http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%9A 2026-05-13T22:13:15Z පරිශීලකගේ දායකත්ව MediaWiki http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A7%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A_(Tushkant)&diff=1223 2017-09-21T06:40:57Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවට අයත් ව තිබූ උස්බෙකිස්ථානයේ පරිපාලන ප‍්‍රදේශයක් හා එහි අගනගරය මෙනමින් හැඳින්විණ.<br /> <br /> [[File:ටෂ්කන්ට්_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> ප‍්‍රදේශය : ටියන් ෂාන් කඳුවැටියේ බටහිර කොටස පාමුල පිහිටි ව.කිමී. 15,600ක භූමි ප‍්‍රමාණයක පැතිර පවතින ටෂ්කන්ට් ප‍්‍රදේශයේ ඊසානදිග කොටසේ පිහිටා ඇත. නිරිතදිග ප‍්‍රදේශයෙහි ඇත්තේ ආඛන්ගරාන් හා චර්චික් යන ගංගාවන්ගෙන් හා කුඩා අතුගංගාවලින් සැදුම්ලත් තැනිතලාවකි. මහාද්වීපික දේශගුණයක් පවතින මෙහි වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමි. 30-45 දක්වා වෙනස් වේ.<br /> <br /> කාර්මික වශයෙන් උස්බෙකිස්ථානයේ දියුණු ම පරිපාලන ප‍්‍රදේශය හා මධ්‍ය ආසියාවේ ප‍්‍රධාන ආර්ථික හා සංස්කෘතික කේන්ද්‍රය වන මෙහි උසස් අධ්‍යාපන ආයතන රැසක් ඇත. රෙදි නිෂ්පාදනය, කපු වගාවට අවශ්‍ය යන්ත්‍රෝපකරණ තැනීම, ආහාර වර්ග සැකසීම හා පොහොර නිෂ්පාදනය මෙහි ප‍්‍රධාන කර්මාන්ත වේ. ගල්අඟුරු හා රන් ආකර තැනීම ද සිදු කෙරෙන අතර ජලවිදුලිය බලාගාර කීපයක් ද ඇත. ප‍්‍රධාන භෝගය කපු ය. ඉරිඟු, ජූට් හා එළවළු වගාකිරීම ද පටපණුවන් ඇති කිරීම ද සිදු කෙරේ. කඳු ආශි‍්‍රතව ගවයෝ ද කාන්තර හා අර්ධ කාන්තාර ප‍්‍රදේශවල බැටළුවෝ ද ඇති කෙරෙති. ප‍්‍රදේශයෙහි ජනසංඛ්‍යාව 1985 දී 3,874,000කි.<br /> නගරය : සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවට අයත් ව තිබී 1991 වර්ෂයෙහි අලූතින් ස්ථාපනය කරන ලද ස්වාධීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයට එක් වූ උස්බෙකිස්ථාන් නිදහස් රාජ්‍යයේ අගනගරය ටෂ්කන්ට් නමින් හැඳින්වේ. රුසියාවේ නගර අතුරින් මෙය විශාලත්වයෙන් හතරවන ස්ථානය හිමිකරගනී. මුහුදු මට්ටමින් මී. 450-480 උසින් ඇති චර්චික් ගංගාව අසල මෙම නගරය පිහිටා ඇත. <br /> <br /> මුල දී චර්චික් ගංමිටියාවතේ ක්ෂේම භූමියක් ව පැවතුණ ටෂ්කන්ට් නගරයේ ආරම්භය කි‍්‍ර.පූ. 1 හෝ 2 සියවසේ සිදු වූ බවට සාක්ෂ්‍ය තිබේ. ආරම්භක අවධියේ දී ‘චැච්’ නමින් හැඳින්වුණ මෙය පසුව චැච්කන්ඞ් සහ චැෂ්කන්ඞ් යන නම්වලින් හඳුන්වන ලදි. කි‍්‍ර.ව. 7 වන සියවසේ දී චීනයේ සිට ඉන්දියාවට ගමන් කළ හියුං සියෑං භික්ෂුව මෙම නගරය හඳුන්වා ඇත්තේ ශේෂි යනුවෙනි. උස්බෙක් භාෂාවෙන් ‘ගල් ගම්මානය’ යන අරුතින් ‘ටෂ්කෙන්ට්’ යන්න ව්‍යහාරයට පැමිණියේ 11 වන සියවසේ පමණ සිට ය.<br /> <br /> යුරෝපයට හා නැගෙනහිරට යන ගැල් මාර්ගවල වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් වූ මෙම නගරය 8 වන සියවසේ දී අරාබිවරුන් විසින් යටත් කර ගන්නා ලදි. ඉස්ලාම් භක්තිය පැතිරුණේ එතැන් සිට ය. 13 වන සියවසේ දී මොංගල්වරුන් යටතට පත් ටෂ්කන්ට් නගරය අනතුරුව ටිමුරිඞ් අධිරාජ්‍යය යටතේ තිබී 1814 කෝකන්ඞ හා බොන්වරුන් යටතට පත් විය. 1865 රුසියානු හමුදා විසින් යටත් කෙරුණ මෙය 1867 පටන් රුසියානු තුර්කිස්ථානයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය බවට පත් කරන ලදි. 1898 ට‍්‍රාන්ස්කැස්පියන් දුම්රිය මාර්ගය නගරය හරහා තනන ලද අතර පැරණි නගරය අසල ම නව නගරය ද ඉදි කරන ලදි.<br /> <br /> 1918-24 දක්වා තුර්කිස්ථාන ස්වාධීන සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවේ අගනුවර වූයේ මෙම නගරයයි. නමුත් 1924 දී තුර්කිස්ථානය දෙකඩ කිරීමත් සමග සමාකන්ඞ් අගනුවර වුව ද 1930 දී නැවතත් ටෂ්කන්ට් අගනුවර වශයෙන් තෝරාගන්නා ලදි. සෝවියට් පාලනය යටතේ මෙහි කර්මාන්තශාලා රාශියක් ආරම්භ වීමෙන් එය කාර්මික මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. රුසියානු හා යුක්රේනියානු සංක‍්‍රමණිකයන්ගේ ශීඝ‍්‍ර ආගමනය නිසා ජනගහයනය දෙගුණ තෙගුණ විය. <br /> <br /> 1966 සිදු වූ භූමිකම්පාවෙන් නගරය විනාශ වී ගිය ද වර්තමානයේ එය නැවතත් දියුණු තත්ත්වයට පත් ව තිබේ. 2008 දී නගරයේ මිලියන 2.2ක් වුව ද 2012 වන විට එය මිලියන 4.4ක් පමණ වෙතැයි කියනු ලැබේ. <br /> <br /> <br /> දේවිකා පි‍්‍රයදර්ශනී එදිරිවීර<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ට-ටෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A7%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A_(Tushkant)&diff=1222 2017-09-21T06:40:47Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවට අයත් ව තිබූ උස්බෙකිස්ථානයේ පරිපාලන ප‍්‍රදේශයක් හා එහි අගනගරය මෙනමින් හැඳින්විණ.<br /> <br /> [[File:ටෂ්කන්ට්_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> <br /> ප‍්‍රදේශය : ටියන් ෂාන් කඳුවැටියේ බටහිර කොටස පාමුල පිහිටි ව.කිමී. 15,600ක භූමි ප‍්‍රමාණයක පැතිර පවතින ටෂ්කන්ට් ප‍්‍රදේශයේ ඊසානදිග කොටසේ පිහිටා ඇත. නිරිතදිග ප‍්‍රදේශයෙහි ඇත්තේ ආඛන්ගරාන් හා චර්චික් යන ගංගාවන්ගෙන් හා කුඩා අතුගංගාවලින් සැදුම්ලත් තැනිතලාවකි. මහාද්වීපික දේශගුණයක් පවතින මෙහි වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමි. 30-45 දක්වා වෙනස් වේ.<br /> <br /> කාර්මික වශයෙන් උස්බෙකිස්ථානයේ දියුණු ම පරිපාලන ප‍්‍රදේශය හා මධ්‍ය ආසියාවේ ප‍්‍රධාන ආර්ථික හා සංස්කෘතික කේන්ද්‍රය වන මෙහි උසස් අධ්‍යාපන ආයතන රැසක් ඇත. රෙදි නිෂ්පාදනය, කපු වගාවට අවශ්‍ය යන්ත්‍රෝපකරණ තැනීම, ආහාර වර්ග සැකසීම හා පොහොර නිෂ්පාදනය මෙහි ප‍්‍රධාන කර්මාන්ත වේ. ගල්අඟුරු හා රන් ආකර තැනීම ද සිදු කෙරෙන අතර ජලවිදුලිය බලාගාර කීපයක් ද ඇත. ප‍්‍රධාන භෝගය කපු ය. ඉරිඟු, ජූට් හා එළවළු වගාකිරීම ද පටපණුවන් ඇති කිරීම ද සිදු කෙරේ. කඳු ආශි‍්‍රතව ගවයෝ ද කාන්තර හා අර්ධ කාන්තාර ප‍්‍රදේශවල බැටළුවෝ ද ඇති කෙරෙති. ප‍්‍රදේශයෙහි ජනසංඛ්‍යාව 1985 දී 3,874,000කි.