැණික් වශයෙන් භාවිතයට ගැනේ. යකඩ අඩංගු නුවූව ද මටසිලිටි හා වර්ණවත් බවින් යුක්ත වීම නිසා අවශ්‍යතාවට අනුව ජැස්පර් පාෂාණය ආභරණ සඳහා යොදා ගැනේ. ඔප දැමීමෙන් වඩාත් පැහැපත් වීම නිසා අතීතයේ දී නිවෙස්වල විසිත්ත කාමර සැරසීමට ද මෙය යොදා ගන්නා ලදි. ශක්තිමත්භාවය අනුව ජැස්පර්, පාෂාණ වර්ග අතරින් 7 වන ස්ථානය ගනී. එනම් තිරිවාණා තරම් ම ශක්තිමත් ය. ඒ මගින් වීදුරු සීරීමට පුළුවන.<br /> <br /> ජැස්පර් සුලභ පාෂාණයකි. නයිල් නිම්නයේ සහ ලිබියා කාන්තාර පෙදෙසින් ලැබෙන ජැස්පර් ඉතා සියුම් ය. ඉතා සිත්කලූ ජැස්පර් පාෂාණවලට සයිබීරියාව, සයිලීශියාව, ඊජිප්තුව, සැක්සනිය, ග‍්‍රීසිය හා ඉන්දියාව ප‍්‍රකට ය. පාෂාණිභූත වූ දැවයෙන් නිර්මිත ජැස්පර් උතුරු ඇමෙරිකාවේ මේන් හා ඇරිසෝනා ජනපදවලින් හමුවේ.<br /> <br /> ඉල්ලම් පිඬු, යමහල් කඳුවල ගැටිති වශයෙන් හමුවන ජැස්පර් පොළොවේ ජල ද්‍රාවණ හා වායුගෝලීය ද්‍රාවණ මගින් නිර්මාණය වේ. අවසාදිත පාෂාණ හා විපරීත පාෂාණ අතර ඛණ්ඩප පබළු වශයෙන් ද ජැස්පර් පාෂාණය දක්නට ලැබේ.<br /> <br /> නාග දෂ්ටයේ දී විෂ ඇදීම සඳහා ජැස්පර් උපයෝගී කර ගත් පුරාණ රෝම සහ ග‍්‍රීක්වරු එය ඖෂධීය ගුණයෙන් යුක්ත පාෂාණයකැයි විශ්වාස කළහ.<br /> <br /> <br /> විජායී සමරවික‍්‍රම<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%8A_(Jasper)&diff=1089 2017-09-20T09:08:49Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජැස්පර් යනු සිලිකා සහ යකඩ ඔක්සයිඞ්වලින් සෑදුණ පාෂාණ වර්ගයකි. වැල්සිජොනි පාෂාණවලට සහ තිරිවානාවලට කිට්ටු සබඳතාවක් ඇත. එහෙත් මේවාට වඩා අපද්‍රව්‍ය අඩංගු වීම ජැස්පර් පාෂාණයේ විශේෂත්වයයි. ජැස්පර් තිරුවානා එතරම් පැහැදිලි නියත ස්වරූපයක ස්ඵටික නොවේ. මෙය අර්ධ ස්ඵටිකරූපී පාෂාණයකි. පාරදෘශ්‍ය බවින් ඉතා මඳ ය. මෙහි මධ්‍යන්‍ය වර්තන අංකය 1.53කි. ඝනත්වය 2.65කි. ජැස්පර් පාෂාණ විවිධ වර්ණ ගනී. කහ, රතු, සුදු, දුඹුරු, කළු ප‍්‍රධාන වර්ණ වන අතර තද කොල පැහැයේ සිට අළු පැහැති නිල්පාට දක්වා ක‍්‍රමයෙන් වෙනස් වන වර්ණ සංයෝග ද දක්නට ලැබේ. ඇතැම් විට පැල්ලම් සහිත ව්‍යාකූල බවකින් හෝ වර්ණ තීරු සහිත ව හෝ පිහිටන ජැස්පර් පාෂාණ වඩාත් මනස්කාන්ත ය. යකඩ අඩංගු වූ විට රතු පාට හෝ දුඹුරු පාට වන බැවින් ආභරණ සඳහා යොදා ගන්නා ජැස්පර් අර්ධ මැණික් වශයෙන් භාවිතයට ගැනේ. යකඩ අඩංගු නුවූව ද මටසිලිටි හා වර්ණවත් බවින් යුක්ත වීම නිසා අවශ්‍යතාවට අනුව ජැස්පර් පාෂාණය ආභරණ සඳහා යොදා ගැනේ. ඔප දැමීමෙන් වඩාත් පැහැපත් වීම නිසා අතීතයේ දී නිවෙස්වල විසිත්ත කාමර සැරසීමට ද මෙය යොදා ගන්නා ලදි. ශක්තිමත්භාවය අනුව ජැස්පර්, පාෂාණ වර්ග අතරින් 7 වන ස්ථානය ගනී. එනම් තිරිවාණා තරම් ම ශක්තිමත් ය. ඒ මගින් වීදුරු සීරීමට පුළුවන.<br /> <br /> (පින්තූරයක්)<br /> <br /> ජැස්පර් සුලභ පාෂාණයකි. නයිල් නිම්නයේ සහ ලිබියා කාන්තාර පෙදෙසින් ලැබෙන ජැස්පර් ඉතා සියුම් ය. ඉතා සිත්කලූ ජැස්පර් පාෂාණවලට සයිබීරියාව, සයිලීශියාව, ඊජිප්තුව, සැක්සනිය, ග‍්‍රීසිය හා ඉන්දියාව ප‍්‍රකට ය. පාෂාණිභූත වූ දැවයෙන් නිර්මිත ජැස්පර් උතුරු ඇමෙරිකාවේ මේන් හා ඇරිසෝනා ජනපදවලින් හමුවේ.<br /> <br /> ඉල්ලම් පිඬු, යමහල් කඳුවල ගැටිති වශයෙන් හමුවන ජැස්පර් පොළොවේ ජල ද්‍රාවණ හා වායුගෝලීය ද්‍රාවණ මගින් නිර්මාණය වේ. අවසාදිත පාෂාණ හා විපරීත පාෂාණ අතර ඛණ්ඩප පබළු වශයෙන් ද ජැස්පර් පාෂාණය දක්නට ලැබේ.<br /> <br /> නාග දෂ්ටයේ දී විෂ ඇදීම සඳහා ජැස්පර් උපයෝගී කර ගත් පුරාණ රෝම සහ ග‍්‍රීක්වරු එය ඖෂධීය ගුණයෙන් යුක්ත පාෂාණයකැයි විශ්වාස කළහ.<br /> <br /> <br /> විජායී සමරවික‍්‍රම<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B7%9D_(Jarrow)&diff=1088 2017-09-20T09:05:59Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>එංගලන්තයේ ඩර්හැම් කවුන්ටිනයට අයත් නගර සභා ප‍්‍රදේශයකි. ටයින් සිට කි.මි. 5ක් නැගෙනහිර නිව් කාසල් දෙසට වන්නට බ.දේ. 1-2 සහ උ.අ. 54-55 අතර කලාපයේ පිහිටා ඇත.<br /> <br /> මෙය කාර්මික නගරයක් වන අතර යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, රසායනික ද්‍රව්‍ය, ලිපි ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය කෙරේ. 1851 සිට ජැරෝ නගරය නැව් තැනීමේ මධ්‍යස්ථානයක් විය. ඉතා පැරණි පල්ලියක් වූ සාන්ත පෝල් පල්ලියේ නටබුන් මෙහි පිහිටා තිබේ. 1961 දී මෙහි ජනගහනය 18,752ක් වූ අතර 2009 වන විට 27,526ක් විය. <br /> <br /> එංගලන්ත ඉතිහාසයේ මෙම නගරය වැදගත් වන්නේ 1936 විරැකියාවට එරෙහි ජැරෝ මාර්ච් නමින් පෙළපාළියක් මෙයින් ආරම්භ වී ලන්ඩනය බලා යාම නිසා ය. එය බලධාරීන්ගේ ඇස් ඇරවීමට හේතු වූ සිද්ධියක් ලෙස සැලකේ. <br /> <br /> <br /> ඩී. එස්. එපිටවත්ත<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Jameica)&diff=1087 2017-09-20T09:04:45Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් තුන්වන තැන ගන්නා මෙම දූපත හයිටියෙන් (Haiti) බටහිරටත් කියුබාවෙන් දකුණටත් නිකුරගුවාවේ ග‍්‍රාසියාස් තුඩුවෙන් ඊසාන දිගටත් වන ලෙස පිහිටියකි. යුරෝපය, උතුරු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකා සම්බන්ධ කරමින් පැනමා ඇළ ඔස්සේ දිවෙන ප‍්‍රධාන මුහුදු මාර්ගය ජැමෙයිකාව ආශ‍්‍රිතව වැටී ඇත. දූපතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.සැ. 4,244කි (ව.කිමී. 10,991). දිගින් මයිල 146ක් පමණ වන ජැමෙයිකාවේ පළල මයිල 22 සිට 51 දක්වා වෙනස්වේ.<br /> <br /> (ජැමෙයිකාවේ කොඩිය සහ සිතියම)<br /> <br /> '''භූ විෂමතා''' : වෙරළ තීරයේ පිහිටි තැනිතලා, රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් කඳුවැටි හා හුනුගල් සානු ප‍්‍රධාන භූ ලක්ෂණ වේ. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ මී. 305ට වඩා උස් බිම් ය. ප‍්‍රධාන ක`දුවැටිය නැගෙනහිර දී බ්ලූ මවුන්ටන්ස් නමින් වැඩි ම උන්නතාංශයට නැඟ (මී.2,256) අනතුරුව බටහිරට බෑවුම් වේ. දිවයිනේ දකුණු දෙසින් තැනිතලා ද මධ්‍යම හා බටහිර ප‍්‍රදේශවල හුනුගල් කඳු හා සානු ද පිහිටා ඇත. හුනුගල් ප‍්‍රදේශ සමහරක වැටි හා ගුහා සෑදී ඇත. මෙහි භූචලන ඇති වේ.<br /> ජලවහනය හා පස : ප‍්‍රධාන හා කුඩා ගංගා 120ක් පමණ ජැමෙයිකාවේ ඇත. ඒවායේ අතු ගංගා බහුල ය. කඳුවලින් පහළට ශීඝ‍්‍රයෙන් ගලා යාමත් ගංවතුර කාලයේ දැඩි ජල ප‍්‍රවාහ බවට හැරීමත් නිසා ඒවායේ යාත‍්‍රා කිරීම අපහසු ය. විශාල ගංගා සමහරක මුව දොරවල පුළුල් දියළු තැනි සහිත ඩෙල්ටා නිර්මාණය වී ඇත.<br /> <br /> භූතලයෙන් අඩකටත් වඩා කොටසක ඇත්තේ සුදු පැහැති හුනුගල් ය. ඊට යටින් පිළිවෙළින් කහ පැහැති හුනුගල් ද විපරීත හා ආග්නේය පාෂාණ ද ඇත. උස් බිම් වැසී ඇත්තේ ආවරණය නොවූ පාෂාණ හා එතරම් ගැඹුරට නොපිහිටි පස්වලින් නිසා එබිම් පහසුවෙන් ඛාදනයට භාජනය වේ. වෙරළබඩ දියළු තැනිවල වැඩිකොට ඇත්තේ ගැඹුරු ලොම් පස හා මැටි ය. නිම්න පතුල් වැසී ඇත්තේ ශේෂ මැටිවලිනි.<br /> <br /> '''දේශගුණය''' : ජැමෙයිකාවේ පවතින්නේ නිවර්තනීය දේශගුණයකි. කඳුවැටිවල පිහිටීමේ බලපෑම අනුව ප‍්‍රදේශ අතර වෙනස්කම් ඇති වුව ද ඍතු අනුව උෂ්ණත්වයේ වෙනස සුළු ය. ඊසාන දිග වෙළෙඳ සුළංවල බලපෑම අවුරුද්ද පුරා ම පවතී. ශීත සමය දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා ය. උතුරු ඇමෙරිකා තැනිවල පුළුල් ද්‍රෝණි හරහා හමන ශීත සුළෙ‍ඟේ බලපෑම මෙසමයේ දැකිය හැක. උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ දී ෆැ. 900 (සෙ. 320) සිට කඳු මුදුන්වල 400 (40) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාව අධික ව ලැබෙන්නේ මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ය. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 1,995කි. කඳුවල පිහිටීම නිසා වෙළෙඳ සුළං මගින් උතුරු ප‍්‍රදේශවල වැඩි වර්ෂාපතනයකුත් දකුණු හා නිරිතදිග තැනිතලාවල සැවානා ප‍්‍රදේශවලට වර්ෂා ඌනතාවකුත් ඇතිවේ.<br /> <br /> '''වෘක්ෂලතා හා සත්ත්ව ජීවිතය''' : අතීතයේ මෙරටේ වනාන්තර බහුල ව තිබූ බව පැවසේ. ඉනික්බිති මෙරටට පැමිණි යුරෝපීය ජාතිකයෝ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා වගා කටයුතු සදහා පහත්බිම් හා කඳු බෑවුම් එළි කළහ. දැනට මෙහි භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් වනාන්තර ඇත්තේ 10%ක පමණි. වත්මනෙහි රජය විසින් කැලෑ සංරක්ෂණය හා යළි රෝපණය අරඹා ඇත. දකුණු වෙරළ ප‍්‍රදේශයේ අර්ධ කාන්තාර කලාපයට අයත් වෘක්ෂලතා ද වෙරළබඩ කඩොලාන ද දේශිය තල් (Plam) වර්ග කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇති බව පැවසේ.