<br /> නගරය : සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවට අයත් ව තිබී 1991 වර්ෂයෙහි අලූතින් ස්ථාපනය කරන ලද ස්වාධීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයට එක් වූ උස්බෙකිස්ථාන් නිදහස් රාජ්‍යයේ අගනගරය ටෂ්කන්ට් නමින් හැඳින්වේ. රුසියාවේ නගර අතුරින් මෙය විශාලත්වයෙන් හතරවන ස්ථානය හිමිකරගනී. මුහුදු මට්ටමින් මී. 450-480 උසින් ඇති චර්චික් ගංගාව අසල මෙම නගරය පිහිටා ඇත. <br /> <br /> මුල දී චර්චික් ගංමිටියාවතේ ක්ෂේම භූමියක් ව පැවතුණ ටෂ්කන්ට් නගරයේ ආරම්භය කි‍්‍ර.පූ. 1 හෝ 2 සියවසේ සිදු වූ බවට සාක්ෂ්‍ය තිබේ. ආරම්භක අවධියේ දී ‘චැච්’ නමින් හැඳින්වුණ මෙය පසුව චැච්කන්ඞ් සහ චැෂ්කන්ඞ් යන නම්වලින් හඳුන්වන ලදි. කි‍්‍ර.ව. 7 වන සියවසේ දී චීනයේ සිට ඉන්දියාවට ගමන් කළ හියුං සියෑං භික්ෂුව මෙම නගරය හඳුන්වා ඇත්තේ ශේෂි යනුවෙනි. උස්බෙක් භාෂාවෙන් ‘ගල් ගම්මානය’ යන අරුතින් ‘ටෂ්කෙන්ට්’ යන්න ව්‍යහාරයට පැමිණියේ 11 වන සියවසේ පමණ සිට ය.<br /> <br /> යුරෝපයට හා නැගෙනහිරට යන ගැල් මාර්ගවල වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් වූ මෙම නගරය 8 වන සියවසේ දී අරාබිවරුන් විසින් යටත් කර ගන්නා ලදි. ඉස්ලාම් භක්තිය පැතිරුණේ එතැන් සිට ය. 13 වන සියවසේ දී මොංගල්වරුන් යටතට පත් ටෂ්කන්ට් නගරය අනතුරුව ටිමුරිඞ් අධිරාජ්‍යය යටතේ තිබී 1814 කෝකන්ඞ හා බොන්වරුන් යටතට පත් විය. 1865 රුසියානු හමුදා විසින් යටත් කෙරුණ මෙය 1867 පටන් රුසියානු තුර්කිස්ථානයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය බවට පත් කරන ලදි. 1898 ට‍්‍රාන්ස්කැස්පියන් දුම්රිය මාර්ගය නගරය හරහා තනන ලද අතර පැරණි නගරය අසල ම නව නගරය ද ඉදි කරන ලදි.<br /> <br /> 1918-24 දක්වා තුර්කිස්ථාන ස්වාධීන සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවේ අගනුවර වූයේ මෙම නගරයයි. නමුත් 1924 දී තුර්කිස්ථානය දෙකඩ කිරීමත් සමග සමාකන්ඞ් අගනුවර වුව ද 1930 දී නැවතත් ටෂ්කන්ට් අගනුවර වශයෙන් තෝරාගන්නා ලදි. සෝවියට් පාලනය යටතේ මෙහි කර්මාන්තශාලා රාශියක් ආරම්භ වීමෙන් එය කාර්මික මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. රුසියානු හා යුක්රේනියානු සංක‍්‍රමණිකයන්ගේ ශීඝ‍්‍ර ආගමනය නිසා ජනගහයනය දෙගුණ තෙගුණ විය. <br /> <br /> 1966 සිදු වූ භූමිකම්පාවෙන් නගරය විනාශ වී ගිය ද වර්තමානයේ එය නැවතත් දියුණු තත්ත්වයට පත් ව තිබේ. 2008 දී නගරයේ මිලියන 2.2ක් වුව ද 2012 වන විට එය මිලියන 4.4ක් පමණ වෙතැයි කියනු ලැබේ. <br /> <br /> <br /> දේවිකා පි‍්‍රයදර්ශනී එදිරිවීර<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ට-ටෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A7%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A_(Tushkant)&diff=1221 2017-09-21T06:40:39Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවට අයත් ව තිබූ උස්බෙකිස්ථානයේ පරිපාලන ප‍්‍රදේශයක් හා එහි අගනගරය මෙනමින් හැඳින්විණ.<br /> <br /> <br /> [[File:ටෂ්කන්ට්_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> <br /> ප‍්‍රදේශය : ටියන් ෂාන් කඳුවැටියේ බටහිර කොටස පාමුල පිහිටි ව.කිමී. 15,600ක භූමි ප‍්‍රමාණයක පැතිර පවතින ටෂ්කන්ට් ප‍්‍රදේශයේ ඊසානදිග කොටසේ පිහිටා ඇත. නිරිතදිග ප‍්‍රදේශයෙහි ඇත්තේ ආඛන්ගරාන් හා චර්චික් යන ගංගාවන්ගෙන් හා කුඩා අතුගංගාවලින් සැදුම්ලත් තැනිතලාවකි. මහාද්වීපික දේශගුණයක් පවතින මෙහි වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමි. 30-45 දක්වා වෙනස් වේ.<br /> <br /> කාර්මික වශයෙන් උස්බෙකිස්ථානයේ දියුණු ම පරිපාලන ප‍්‍රදේශය හා මධ්‍ය ආසියාවේ ප‍්‍රධාන ආර්ථික හා සංස්කෘතික කේන්ද්‍රය වන මෙහි උසස් අධ්‍යාපන ආයතන රැසක් ඇත. රෙදි නිෂ්පාදනය, කපු වගාවට අවශ්‍ය යන්ත්‍රෝපකරණ තැනීම, ආහාර වර්ග සැකසීම හා පොහොර නිෂ්පාදනය මෙහි ප‍්‍රධාන කර්මාන්ත වේ. ගල්අඟුරු හා රන් ආකර තැනීම ද සිදු කෙරෙන අතර ජලවිදුලිය බලාගාර කීපයක් ද ඇත. ප‍්‍රධාන භෝගය කපු ය. ඉරිඟු, ජූට් හා එළවළු වගාකිරීම ද පටපණුවන් ඇති කිරීම ද සිදු කෙරේ. කඳු ආශි‍්‍රතව ගවයෝ ද කාන්තර හා අර්ධ කාන්තාර ප‍්‍රදේශවල බැටළුවෝ ද ඇති කෙරෙති. ප‍්‍රදේශයෙහි ජනසංඛ්‍යාව 1985 දී 3,874,000කි.<br /> නගරය : සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවට අයත් ව තිබී 1991 වර්ෂයෙහි අලූතින් ස්ථාපනය කරන ලද ස්වාධීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයට එක් වූ උස්බෙකිස්ථාන් නිදහස් රාජ්‍යයේ අගනගරය ටෂ්කන්ට් නමින් හැඳින්වේ. රුසියාවේ නගර අතුරින් මෙය විශාලත්වයෙන් හතරවන ස්ථානය හිමිකරගනී. මුහුදු මට්ටමින් මී. 450-480 උසින් ඇති චර්චික් ගංගාව අසල මෙම නගරය පිහිටා ඇත. <br /> <br /> මුල දී චර්චික් ගංමිටියාවතේ ක්ෂේම භූමියක් ව පැවතුණ ටෂ්කන්ට් නගරයේ ආරම්භය කි‍්‍ර.පූ. 1 හෝ 2 සියවසේ සිදු වූ බවට සාක්ෂ්‍ය තිබේ. ආරම්භක අවධියේ දී ‘චැච්’ නමින් හැඳින්වුණ මෙය පසුව චැච්කන්ඞ් සහ චැෂ්කන්ඞ් යන නම්වලින් හඳුන්වන ලදි. කි‍්‍ර.ව. 7 වන සියවසේ දී චීනයේ සිට ඉන්දියාවට ගමන් කළ හියුං සියෑං භික්ෂුව මෙම නගරය හඳුන්වා ඇත්තේ ශේෂි යනුවෙනි. උස්බෙක් භාෂාවෙන් ‘ගල් ගම්මානය’ යන අරුතින් ‘ටෂ්කෙන්ට්’ යන්න ව්‍යහාරයට පැමිණියේ 11 වන සියවසේ පමණ සිට ය.<br /> <br /> යුරෝපයට හා නැගෙනහිරට යන ගැල් මාර්ගවල වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් වූ මෙම නගරය 8 වන සියවසේ දී අරාබිවරුන් විසින් යටත් කර ගන්නා ලදි. ඉස්ලාම් භක්තිය පැතිරුණේ එතැන් සිට ය. 13 වන සියවසේ දී මොංගල්වරුන් යටතට පත් ටෂ්කන්ට් නගරය අනතුරුව ටිමුරිඞ් අධිරාජ්‍යය යටතේ තිබී 1814 කෝකන්ඞ හා බොන්වරුන් යටතට පත් විය. 1865 රුසියානු හමුදා විසින් යටත් කෙරුණ මෙය 1867 පටන් රුසියානු තුර්කිස්ථානයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය බවට පත් කරන ලදි. 