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට විශේෂ වූ සිවුපා සතුන් ඇත්තේ සුළු සංඛ්‍යාවකි. කෘන්තක (Rodent) පවුලට අයත් කෝනියන් දැන් දුලබ ය. මුගටියන් හා වවුලන් එහි බහුල ය. කිඹුලන්, කැස්බෑවන්, උග‍්‍ර විෂ රහිත නයි වර්ග කිහිපයක් හා කටුස්සන් ජැමෙයිකාවේ ඇත. මිරිදිය මසුන් අතර ප‍්‍රධාන වන කඳුකර ගල්මාළු වර්ගයකි. පොකිරිස්සන් වර්ග කිහිපයක් ද ඇත. බටහිර ඉන්දීය දූපත් හා ඇමෙරිකාවේ දැකිය හැකි කුරුල්ලන්ට අමතරව නොයෙක් ඍතුවල දී ජැමෙයිකාවට සංක‍්‍රමණය වන කුරුල්ලන් ද ඇතුළු ව කුරුලූ වර්ග 200ක් පමණ මෙහි දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> '''ජනගහනය හා ජනාවාසය''' : මෙහි විසූ දේශීය ඉන්දියානුවන් සමූල ඝාතනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතික ජනපදවාසීහු ද පසුකලෙක දී නැති වී ගියහ. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයක් විසින් සිය වතුවල වැඩට ගෙන ආ අප‍්‍රිකානු ජාතික වහලූන්ගේ සංඛ්‍යාව කෙමෙන් වැඩි වුණි. අද ජන සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය අප‍්‍රිකානු සම්භවයක් ඇත්තෝ හා අප‍්‍රිකා, යුරෝපා ජාතීන්ගේ සම්මිශ‍්‍රණයෙන් පැවතෙන්නෝ වෙත්. මේ හැර චීන, සිරියන්, ඉන්දියන්, පෘතුගාල හා ජර්මන් වැනි විජාතික මූලජනනයෙන් පැවතෙන්නෝ සුළුතරයක් ද වෙති. මෙරටේ ජනගහනය 2012 දී 2,889,187කි. නාගරීකරණයට නතු ව තිබෙනුයේත් ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ වැවිලි වගා කරනු ලබන්නේත් වෙරළබඩ තැනිතලාවල ය. අගනුවර වූ කිංස්ටන් පිහිටියේ ගිනිකොන දිග වෙරළබඩ ය. එය රටේ වෙළෙඳ, පරිපාලන, ගමනාගමන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වේ. උතුරු වෙරළේ ද වැදගත් නගර කිහිපයක් පිහිටියේ ය. ස්වාභාවික දර්ශනීයත්වය නිසා ඒවා සංචාරක නිකේතන ලෙස ජනප‍්‍රිය වී ඇත.<br /> <br /> වත්මන් ගැමි ජනාවාසවල පදනම වී ඇත්තේ අතීතයේ කඳුකරයේ විසූ ජැමෙයිකන් වහලූන් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද ගම් ය.<br /> <br /> විදේශවලට සංක‍්‍රමණය වීම සීමා කරනු වස් 1967 දී දැඩි සංක‍්‍රමණ නීති පනවා ඇත ද දැනුදු ජැමෙයිකන් පුරවැසියෝ ඇමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා කැනඩාව යන රටවලට සංක‍්‍රමණය කරත්.<br /> <br /> '''ආර්ථික කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ ශ‍්‍රම හමුදාවෙන් 36%ක් පමණ නියැළී සිටිනුයේ, ආර්ථිකයේ පදනම වූ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ය. ස්ථාවර වගා යටතේ ඇති භූමි ප‍්‍රමාණය 22%කි. ප‍්‍රධාන වැවිලි භෝග වනාහි උක් හා කෙසෙල් ය. ඉඟුරු, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු, කෝපි හා කොකෝවා අනිකුත් වැදගත් භෝග වේ. අර්තාපල්, බතල, මඤ්ඤොක්කා හා පොල් වගා කෙරේ. අවට මුහුදින් මාළු ද වනාන්තරවලින් දැව ද ලබා ගැනේ. ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සහ අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා සත්තු ඇති කරනු ලැබෙත්.<br /> <br /> ඛනිජ සම්පත් අතර වැදගත් වන්නේ බෝක්සයිට්, ජිප්සම්, සිලිකා, පි`ගන් මැටි, හුනුගල් හා කිරිගරුඬයි. බෝක්සයිට් නිෂ්පාදනයෙන් මුල්තැන ගන්නේ ජැමෙයිකාවයි.<br /> <br /> බෝක්සයිට් එහි අතුරු නිෂ්පාදනයක් වූ ඇලූමිනා (Alumina) ජිප්සම්, සීනි හා මේ මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වර්ග, කෝපි, කොකෝවා හා ඉඟුරු නිර්යාත කෙරේ. ආයාත අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය, බීම වර්ග, දුම්කොළ, යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, විදුලි උපකරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය, රථවාහන, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් උපකරණ, රෙදිපිළි, ඉන්ධන, තෙල්, පෝර ආදියයි. ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය සහ කැනඩාව ජැමෙයිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ සහකරුවෝ වෙති. යුරෝපා ආර්ථික ප‍්‍රජාව සමග ද වෙළෙඳ සබඳතා පවතී.<br /> <br /> නිෂ්පාදනය හා රැකියා සැපයීම අරමුණු කරගත් කර්මාන්ත අතර වැදගත් වන්නේ ආහාර පිරිසැකසුම, ලෝහ නිස්සාරණය, සීනි, රම් හා මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, රෙදිපිළි නිපැයුම, රසායනික ද්‍රව්‍ය, බොරතෙල්, සිමෙන්ති හා මැටි ආශ‍්‍රිත නිෂ්පාදන මෙන් ම සිගරැට් හා පොහොර නිෂ්පාදනයයි. ජැමෙයිකා කාර්මික සංවර්ධන සංස්ථාව මගින් මේ කටයුතුවල දී රජයේ අනුබලය හා පහසුකම් ලබාදෙනු ලැබේ.<br /> <br /> ආර්ථික කටයුතුවල දී පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ද වැදගත් වේ. ආහාර කර්මාන්ත, කාර්මික නිෂ්පාදන හා සංචාරක කටයුතුවල දී විදේශීය ආයෝජන යෙදවේ. මුදල් ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික කටයුතු හසුරුවන රජය, ආර්ථික හා සමාජ සුබසාධන සඳහා ඉන් ලද හැකි උපරිම වාසි ලබා ගනී.<br /> <br /> නිෂ්පාදන හා අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිබලය බෙදා හැරීමට රජයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශය ද සතු විදුලිය බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන ඇත.<br /> <br /> '''මුදල් කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ භාවිත වන මුදල් ඒකකය ජැමෙයිකන් ඩොලරයයි. 1960 දී පිහිටුවන ලද ජැමෙයිකන් මහ බැංකුව මුදල් කටයුතු භාර ව සිටී. විදේශිකයින් සතු වෙළෙඳ බැංකු හැරුණ විට ජීවිත රක්ෂණ හා වෙනත් සමිති සමාගම් මගින් ද මුදල් තැන්පත් කිරීම් සිදු කළ හැකි අතර ණය පහසුකම් ද සපයනු ලැබේ. කර්මාන්ත, නිවාස ඉදිකිරීම් හා සංචාරක කටයුතු ස`දහා ‘සංවර්ධන මුදල් සංස්ථාව’ මගින් ණය සැපයේ. වෙළෙඳ ව්‍යාපාර සඳහා ණය දෙන මණ්ඩලයක් ද ඇත.<br /> <br /> අයබදු, තීරුබදු හා සුරාබදු රජයේ ප‍්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වේ. විදෙස්වලින් සංවර්ධන ණය ආධාර ද ලබා ගනී.<br /> <br /> '''පරිපාලන කටයුතු''' : ජැමෙයිකාව ව්‍යවස්ථානුකූල පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් පවත්නා රටකි. ස්වාධීනත්වය ලද පසුව බි‍්‍රතාන්‍ය භූපතියා නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ජැමෙයිකාව එරටේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාලනය වේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා පත් කරනු ලබන්නේ බි‍්‍රතාන්‍යයේ රජු විසිනි. අගමැතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මැතිවරණයකින් ජයග‍්‍රහණය කරන පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරිනි. <br /> <br /> සාමාජිකයන් 45-60 දක්වා ගණනකින් සමන්විත වන ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්ද බලයෙන් තේරී පත්වන්නකි. එහි සාමාජිකයන් අතරින් කථානායක හා උපකථානායක තෝරාගනු ලැබෙති. සෙනෙට් මඬුල්ලේ සාමාජිකයන් 21කි. ඔවුහු පත්කෙරෙනුවෝ අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විසිනි. 13 දෙනෙක් අගමැතිවරයාගේත් 8 දෙනෙක් විරුද්ධ පක්ෂ නායකයාගේත් උපදෙස් අනුව පත් කරනු ලැබෙත්. සෙනෙට් සභිකයන් විසින් ඇමති හා පාර්ලිමේන්තු ලේකම් තනතුරු නොඋසුලන දෙදෙනෙක් සභාපතිවරයා හා උපසභාපතිවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබෙත්. ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ මුල් තැන ගන්නා කැබිනට් මණ්ඩලය අගමැතිවරයා හා ඇමතිවරුන් 11 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. එහි සෙනෙට් සභිකයෝ දෙතුන් දෙනෙක් ද වෙති.<br /> <br /> ක්ෂමාව දීම පිළිබඳ පරමාධිකාරය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම හා රාජ්‍ය නිලධරයන්ගේ විනය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයාට උපදෙස් දීම ප‍්‍රිවි කවුන්සිලය සතු කාර්යයකි.<br /> <br /> මුළු රට වසම් (Praishes) 14කට බෙදා ඇත. කිංස්ටන් හා සාන්ත ඇන්ඞ්රූ යන වසම් දෙක ඒකාබද්ධ කර ඇත. ප‍්‍රදේශීය කටයුතු භාර ව ඇති කවුන්සිලවල සාමාජිකයන් තේරී පත්වන්නේ සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්දයෙනි. මහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ ද නිල බලයෙන් එම කවුන්සලවල සාමාජිකයෝ වෙති. වසම් අගනුවරවල වෙසෙන නගරාධිපතිවරු සිය වසමේ කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය දරන්නෝ ය.<br /> <br /> සෑම පස් වසරකට ම වරක් ජැමෙයිකාවේ මැතිවරණ පැවැත්වේ. එහි ඇති ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක ජැමෙයිකන් කම්කරු පක්ෂය හා මහජන ජාතික පක්ෂයයි.<br /> <br /> '''ජැමෙයිකාවේ නිල බස''' ඉංග‍්‍රීසියයි. විවිධ භාෂාවල සම්මිශ‍්‍රණයෙන් සැදුම් ලද භාෂාවක් වූ ක‍්‍රිඕල් (Creole) බස (බ.) පොදු ජනතාවගේ කථා ව්‍යවහාරය ය. <br /> <br /> '''අධිකරණය''' : සුප‍්‍රිම් උසාවිය, ඇපැල් උසාවිය, රෙසිදන්ත මහේස්ත‍්‍රාත්, සුළුසැසි, කොර්නෙල් හා බල අපරාධ උසාවිය යන ආයතනයන්ගෙන් අධිකරණය සමන්විත වේ. ගමනාගමන කටයුතු සම්බන්ධ උසාවියක් ද ඇත. නීති හා අධිකරණ ක‍්‍රමය ඉංග‍්‍රීසි නීතිය මත පදනම් වී ඇත. රජයේ ප‍්‍රධාන නීති උපදේශකවරයා ඇටර්නි ජනරාල් ය. මහජන පැමිණිලි සම්බන්ධ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ද සිටී.