1898 ට‍්‍රාන්ස්කැස්පියන් දුම්රිය මාර්ගය නගරය හරහා තනන ලද අතර පැරණි නගරය අසල ම නව නගරය ද ඉදි කරන ලදි.<br /> <br /> 1918-24 දක්වා තුර්කිස්ථාන ස්වාධීන සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවේ අගනුවර වූයේ මෙම නගරයයි. නමුත් 1924 දී තුර්කිස්ථානය දෙකඩ කිරීමත් සමග සමාකන්ඞ් අගනුවර වුව ද 1930 දී නැවතත් ටෂ්කන්ට් අගනුවර වශයෙන් තෝරාගන්නා ලදි. සෝවියට් පාලනය යටතේ මෙහි කර්මාන්තශාලා රාශියක් ආරම්භ වීමෙන් එය කාර්මික මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. රුසියානු හා යුක්රේනියානු සංක‍්‍රමණිකයන්ගේ ශීඝ‍්‍ර ආගමනය නිසා ජනගහයනය දෙගුණ තෙගුණ විය. <br /> <br /> 1966 සිදු වූ භූමිකම්පාවෙන් නගරය විනාශ වී ගිය ද වර්තමානයේ එය නැවතත් දියුණු තත්ත්වයට පත් ව තිබේ. 2008 දී නගරයේ මිලියන 2.2ක් වුව ද 2012 වන විට එය මිලියන 4.4ක් පමණ වෙතැයි කියනු ලැබේ. <br /> <br /> <br /> දේවිකා පි‍්‍රයදර්ශනී එදිරිවීර<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ට-ටෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F&diff=1220 2017-09-21T06:39:43Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>මිනිසාගේ ආහාරයක් ලෙස අතිශයින් වැදගත් වන කරදිය මත්ස්‍යයෙකි. සීලාවා යන නමින් ද හැඳින්වෙන මොහුගේ සත්ත්ව විද්‍යාත්මක නාමය Sphyraena jello ය.<br /> <br /> <br /> [[File:ජීලාවා_1.jpg|center|300px]]<br /> <br /> <br /> මොහුට අඩියක් දක්වා දිග කුඩා කොරළ සහිත සිලින්ඩරාකාර දේහයක් සහ හනුවල සහ තල්ලේ තියුණු උල් දත් ඇති විශාල මුඛයක් ඇත. යටි හනුව උඩු හනුවට වඩා ස්වල්පයක් දිග ය.<br /> <br /> පෘෂ්ඨීය වරල් 2කි. පූර්ව පෘෂ්ඨීය වරලේ කණ්ටක 5ක් ඇත. එහි මෘදු කිරණ නොමැත. අපර පෘෂ්ඨීය වරලේ කණ්ටක 2ක් සහ මෘදු කිරණ 8ක් ඇත. අංශ රේඛාව ඔස්සේ කොරළ 123-130ක් පමණ පිහිටා ඇත. පිධානයේ දාරයේ ද කණ්ටක 2කි.<br /> <br /> දේහයේ පෘෂ්ඨීය ප‍්‍රදේශය අළු පැහැ ගන්නා අතර උදරීය ප‍්‍රදේශය සුදු පැහැ ගනී. පෘෂ්ඨීය ප‍්‍රදේශයේ හරස් ඉරි කිහිපයක් දක්නට ලැබේ. ශ්‍රෝණි වරල් සුදු පැහැ ද අනිත් වරල් අඳුරු පැහැ ද වේ.<br /> <br /> වෙරළාසන්න මුහුදේ ජීවත් වන විලෝපිත මත්ස්‍යයෙකි. සත්ත්ව විද්‍යාඥයන් මෙම මත්ස්‍යයා ඇතුළත් කරනුයේ Osteichthyes වර්ගයේ Mugiliformes ගෝත‍්‍රයේ Sphyraenidas කුලයට ය.<br /> <br /> <br /> එම්. ජේ. එස්. විජේරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F&diff=1219 2017-09-21T06:39:36Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>මිනිසාගේ ආහාරයක් ලෙස අතිශයින් වැදගත් වන කරදිය මත්ස්‍යයෙකි. සීලාවා යන නමින් ද හැඳින්වෙන මොහුගේ සත්ත්ව විද්‍යාත්මක නාමය Sphyraena jello ය.<br /> <br /> <br /> [[File:ජීලාවා_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> <br /> මොහුට අඩියක් දක්වා දිග කුඩා කොරළ සහිත සිලින්ඩරාකාර දේහයක් සහ හනුවල සහ තල්ලේ තියුණු උල් දත් ඇති විශාල මුඛයක් ඇත. යටි හනුව උඩු හනුවට වඩා ස්වල්පයක් දිග ය.<br /> <br /> පෘෂ්ඨීය වරල් 2කි. පූර්ව පෘෂ්ඨීය වරලේ කණ්ටක 5ක් ඇත. එහි මෘදු කිරණ නොමැත. අපර පෘෂ්ඨීය වරලේ කණ්ටක 2ක් සහ මෘදු කිරණ 8ක් ඇත. අංශ රේඛාව ඔස්සේ කොරළ 123-130ක් පමණ පිහිටා ඇත. පිධානයේ දාරයේ ද කණ්ටක 2කි.<br /> <br /> දේහයේ පෘෂ්ඨීය ප‍්‍රදේශය අළු පැහැ ගන්නා අතර උදරීය ප‍්‍රදේශය සුදු පැහැ ගනී. පෘෂ්ඨීය ප‍්‍රදේශයේ හරස් ඉරි කිහිපයක් දක්නට ලැබේ. ශ්‍රෝණි වරල් සුදු පැහැ ද අනිත් වරල් අඳුරු පැහැ ද වේ.<br /> <br /> වෙරළාසන්න මුහුදේ ජීවත් වන විලෝපිත මත්ස්‍යයෙකි. සත්ත්ව විද්‍යාඥයන් මෙම මත්ස්‍යයා ඇතුළත් කරනුයේ Osteichthyes වර්ගයේ Mugiliformes ගෝත‍්‍රයේ Sphyraenidas කුලයට ය.<br /> <br /> <br /> එම්. ජේ. එස්. විජේරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%B4%E0%B7%8A_%E0%B6%BB%E0%B6%AE%E0%B6%BA_(Jeep)&diff=1218 2017-09-21T06:39:04Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාම සමයේ ඇ.එ.ජ. යුද්ධ හමුදාවේ ප‍්‍රයෝජනය සඳහා නිපදවන ලද ජීප් රථය, සතුරු හමුදාවන්ගේ තොරතුරු පරීක්ෂා කිරීම හා වෙනත් කටයුතු සඳහා මෝටර් සයිකලය වෙනුවට යොදා ගත් සැහැල්ලූ වේගවත් මෝටර් රථයක් විය. මෙයට සියලූ කටයුතු සඳහා උපයෝගී කරගත හැකි ය යන අරුත ලබා දීමට යෙදූ .General Purpose. යන ඉංග‍්‍රිසි වචනද්වයේ ඨ සහ ඡු අක්ෂරවල උච්චාරණ ශබ්දය භාවිත කර ජීප් යන නම යොදනු ලැබී ය.<br /> <br /> <br /> [[File:ජීප්_රථය_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> <br /> ජීප් රථය සාමාන්‍යයෙන් දිගින් මී. 3.5 පමණ ද පළලින් මී. 1.6 පමණ ද බරින් මෙ.ටො. 1.25 පමණ ද වේ. එන්ජිම සිලින්ඩර හතරක් හා සිවු රෝද එලවුමින් (Four wheel drive) යුක්ත ය. උපරිම වේගය පැයට කිමි. 105ක් පමණ ද ඉසිලිය හැකි භාරය කිග‍්‍රෑ. 550ක් පමණ ද වේ.<br /> <br /> ජීප් රථ සිවුරෝද එලවුමින් හා වැඩි උසින් යුක්තවීම නිසා නොගැඹුරු දොළ පහරවල් හා රළු පෙදෙස්වල දී පවා සාර්ථක ලෙස පැදවිය හැකි ය. එබැවින් මෙය සාමාන්‍ය ජන ජීවිතයේ දී පවා පුළුල් ලෙස භාවිතයට ගැනෙයි. (මෝටර් රථය බ.)<br /> <br /> <br /> ඩබ්ලිව්. එම්. ඩබ්ලිව්. වලිසිංහ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%B4%E0%B7%8A_%E0%B6%BB%E0%B6%AE%E0%B6%BA_(Jeep)&diff=1217 2017-09-21T06:38:55Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාම සමයේ ඇ.එ.