<br /> <br /> '''ගමනාගමන කටයුතු''' : දිවයිනේ වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශ ඔස්සේ ප‍්‍රධාන මහාමාර්ග ඉදිවී ඇත. කඳුකරයේ ප‍්‍රධාන ස්ථාන තුනක දී උතුරේ සිට දකුණට මහාමාර්ග වැටී ඇත. කිමී. 21,000ක් ඉක්මවන මාර්ගයත් මෙරට සතු ව ඇත. පොදු ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා බස් සේවාවට අමතරව කුලී රථ හා මෝටර් රථ සේවාව ද ඇත. මාර්ග පද්ධතියක් ද ඊට අමතරව කිමී. 272ක දුම්රිය මාර්ග පද්ධතියක් ද මෙහි වේ.<br /> <br /> ප‍්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය වැටී ඇත්තේ කිංස්ටන් සිට මොන්ටිගෝ බොක්ක දක්වා ය. අතරමග වැදගත් නගරවලට අතුරු මාර්ග ඉදිවී ඇත.<br /> තව ද ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ තුනක් මගින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සැලසේ. ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ගුවන් සේවයක් ද ඇත. රාජ්‍ය ගුවන් සේවාව එයාර් ජැමෙයිකා (Air Jamaica) නම් වේ.<br /> <br /> කිංස්ටන්, මොන්ටිගෝ බොක්ක හා පෝට් ඇන්තොනියෝහි ප‍්‍රධාන වරායන් පිහිටා ඇත. බඩු හා මගී ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධ ව ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය හා කැනඩාව සමග පවත්නා ක‍්‍රමික නැව් සේවාවට අමතරව යුරෝපයට, දකුණු ඇමෙරිකාවට, කැරිබියන් ප‍්‍රදේශයට, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට හා නවසීලන්තයට යාත‍්‍රා ගමන් කෙරේ.<br /> <br /> '''අධ්‍යාපනය''' : ප‍්‍රාථමික, ද්විතීයික, වෘත්තීය හා උසස් වශයෙන් සැදි අධ්‍යාපන සැකැස්මක් එරටේ පවතී. රජයට අයත් රජයේ ආධාර ලබන හා පෞද්ගලික පාසැල් මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සලසා ඇත. කෘෂිකර්ම, කලා හා ශිල්පීය විෂයයන් පිළිබඳ පාසැල් හා විශ්වවිද්‍යාල ද මෙහි ඇත. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන කාර්මික ආයතන හා ගුරු විදුහල් ද රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙහි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්වවිද්‍යාලයේ මෝනා මණ්ඩපය (University of West Indies Mona) ද ඇතුළුව විශ්වවිද්‍යාල පහක් ඇත. <br /> <br /> '''සෞඛ්‍යය''' : විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ආරෝග්‍ය ශාලාව ඇතුළු රජයේ රෝහල්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හා ඩිස්පැන්සරි මගින් ජනතාවට සෞඛ්‍ය සේවා සැලසේ. බෝවන රෝග මර්ධනය හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම ද මෙම සේවාවට ඇතුළත් ය. පෞද්ගලික ආරෝග්‍යශාලා කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇත.<br /> <br /> '''සුභසාධන කටයුතු''' : යෞවන හා ප‍්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය යටතේ සමාජ සුභසාධන කොමිසම හා විවිධ ස්වේච්ඡුා කණ්ඩායම් විසින් සමාජ සේවා සලසනු ලැබේ. රජය විසින් ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලබන අනිවාර්ය ජාතික රක්ෂණ ක‍්‍රමයට අවු. 18 සිට විශ‍්‍රාම යන තෙක් වයසේ සේවා නියුක්ත වූවන් අයත් වේ. නගර හා ගම්වල ඉදිකෙරෙන නිවාස යෝජනා ක‍්‍රමවල දී වැඩි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ අඩු ආදායම් ලබන්නන් කෙරෙහි ය.<br /> <br /> විවිධ වාර්ගික හා සංස්කෘතික කොටස් අතර සාමකාමී සහජීවනය සමාජ සැකැස්මේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මිශ‍්‍ර විවාහ බහුල ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවේ කලා කටයුතුවල දියුණුවක් 1930 ගණන්වල දී ඇරඹිණි. ජැමෙයිකන් ලේඛකයින්ගේ හා චිත‍්‍ර ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණ විදේශවල ද ජනප‍්‍රිය වී ඇත. ‘ජැමෙයිකන් ආයතනය’ හැරුණු විට ජැමෙයිකන් පුස්තකාල සේවය, විශ්වවිද්‍යාල හා කලා සංගම් මගින් ද මෙම කලා කටයුතුවලට අනුබල ලැබේ. කලා විද්‍යාලයක් ද මෙහි ඇත. 1962 පිහිටුවන ලද ජාතික නැටුම් හා නෘත්‍ය කණ්ඩායම විදේශයන්හි ද පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ හැර තවත් නෘත්‍ය හා සංගීත කණ්ඩායම් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීත, කථා හා නැටුම් නගා සිටුවීමටත් කටයුතු කරනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ආගම''' : ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජැමෙයිකාවේ නිල ආගමික නිදහස තහවුරු කර ඇත. නිල ආගමක් නැති නමුදු බහුතරය එංගලන්ත සභා පල්ලියට අයත් කිතුනුවෝ වෙති. ඒ හැර රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආදි නිකායවලට අයත් කිතුනුවෝ ද යුදෙව්, හින්දු, මුස්ලිම් හා ඉතියෝපියානු පල්ලියට අයත් බැතිමත්තු ද සිටිති. ගූඪ විද්‍යාත්මක ලබ්ධීන්හි එල්බ ගත්තෝ ද ජැමෙයිකාවේ සිටිති.<br /> <br /> '''හමුදා කටයුතු''' : යුද, ගුවන්, පොලිස් හා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාවලින් හමුදාව සමන්විත වේ.<br /> <br /> '''ප‍්‍රචාරක සේවා''' : එදිනෙදා පළවෙන පුවත්පත් දෙකක් ජැමෙයිකාවේ ඇත . සතිඅන්ත පුවත්පත් පහක් පමණ ඇත. මේ හැර වාර ස`ගරා කිහිපයක් ද පළවේ. ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දෙකකි. ඉන් එකක් මගින් රූපවාහිනී සේවයක් ද පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර තැපැල් සේවයක් ද ඇත. විදුලි සංදේශ කටයුතු මගින් විදේශ රටවල් සමග ද සම්බන්ධතා පවත්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : යුරෝපීයයන්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි අරවක් (Arawak) නම් රතු ඉන්දියානුවන්ගේ වාසභූමිය වූයේ ය. නව ලෝකය ගවේෂණයට ගිය සිය දෙවන චාරිකාවේ දී ජැමෙයිකාව සොයා ගත් (1494) ක‍්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස් එය සැන්තියාගෝ යයි නම් කෙළේ ය. ජැමෙයිකාව යන නාමය අරවක් ඉන්දියානුවන් විසින් වහරන ලද සේමෙකා (Xaymec = වනය හා ජලය සහිත දේශය) යන්න අනුව බි‍්‍රතාන්‍යයන් යොදා ගත් නාමය ය. එහි රත්රන් නොමැතිවීම නිසා ස්පාඤ්ඤ රජය ජැමෙයිකාව ගැන සැලකිලිමත් නොවූයෙන් එය කොලම්බස් පවුල සතු ව පැවතිණ. කොලම්බස්ගේ පුත‍්‍රයාගෙන් ලබාගන්නා ලද බලපත‍්‍රයක් යටතේ ප‍්‍රදේශය නතුකරගෙන 1509 දී ජනාවාස පිහිටුවන ලද්දේ හුවාන් දෙ එස්ක්විල් (Juan de Esquivel) විසිනි.<br /> <br /> 1509 සිට 1655 දක්වා මෙපෙදෙස ස්පාඤ්ඤයන්ට නතු ව තිබිණි. දේශීය ආරාවාක් ඉන්දියානුවන් වනසා දැමූ ස්පාඤ්ඤයෝ ශ‍්‍රමිකයන් සේ අපි‍්‍රකානු වහලූන් රටට ගෙන ආහ. ස්පාඤ්ඤය සතු ව පැවති බටහිර ඉන්දීය දූපත්වලට පහර දුන් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් 1655 දී ජැමෙයිකාව අල්ලා ගන්නා ලදි. 1660 වන විට සියලූ ම ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෝ රටින් පිටමං කරන ලදහ. කඳුකරයට පලා ගිය වහල්ලූ පසුකලක දී මැරූන්ස් (Maroons) නමින් හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන් සතු ඉඩම්වල අයිතියත් නිදහසත් සහතික කළ 1739 ගිවිසුම ඇති කරගන්නා තෙක් මැරූන්වරු බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට විරුද්ධ ව ගරිල්ලා සටන් කළහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ආධාර හා අනුබල ලැබුණේ ස්පාඤ්ඤයෙනි.<br /> <br /> 1661 දක්වා ජැමෙයිකාවේ පැවතියේ හමුදා පාලනයකි. ඉනික්බිති පාලනය භාර ව කැප්ටන් ජනරාල් හා ආණ්ඩුකාර තනතුර හෙබවූවෙක් හා විධායක කවුන්සලයක් ද පත් කරන ලදහ. මෙසමයේ දූපත මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවතිණි. 1670 මැඞ්රිඞ් ගිවිසුමෙන් දිවයිනට බි‍්‍රතාන්‍ය අයිතිය නීත්‍යනුකූලව පිළිගනු ලැබීමෙන් පසුව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ කටයුතු මැඬලන ලදි. අනතුරුව ජැමෙයිකාව ඉංග‍්‍රිසීන්ගේ වහල් වෙළෙඳ කටයුතුවල මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, උක්, ඉන්ඩිගෝ, කොකෝ වගාව හා ඒවා නිෂ්පාදනය දියුණු කෙරිණ. 18 වන ශතවර්ෂය වන විට ජැමෙයිකාව සීනි නිෂ්පාදනය අතින් වැදගත් යටත් විජිතයක් වීම එහි ප‍්‍රතිඵලයකි. ජැමෙයිකාව අත්කර ගැනීමට යළි ප‍්‍රංස හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් දැරූ ප‍්‍රයත්න ව්‍යර්ථ වුණි.ෙ<br /> <br /> 1807 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වහල් වෙළෙඳාම තහනම් කිරීමත් 1883 දී වහලූන්ට පූර්ණ විමුක්තිය සැලසීමත් ජැමෙයිකාවේ වගා කටයුතුවල යෙදුණ වැවිලිකරුවන්ගේ සෞභාග්‍යයට හා සුරක්ෂිතතාවට පහරක් විය. විමුක්තිය ලද වහලූන්ගෙන් සමහරු කඳුකරයට ගොස් ගොවිතැනින් යැපුණාහ. මෙනයින් ශ‍්‍රමිකයින් පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් මතුවිණ. යටත් විජිත නිෂ්පාදනවලට තිබූ තීරුබදු ආරක්ෂණය ද 1846 දී ඉවත් කෙරුණි. මේ හේතු නිසා ඉඩම් හිමි පන්තිය නියෝජනය වූ පාලක මණ්ඩලයේ නොසන්සුන්තා ඇතිවිය. සේවා වියුක්ති ප‍්‍රශ්න, බදුබර, අධිකරණ ක‍්‍රමයේ අක‍්‍රමිකතා, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ නියඟ වැනි ස්වාභාවික උවදුරු අසහනය තීව‍්‍ර කෙළේ ය. 1865 දී මෙරැන්ට් බොක්කේ ඇති වූ කැරැුල්ලක දී මහේස්ත‍්‍රාත්වරයෙක් හා සුදු ජාතිකයෝ 18 දෙනෙක් මරා දමන ලදහ. මාර්ෂල් නීති ක‍්‍රියාත්මක කරමින් අරගල මැඬලූව ද අප‍්‍රසාදයට ලක් වූ ආණ්ඩුකාරවරයා යළි බි‍්‍රතාන්‍යයට කැඳවන ලදි. 