ජ. යුද්ධ හමුදාවේ ප‍්‍රයෝජනය සඳහා නිපදවන ලද ජීප් රථය, සතුරු හමුදාවන්ගේ තොරතුරු පරීක්ෂා කිරීම හා වෙනත් කටයුතු සඳහා මෝටර් සයිකලය වෙනුවට යොදා ගත් සැහැල්ලූ වේගවත් මෝටර් රථයක් විය. මෙයට සියලූ කටයුතු සඳහා උපයෝගී කරගත හැකි ය යන අරුත ලබා දීමට යෙදූ .General Purpose. යන ඉංග‍්‍රිසි වචනද්වයේ ඨ සහ ඡු අක්ෂරවල උච්චාරණ ශබ්දය භාවිත කර ජීප් යන නම යොදනු ලැබී ය.<br /> <br /> [[File:ජීප්_රථය_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> ජීප් රථය සාමාන්‍යයෙන් දිගින් මී. 3.5 පමණ ද පළලින් මී. 1.6 පමණ ද බරින් මෙ.ටො. 1.25 පමණ ද වේ. එන්ජිම සිලින්ඩර හතරක් හා සිවු රෝද එලවුමින් (Four wheel drive) යුක්ත ය. උපරිම වේගය පැයට කිමි. 105ක් පමණ ද ඉසිලිය හැකි භාරය කිග‍්‍රෑ. 550ක් පමණ ද වේ.<br /> <br /> ජීප් රථ සිවුරෝද එලවුමින් හා වැඩි උසින් යුක්තවීම නිසා නොගැඹුරු දොළ පහරවල් හා රළු පෙදෙස්වල දී පවා සාර්ථක ලෙස පැදවිය හැකි ය. එබැවින් මෙය සාමාන්‍ය ජන ජීවිතයේ දී පවා පුළුල් ලෙස භාවිතයට ගැනෙයි. (මෝටර් රථය බ.)<br /> <br /> <br /> ඩබ්ලිව්. එම්. ඩබ්ලිව්. වලිසිංහ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A,_%E0%B7%81%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%9A%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B7%84%E0%B7%9C%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%94%E0%B6%9E%E0%B7%8A_(Jeans,_Sir_James_Hopwood)_(1877_-_1946)&diff=1216 2017-09-21T06:38:07Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ඉංග‍්‍රිසි ජාතික ගණිතඥයෙකි, භෞතික හා තාරකා විද්‍යාඥයෙකි. භෞතික විද්‍යාව හා තාරකා විද්‍යාව විෂයයෙහි ගණිතය උපයෝගී කරගැනීමෙන් මොහු ඉටු කළ සේවය විශිෂ්ට කොට සලකනු ලැබේ.<br /> <br /> [[File:ජීන්ස්_ශ්‍රීමත්_ජේම්ස්_හොප්වුඩ්_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> එංගලන්තයේ ලැන්කැෂයර් ප‍්‍රාන්තයේ සවුත්පෝට් නගරයෙහි උපත ලැබූ මෙතෙමේ මර්චන්ට් ටේලර්ස් විද්‍යාලයේ ද කේ‍්‍රම්බි‍්‍රජ්හි ත‍්‍රිත්ව විද්‍යාලයේ ද අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ය. 1905 සිට 1909 දක්වා ප‍්‍රින්ස්ට් විශ්වවිද්‍යාලයෙහි ව්‍යවහාරික ගණිතය පිළිබඳ මහාචාර්ය ධුරය ද 1910 සිට 1912 දක්වා කේම්බි‍්‍රජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ කථිකාචාර්ය ධුරයක් ද ඉසිලී ය. 1922 දී ඔක්ස්ෆඞ් විශ්වවිද්‍යාලයේ කථිකාචාර්ය ධුරයකට පත් වූ ජීන්ස් 1923 සිට 1944 දක්වා මවුන්ට් විල්සන් ආකාශ වස්තු නිරීක්ෂණාගාරයේ පර්යේෂණ සහකාර වශයෙන් කටයුතු කෙළේ ය. <br /> <br /> ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ගේ සිද්ධාන්ත අනුව ගිය ජීන්ස්, විකිරණ ක්වොන්ටම් සිද්ධාන්තය, ශක්ති සමභාජනය (Equipartition), සූර්යග‍්‍රහ මණ්ඩලය, වායු පිළිබඳ චාලක සිද්ධාන්තය ආදි විෂයයන්හි කළ පර්යේෂණ විද්‍යාත්මක දැනීමේ දියුණුවට බෙහෙවින් හේතු විය. වායු පිළිබඳ ගතික සිද්ධාන්තය (The Dynamical Theory of Gases -1904) විද්‍යුතය හා චුම්භකත්වය පිළිබඳ ගණිත සිද්ධාන්තය (The Mathematical Theory of Electricity and Magnetism -1908), විශ්ව සම්භවවාදය හා තාරීය ගති විද්‍යාව පිළිබඳ ප‍්‍රශ්න (Problems of Cosmogony and Stellar Dynamics -1919), ගුප්ත විශ්වය (The Mysterious Universe-1930), අප වටා පවත්නා විශ්වය (The Universe around us -1929), භෞතික විද්‍යාව හා දර්ශනය (Physics and Philosophy-1930) මොහු විසින් සම්පාදනය කරන ලද ග‍්‍රන්ථ අතුරෙන් කිහිපයකි. මෙතෙමේ 1928 දී නයිට් නාමයකින් සම්මානිත විය.<br /> <br /> <br /> ජයන්ත විමලසේන<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B7%86%E0%B6%BA%E0%B7%8F_(Giraffe)&diff=1215 2017-09-21T06:37:34Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජිරාෆයා (Giraffe) වර්තමාන ලෝකයේ සිටින උස ම සිවුපාවා වන ජිරාෆයා ආටියොඩක්ටිලා (Artyodactila) ගෝත‍්‍රයට සහ ජිරාෆිඬේ (Giraffidae) කුලයට අයත් වේ. මොවුන් මයොසීන අවධියේ සිට පැවත එන බවට පාෂාණ සාක්ෂි දරයි. ග‍්‍රීසිය, දකුණු රුසියාව, සුළු ආසියාව, ඉන්දියාව සහ චීනය යන රටවල පවා ජිරාෆයා විසූ බව එම පාෂාණවලින් පෙනී යන මුත් උගේ වර්තමාන වාසභූමි මධ්‍යම අප‍්‍රිකාවේ තුනී කැලෑ සහ සැවානා වනාන්තර වේ.<br /> <br /> <br /> [[File:ජිරාෆයා_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> <br /> ජිරාෆයාගේ උස මී. 5.5ක් පමණ වන නමුත් උගේ ශරීරය අවලස්සන නොවේ. එය හැඩ ගැසී ඇත්තේ ප‍්‍රමාණයට අනුකූලව ය. ඌ ඉතා උස සිව්පාවකු ලෙස පෙනී යන්නේ දිගු ගෙලක් හා දිගැටි පාද තිබෙන බැවිනි. දේහය කෙටි වන අතර එය ගෙල සිට වලිගය දක්වා අනුක‍්‍රමයෙන් ඇල වී ඇත. උස ප‍්‍රමාණය අනුව මුහුණ කුඩා ය. උඩු තොල දිග යත පළල ය. උගේ පරිග‍්‍රාහි (prehenside) දිව සෙමී. 30.5ක් පමණ දිග ය. අක්ෂි යුගල තියුණු ය. එයට ඉහළින් කෙටි අං යුගලකි. ජිරාෆ් කැමිලොපාලාඩාලිස් (Giraffe camelopalardalis) විශේෂයෙහි අං යුගල මැදින් තුන්වෙනි අඟක් පිහිටා ඇත. ජී. කපෙන්සීස් (G. capensis) විශේෂයෙහි තුන්වන අඟ නිසාවෙන් එම පෙදෙස ඉදිමී ඇත. ජිරාෆයාගේ අං රෝම සහිත සමෙන් වැසී ඇත. වලිගය දිග ය. එහි අග‍්‍රයෙහි රෝම බිස්සකි. දිගැති රෝම පිහිටා ඇත්තේ කේශරයෙහි සහ වලිගාශ‍්‍රයෙහි ය.<br /> <br /> ජිරාෆයාගේ සිනිඳු සම, දුඹුරුපාට හෝ රතුපාටට හුරු දුඹුරු පාට ය. සුදුපාට වයිරම් සම හරහා විසිරී බොහෝ දුරට හතරැස් හැඩයට සමාන කොටස්වලට බෙදේ. සට්ටමෙහි පමණක් සම ගොරෝසුව ඇත්තේ උගේ ආරක්ෂාව සඳහා ය.<br /> <br /> ශාක භක්ෂකයකු වන ජිරාෆයාගේ ප‍්‍රධාන ආහාරය වන්නේ ඇකේෂියා (Acacia) ගසෙහි ළපටි දලූ ය. වතුර බොන්නේ කලාතුරකිනි. වතුර බීමට හෝ මිටි ගස්වල දලූ කැඞීමට හෝ ගෙල පහත් කිරීමේ දී පාද විශාල දුර ප‍්‍රමාණයකට පළල් කොට දණහිස අසලින් නැමීමට ඌට සිදු වේ.