1866 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් ජැමෙයිකාව කිරීට විජිතයක් බවට පත්වූ අතර විධායක හා ව්‍යවස්ථාදායක බලතල මෙහෙයවූ නව ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලන, අධිකරණ හා පොදු ජන සේවා කටයුතු ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලදි.<br /> <br /> ලෝක සංග‍්‍රාමවල දී ජැමෙයිකන් ජාතිකයෝ බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාවල සේවය කළහ. යුද්ධ ජැමෙයිකාවට එතරම් බලනොපෑව ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවූ යටත් විජිත සංවර්ධන හා සුභසාධන පනතින් හා අන්‍ය මාර්ගවලින් ලද ආධාර ජැමෙයිකාවේ සංවර්ධන කටයුතුවලට ඉවහල් වුණි.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට නියෝජිත ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් ලබාදීමේ පියවර ගන්නා ලද්දේ 1884 සිට ය. ඒ තෝරා ගත් සාමාජිකයන් 9ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත් කිරීමෙනි. 1944 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද්විමණ්ඩල (Bicameral) ව්‍යවස්ථාදායකයක් ඇතිකිරීම, ස්වදේශීය ඇමතිවරුන් පත් කිරීම හා සර්වජන වැඩිහිටි ඡුන්ද බලය ක‍්‍රියාත්මක විය. නිලධරයන් හා ඇමතිවරුන් ඇතුළත් විධායක කවුන්සලයේ නායකත්වය ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයායි. තෝරාගත් ඇමතිවරුනට 1957 දී දෙපාර්තමේන්තු සම්බන්ධ වගකීම් පවරන ලදි. නිළලත් සාමාජිකයන් 1957 දී විධායක කවුන්සලයෙන් ඉවත් කරන ලද්දෙන් එය අගමැතිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් කැබිනට් මඬුල්ලක් බවට පත්විණි.<br /> 1958 දී ජැමෙයිකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ කැරිබියන් දූපත්වල එකමුතුවක් වූ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සන්ධීය රාජ්‍යයට ඇතුළත් වුව ද 1962 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ කම්කරු පක්ෂය විසින් මෙම සන්ධීය රාජ්‍යයෙන් ඉවත් ව ස්වාධීන ජැමෙයිකා රාජ්‍යය පිහිටුවා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> 1959 පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලද ජැමෙයිකාව 1962 අගෝස්තු 6 දින පූර්ණ ස්වාධීනත්වය ලද්දේ ය. නිදහස ලද පසුව පැවැත්වූ පළමුවන මැතිවරණයෙන් (1967) ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ කම්කරු පක්ෂයයි.<br /> <br /> පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු වූ ජැමෙයිකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හා ඒ ආශ‍්‍රිත ආයතන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද සාමාජිකත්වය දරයි.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%92%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B7%8A_(Jamaican_Creole)&diff=1086 2017-09-20T08:58:13Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ජැමෙයිකාවේ පොදු ජනතාව අතර කතාබහේ දී භාවිත වන භාෂාව ය. මෙය ඉංගී‍්‍රසි භාෂාව පාදක කොට ගෙන ජැමෙයිකාවේ දී 17 වන සියවසෙහි එහි විසූ අපි‍්‍රකාවෙන් ගෙන ආ වහල් ජනයා අතර ක‍්‍රමයෙන් ගොඩනැගුණු සම්මිශ‍්‍ර භාෂාවකි. <br /> <br /> ස්වාමිවරුන් වූ බි‍්‍රතාන්‍යයන් හා සමග අදහස් හුවමාරුවේ දී ස්වාමිවරුන් සරල ඉංගී‍්‍රසියෙන් වහලුන්ට ආමන්ත‍්‍රණය කළ අතර එසේ සරලකරණය වූ ඉංගී‍්‍රසි ව්‍යවහාරය හා සමග ඊබෝ, යොරුබා, අශාන්ති වැනි අපි‍්‍රකානු භාෂාමය වචනත් පසුව ස්පාඤ්ඤ, පෘතුගීසි. හින්දි හා ජැමෙයිකාවේ මුල් පදිංචිකාර අරවාක් ඉන්දියානු භාෂාවේ වචනත් එකතු වීමෙන් කල්යාමේ දී ජැමෙයිකානු කි‍්‍රයෝල් භාෂාව ගොඩනැගුණු බව පෙනේ. <br /> <br /> මුල දී පැහැදිලි ව්‍යාකරණයක් නොතිබුණ මුත් කල්යාමේ දී එම ව්‍යවහාර ස්ථාවරභාවයට පත්වීම නිසා ස්ථාවර ව්‍යාකරණයක් භාෂාවට ලැබුණි. පසුව ආ පරම්පරා විසින් මව්බස ලෙස භාවිතයට ගැනීම හේතුවෙන් එය පැහැදිලි උච්චාරණයක්, ව්‍යාකරණයක් හා වාක්කෝෂයක් සහිත භාෂාවක් බවට පත් වී තිබේ. මුලින් කටවහරේ පමණක් තිබුණු එය කාව්‍ය, ගීත, කථාන්තර ආදිය එයින් ඉදිරිපත් වීමෙන් පසු ඒවා ලියා දැක්වීම හේතුවෙන් සාහිත්‍යයක් ද ගොඩනැගී තිබේ. 1909 දී මුද්‍රණය කරන ලද ක්ලෝඞ් මැකේගේ (Claude Mckay) ‘ජැමෙයිකාවේ ගීත’ (Songs of Jamaica) එබඳු මුල් සාහිත්‍ය කෘතියක් විය. <br /> <br /> වාග්විද්‍යාඥයන් ගණනාවක් විසින් ජැමෙයිකන් කි‍්‍රයෝල භාෂාවේ කථාන්තර, කාව්‍ය ආදිය විග‍්‍රහයට භාජන කරමින් එම භාෂාවේ ව්‍යාකරණ ඇතුළු භාෂා සංස්ථිතිය විමර්ශනයට ලක්කොට ඇත. ජැමෙයිකාව පමණක් නොව අවට රාජ්‍ය කිහිපයක ද විසිරී සිටින්නා වූ ද ලන්ඩනය, නිව්යෝර්ක්, වොෂිංටන් වැනි අගනගරවල ද වෙසෙන ජැමෙයිකන් ජාතිකයන් විසින් ව්‍යවහාර කරන මෙම භාෂාවේ, මිලියන 3.2ක් පමණ ස්වභාෂකයන් ඇතැයි ගණන් බලා ඇත. ජැමෙයිකන් කි‍්‍රයෝලයට විශේෂ සම්භාවනීයත්වයක් සපයමින් බයිබලය ජැමෙයිකන් කි‍්‍රයෝලයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් 2011 දී ඇරඹුණි. ජැමෙයිකාවට නිදහස ලැබීමේ 50 වන සංවත්සරය යෙදෙන 2012 අගෝස්තු මස දී එය පළවීමට නියමිත ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකා කි‍්‍රයෝල්හි ස්වභාවයට උදාහරණ වශයෙන් එය සම්මත ඉංගි‍්‍රසිය හා සංසන්දනය කොට දැක්විය හැකි ය. (මෙම උදාහරණවල කි‍්‍රයෝල් භාෂාවේ නිශ්චිත උච්චාරණය නොව හුදෙක් සංසන්දනය සඳහා පමණක් නිරූපිත උච්චාරණ බව සැලකිය යුතු ය.)<br /> ජැ. කි‍්‍ර. = mi haadbak nau.<br /> ස. ඉං. = I am old now.<br /> ජැ. ක‍්‍රි. = John neva tiif di moni.<br /> ස. ඉං. = John did not steal the money.<br /> ජැ. කි‍්‍ර. = dem pikni de aad lez.<br /> ස. ඉං. = Those children are disobedient.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B6%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%94(Jacobins)&diff=1085 2017-09-20T08:52:01Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>1789 සිදු වූ ප‍්‍රංස විප්ලව සමයේ එරට දේශපාලන කටයුතුවල නිරත වූ ප‍්‍රබල කණ්ඩායමකි. 1793 මැද භාගයේ සිට 1794 මැද දක්වා විප්ලවීය ආණ්ඩුව පවත්වා ගෙන යනු ලැබුවේ මොවුන් විසිනි.<br /> <br /> බි‍්‍රටනි හා ප‍්‍රංසයේ අන් කොටස්වලින් ප‍්‍රංස ස්ටේට්ස් ජනරාල් සංගමයට තේරී පත්වූ නියෝජිතයන් රැස් ව සිය කටයුතු පිළිබඳ සාකච්ඡා පැවැත්වූ වර්සේල්ස්හි පිහිටි බ්‍රෙටන් සමාජය (Club Breton) (1793) ජැකොබින්වරුන්ගේ සංවිධානයේ මූලාරම්භය සේ සැලකේ. ජාතික මණ්ඩලය පැරිස් නගරයට ගෙනගිය පසුව ‘ආණ්ඩු ව්‍යවස්ථාවේ මිත‍්‍ර සංගමය’ (Society of the Friends of the Constitution) නමින් ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලද මුත් එය සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වූයේ ජැකොබින් සමාජය නමිනි. පැරිස් වැසියන් විසින් ජැකොබින්වරුන් යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබූ පූජකවරයන්ගේ තාපසාරාමයක් ව පැවැති ස්ථානයක ඔවුන්ගේ රැස්වීම් පැවැත්වීම ඊට හේතුවිණ.<br /> <br /> විප්ලවයෙන් දිනාගත් දෑ ප‍්‍රතිවිප්ලවීය බලවේගවලින් බේරා රැකගැනීම ජැකොබින්වරුන්ගේ ප‍්‍රධාන අරමුණක් වූයෙන් ආරම්භක ජැකොබින් සංවිධානවලට සාමාජිකයන් තෝරා ගන්නා ලද්දේ ඉතා සුපරීක්ෂාකාරීව ය. කල්යත් ම පාර්ලිමේන්තු නියෝජිතයන් නොව ප‍්‍රංස සමාජයේ බලපෑම් ඇති කළ හැකි කර්මාන්තකරුවෝ ද විද්‍යාඥයන් වැනි කොටස් ද සුළු ධනේශ්වර (බූෂුවා) පාන්තිකයෝ ද ජැකොබින් සමාජයට ඇතුළත් කරගන්නා ලදහ. 1790 වනවිට ප‍්‍රංසය පුරා පිහිටුවන ලද ශාඛා සංවිධානවල සාමාජිකත්ව දහස් ගණනක් විය. ජනතාවට නිරවද්‍ය අවබෝ්ධයක් ලබාදීමෙන් ඔවුන් හරිමග යැවීම සිය මාර්ගෝපදේශක ප‍්‍රතිපත්තිය කරගත් ඔවුහු සමානත්වය හා මහජන පරමාධිපත්‍යය පිළිබඳ අදහස් කුළුගන්වමින් විප්ලවයට පක්ෂ ව මහජන මතය ගොඩනැගීමට වෙහෙසුණහ.<br /> <br /> ප‍්‍රංසයෙන් පලා යාමට XVI ලූවී රජු ගත් අසාර්ථක ප‍්‍රයත්නයෙන් පසුව ඔහුට සිහසුන අහිමි කරවීමට පෙත්සමක් සකස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජැකොබින් සමාජය තුළ මතභේද ඇවිලී මධ්‍යස්ථ මත දැරූවන්ගෙන් සමහරු ඉවත් ව විරුද්ධවාදී කණ්ඩායම්වලට බැඳුණහ. ඉනික්බිති අන්තවාදීන් බලවත් වීමේ ප‍්‍රතිඵලය වූයේ යථාර්ථිතිකවාදී මුල් සාමාජිකයන් නෙරපා හැරීම හෝ ඉවත් වීමයි. මෙම ගැටුම් ජැකොබින්වරුන්ගේ කටයුතු සම්බන්ධ ඓතිහාසික වැදගත්කම සීමා කළ එක් හේතුවක් වී යැයි පැවසේ.<br /> <br /> 1791 දී පැවැත්වූ මැතිවරණවල දී ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයේ හා පැරිස්හි පරිපාලන ආයතනවල බලය දිනූ ජැකොබින්වරු ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත් කිරීම, රාජාඥා හා ඇමතිවරුන්ගේ කටයුතු ගැන පරීක්ෂාකාරී වීම හා මහජන මතය හැඩගැස්වීම ආදිය කෙරේ බලපාමින් විප්ලවීය ජයග‍්‍රහණ රැුකගන්නා කණ්ඩායමක් සේ සිය තත්ත්වය සුරක්ෂිත කරගත්හ.