<br /> <br /> ජිරාෆයාගේ ගමන පැද්දි පැද්දී යාමක් සේ විස්තර වේ. මෙසේ ඇවිදීමේ දී ප‍්‍රමාණය හේතුකොට ගෙන උගේ පාද පැටලිය හැකි ය. මෙය වැළැක්වීම පිණිස පාද තබන අයුරින් ම හිස ද පැත්තෙන් පැත්තට නවනු ලැබේ. ඇවිදීමේ දී ඉදිරියට තල්ලූ කිරීමෙහි බලය පූර්ව පාදවලින් ලැබීම ආටියොඩක්ටිලා ගෝත‍්‍රයට අයත් සත්ත්වයන් අතර ජිරාෆයාට පමණක් සීමා වූ ලක්ෂණයකි. ජිරාෆයාගේ ගමන වේගවත් ය. දුරින් අඩි තබන බැවින් වේගය නියම ලෙස වටහා ගත නොහැකි ය. අවශ්‍ය වූ විට පැයට කිමී. 48ක වේගයකින් දුවන බව වාර්තා වේ.<br /> <br /> ජිරාෆයා නිශ්ශබ්ද සතකු සේ පිළිගැනෙන නමුත් කලාතුරකින් සිහින් හඬකින් කෑ ගසයි. ශබ්ද නිකුත් කිරීමට සම්බන්ධ වන ස්වර තන්ත‍්‍ර දුර්වල වන අතර, පෙනීම, ඇසීම හා සුවඳ හඳුනා ගැනීමේ ඉන්ද්‍රිය තියුණු ය.<br /> <br /> ජිරාෆයා ගැවසෙන්නේ රංචු වශයෙනි. රංචුව සෑදී ඇත්තේ සත්ත්වයන් දහ දෙනකු හෝ විසි දෙනකුගෙන් පමණ ය. ඇතැම්විට හැත්තෑ පස්දෙනකු පමණ රංචුවක සිටිය හැකි ය. රංචුවක පිරිමි සත්ත්වයන් එකිනෙකා සමග සටන් කිරීමේ දී හිසින් පහරදීම සිරිතකි.<br /> <br /> එක් වතාවකට ජිරාෆයාට බිහිවන්නේ එක පැටියෙකි. ගැබ් කාලය මාස 14 සිට 15 පමණ ය.<br /> <br /> ජිරාෆයා කුළෑටි අහිංසක සතකු වන අතර ගොදුරු වන්නේ මිනිසාට හා සිංහයාට පමණි. වේගවත් ලෙස දිවීමෙන් හා කුරවලින් පහරදීමෙන් සතුරන්ගෙන් ආරක්ෂාවේ.<br /> <br /> <br /> මංගලා වීරසිංහ<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B7%86%E0%B6%BA%E0%B7%8F_(Giraffe)&diff=1214 2017-09-21T06:37:27Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජිරාෆයා (Giraffe) වර්තමාන ලෝකයේ සිටින උස ම සිවුපාවා වන ජිරාෆයා ආටියොඩක්ටිලා (Artyodactila) ගෝත‍්‍රයට සහ ජිරාෆිඬේ (Giraffidae) කුලයට අයත් වේ. මොවුන් මයොසීන අවධියේ සිට පැවත එන බවට පාෂාණ සාක්ෂි දරයි. ග‍්‍රීසිය, දකුණු රුසියාව, සුළු ආසියාව, ඉන්දියාව සහ චීනය යන රටවල පවා ජිරාෆයා විසූ බව එම පාෂාණවලින් පෙනී යන මුත් උගේ වර්තමාන වාසභූමි මධ්‍යම අප‍්‍රිකාවේ තුනී කැලෑ සහ සැවානා වනාන්තර වේ.<br /> <br /> <br /> [[File:ජිරාෆයා_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> <br /> ජිරාෆයාගේ උස මී. 5.5ක් පමණ වන නමුත් උගේ ශරීරය අවලස්සන නොවේ. එය හැඩ ගැසී ඇත්තේ ප‍්‍රමාණයට අනුකූලව ය. ඌ ඉතා උස සිව්පාවකු ලෙස පෙනී යන්නේ දිගු ගෙලක් හා දිගැටි පාද තිබෙන බැවිනි. දේහය කෙටි වන අතර එය ගෙල සිට වලිගය දක්වා අනුක‍්‍රමයෙන් ඇල වී ඇත. උස ප‍්‍රමාණය අනුව මුහුණ කුඩා ය. උඩු තොල දිග යත පළල ය. උගේ පරිග‍්‍රාහි (prehenside) දිව සෙමී. 30.5ක් පමණ දිග ය. අක්ෂි යුගල තියුණු ය. එයට ඉහළින් කෙටි අං යුගලකි. ජිරාෆ් කැමිලොපාලාඩාලිස් (Giraffe camelopalardalis) විශේෂයෙහි අං යුගල මැදින් තුන්වෙනි අඟක් පිහිටා ඇත. ජී. කපෙන්සීස් (G. capensis) විශේෂයෙහි තුන්වන අඟ නිසාවෙන් එම පෙදෙස ඉදිමී ඇත. ජිරාෆයාගේ අං රෝම සහිත සමෙන් වැසී ඇත. වලිගය දිග ය. එහි අග‍්‍රයෙහි රෝම බිස්සකි. දිගැති රෝම පිහිටා ඇත්තේ කේශරයෙහි සහ වලිගාශ‍්‍රයෙහි ය.<br /> <br /> ජිරාෆයාගේ සිනිඳු සම, දුඹුරුපාට හෝ රතුපාටට හුරු දුඹුරු පාට ය. සුදුපාට වයිරම් සම හරහා විසිරී බොහෝ දුරට හතරැස් හැඩයට සමාන කොටස්වලට බෙදේ. සට්ටමෙහි පමණක් සම ගොරෝසුව ඇත්තේ උගේ ආරක්ෂාව සඳහා ය.<br /> <br /> ශාක භක්ෂකයකු වන ජිරාෆයාගේ ප‍්‍රධාන ආහාරය වන්නේ ඇකේෂියා (Acacia) ගසෙහි ළපටි දලූ ය. වතුර බොන්නේ කලාතුරකිනි. වතුර බීමට හෝ මිටි ගස්වල දලූ කැඞීමට හෝ ගෙල පහත් කිරීමේ දී පාද විශාල දුර ප‍්‍රමාණයකට පළල් කොට දණහිස අසලින් නැමීමට ඌට සිදු වේ.<br /> <br /> ජිරාෆයාගේ ගමන පැද්දි පැද්දී යාමක් සේ විස්තර වේ. මෙසේ ඇවිදීමේ දී ප‍්‍රමාණය හේතුකොට ගෙන උගේ පාද පැටලිය හැකි ය. මෙය වැළැක්වීම පිණිස පාද තබන අයුරින් ම හිස ද පැත්තෙන් පැත්තට නවනු ලැබේ. ඇවිදීමේ දී ඉදිරියට තල්ලූ කිරීමෙහි බලය පූර්ව පාදවලින් ලැබීම ආටියොඩක්ටිලා ගෝත‍්‍රයට අයත් සත්ත්වයන් අතර ජිරාෆයාට පමණක් සීමා වූ ලක්ෂණයකි. ජිරාෆයාගේ ගමන වේගවත් ය. දුරින් අඩි තබන බැවින් වේගය නියම ලෙස වටහා ගත නොහැකි ය. අවශ්‍ය වූ විට පැයට කිමී. 48ක වේගයකින් දුවන බව වාර්තා වේ.<br /> <br /> ජිරාෆයා නිශ්ශබ්ද සතකු සේ පිළිගැනෙන නමුත් කලාතුරකින් සිහින් හඬකින් කෑ ගසයි. ශබ්ද නිකුත් කිරීමට සම්බන්ධ වන ස්වර තන්ත‍්‍ර දුර්වල වන අතර, පෙනීම, ඇසීම හා සුවඳ හඳුනා ගැනීමේ ඉන්ද්‍රිය තියුණු ය.<br /> <br /> ජිරාෆයා ගැවසෙන්නේ රංචු වශයෙනි. රංචුව සෑදී ඇත්තේ සත්ත්වයන් දහ දෙනකු හෝ විසි දෙනකුගෙන් පමණ ය. ඇතැම්විට හැත්තෑ පස්දෙනකු පමණ රංචුවක සිටිය හැකි ය. රංචුවක පිරිමි සත්ත්වයන් එකිනෙකා සමග සටන් කිරීමේ දී හිසින් පහරදීම සිරිතකි.<br /> <br /> එක් වතාවකට ජිරාෆයාට බිහිවන්නේ එක පැටියෙකි. ගැබ් කාලය මාස 14 සිට 15 පමණ ය.<br /> <br /> ජිරාෆයා කුළෑටි අහිංසක සතකු වන අතර ගොදුරු වන්නේ මිනිසාට හා සිංහයාට පමණි. වේගවත් ලෙස දිවීමෙන් හා කුරවලින් පහරදීමෙන් සතුරන්ගෙන් ආරක්ෂාවේ.<br /> <br /> <br /> මංගලා වීරසිංහ<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B7%92_(Djibouti)&diff=1213 2017-09-21T06:36:42Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>'''ජිබූති (Djibouti)'''. මෙහි නිල නාමය ‘ජිබූති සමූහාණ්ඩුව’ (The Republic of Djibouti) යන්න ය. අපි‍්‍රකා මහාද්වීපයේ උතුරෙහි ඉන්දියන් සාගරය දෙසට නෙරා ඇති අඟක් වැනි කොටසේ පිහිටි උ.අ. 11036' හා නැ.දේ. 3010' ට අයත් රාජ්‍යයකි. එහි අගනුවර මෙන් ම විශාල ම නගරය ද ‘ජිබූති’ නම් වේ. මෙම රාජ්‍යයේ දේශ සීමා වන්නේ උතුරින් එරිති‍්‍රයාව, බටහිරින් හා දකුණින් ඉතියෝපියාව සහ නිරිතදිගින් සෝමාලියාවයි. නැගෙනහිරට රතුමුහුද හා ඒඞ්න් බොක්ක පිහිටා ඇත. ව.කිමී. 