<br /> <br /> 1792 දී රාජාණ්ඩුව පෙරළා දැමූ පසුව විප්ලවය මෙහෙයවන ප‍්‍රධාන කණ්ඩායම බවට පත්වූවෝ ජැකොබින්වරු ය. ප‍්‍රංස සමූහාණ්ඩුව ප‍්‍රකාශයට පත්කිරීමෙන් අනතුරුව ‘Friends of Liberty and Equelity’ (නිදහසේ හා සමානත්වයේ මිත‍්‍රයෝ) යයි නම් ලද ජැකොබින් සමාජයට පැරීසියේ ශ‍්‍රමික කොටස් සහ නව ව්‍යවස්ථාදායකයේ වාමාංශික නියෝජිතයෝ ද බඳවා ගන්නා ලදහ. රජුගේ හිස ගසා දැමීමට හා ජිරෝන්ඩිස්ට්වරුන් බලයෙන් වැටීමට පසුව මොවුහු විප්ලවකාරී ආඥාදායකයක් පිහිටවූහ (1793). ජැකොබින් සමාජවල පනස්දහස ඉක්මවූ සාමාජික සංඛ්‍යාව අතර ස්ත‍්‍රීහු ද වූහ.<br /> <br /> රාජ්‍ය පාලන, ආරක්ෂක හා වෙළෙඳ කටයුතු සම්බන්ධ බලතල සියතට පවරාගත් ජැකොබින්වරු සිය මත නොපිළිගත්තවුන් දේශද්‍රෝහීන් සේ සැලකූහ. නිදහස, සමානත්වය හා සහෝදරත්වය ගැන විශ්වාස කළ ද පොදු ජන අවශ්‍යතා හා ඉල්ලීම් නොසලකමින් පවත්වා ගෙන යනු ලැබූ ආඥාදායකත්වය නිසා එම කාලය භීම රාජ්‍ය සමය (Reign of Terror) නමිනුදු හඳුන්වනු ලැබේ. කලින් ඇමති මණ්ඩලය සතු ව තිබූ බලතල අත්කරගත් මහජන ආරක්ෂක කමිටුවේ නිල දැරූ රෝබෙස්පියර් ජැකොබින්වරුන්ගේ නායකත්වය ගෙන පැරිස් සමාජය මගින් සිය බලපෑම් ව්‍යාප්ත කළේ මෙසමයේ දී ය. ආඥාදායකු ලෙස කටයුතු කළ ඔහුගේ අණපරිදි විප්ලව සමයේ නායකත්වය දැරූවන් ද සහිතව බොහෝ දෙනෙක් මරණයට පත් කරන ලදහ. ඉනික්බිති ජැකොබින් නාමය දැඩි විප්ලවවාදීන් හැඳින්වීමට යොදන ලදි.<br /> <br /> තර්ම්ඩෝරියන් කුමන්ත‍්‍රණය මගින් (1794) රෝබෙස්පියර්ගේ ආඥාදායකත්වය පෙරළා දමා ඔහුගේ හිස ගසා දැමීමෙන් පසුව ජැකොබින් කටයුතුවල මූලස්ථානය වූ පැරිසියන් සමාජය වසා දමනු ලැබී ය. ජැකොබින්වරු ජනතාවගේ දෝෂ දර්ශනයට පාත‍්‍ර වූහ. ශාඛා සංවිධාන විසුරුවා හරින ලදි. ආඥාවක් මගින් පැරිස් සමාජය නිල වශයෙන් තහනම් කරනු ලැබූ පසුව ද ජැකොබින් මතවාදීහු ඒ ඒ තැන්වල රැස්වීම් පැවැත්වූහ. නීතියෙන් තහනම් වුව ද 18 වන ශතවර්ෂයේ අවසානය දක්වා පළාත්බද සමාජවල ජැකොබින්වාදී බලපෑම් තිබුණු බව පළවේ.<br /> <br /> ප‍්‍රංස විප්ලව සමයේ එංගලන්තයේ හා අනිත් රටවල සිටි රැඩිකල්වාදීන්ට ද මේ නම භාවිත විය.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%8A1_(Jacksonville)&diff=1084 2017-09-20T08:50:21Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ඇ.එ.ජ.යේ ෆ්ලොරීඩා ප‍්‍රාන්තයේ ඊසානදිග ප‍්‍රදේශයේ ඩුවෝල් කෝරලයට අයත්, සාන්ත ජෝන්ස් ගංගාව අත්ලාන්තික් සාගරයට වැටෙන මුවදොරෙහි පිහිටි නගරයකි. මියාමියට කිමී. 547ක් උතුරින් ද ජෝර්ජියා ප‍්‍රාන්තයට කිමී. 40ක් දකුණින් ද ඇති ජැක්සන්විල් උ.අ. 30‘19. හා බ.දේ. 81‘40. හි පිහිටා ඇත. 1968 පැවැති ජනමත විචාරණයෙන් පසු ඩුවෝල් කෝරලයට අයත් බොහෝ ප‍්‍රදේශ මෙම නගරයට එක් වීමත් සමග මෙය ඇමෙරිකාවේ විශාල ම භූමි ප‍්‍රදේශයක් සහ වැඩි ම ජනගහනයක් සිටින නගරයක් බවට පත් විය. ඒ අනුව ව.කිමී. 2,178ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් මෙම නගරයේ ජනගහනය (2010) 821,784ක් විය. නගරයේ නිල වෙබ් අඩවිය (2012 දී) http://www.coj.net නමි.<br /> <br /> ස්පාඤ්ඤයේ යටත් විජිතයක් වශයෙන් පැවැති ෆ්ලොරීඩා ප‍්‍රාන්තය 1821 දී නිදහස් කර ගැනීමෙන් අනතුරුව 1822 දී මෙම නගරය පිහිටුවනු ලැබී ය. ඇමෙරිකාවේ 7 වන ජනාධිපති වූ ෆ්ලොරීඩාවේ මුල් ම හමුදා නායකත්වය ඉසිලූ ඇන්ඩ‍්‍රෑ ජැක්සන් (බ.) සිහිපත් කරනු වස් නගරයට මෙම නම තබා ඇත.<br /> <br /> 1860 ගණන්වල පැවැති ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධයෙන් පසු මෙහි පිහිටි වරාය හේතුවෙන් ජැක්සන්විල් මහත් දියුණුවකට පත් විය. නමුත් 1888 දී කහඋණ වසංගතය ප‍්‍රදේශය වෙළාගත් අතර 1901 දී ඇති වූ මහා ගින්නක් හේතුවෙන් නගරයට බලවත් හානි සිදුවිය. <br /> <br /> ෆ්ලොරීඩා ප‍්‍රාන්තයට අයත් ප‍්‍රධාන ම කාර්මික, ආර්ථික, රක්ෂණ, සංචාරක සහ භාණ්ඩ ප‍්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානය වන ජැක්සන්විල් එහි ඇති නාවික හා ගුවන් සේවා හේතුවෙන් වඩාත් දියුණුවට පත් ව ඇත. <br /> <br /> නාගරික ශ‍්‍රවණාගාරය, සාන්ත ජෝන්ස් ගංගා උද්‍යානය හා ඊට සම්බන්ධ බෝට්ටු වරාය, සත්ත්වෝද්‍යානය, කී‍්‍රඩා සංකීර්ණය, ජෝන්ස් විද්‍යාලය (1918), ජැක්සන්විල් විශ්වවිද්‍යාලය (1934), ෆ්ලොරීඩා කනිෂ්ඨ විද්‍යාලය (1966), උතුරු ෆ්ලොරීඩා විශ්වවිද්‍යාලය (1972), කියුමර් කලාභවන, ජැක්සන්විල් කලා කෞතුකාගාරය, හේඩන් බර්න්ස් පුස්තකාලය ඇතුළු අධ්‍යාපනික හා සංස්කෘතික ආයතන රැසක් මෙහි ඇත.<br /> <br /> <br /> '''ජැක්සන්විල්2 (Jacksonville)'''. ඇ.එ.ජ.යේ, ඉලිනොයි (Illinois) ප‍්‍රාන්තයේ බටහිර මධ්‍යම, මෝර්ගන් කෝරලයේ (Morgen County) අගනගරය මෙනමින් හැඳින්වේ. උ.අ. 39‘43'55&quot; හා බ.දේ. 90‘14'4&quot; හි පිහිටි ව.කිමී. 26ක භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් මෙහි ජනගහනය (2010) 19,446කි. <br /> <br /> 1825 දී මෝර්ගන් කෝරලයේ ප‍්‍රධාන නගරය වශයෙන් මෙය නම් කරන ලද්දේ එරට 7වන ජනාධිපති වූ ඇන්ඩ‍්‍රෑ ජැක්සන්ගේ (බ.) නාමයට ගෞරව වශයෙනි. එතැන් පටන් ඉලිනොයි ප‍්‍රාන්තයේ ප‍්‍රධාන ආගමික හා අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් මෙය පවතී. ඉලිනෝයි ප‍්‍රාන්තයේ සෙසු නගරවලට වඩා පාසල් සහ රාජ්‍ය ආයතන මෙහි පිහිටා ඇත. <br /> <br /> 1829 දී ඇරැඹි ඉලිනොයි කොලීජිය ප‍්‍රාන්තයේ පළමු උපාධි ආයතනයයි. ජැක්සන්විල් කාන්තා ඇකඩමිය (1830) සහ 1864 දී ඇරැඹි පුස්තකාලය පසුව ඉලිනොයි කොලීජයේ ම කොටස් බවට පත් විය. 1846 දී ඉලිනොයි කාන්තා අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථානය (Illinois Conference Female Academy) මෙතෝදිස්ත බිෂොප් පාසල (Methodist Episcopel School) බවට උසස් කරනු ලැබී ය.<br /> <br /> අංග විකල පුද්ගලයන් සඳහා පිහිටුවා ඇති රාජ්‍ය ආයතන කිහිපයක් ජැක්සන්විල්හි ඇත. ඒ අතර බිහිරි අය සඳහා 1839 දී ඇරැඹි ඉලිනොයි බිහිරි විද්‍යාලයත් (Illinois School for the Deaf), 1846 දී පිහිටවූ ජැක්සන්විල් මානසික සෞඛ්‍ය සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයත් (Jacksonville Mental Health and Development Centre), 1849 දී අන්ධ පුද්ගලයන් සඳහා පිහිටවූ ඉලිනොයි අන්ධ විද්‍යාලයත් (Illinois Braille and Sight Saving School) ප‍්‍රධාන ය. <br /> <br /> දියුණු කෘෂිකාර්මික ප‍්‍රදේශයක් සඳහා වූ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් ජැක්සන්විල් ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. ආහාර සැකසීම, පොත්බැඳීම, කතුරු ඔන්චිල්ලා තැනීම සහ පොලිතීන් කොළ සෑදීම ආදි නිෂ්පාදන මෙහි සිදු කෙරේ. <br /> <br /> නගරයේ නිල වෙබ් අඩවිය (2012 අපේ‍්‍රල්) www.jacksonvilleil.com නමි.<br /> <br /> <br /> '''ජැක්සන්විල්3 (Jacksonville)'''. ඇ.එ.ජ.යේ ආර්කන්සාස් (Arkansas) ප‍්‍රාන්ත මධ්‍යයෙහි ඇති, පුලාස්කි (Pulaski) කෝරලයට අයත් නගරයකි. උ.අ. 34‘52'13&quot; හා බ.දේ. 92‘06'55&quot; හි පිහිටි ව.කීමී. 28ක පමණ භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් ජැක්සන්විල්හි ජනගහනය (2010) 28,364කි. <br /> <br /> 1860 දී කයිරෝ සහ ෆුල්ටන් දුම්රිය මාවත තැනීමේ දී ඊට අවශ්‍ය ඉඩම් පරිත්‍යාග කළ ඉඩම් හිමි නිකලස් ජැක්සන් (Nicholas Jackson) සිහිකරනු වස් 1870 දී මෙම නම යොදන ලදි. දුම්රිය ඩිපෝව තැනීමත් සමග අවට ප‍්‍රදේශය ජනාකීර්ණ වූ අතර 1941 දී නගරය සංස්ථාපිත කෙරිණ. මුල් වකවානුවෙහි මෙම නගරය කෘෂිකාර්මික ද්‍රව්‍ය බෙදාහරින මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් පැවැතිණ.<br /> <br /> දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාම සමයෙහි සිට අවි ආයුධ නිෂ්පාදනය සඳහා අවශ්‍ය කර්මාන්තශාලා ඉදිකිරීමත් සමග මෙය ක‍්‍රමයෙන් කාර්මික ප‍්‍රදේශයක් බවට පත් විය. 1950න් පසු උතුරු ප‍්‍රදේශයෙහි ඉදි කළ ලිට්ල් රොක් ගුවන් හමුදා මධ්‍යස්ථානය සහ මිසයිල සංකීර්ණ හේතුවෙන් නගරය තවදුරටත් දියුණුවට පත්විය. <br /> <br /> ඓතිහාසික ස්ථාන පිළිබඳ ජාතික ලේඛනයෙහි සඳහන් වන ආර්කන්ස් යුද්ධෝපකරණ නිෂ්පාදනාගාරයේ මුරකුටිය ද යුද ඉතිහාසය පිළිබඳ කෞතුකාගාරය ද ජැක්සන්විල්හි පිහිටා ඇත. <br /> <br /> වත්මනෙහි (2012 අපේ‍්‍රල්) මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය www.cityofjacksonville.net නමි.<br /> <br /> <br /> '''ජැක්සන්විල්4 (Jacksonville)'''. ඇ.එ.ජ.යේ, උතුරු කැරොලිනා (North Carolina) ප‍්‍රාන්තයේ ගිනිකොන පිහිටි, ඔන්ස්ලෝ කෝරලයට (Onslow County) අයත් නිව් රිවර් (New River) අසබඩ නගරයකි. මුලින් එනම්, 1757 දී පමණ මෙහි නම වූයේ වොට්ලන්ඞ්ස් ෆෙරී ය (Watland's Ferry). පසුව එය කොර්ට්හවුස් නමින් ප‍්‍රකට විය. 1842 සිට ව්‍යවහාරයට පැමිණි ජැක්සන්විල් යන්න යොදන ලද්දේ ඇමෙරිකාවේ 7 වන ජනාධිපති ව සිටි ඇන්ඩ‍්‍රෑ ජැක්සන්ගේ (බ.) නාමයට ගරු කිරීමක් වශයෙනි.