23,200ක පමණ භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් මෙහි රාජ්‍ය භාෂා වන්නේ ප‍්‍රංස (French) සහ අරාබි (Arabic) ය. සෝමාලි (Somali) හා ඇෆර් (Afar) යන භාෂා පිළිගත් ජාතික භාෂා වේ. 2012 ජන සංඛ්‍යාව 923,000ක් පමණ වෙතැයි ගණන් බලා ඇති අතර අවසාන ජනලේඛනය වූ 2009 ජන සංඛ්‍යාව 818,159ක් විය. මෙහි ප‍්‍රධාන ආගම ඉස්ලාම් වන අතර 94%ක් පමණ දෙනා එය අදහති.<br /> <br /> [[File:ජිබුති_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> <br /> 19 වන සියවසේ දී ප‍්‍රංසය විසින් යටත් විජිතයක් කරගන්නා ලද මේ ප‍්‍රදේශය ප‍්‍රංස සෝමාලිලන්තය සහ ඔබොක් (Obock) යන නම්වලින් හැඳින්වුණි. 1977 දී නිදහස ලැබූ මෙම දේශය සිය අගනුවර වූ ‘ජිබූති’ නමින් ම ‘ජිබූති ජනරජය’ (අරාබි බසින් ‘ජුමහුරිය්යාත් ජිබූති') යන නමින් හඳුන්වන ලද අතර 1977 සැප්තැම්බර් 20 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයෙහි සාමාජිකත්වය ද ලැබී ය. භූගෝලීය වශයෙන් ජිබූතිය වෙරළබඩ තැනිතලාවකින් හා රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් සානු වෙත මු.ම. සිට මී. 200ක පමණ ඉහළට නැගෙන බිමකින් ද මධ්‍යම හා දකුණු පෙදෙස මී. 300 සිට 1,500 පමණ තෙක් නැගෙන කඳු බිමකින් ද සමන්විත ය. උතුරු දිග ඇති කඳු වැටියෙහි ඉහළ ම තැන මී. 2,063ක් උස මූසා කන්ද ය.<br /> <br /> මෙහි ඇත්තේ කාන්තාර පොළොවකි. වගා කළ හැකි බිම් ප‍්‍රමාණය 01%ක් පමණි. කඳුකර පෙදෙසේ දොළ මාර්ග ස්වල්පයක් ඇත. හූම්බූලි (Houmbouli) යන නමින් යුත් භූගත ගංගාව මේ ප‍්‍රදේශයට ජලය සපයන ප‍්‍රභවය වේ. සමකයට සමීප ව පිහිටා ඇති මෙහි දැඩි උෂ්ණ දේශගුණයක් පවතී. එය ජනවාරි මස සෙ. 290 සිට ජූලි මස සෙ. 430 තෙක් උච්චාවචනය වන්නකි.<br /> <br /> මෙහි ප‍්‍රධාන ජනවර්ග දෙකක් වෙසෙති. එනම් අෆාර් (හෙවත් දනකිල්) සහ ඉස්සා යනුවෙනි. දෙපිරිස ම හමිටෝ- සෙමිටික් ගණයට අයත් භාෂා කථා කරති. හරි අඩක් පමණ ඉස්සා සහ එහි ඤාතිවර සෝමාලි ගෝති‍්‍රකයෝ ය. අෆාර්වරු පහෙන් දෙකක් පමණ වන අතර අන්‍යයෝ අරාබිවරු සහ යුරෝපීයයෝ ය.<br /> <br /> කි‍්‍ර.පූ. තුන්වන සියවසේ පමණ අරාබියේ සිට මෙහි සංක‍්‍රමණය වූ පිරිසකගෙන් අෆාර්වරුන් පැවත එන බව සැලකේ. පසුව දකුණෙන් ආ සෝමාලියානු ඉස්සාවරු අෆාර්වරුන් පන්නා දමා දකුණුදිග හා වෙරළබඩ පදිංචි වූහ. කි‍්‍ර.ව. 625 දී ඉස්ලාම් භක්තිය මෙහි පැතිර ගියේ ය. මේ ප‍්‍රදේශයේ වෙළෙඳ කටයුතු අරාබීන් විසින් පාලනය වූ අතර 16 වන සියවසේ දී පෘතුගීසීහු මෙම වෙළෙඳාම සඳහා තරග වැදුණහ. 19 වන සියවසේ දී ප‍්‍රංස ජාතිකයන් මෙහි පැමිණ 1888 දී වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ගත්හ. ජිබූතිහි අගනගරයේ (එයත් ජිබූති නමි) සහ ප‍්‍රංස ආධිපත්‍යයේ ආරම්භය එය විය. ඉතියෝපියාව සමග ගිවිසුමක් මගින් තම බලය තහවුරු කරගත් ප‍්‍රංස බලධරයෝ වෙළෙඳ කටයුතු දියුණු කිරීම සඳහා දුම්රිය මගකින් ජිබූති ඉතියෝපියාව හා සම්බන්ධ කළහ. පසුව මංමාවත් ද ඉදිකරමින් වෙළෙඳ කටයුතු තවත් ව්‍යාප්ත කරන ලදි. 1958 දී පැවැත්වුණ ජනමත විචාරණයක් මගින් ප‍්‍රංස ජනරජය යටතේ ප‍්‍රංස ප‍්‍රදේශයක් බවට පත් වූ නමුදු එම ජනමත විචාරණය ප‍්‍රංස බලධාරීන් විසින් සිදු කෙරුණ ඡුන්ද දූෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූවක් බවට චෝදනා ඇත. ඒ වන විට ජිබූතිය ස්වාධීන විය යුතු ය යන හැඟීම ස්වදේශිකයන් අතරින් පැන නැගී තිබුණි. 1971 පැවැත්වුණු ඊළඟ ජනමත විචාරණයේ දී 98%ක් පමණ නිදහස ඉල්ලා සිටි හෙයින් ජිබූති ජනරජය බිහිවිය. එහෙත් නව ජනරජය තුළ අෆාර් හා ඉස්සා ජනවර්ග ආතති තත්ත්වයත් අසල්වැසි එරිති‍්‍රයා හා සෝමාලි ප‍්‍රදේශවලින් එය සරණාගතයන්ගේ ප‍්‍රශ්නයත් නව දේශයේ ගැටලූ බවත් පත් විය. <br /> <br /> සාම්ප‍්‍රදායිකව මෙහි ආර්ථික රඳා පවත්නේ වෙළෙඳාම මත ය. අවට ඇති අපි‍්‍රකානු රටවල්වලින් නිර්යාතයන් ද යළි එම රටවල් සඳහා ආයාත ද ජිබූතිය හරහා සිදු වේ. ප‍්‍රංස පාලනය යටතේ ගොඩනැගුණු ගමනාගමනය ආදි වූ යටිතල පහසුකම් එම ආර්ථික කටයුතු සඳහා උපකාරී වේ.<br /> <br /> ස්වාධීන රාජ්‍යයක් වූ නමුදු ජිබූතියට ප‍්‍රංසය හා සමග ඇති සබඳතා අත්‍යවශ්‍ය ව පවතී. ප‍්‍රංස භාෂාව අරාබි බස හා සමග රාජ්‍ය භාෂාවක් ද වේ. ඒ අතර ආර්ථික කටයුතු සඳහා ද ප‍්‍රංස ආධාරය අවශ්‍ය ව පවතී.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B7%92_(Djibouti)&diff=1212 2017-09-21T06:36:35Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>'''ජිබූති (Djibouti)'''. මෙහි නිල නාමය ‘ජිබූති සමූහාණ්ඩුව’ (The Republic of Djibouti) යන්න ය. අපි‍්‍රකා මහාද්වීපයේ උතුරෙහි ඉන්දියන් සාගරය දෙසට නෙරා ඇති අඟක් වැනි කොටසේ පිහිටි උ.අ. 11036' හා නැ.දේ. 3010' ට අයත් රාජ්‍යයකි. එහි අගනුවර මෙන් ම විශාල ම නගරය ද ‘ජිබූති’ නම් වේ. මෙම රාජ්‍යයේ දේශ සීමා වන්නේ උතුරින් එරිති‍්‍රයාව, බටහිරින් හා දකුණින් ඉතියෝපියාව සහ නිරිතදිගින් සෝමාලියාවයි. නැගෙනහිරට රතුමුහුද හා ඒඞ්න් බොක්ක පිහිටා ඇත. ව.කිමී. 23,200ක පමණ භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් මෙහි රාජ්‍ය භාෂා වන්නේ ප‍්‍රංස (French) සහ අරාබි (Arabic) ය. සෝමාලි (Somali) හා ඇෆර් (Afar) යන භාෂා පිළිගත් ජාතික භාෂා වේ. 2012 ජන සංඛ්‍යාව 923,000ක් පමණ වෙතැයි ගණන් බලා ඇති අතර අවසාන ජනලේඛනය වූ 2009 ජන සංඛ්‍යාව 818,159ක් විය. මෙහි ප‍්‍රධාන ආගම ඉස්ලාම් වන අතර 94%ක් පමණ දෙනා එය අදහති.<br /> <br /> <br /> [[File:ජිබුති_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> <br /> 19 වන සියවසේ දී ප‍්‍රංසය විසින් යටත් විජිතයක් කරගන්නා ලද මේ ප‍්‍රදේශය ප‍්‍රංස සෝමාලිලන්තය සහ ඔබොක් (Obock) යන නම්වලින් හැඳින්වුණි. 1977 දී නිදහස ලැබූ මෙම දේශය සිය අගනුවර වූ ‘ජිබූති’ නමින් ම ‘ජිබූති ජනරජය’ (අරාබි බසින් ‘ජුමහුරිය්යාත් ජිබූති') යන නමින් හඳුන්වන ලද අතර 1977 සැප්තැම්බර් 20 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයෙහි සාමාජිකත්වය ද ලැබී ය. භූගෝලීය වශයෙන් ජිබූතිය වෙරළබඩ තැනිතලාවකින් හා රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් සානු වෙත මු.ම. සිට මී. 200ක පමණ ඉහළට නැගෙන බිමකින් ද මධ්‍යම හා දකුණු පෙදෙස මී. 300 සිට 1,500 පමණ තෙක් නැගෙන කඳු බිමකින් ද සමන්විත ය. උතුරු දිග ඇති කඳු වැටියෙහි ඉහළ ම තැන මී. 2,063ක් උස මූසා කන්ද ය.<br /> <br /> මෙහි ඇත්තේ කාන්තාර පොළොවකි. වගා කළ හැකි බිම් ප‍්‍රමාණය 01%ක් පමණි. කඳුකර පෙදෙසේ දොළ මාර්ග ස්වල්පයක් ඇත. හූම්බූලි (Houmbouli) යන නමින් යුත් භූගත ගංගාව මේ ප‍්‍රදේශයට ජලය සපයන ප‍්‍රභවය වේ. සමකයට සමීප ව පිහිටා ඇති මෙහි දැඩි උෂ්ණ දේශගුණයක් පවතී. එය ජනවාරි මස සෙ. 290 සිට ජූලි මස සෙ. 430 තෙක් උච්චාවචනය වන්නකි.<br /> <br /> මෙහි ප‍්‍රධාන ජනවර්ග දෙකක් වෙසෙති. එනම් අෆාර් (හෙවත් දනකිල්) සහ ඉස්සා යනුවෙනි. දෙපිරිස ම හමිටෝ- සෙමිටික් ගණයට අයත් භාෂා කථා කරති. හරි අඩක් පමණ ඉස්සා සහ එහි ඤාතිවර සෝමාලි ගෝති‍්‍රකයෝ ය. අෆාර්වරු පහෙන් දෙකක් පමණ වන අතර අන්‍යයෝ අරාබිවරු සහ යුරෝපීයයෝ ය.<br /> <br /> කි‍්‍ර.පූ. තුන්වන සියවසේ පමණ අරාබියේ සිට මෙහි සංක‍්‍රමණය වූ පිරිසකගෙන් අෆාර්වරුන් පැවත එන බව සැලකේ. පසුව දකුණෙන් ආ සෝමාලියානු ඉස්සාවරු අෆාර්වරුන් පන්නා දමා දකුණුදිග හා වෙරළබඩ පදිංචි වූහ. කි‍්‍ර.ව. 625 දී ඉස්ලාම් භක්තිය මෙහි පැතිර ගියේ ය. මේ ප‍්‍රදේශයේ වෙළෙඳ කටයුතු අරාබීන් විසින් පාලනය වූ අතර 16 වන සියවසේ දී පෘතුගීසීහු මෙම වෙළෙඳාම සඳහා තරග වැදුණහ. 19 වන සියවසේ දී ප‍්‍රංස ජාතිකයන් මෙහි පැමිණ 1888 දී වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ගත්හ. ජිබූතිහි අගනගරයේ (එයත් ජිබූති නමි) සහ ප‍්‍රංස ආධිපත්‍යයේ ආරම්භය එය විය. ඉතියෝපියාව සමග ගිවිසුමක් මගින් තම බලය තහවුරු කරගත් ප‍්‍රංස බලධරයෝ වෙළෙඳ කටයුතු දියුණු කිරීම සඳහා දුම්රිය මගකින් ජිබූති ඉතියෝපියාව හා සම්බන්ධ කළහ. පසුව මංමාවත් ද ඉදිකරමින් වෙළෙඳ කටයුතු තවත් ව්‍යාප්ත කරන ලදි. 1958 දී පැවැත්වුණ ජනමත විචාරණයක් මගින් ප‍්‍රංස ජනරජය යටතේ ප‍්‍රංස ප‍්‍රදේශයක් බවට පත් වූ නමුදු එම ජනමත විචාරණය ප‍්‍රංස බලධාරීන් විසින් සිදු කෙරුණ ඡුන්ද දූෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූවක් බවට චෝදනා ඇත. ඒ වන විට ජිබූතිය ස්වාධීන විය යුතු ය යන හැඟීම ස්වදේශිකයන් අතරින් පැන නැගී තිබුණි. 1971 පැවැත්වුණු ඊළඟ ජනමත විචාරණයේ දී 98%ක් පමණ නිදහස ඉල්ලා සිටි හෙයින් ජිබූති ජනරජය බිහිවිය. එහෙත් නව ජනරජය තුළ අෆාර් හා ඉස්සා ජනවර්ග ආතති තත්ත්වයත් අසල්වැසි එරිති‍්‍රයා හා සෝමාලි ප‍්‍රදේශවලින් එය සරණාගතයන්ගේ ප‍්‍රශ්නයත් නව දේශයේ ගැටලූ බවත් පත් විය. <br /> <br /> සාම්ප‍්‍රදායිකව මෙහි ආර්ථික රඳා පවත්නේ වෙළෙඳාම මත ය. අවට ඇති අපි‍්‍රකානු රටවල්වලින් නිර්යාතයන් ද යළි එම රටවල් සඳහා ආයාත ද ජිබූතිය හරහා සිදු වේ. ප‍්‍රංස පාලනය යටතේ ගොඩනැගුණු ගමනාගමනය ආදි වූ යටිතල පහසුකම් එම ආර්ථික කටයුතු සඳහා උපකාරී වේ.<br /> <br /> ස්වාධීන රාජ්‍යයක් වූ නමුදු ජිබූතියට ප‍්‍රංසය හා සමග ඇති සබඳතා අත්‍යවශ්‍ය ව පවතී. ප‍්‍රංස භාෂාව අරාබි බස හා සමග රාජ්‍ය භාෂාවක් ද වේ. ඒ අතර ආර්ථික කටයුතු සඳහා ද ප‍්‍රංස ආධාරය අවශ්‍ය ව පවතී.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B7%92_(Djibouti)&diff=1211 2017-09-21T06:36:26Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>'''ජිබූති (Djibouti)'''. මෙහි නිල නාමය ‘ජිබූති සමූහාණ්ඩුව’ (The Republic of Djibouti) යන්න ය. අපි‍්‍රකා මහාද්වීපයේ උතුරෙහි ඉන්දියන් සාගරය දෙසට නෙරා ඇති අඟක් වැනි කොටසේ පිහිටි උ.අ. 11036' හා නැ.දේ. 3010' ට අයත් රාජ්‍යයකි. එහි අගනුවර මෙන් ම විශාල ම නගරය ද ‘ජිබූති’ නම් වේ. මෙම රාජ්‍යයේ දේශ සීමා වන්නේ උතුරින් එරිති‍්‍රයාව, බටහිරින් හා දකුණින් ඉතියෝපියාව සහ නිරිතදිගින් සෝමාලියාවයි. නැගෙනහිරට රතුමුහුද හා ඒඞ්න් බොක්ක පිහිටා ඇත. ව.කිමී. 23,200ක පමණ භූමි ප‍්‍රමාණයකින් යුත් මෙහි රාජ්‍ය භාෂා වන්නේ ප‍්‍රංස (French) සහ අරාබි (Arabic) ය. සෝමාලි (Somali) හා ඇෆර් (Afar) යන භාෂා පිළිගත් ජාතික භාෂා වේ. 2012 ජන සංඛ්‍යාව 923,000ක් පමණ වෙතැයි ගණන් බලා ඇති අතර අවසාන ජනලේඛනය වූ 2009 ජන සංඛ්‍යාව 818,159ක් විය. මෙහි ප‍්‍රධාන ආගම ඉස්ලාම් වන අතර 94%ක් පමණ දෙනා එය අදහති.<br /> <br /> [[File:ජිබුති_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> 19 වන සියවසේ දී ප‍්‍රංසය විසින් යටත් විජිතයක් කරගන්නා ලද මේ ප‍්‍රදේශය ප‍්‍රංස සෝමාලිලන්තය සහ ඔබොක් (Obock) යන නම්වලින් හැඳින්වුණි. 1977 දී නිදහස ලැබූ මෙම දේශය සිය අගනුවර වූ ‘ජිබූති’ නමින් ම ‘ජිබූති ජනරජය’ (අරාබි බසින් ‘ජුමහුරිය්යාත් ජිබූති') යන නමින් හඳුන්වන ලද අතර 1977 සැප්තැම්බර් 20 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයෙහි සාමාජිකත්වය ද ලැබී ය. භූගෝලීය වශයෙන් ජිබූතිය වෙරළබඩ තැනිතලාවකින් හා රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් සානු වෙත මු.ම. සිට මී. 200ක පමණ ඉහළට නැගෙන බිමකින් ද මධ්‍යම හා දකුණු පෙදෙස මී. 300 සිට 1,500 පමණ තෙක් නැගෙන කඳු බිමකින් ද සමන්විත ය. උතුරු දිග ඇති කඳු වැටියෙහි ඉහළ ම තැන මී. 2,063ක් උස මූසා කන්ද ය.<br /> <br /> මෙහි ඇත්තේ කාන්තාර පොළොවකි. වගා කළ හැකි බිම් ප‍්‍රමාණය 01%ක් පමණි. කඳුකර පෙදෙසේ දොළ මාර්ග ස්වල්පයක් ඇත. හූම්බූලි (Houmbouli) යන නමින් යුත් භූගත ගංගාව මේ ප‍්‍රදේශයට ජලය සපයන ප‍්‍රභවය වේ. සමකයට සමීප ව පිහිටා ඇති මෙහි දැඩි උෂ්ණ දේශගුණයක් පවතී. එය ජනවාරි මස සෙ. 290 සිට ජූලි මස සෙ. 430 තෙක් උච්චාවචනය වන්නකි.