<br /> <br /> 1942 වන තුරු මෙය පැවැතියේ සතුන් දඩයමට සහ ධීවර කර්මාන්තයට ප‍්‍රකට කුඩා නගරයක් වශයෙනි (1940 ජනගහනය 873කි). අනතුරුව නිව් රිවර් නාවික කඳවුර පිහිටුවීමත් සමග නගරයේ ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් විය. ජැක්සන්විල් වඩාත් ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලන්නේ නාවික සෙබළුන් පුහුණු කෙරෙන හා නාවික කදවුරු පිහිටි ප‍්‍රදේශයක් වශයෙනි. ප‍්‍රදේශය ජනාකීර්ණත්වයට පත් වූයේ නාවික භටයන් පදිංචියට පැමිණීම සහ විශ‍්‍රාම ගිය නාවික භටයන් පදිංචිවීම හේතුවෙනි. <br /> <br /> 1965 දී කෝස්ටල් කැරොලිනා කොමියුනිටි කොලීජිය ආරම්භ කෙරිණ. හෝෆ්මන් නමැති රක්ෂිත වනය නගරයට ඊසාන දිගින් පිහිටා ඇත. <br /> <br /> උ.අ. 34‘45'35&quot; හා බ.දේ. 77‘24'35&quot; හි පිහිටි ව.කිමී. 117ක භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් ජැක්සන්විල්හි ජනගහනය (2012) 70,145කි. වත්මනෙහි (2012 අපේ‍්‍රල්) මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය www.ci.jacksonville.nc.us නමි.<br /> <br /> <br /> '''ජැක්සන්විල්5 (Jacksonville)'''. ඇ.එ.ජ.යේ, ඔරිගන් (Oregon) ප‍්‍රාන්තයේ නිරිතදිග, ජැක්සන් කෝරලයේ නගරයකි. මෙඞ්ෆර්ඞ් නගරයට කිමී. කිහිපයක් බටහිරින් උ.අ. 42‘18'52&quot; හා බ.දේ. 122‘58'2&quot; අතර පිහිටි ජැක්සන්විල් භූමි ප‍්‍රමාණය ව.කිමී. 5ක් පමණ වේ. නගරය අසලින් ගලා බසින් කුඩා ජැක්සන් නදිය (Jackson Greek) හේතුවෙන් නගරයට මේ නම ලැබී ඇත. නදියට එම නම ලැබී ඇත්තේ එහි පැමිණි එනමින් යුත් දේශගවේශකයකු හේතුවෙනි. <br /> (වැදගත් ස්ථානයක් සහිත පින්තූරයක්)<br /> <br /> 1851-52 සමයෙහි දී ජැක්සන් ගංගාව දිගේ පිහිටි රන් නිධි ලබා ගැනීමට පැමිණි ජනයාගෙන් ඇරඹුණු මෙම නගරය 1884 සිට ජැක්සන් කෝරලයේ අගනගරය බවට පත් ව තිබී 1920 පමණ වන විට රන් කර්මාන්තය පහත වැටීම නිසා තම බලගතු බව හීන වූයෙන් 1927 සිට කෝරලයේ ප‍්‍රධාන නගරය බවට පත් වූයේ මෙඞ්ෆර්ඞ් ය.<br /> <br /> ඔරිගන් ප‍්‍රාන්තයේ ඇති ඓතිහාසික ජනපදවලින් වැඩිපුර ම පුරාවස්තු ශේෂ ව පවත්නා ප‍්‍රදේශය වශයෙන් ජැක්සන්විල් ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. රන් නිධි කැණීම් සඳහා භාවිත උපකරණ, සංරක්ෂිත කරත්ත ආදි පුරාවස්තු ජැක්සන්විල් කෞතුකාගරයෙහි තැන්පත් කොට ඇත. ප‍්‍රදේශයේ පැරණි උසාවි සංකීර්ණය 1884 සිට මෙලෙස කෞතුකාගාරය වශයෙන් භාවිත කෙරේ. <br /> <br /> 1850-1860 යන දශකයන්හි ඉදිකොට ඇති බීක්මන් හවුස් සහ බීක්මන් බැංකුව, මැක්කුලී හවුස් (දැනට බෝනික්කන් සඳහා වූ කෞතුකාගාරය), මෙතොදිස්ත සහ කතෝලික පල්ලි ආදි ඉපැරණි ගොඩනැගිලි සංරක්ෂණය කොට ඇත. 1880 දී ඉදිකොට ඇති ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද හෝටලය සහ හිල්සයිඞ් රඟහල වනාහි සංගීතය සහ කලා උත්සව සඳහා වෙන් ව පැවැති ස්ථාන වේ. <br /> <br /> ජැක්සන්විල්හි රන්නිධි අවසන් වීමත් 1884 දී ඉදි කළ දුම්රිය මාර්ගය නගරය මගහැර යාමත් නිසා මෙහි ආර්ථික සංවර්ධනය මන්දගාමී විය. මෙමගින් සිදු වූ අනපේක්ෂිත වාසියක් වූයේ ප‍්‍රදේශයේ තිබූ පැරණි ගොඩනැගිලි ආරක්ෂා වීමයි. මෙබඳු ඉපැරණි ගොඩනැගිලි සියයක් පමණ ආවරණය වන පරිදි ඇමෙරිකාවේ ‘ජාතික ඓතිහාසික දිස්ති‍්‍රක්කයක්’ වශයෙන් ජැක්සන්විල් 1966 දී ප‍්‍රකාශයට පත් කෙරිණ. <br /> <br /> කැලිෆෝනියා ප‍්‍රාන්තයේ සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ සිට පැමිණි චීන සංක‍්‍රමණිකයන් විසින් ආරම්භ කෙරුණු 1850-60 දශකවලට අයත් ප‍්‍රථම චීන නගරය (China Town) ජැක්සන්විල්හි කැණීම්වල දී 2004 දී හමු වී ඇත. ප‍්‍රදේශයේ කරන ලද කැණීම්වලින් චීන කාසි, කැඩුණු බඳුන්, තේ කෝප්ප, අතින් තැනූ බෝතල්, අබිං ශේෂ ආදිය සොයා ගෙන ඇත.<br /> <br /> ජනගහනය 2,800ක් පමණ වන මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය (2012 අපේ‍්‍රල්) www.cityofjacksonvilleoregon.com නමි. <br /> <br /> <br /> උස්ගොඩ ධම්මගරු හිමි<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%8A1_(Jacksonville)&diff=1083 2017-09-20T08:46:16Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ඇ.එ.ජ.යේ ෆ්ලොරීඩා ප‍්‍රාන්තයේ ඊසානදිග ප‍්‍රදේශයේ ඩුවෝල් කෝරලයට අයත්, සාන්ත ජෝන්ස් ගංගාව අත්ලාන්තික් සාගරයට වැටෙන මුවදොරෙහි පිහිටි නගරයකි. මියාමියට කිමී. 547ක් උතුරින් ද ජෝර්ජියා ප‍්‍රාන්තයට කිමී. 40ක් දකුණින් ද ඇති ජැක්සන්විල් උ.අ. 30019. හා බ.දේ. 81040. හි පිහිටා ඇත. 1968 පැවැති ජනමත විචාරණයෙන් පසු ඩුවෝල් කෝරලයට අයත් බොහෝ ප‍්‍රදේශ මෙම නගරයට එක් වීමත් සමග මෙය ඇමෙරිකාවේ විශාල ම භූමි ප‍්‍රදේශයක් සහ වැඩි ම ජනගහනයක් සිටින නගරයක් බවට පත් විය. ඒ අනුව ව.කිමී. 2,178ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් මෙම නගරයේ ජනගහනය (2010) 821,784ක් විය. නගරයේ නිල වෙබ් අඩවිය (2012 දී) http://www.coj.net නමි.<br /> <br /> ස්පාඤ්ඤයේ යටත් විජිතයක් වශයෙන් පැවැති ෆ්ලොරීඩා ප‍්‍රාන්තය 1821 දී නිදහස් කර ගැනීමෙන් අනතුරුව 1822 දී මෙම නගරය පිහිටුවනු ලැබී ය. ඇමෙරිකාවේ 7 වන ජනාධිපති වූ ෆ්ලොරීඩාවේ මුල් ම හමුදා නායකත්වය ඉසිලූ ඇන්ඩ‍්‍රෑ ජැක්සන් (බ.) සිහිපත් කරනු වස් නගරයට මෙම නම තබා ඇත.<br /> <br /> 1860 ගණන්වල පැවැති ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධයෙන් පසු මෙහි පිහිටි වරාය හේතුවෙන් ජැක්සන්විල් මහත් දියුණුවකට පත් විය. නමුත් 1888 දී කහඋණ වසංගතය ප‍්‍රදේශය වෙළාගත් අතර 1901 දී ඇති වූ මහා ගින්නක් හේතුවෙන් නගරයට බලවත් හානි සිදුවිය. <br /> <br /> ෆ්ලොරීඩා ප‍්‍රාන්තයට අයත් ප‍්‍රධාන ම කාර්මික, ආර්ථික, රක්ෂණ, සංචාරක සහ භාණ්ඩ ප‍්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානය වන ජැක්සන්විල් එහි ඇති නාවික හා ගුවන් සේවා හේතුවෙන් වඩාත් දියුණුවට පත් ව ඇත. <br /> <br /> නාගරික ශ‍්‍රවණාගාරය, සාන්ත ජෝන්ස් ගංගා උද්‍යානය හා ඊට සම්බන්ධ බෝට්ටු වරාය, සත්ත්වෝද්‍යානය, කී‍්‍රඩා සංකීර්ණය, ජෝන්ස් විද්‍යාලය (1918), ජැක්සන්විල් විශ්වවිද්‍යාලය (1934), ෆ්ලොරීඩා කනිෂ්ඨ විද්‍යාලය (1966), උතුරු ෆ්ලොරීඩා විශ්වවිද්‍යාලය (1972), කියුමර් කලාභවන, ජැක්සන්විල් කලා කෞතුකාගාරය, හේඩන් බර්න්ස් පුස්තකාලය ඇතුළු අධ්‍යාපනික හා සංස්කෘතික ආයතන රැසක් මෙහි ඇත.<br /> <br /> <br /> '''ජැක්සන්විල්2 (Jacksonville)'''. ඇ.එ.ජ.යේ, ඉලිනොයි (Illinois) ප‍්‍රාන්තයේ බටහිර මධ්‍යම, මෝර්ගන් කෝරලයේ (Morgen County) අගනගරය මෙනමින් හැඳින්වේ. උ.අ. 39043'55&quot; හා බ.දේ. 90014'4&quot; හි පිහිටි ව.කිමී. 26ක භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් මෙහි ජනගහනය (2010) 19,446කි. <br /> <br /> 1825 දී මෝර්ගන් කෝරලයේ ප‍්‍රධාන නගරය වශයෙන් මෙය නම් කරන ලද්දේ එරට 7වන ජනාධිපති වූ ඇන්ඩ‍්‍රෑ ජැක්සන්ගේ (බ.) නාමයට ගෞරව වශයෙනි. එතැන් පටන් ඉලිනොයි ප‍්‍රාන්තයේ ප‍්‍රධාන ආගමික හා අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් මෙය පවතී. ඉලිනෝයි ප‍්‍රාන්තයේ සෙසු නගරවලට වඩා පාසල් සහ රාජ්‍ය ආයතන මෙහි පිහිටා ඇත. <br /> <br /> 1829 දී ඇරැඹි ඉලිනොයි කොලීජිය ප‍්‍රාන්තයේ පළමු උපාධි ආයතනයයි. ජැක්සන්විල් කාන්තා ඇකඩමිය (1830) සහ 1864 දී ඇරැඹි පුස්තකාලය පසුව ඉලිනොයි කොලීජයේ ම කොටස් බවට පත් විය. 1846 දී ඉලිනොයි කාන්තා අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථානය (Illinois Conference Female Academy) මෙතෝදිස්ත බිෂොප් පාසල (Methodist Episcopel School) බවට උසස් කරනු ලැබී ය.<br /> <br /> අංග විකල පුද්ගලයන් සඳහා පිහිටුවා ඇති රාජ්‍ය ආයතන කිහිපයක් ජැක්සන්විල්හි ඇත. ඒ අතර බිහිරි අය සඳහා 1839 දී ඇරැඹි ඉලිනොයි බිහිරි විද්‍යාලයත් (Illinois School for the Deaf), 1846 දී පිහිටවූ ජැක්සන්විල් මානසික සෞඛ්‍ය සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයත් (Jacksonville Mental Health and Development Centre), 1849 දී අන්ධ පුද්ගලයන් සඳහා පිහිටවූ ඉලිනොයි අන්ධ විද්‍යාලයත් (Illinois Braille and Sight Saving School) ප‍්‍රධාන ය. <br /> <br /> දියුණු කෘෂිකාර්මික ප‍්‍රදේශයක් සඳහා වූ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් ජැක්සන්විල් ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. ආහාර සැකසීම, පොත්බැඳීම, කතුරු ඔන්චිල්ලා තැනීම සහ පොලිතීන් කොළ සෑදීම ආදි නිෂ්පාදන මෙහි සිදු කෙරේ. <br /> <br /> නගරයේ නිල වෙබ් අඩවිය (2012 අපේ‍්‍රල්) www.jacksonvilleil.com නමි.<br /> <br /> <br /> '''ජැක්සන්විල්3 (Jacksonville)'''. ඇ.එ.ජ.යේ ආර්කන්සාස් (Arkansas) ප‍්‍රාන්ත මධ්‍යයෙහි ඇති, පුලාස්කි (Pulaski) කෝරලයට අයත් නගරයකි. උ.අ. 34052'13&quot; හා බ.දේ. 92006'55&quot; හි පිහිටි ව.කීමී. 28ක පමණ භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් ජැක්සන්විල්හි ජනගහනය (2010) 28,364කි. <br /> <br /> 1860 දී කයිරෝ සහ ෆුල්ටන් දුම්රිය මාවත තැනීමේ දී ඊට අවශ්‍ය ඉඩම් පරිත්‍යාග කළ ඉඩම් හිමි නිකලස් ජැක්සන් (Nicholas Jackson) සිහිකරනු වස් 1870 දී මෙම නම යොදන ලදි. දුම්රිය ඩිපෝව තැනීමත් සමග අවට ප‍්‍රදේශය ජනාකීර්ණ වූ අතර 1941 දී නගරය සංස්ථාපිත කෙරිණ. මුල් වකවානුවෙහි මෙම නගරය කෘෂිකාර්මික ද්‍රව්‍ය බෙදාහරින මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් පැවැතිණ.<br /> <br /> දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාම සමයෙහි සිට අවි ආයුධ නිෂ්පාදනය සඳහා අවශ්‍ය කර්මාන්තශාලා ඉදිකිරීමත් සමග මෙය ක‍්‍රමයෙන් කාර්මික ප‍්‍රදේශයක් බවට පත් විය. 1950න් පසු උතුරු ප‍්‍රදේශයෙහි ඉදි කළ ලිට්ල් රොක් ගුවන් හමුදා මධ්‍යස්ථානය සහ මිසයිල සංකීර්ණ හේතුවෙන් නගරය තවදුරටත් දියුණුවට පත්විය. <br /> <br /> ඓතිහාසික ස්ථාන පිළිබඳ ජාතික ලේඛනයෙහි සඳහන් වන ආර්කන්ස් යුද්ධෝපකරණ නිෂ්පාදනාගාරයේ මුරකුටිය ද යුද ඉතිහාසය පිළිබඳ කෞතුකාගාරය ද ජැක්සන්විල්හි පිහිටා ඇත. <br /> <br /> වත්මනෙහි (2012 අපේ‍්‍රල්) මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය www.cityofjacksonville.net නමි.<br /> <br /> <br /> '''ජැක්සන්විල්4 (Jacksonville)'''. ඇ.එ.ජ.යේ, උතුරු කැරොලිනා (North Carolina) ප‍්‍රාන්තයේ ගිනිකොන පිහිටි, ඔන්ස්ලෝ කෝරලයට (Onslow County) අයත් නිව් රිවර් (New River) අසබඩ නගරයකි. මුලින් එනම්, 1757 දී පමණ මෙහි නම වූයේ වොට්ලන්ඞ්ස් ෆෙරී ය (Watland's Ferry). පසුව එය කොර්ට්හවුස් නමින් ප‍්‍රකට විය. 1842 සිට ව්‍යවහාරයට පැමිණි ජැක්සන්විල් යන්න යොදන ලද්දේ ඇමෙරිකාවේ 7 වන ජනාධිපති ව සිටි ඇන්ඩ‍්‍රෑ ජැක්සන්ගේ (බ.) නාමයට ගරු කිරීමක් වශයෙනි.<br /> <br /> 1942 වන තුරු මෙය පැවැතියේ සතුන් දඩයමට සහ ධීවර කර්මාන්තයට ප‍්‍රකට කුඩා නගරයක් වශයෙනි (1940 ජනගහනය 873කි). අනතුරුව නිව් රිවර් නාවික කඳවුර පිහිටුවීමත් සමග නගරයේ ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් විය. ජැක්සන්විල් වඩාත් ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලන්නේ නාවික සෙබළුන් පුහුණු කෙරෙන හා නාවික කදවුරු පිහිටි ප‍්‍රදේශයක් වශයෙනි. ප‍්‍රදේශය ජනාකීර්ණත්වයට පත් වූයේ නාවික භටයන් පදිංචියට පැමිණීම සහ විශ‍්‍රාම ගිය නාවික භටයන් පදිංචිවීම හේතුවෙනි. <br /> <br /> 1965 දී කෝස්ටල් කැරොලිනා කොමියුනිටි කොලීජිය ආරම්භ කෙරිණ. හෝෆ්මන් නමැති රක්ෂිත වනය නගරයට ඊසාන දිගින් පිහිටා ඇත. <br /> <br /> උ.අ. 34045'35&quot; හා බ.දේ. 77024'35&quot; හි පිහිටි ව.කිමී. 117ක භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් ජැක්සන්විල්හි ජනගහනය (2012) 70,145කි. වත්මනෙහි (2012 අපේ‍්‍රල්) මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය www.ci.jacksonville.nc.us නමි.<br /> <br /> <br /> '''ජැක්සන්විල්5 (Jacksonville)'''. ඇ.එ.ජ.යේ, ඔරිගන් (Oregon) ප‍්‍රාන්තයේ නිරිතදිග, ජැක්සන් කෝරලයේ නගරයකි. මෙඞ්ෆර්ඞ් නගරයට කිමී. කිහිපයක් බටහිරින් උ.අ. 42018'52&quot; හා බ.දේ. 122058'2&quot; අතර පිහිටි ජැක්සන්විල් භූමි ප‍්‍රමාණය ව.කිමී. 5ක් පමණ වේ. නගරය අසලින් ගලා බසින් කුඩා ජැක්සන් නදිය (Jackson Greek) හේතුවෙන් නගරයට මේ නම ලැබී ඇත. නදියට එම නම ලැබී ඇත්තේ එහි පැමිණි එනමින් යුත් දේශගවේශකයකු හේතුවෙනි. <br /> (වැදගත් ස්ථානයක් සහිත පින්තූරයක්)<br /> <br /> 1851-52 සමයෙහි දී ජැක්සන් ගංගාව දිගේ පිහිටි රන් නිධි ලබා ගැනීමට පැමිණි ජනයාගෙන් ඇරඹුණු මෙම නගරය 1884 සිට ජැක්සන් කෝරලයේ අගනගරය බවට පත් ව තිබී 1920 පමණ වන විට රන් කර්මාන්තය පහත වැටීම නිසා තම බලගතු බව හීන වූයෙන් 1927 සිට කෝරලයේ ප‍්‍රධාන නගරය බවට පත් වූයේ මෙඞ්ෆර්ඞ් ය.<br /> <br /> ඔරිගන් ප‍්‍රාන්තයේ ඇති ඓතිහාසික ජනපදවලින් වැඩිපුර ම පුරාවස්තු ශේෂ ව පවත්නා ප‍්‍රදේශය වශයෙන් ජැක්සන්විල් ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. රන් නිධි කැණීම් සඳහා භාවිත උපකරණ, සංරක්ෂිත කරත්ත ආදි පුරාවස්තු ජැක්සන්විල් කෞතුකාගරයෙහි තැන්පත් කොට ඇත. ප‍්‍රදේශයේ පැරණි උසාවි සංකීර්ණය 1884 සිට මෙලෙස කෞතුකාගාරය වශයෙන් භාවිත කෙරේ. <br /> <br /> 1850-1860 යන දශකයන්හි ඉදිකොට ඇති බීක්මන් හවුස් සහ බීක්මන් බැංකුව, මැක්කුලී හවුස් (දැනට බෝනික්කන් සඳහා වූ කෞතුකාගාරය), මෙතොදිස්ත සහ කතෝලික පල්ලි ආදි ඉපැරණි ගොඩනැගිලි සංරක්ෂණය කොට ඇත. 1880 දී ඉදිකොට ඇති ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද හෝටලය සහ හිල්සයිඞ් රඟහල වනාහි සංගීතය සහ කලා උත්සව සඳහා වෙන් ව පැවැති ස්ථාන වේ. <br /> <br /> ජැක්සන්විල්හි රන්නිධි අවසන් වීමත් 1884 දී ඉදි කළ දුම්රිය මාර්ගය නගරය මගහැර යාමත් නිසා මෙහි ආර්ථික සංවර්ධනය මන්දගාමී විය. මෙමගින් සිදු වූ අනපේක්ෂිත වාසියක් වූයේ ප‍්‍රදේශයේ තිබූ පැරණි ගොඩනැගිලි ආරක්ෂා වීමයි. මෙබඳු ඉපැරණි ගොඩනැගිලි සියයක් පමණ ආවරණය වන පරිදි ඇමෙරිකාවේ ‘ජාතික ඓතිහාසික දිස්ති‍්‍රක්කයක්’ වශයෙන් ජැක්සන්විල් 1966 දී ප‍්‍රකාශයට පත් කෙරිණ. <br /> <br /> කැලිෆෝනියා ප‍්‍රාන්තයේ සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ සිට පැමිණි චීන සංක‍්‍රමණිකයන් විසින් ආරම්භ කෙරුණු 1850-60 දශකවලට අයත් ප‍්‍රථම චීන නගරය (China Town) ජැක්සන්විල්හි කැණීම්වල දී 2004 දී හමු වී ඇත. ප‍්‍රදේශයේ කරන ලද කැණීම්වලින් චීන කාසි, කැඩුණු බඳුන්, තේ කෝප්ප, අතින් තැනූ බෝතල්, අබිං ශේෂ ආදිය සොයා ගෙන ඇත.<br /> <br /> ජනගහනය 2,800ක් පමණ වන මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය (2012 අපේ‍්‍රල්) www.cityofjacksonvilleoregon.com නමි. <br /> <br /> <br /> උස්ගොඩ ධම්මගරු හිමි<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A,_%E0%B6%B8%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%9D%E0%B7%83%E0%B7%86%E0%B7%8A_(Jackson,_Michael_Joseph)_(1958.08.29-2009.06.25)&diff=1052 2017-09-18T10:41:36Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div>ලෝක ජනප‍්‍රිය සංගීතයේ රජු වශයෙන් අභිවාදනයට පාත‍්‍ර වූ ද එදා මෙදා තුර ලොව බිහිවූ ඉතා ම සාර්ථක ප‍්‍රාසාංගික ශිල්පියා ලෙස ගිනස් වාර්තා පොතෙහි නම රැන්දූ ගායකයා ය; ගේය පද රචකයකයා ය; ශබ්දවාහිනී තැටි නිෂ්පාදකවරයා ය; තනු රචකයා යත නැටුම් ශිල්පියා ය; නර්තන රචකයා ය, නළුවා ය; ව්‍යාපාරිකයා ය; පරහිතකාමී සමාජ සේවකයා ය. <br /> <br /> (පින්තූරය)<br /> <br /> ඇ.එ.ජ.යේ ඉන්දියානා ප‍්‍රාන්තයේ චිකාගෝ බද ගැරි නුවර කළු ඇමෙරිකානු කම්කරු පන්ති පවුලක මෙතෙමේ උපත ලද්දේ දරුවන් දස දෙනකුගේ පවුලක අටවැන්නා ලෙසිනි. මොහුගේ පියා යකඩ මෝලක කම්කරුවකු වූ ජෝසෆ් වෝල්ටර් ‘ජෝ’ ජැක්සන් විය. මව කැතරින් ඊස්තර් ස්ක‍්‍රෑස් වූවා ය. පියා ‘ෆොල්ක්න්’ නම් වූ ‘රිද්ම් හා බ්ලූ’ (R&amp;B) සංගීත කණ්ඩායමකට සම්බන්ධ ව සිටියේ ය. ඔහු දරුවන් ශික්ෂණය කිරීමට අනුගමනය කළ දැඩි කායික, වාචසික හා මානසික දණ්ඩන ක‍්‍රම මයිකල් පීඩාවට පත් කළ ද ඔහු සංගීතඥයකු ලෙස ගොඩනැගීමට ද දායක විය. <br /> <br /> මයිකල්ගේ සොහොයුරන් වූ ජැකී, ටිටෝ හා ජර්මේන් විසින් ගොඩනඟා තිබූ ‘ජැක්සන් සහෝදරයෝ’ (Jackson Brothers) නම් සංගීත කණ්ඩායමට 1964 දී මයිකල් හා මාර්ලන් යන සහෝදරයන් ද සම්බන්ධ වූයේ කොන්ගො හා ටැම්බුරීන වාදකයින් ලෙස ය. කලකට පසු මයිකල් පසුබිම් ගායනයෙන් හා රංගනයෙන් එම කණ්ඩායමට දායක විය. වයස අවු. 8 දී ජර්මේන් සමග මයිකල් ගීත ගැයීමට වූයෙන් ඉක්බිති ඔවුන්ගේ සංගීත කණ්ඩායම ‘ද ජැක්සන් 5’ (The Jackson 5) ලෙස හැඳින්වෙන්නට විය. ඔහු කේවල ගායකයකු ලෙස තම ජීවිතය ඇරඹුවේ 1971 දී ය. <br /> <br /> 1980 ගණන්වල මුල් කාලය වන විට ලෝක ජනප‍්‍රිය සංගීතයේ ප‍්‍රකට චරිතයක් බවට පත් මයිකල්ගේ ‘බීට් ඉට්’ (Beat It), ‘බිලී ජීන්’ (Billie Jean) හා ‘ත‍්‍රිලර්’ (Thriller) වැනි ඇල්බම සඳහා යොදා ගැනුණු වීඩියෝ පට නිසා ගීතය සිය පැරණි රාමුවෙන් ඔබ්බට ගොස් දෘශ්‍ය කලා මාධ්‍යයක් හා ප‍්‍රචාරාත්මක මෙවලමක් බවට පරිවර්තනය විය. තව ද එකල ආරම්භ කිරීමට යෙදුණු එම්.ටී.වී. නාලිකාවේ ජනප‍්‍රියත්වයට ද එම ඇල්බම මහත් සේ දායක විය. ‘බ්ලැක් ඕ වයිට්’ (Black or White), ‘ස්ක‍්‍රීම්’ (Scream) වැනි ජැක්සන්ගේ ඇල්බම 1990 දශකයේ ඉහත නාලිකාවේ ජනප‍්‍රිය ම ගීත සමුච්ච විය. ගීත වීඩියෝ හා වේදිකා රංගන හරහා ‘රොබෝ’ (robot) හා ‘මූන්වෝක්’ (moonwalk) යනුවෙන් නම් සපයන ලද සංකීර්ණ නැටුම් විලාස ජැක්සන් විසින් ජනප‍්‍රිය කරවනු ලැබිණි. ඔහුගේ සුවිශේෂී ගීතමය හඬෙන් හා මධුර උච්චාරණයෙන් ‘හිප්-හොප්’, ‘පෝස්ට්-ඩිස්කෝ’, සමකාලීන ‘රිද්ම් හා බ්ලූ’, ‘පොප්’ හා ‘රොක්’ සංගීත ශිල්පීහු මහත් ආභාසයක් ලැබූහ. <br /> <br /> 1982 දී එළි දැක්වුණු ජැක්සන්ගේ ‘ත‍්‍රිලර්’ වනාහි ලොව මෙතෙක් වැඩියෙන් ම අලෙවි වූ ගීත ඇල්බමයයි. ‘ ඕෆ් ද වෝල්’ (Off the Wall) (1979), ‘බෑඩ්’ (Bad) (1987), ‘‍ඩේන්ජරස්’ (Dangerous) (1991), ‘හිස්ටි‍්‍ර’(History) (1995) යනු ද ලොව වැඩියෙන් ම අලෙවි වූ ගීත ඇල්බම විය. ඒවා පිටපත් මිලියන 750ක් පමණ ලොව පුරා අලෙවි වී ඇති බවට ගණන් බලා තිබේ. එහෙත් 2001 දී එළි දැක් වූ ‘ඉන්විසිබ්ල්’ (Invisible) ඇල්බමය ඒ මට්ටමින් ම සාර්ථක වූයේ නැත. <br /> <br /> ‘රොක් ඇන්ඞ් රෝල් යශෝ ශාලාවට’(Rock and Roll Hall of Fame) දෙවරක් ප‍්‍රවිෂ්ට කරවන ලද කලාකරුවන් කිහිප දෙනා අතරට වැටෙන ජැක්සන් ‘නැටුම් යශෝ ශාලාවට' (Dance Hall of Fame) ප‍්‍රවිෂ්ට කරවනු ලැබූයේ ලෝක ‘රොක්’ හා ‘රොක් ඇන්ඞ් රෝල්’ ක්ෂේත‍්‍රයෙන් පැමිණි ප‍්‍රථම හා මේ දක්වා වන එක ම ශිල්පියා ලෙසිනි. ‘ග්රැමි වෘත්තාන්ත තරු’( Grammy Legend Award) හා ‘ග්රැමි යාවජීව කාර්ය සාධන’ (Grammy Lifetime Achievement Award) ඇතුළු ග‍්‍රැමී සම්මාන 13ක් ද ‘සියවසේ කලාකරු’ සම්මානය ඇතුළු ඇමෙරිකානු සංගීත සම්මාන 26ක් ද තම ගායන කුසලතාව වෙනුවෙන් ‘එක්සත් ජනපදයේ කේවල අංක එක’(number - one singles in the United States) සම්මාන 13ක් ද ඇතුළු සම්මාන සිය ගණනකින් ජැක්සන් පිදුම් ලබා සිටියේ ජනප‍්‍රිය සංගීත ක්ෂේත‍්‍රයේ වැඩි ම සම්මානයට පාත‍්‍ර වූ කලාකරුවා ලෙසිනි. <br /> <br /> ලෝකයේ ඉහළින් ම කැපී පෙනෙන මානව හිතවාදියකු හා පරාර්ථකාමියකු වූ මෙතෙමේ පෞද්ගලිකව මෙන් ම, 1992 ඇරඹූ ඔහුගේ ‘ලෝක සංහිඳියා පදනම’ (Heal the World Foundation) හරහා ද ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලි. 300කට අධික ප‍්‍රමාණයක්, යුද්ධයෙන්, දිළිඳුකමින් හා රෝගාබාධවලින් පීඩිත දරුවන්ගේ සුභසිද්ධිය සැලසීම ඇතුළු අසරණ සරණ පිණිස පරිත්‍යාග කරමින් ලෝකයේ ජනප‍්‍රිය කලාකරුවන් අතර වැඩි ම ධන පරිත්‍යාග කළ පුද්ගලයා ලෙසින් ගිනස් වාර්තා පොතට ඇතුළු විය. 1984 දී රොනල්ඩ් රේගන් ජනාධිපතිවරයා අතින් ඇමෙරිකානු ධවල මන්දිරයේ දී ඔහු සම්මානයට බඳුන් වූයේ මද්‍යසාර හා අන්තරායකර ඖෂධ පාවිච්චියට ඇබ්බැහි වූවන් එයින් මුදා ගනු පිණිස සිදු කරන ලද ධන කැප කිරීම හේතුවෙනි. එසේ ම ධන පරිත්‍යාගයේ ගීය ලෙසින් ලෝ පතල වූ We are the world (ලොව නම් අපි වෙමු) හි ගේය පද රචකයෝ වූවෝ ලයනල් රිචී (Lionel Richie) හා මයිකල් ජැක්සන් ය. එමගින් අරමුණු කෙරුණේ ඇ.එ.ජ.යේ හා අප‍්‍රිකාවේ දිළින්ඳන් කුසගින්නෙන් මුදවා ගැනීමයි. එම ගීය විශේෂ, ඇමෙරිකන් සංගීත සම්මාන දෙකකින් පිදුම් ලැබී ය. ඒ, ගීතයේ නිර්මාණය හා ‘අප‍්‍රිකාව වෙනුවෙන් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය’ යන අදහස වෙනුවෙනි. ගායකයකු නොවන ලෙස ජැක්සන්ට හිමි වූ එක ම ඇමෙරිකන් සංගීත සම්මාන වනුයේ ඒවා ය. රයන් වයිට්ගේ (Ryan White) මරණයෙන් පසු ඒඞ්ස් රෝගය නිවාරණය කරනු පිණිස ආධාර හා පර්යේෂණ සඳහා වැඩි මුදලක් වෙන් කරන ලෙස ජනාධිපති බිල් ක්ලින්ටන් පාලනයෙන් ඉල්ලා සිටීමට ජැක්සන් ඉදිරිපත් වූයේ එකල එය කුතුහලය දනවනසුලූ කාරණයක් වූ බව ද නොතකා ය. කොසෝවෝ සරණාගතයින් හා ග්වාතමාලාවේ දරුවන් වෙනුවෙන් ද ඔහු මහත් ධනයක් කැප කෙළේ ය. <br /> <br /> තරුණ කාලය මුළුල්ලේ සාමාන්‍ය දුඹුරු පැහැ සමකට ජැක්සන් හිමිකම් කීවේ ය. එහෙත් 1980 මැද භාගයේ සිට එය සුදු පැහැයට හැරීමට වීම ජැක්සන් සම්බන්ධයෙන් කටකතා පැතිර යෑමට හේතු විය. ඊට හේතු වූයේ සුවිශේෂී චර්ම රෝග දෙකක් බවට ද අදහසක් පවතී. පසු කලෙක තම ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානය වන ‘මූන්වෝක්’ (Moonwalk) මගින් තමාගේ නාසයේ ප්ලාස්ටික් සැත්කම් දෙකක් සහ දෙකොපුල්හි වලගැසීමක් ඇති වන පරිදි සැත්කමක් කර ඇති බව හෙතෙම පිළිගත්තේ ය. එහෙත් බාහිර වෛද්‍යවරු ඔහුගේ මුහුණේ සැත්කම් රාශියක් කර ඇති බවට අදහස් දක්වති. <br /> <br /> ප‍්‍රතිකාරයන්ට භාජනය වීමේ දී ඔහුට උපස්ථාන කළ හා මානසික සහාය ලබා දුන් දන්ත හෙදි ඩෙබී (Debbie Rowe) ඔහුගේ දෙවන බිරිඳ බවට පත් වූවා ය. ජැක්සන්ගේ වැඩිමහල් දරුවන් දෙදෙනා ඇයගෙනි. ජැක්සන් පළමුවර විවාහ වී සිටියේ එල්විස් ප්‍රෙස්ලිගේ (Elvis Presley) දියණිය වූ ලීසා මේරි ප්‍රෙස්ලි (Lisa Marie Presley) සමගිනි. 2002 දී කෘත‍්‍රිම සිංචන ක‍්‍ර‍්‍රමයෙන් ඔහුගේ තෙවන දරුවා උපත ලැබී ය. දරුවාගේ මවගේ තොරතුරු අප‍්‍රකට ය. <br /> <br /> 1989 දී ඔහු සෝවියට් සංගමයේ රූපවාහිනී තිරයේ වෙළෙඳ දැන්වීමක දර්ශනය වූ ප‍්‍රථම බටහිර ජාතිකයා බවට පත් විය. ධවල මන්දිරයේ ‘දශකයේ කලාකරුවා’ ලෙස ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්. බුෂ් විසින් මෙතෙමේ නම් කෙරිණ.<br /> <br /> ජැක්සන් චරිතයේ තවත් පැතිකඩක් හෙළි කළ ඔහුගේ දෙවන කෘතිය වූ Dancing the Dream නමැති කවි නිර්මාණ එකතුව එළිදුටුවේ 1992 දී ය. එය විචාරකයින්ගේ දෝෂ දර්ශනයට ලක් වුව ද 2009 දී පළ වූ එහි දෙවන මුද්‍රණය යම් ඇගයීමකට ලක් විය. <br /> <br /> 2006 වන විට Neverland Ranch නමින් හැඳින්වුණු ඔහුගේ මන්දිරය වියදම් අවම කිරීමේ පියවරක් ලෙස වසා දැමීම නිසා ඔහු ආර්ථික පරිහානියකට පත් ව ඇති බවට ආරංචි පැතිර යන්නට විය. <br /> <br /> 2009 මාර්තු මාසයේ දී ‘දිස් ඉස් ඉට්’ (This is it) යනුවෙන් නව ප‍්‍රසංගයක් ඉදිරිපත් කරන බවත් ඉක්බිති විශ‍්‍රාම ගැනීමට අදහස් කරන බවත් ජැක්සන් මාධ්‍ය හමුවකට සහභාගී වෙමින් ප‍්‍රකාශ කෙළේ ය. ලන්ඩන්, පැරිස්, නිව් යෝර්ක් හා මුම්බායිහි ප‍්‍රසංග 10ක් පැවැත්වීමට සැලසුම් කෙරිණි. මේ ප‍්‍රසංගයේ ප‍්‍රවේශ පත‍්‍ර මිලියනයක් පැය දෙකකට අඩු කාලයක දී ලන්ඩන් නුවර දී අලෙවි විය. මෙහි පළමු ප‍්‍රසංගය ආරම්භ වීමට සති තුනකට අඩු කාලයක් තිබිය දී ඔහු තම හෘදයේ ක‍්‍රියාකාරීත්වය ඇණහිටීමෙන් මරණයට පත් විය. එහෙත් පසුව අනාවරණය වූ පරිදි ඔහුගේ පෞද්ගලික වෛද්‍යවරයා වූ කොන්රඩ් මරේ (Conrad Murray) විසින් ප‍්‍රමාණය ඉක්මවා නියම කරන ලද වේදනා නාශක ඖෂධ නිසා ඔහුගේ මරණය සිදු වූයෙන් ජැක්සන්ගේ මරණයට හෙතෙමේ ලොස් ඇන්ජලීස් අධිකරණය විසින් වැරදිකරු කෙරිණ.<br /> <br /> ඔහුගේ දේහය, කැලිෆෝර්නියාවේ ග්ලෙන්ඩේල්හි ෆොරෙස්ට් ලෝව්න් මෙමෝරියල් පාක්හි (Forest Lawn Memorial Park) මිහිදන් කෙරිණ.<br /> <br /> මයිකල් ජැක්සන්ගේ මරණයෙන් ඉක්බිති පළ වූ පළමු ගීතය වූයේ 1980 ගණන්වල දී පෝල් අන්කා සමග රචනා කළ ‘දිස් ඉස් ඉට්’ය. එනමින් යුත් ප‍්‍රසංගයේ පුහුණුවීම් අඩංගු වාර්තා චිත‍්‍රපටය දෙසතියක දී ඇ.ඩො.මිලි. 260ක ආදායමක් ඉපිදවී ය.<br /> <br /> <br /> රන්ජන දේවමිත‍්‍ර සේනාසිංහ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A,_%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%B8%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%9A._(Jackson,_Thomas_Jonathan)_(1824-1863)&diff=1051 2017-09-18T10:28:19Z

<p>ඉන්දික: </p> <hr /> <div> <br /> ඇමෙරිකාවේ දකුණු හා උතුරුදිග ජනපද අතර ඇතිවූ සිවිල් යුද්ධවල දී (1861-1865) දකුණු නොහොත් සංයුක්ත ජනපදවල ඒකාබද්ධ සේනා මෙහෙයවූ මෙතෙමේ යුද්ධෝපක‍්‍රම පිළිබඳ මනා නිපුණත්වයක් ලද ජනරාල්වරයෙකි. බාල වියෙහි දී ම දෙමාපියන් මිය ගියෙන් ඥාතීන් භාරයේ ඇතිදැඩි වූ මොහුට ක‍්‍රමානුකූල අධ්‍යාපනයක් ලැබීමේ භාග්‍යය අහිමි විය. 1842 දී ඇමෙරිකානු හමුදා ඇකඩමියට ඇතුළත් වූ හේ පුහුණුව නිම වූ පසුව කාලතුවක්කු කටයුතු භාර ලුතිනන්වරයකු සේ ඇමෙරිකන්-මැක්සිකෝ යුද්ධයට සහභාගි විය. තනතුරු උසස්වීම් සමග හමුදා කටයුතු පිළිබඳ වගකීම් වැඩි වශයෙන් ඔහු වෙත පැවරුණත් නොබෝ කලකින් හමුදා සේවයෙන් ඉවත් වූ ජැක්සන් වර්ජිනියා හමුදා ආයතනයේ කාලතුවක්කු ශිල්පය හා ස්වභාව දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්ය තනතුරට පත් විය (1851-1861). මෙසමයේ දී ආගම් ගැන උනන්දු වූ මොහු ඊට අදාළ පර්යේෂණවල නිරත වූයේ ය.<br /> <br /> (ඡායාරූපය)<br /> <br /> ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධය පැනනැඟි විට වර්ජිනියා ජනපදයේ හමුදා සේවයට බැඳුණු මෙතෙමේ ස්වේච්ඡා භට කණ්ඩායම් එක්කොට ක‍්‍රියාකාරී සංයුක්ත ජනපද හමුදාංකයක් ඇති කරමින් කිත් පැසසුම් හා නිලතල ලද්දේ ය. සංයුක්ත ජනපද සේවා ජයග‍්‍රහණය කළ බුල්රන් සටන්වල දී (1861-1862) ජැක්සන් ද එම හමුදාවේ අණදෙන නිලයක් දැරී ය. සංයුක්ත ජනපද සේවාවල සේනාධිපති රොබට් ලී යටතේ සේවය කළ අතිදක්ෂ වූත් අවංක වූත් නිලධාරියා සේ හැඳින්වෙන්නේ මෙතෙමේ ය. ලීගේ නායකත්වයෙන් චාන්ස්ලස්විල්හි දී උතුරු ජනපද සේනා පරදවා ලද ජයග‍්‍රහණයෙන් උදම් වෙද්දී ජැක්සන් අභාග්‍යවත් ලෙස මරු වසඟ වූයේ ය. ඒ, යුද්ධ ව්‍යාපාරයට අදාළ කටයුත්තක නිරත වී ඉර බැස යන යාමයේ ආපසු එද්දී තම හමුදාවේ ම අයකු වැරදීමකින් තැබූ වෙඩි පහරකට ගොදුරු වීමෙනි.<br /> <br /> තමා වෙත පැවරුණ කාර්යය තම ශක්ති ප‍්‍රමාණයෙන් ඉටුකිරීම, විනය ගරුකත්වය හා සංග‍්‍රාම ශූරත්වය නිලධාරීන් හා සෙබළ මුළු අතර ඔහුගේ ජනප‍්‍රියත්වය හා විශිෂ්ටත්වය කැපී පෙනීමට හේතු වූ ගුණාංග වේ.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

ඉන්දික