<br /> <br /> මෙහි ප‍්‍රධාන ජනවර්ග දෙකක් වෙසෙති. එනම් අෆාර් (හෙවත් දනකිල්) සහ ඉස්සා යනුවෙනි. දෙපිරිස ම හමිටෝ- සෙමිටික් ගණයට අයත් භාෂා කථා කරති. හරි අඩක් පමණ ඉස්සා සහ එහි ඤාතිවර සෝමාලි ගෝති‍්‍රකයෝ ය. අෆාර්වරු පහෙන් දෙකක් පමණ වන අතර අන්‍යයෝ අරාබිවරු සහ යුරෝපීයයෝ ය.<br /> <br /> කි‍්‍ර.පූ. තුන්වන සියවසේ පමණ අරාබියේ සිට මෙහි සංක‍්‍රමණය වූ පිරිසකගෙන් අෆාර්වරුන් පැවත එන බව සැලකේ. පසුව දකුණෙන් ආ සෝමාලියානු ඉස්සාවරු අෆාර්වරුන් පන්නා දමා දකුණුදිග හා වෙරළබඩ පදිංචි වූහ. කි‍්‍ර.ව. 625 දී ඉස්ලාම් භක්තිය මෙහි පැතිර ගියේ ය. මේ ප‍්‍රදේශයේ වෙළෙඳ කටයුතු අරාබීන් විසින් පාලනය වූ අතර 16 වන සියවසේ දී පෘතුගීසීහු මෙම වෙළෙඳාම සඳහා තරග වැදුණහ. 19 වන සියවසේ දී ප‍්‍රංස ජාතිකයන් මෙහි පැමිණ 1888 දී වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ගත්හ. ජිබූතිහි අගනගරයේ (එයත් ජිබූති නමි) සහ ප‍්‍රංස ආධිපත්‍යයේ ආරම්භය එය විය. ඉතියෝපියාව සමග ගිවිසුමක් මගින් තම බලය තහවුරු කරගත් ප‍්‍රංස බලධරයෝ වෙළෙඳ කටයුතු දියුණු කිරීම සඳහා දුම්රිය මගකින් ජිබූති ඉතියෝපියාව හා සම්බන්ධ කළහ. පසුව මංමාවත් ද ඉදිකරමින් වෙළෙඳ කටයුතු තවත් ව්‍යාප්ත කරන ලදි. 1958 දී පැවැත්වුණ ජනමත විචාරණයක් මගින් ප‍්‍රංස ජනරජය යටතේ ප‍්‍රංස ප‍්‍රදේශයක් බවට පත් වූ නමුදු එම ජනමත විචාරණය ප‍්‍රංස බලධාරීන් විසින් සිදු කෙරුණ ඡුන්ද දූෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූවක් බවට චෝදනා ඇත. ඒ වන විට ජිබූතිය ස්වාධීන විය යුතු ය යන හැඟීම ස්වදේශිකයන් අතරින් පැන නැගී තිබුණි. 1971 පැවැත්වුණු ඊළඟ ජනමත විචාරණයේ දී 98%ක් පමණ නිදහස ඉල්ලා සිටි හෙයින් ජිබූති ජනරජය බිහිවිය. එහෙත් නව ජනරජය තුළ අෆාර් හා ඉස්සා ජනවර්ග ආතති තත්ත්වයත් අසල්වැසි එරිති‍්‍රයා හා සෝමාලි ප‍්‍රදේශවලින් එය සරණාගතයන්ගේ ප‍්‍රශ්නයත් නව දේශයේ ගැටලූ බවත් පත් විය. <br /> <br /> සාම්ප‍්‍රදායිකව මෙහි ආර්ථික රඳා පවත්නේ වෙළෙඳාම මත ය. අවට ඇති අපි‍්‍රකානු රටවල්වලින් නිර්යාතයන් ද යළි එම රටවල් සඳහා ආයාත ද ජිබූතිය හරහා සිදු වේ. ප‍්‍රංස පාලනය යටතේ ගොඩනැගුණු ගමනාගමනය ආදි වූ යටිතල පහසුකම් එම ආර්ථික කටයුතු සඳහා උපකාරී වේ.<br /> <br /> ස්වාධීන රාජ්‍යයක් වූ නමුදු ජිබූතියට ප‍්‍රංසය හා සමග ඇති සබඳතා අත්‍යවශ්‍ය ව පවතී. ප‍්‍රංස භාෂාව අරාබි බස හා සමග රාජ්‍ය භාෂාවක් ද වේ. ඒ අතර ආර්ථික කටයුතු සඳහා ද ප‍්‍රංස ආධාරය අවශ්‍ය ව පවතී.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%92_(Gypsy)&diff=1210 2017-09-21T06:35:19Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>'''ජිප්සි (Gypsy)'''. සංචාරක මනුෂ්‍ය කොට්ඨාසයකි. ලෝකයේ බොහෝ පෙදෙස්වල මොවුහු දක්නා ලැබෙති. විශාල වශයෙන් රුමේනියාව, හංගේරියාව, බෝල්කන් රාජ්‍ය, ස්පාඤ්ඤය හා ඇ.එ.ජ.යේ වෙසෙතැයි සැලකේ. ඔවුන්ගේ ජනසංඛ්‍යාව නිශ්චිත වශයෙන් කීම දුෂ්කර වුව ද 1,800,000 හා 4,000,000 අතර ප‍්‍රමාණයක් විය හැකි යැයි සමහරු විශ්වාස කරති. ඔවුන් කථා කරන භාෂාව අනුව, මධ්‍ය හෝ ඊසානදිග ඉන්දියාව ඔවුන්ගේ මාතෘභූමිය යයි සලකන්නට ඉඩ තිබේ. ඔවුන් මුලින් විසුවේ හිමාලය කඳු අසල බව ද ඉන්පසු උතුරු හා නැගෙනහිර දෙසට ගමන් ගත් බව ද ක‍්‍රි.ව. 900 පමණ පර්සියාවට සම්ප‍්‍රාප්ත වූ බව ද සාමාන්‍යයෙන් පිළිගනු ලැබේ. 14 වන ශතවර්ෂාවසානය වන විට ඔවුහු බෝල්කන් අර්ධද්වීපයට සම්ප‍්‍රාප්ත වූහ.<br /> <br /> ‘ජිප්සි’ යන වචනය ගී‍්‍රක භාෂාමය සම්භවයක් ඇති එකකි. යුරෝපයේ වෙසෙන බොහෝ ජිප්සිවරු ‘රොමනි’ යන නමින් හා ඊට සමාන වදන්වලින් හැඳින්වෙති. රොමනි භාෂාව ඉන්දුආර්ය භාෂා පවුලට අයත් ය. රොමනි යන වචනය සංස්කෘත ‘ඩොම්' (මිනිසා) යන්නෙන් බිඳී එන්නකැයි පැවැසේ.<br /> <br /> <br /> [[File:ජිප්සි_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> <br /> යුරෝපයේ දී ඔවුන්ට බොහෝවිට දේශීය ජනයා විසින් අලාභ හානි හා අනතුරු සිදු කරන ලදි. මීට හේතුව ඔවුන්ගේ අමුතු සිරිත් විරිත් නිසා ඔවුන් මායාකාරයන් නැතහොත් වෙනත් භයානක මනුෂ්‍ය කොට්ඨාසයක් ලෙස සැලකීම ය. එංගලන්තයේ 8 වන හෙන්රි රජු දවස එහි විසූ ජිප්සිවරුන්ගේ භාණ්ඩ, ගම් හා නගර ප‍්‍රධානීන්ට උදුරා ගත හැකි වන පරිදි නීති සකස් වී තිබිණි. පෝලන්තය, රුමේනියාව ලිතුවේනියාව, හංගේරියාව හා ඉතාලියේ වැනීසිය යන ප‍්‍රදේශවල ඔවුහු ස්වදේශික රදළවරුන් යටතේ දිවි ගෙවූහ. ස්කොට්ලන්ත-යේ ඔවුහු වහලූන් වශයෙන් සලකන ලදහ.<br /> <br /> ඔවුන්ගේ සමාජ සංවිධානයට පදනම් වී ඇත්තේ ඔවුන් ගතකරන හුදකලා සංචාරක ජීවිතයයි. ඇවැස්ස නෑනා මස්සිනා අතර විවාහය සිදුවේ. වෙනත් නෑදෑයන් අතර ද විවාහ සුලභ ය. රුමේනියන් හා හන්ගේරියන් ජිප්සිවරු එම රටවල ඇතැම් චාරිත‍්‍ර ද අනුගමනය කරති. සාත්තර කීමෙහි නිරතවන ස්ත‍්‍රී පක්ෂය ඇතැම්විට පිරිමින්ට වඩා මුදල් උපයා ගනිති. බෝල්කන් පෙදෙස්වල සිටින ජිප්සිවරු කාර්යශූර හස්තකර්මාන්තකරුවෝ ය.<br /> <br /> ජිප්සිවරුන් අතුරෙන් නිරතුරුව සංචාරයෙහි යෙදීමට නොකැමැත්තන් ස්ථිර පදිංචිය පටන් ගන්ට ඇතැයි සිතිය හැකි ය. එමෙන් ම ජිප්සි නොවන්නවුන් ද සංචාරක ජීවිතයට ඇබ්බැහි ව ඔවුන් හා එක්වූ අවස්ථා ද තිබිය හැකි ය. සංඛ්‍යාත්මකව ඔවුන් මෙතරම් පිරිසක් සිටීමට හේතුව ඔවුන් කුලහීනයන් ලෙස සලකනු ලැබීම ද අභ්‍යන්තර සමගි සම්බන්ධතාවෙන් බැඳී සිටින වර්ගයක් වීම ද විය හැකි ය. පහත් ලෙස සැලකීම අඩුවීම හා ඔවුන් ස්ථිර පදිංචියට පටන් ගැන්ම සමග මෙම සමගි සම්බන්ධතාව හීනවීයාමක් වෙතැයි සමහරු කල්පනා කරති. කල්යාමේ දී ඔවුන් අවශේෂ ජනයා හා මිශ‍්‍රවීමෙන් වෙන ම ජන කොට්ඨාසයක් වශයෙන් සැලකීම අහෝසි වනු ඇතැයි සිතිය හැකි ය.<br /> <br /> ලංකාවේ වසන අහිකුණ්ඨික (බ.) ජනයා ද ජිප්සි ගණයට අයත්වූවන් සේ සැලකිය හැකි ය. එහෙත් ඔවුන් හා යුරෝපීය ජිප්සි ජනයා අතර කිසිදු ඤාතිත්වයක් නැත.<br /> <br /> <br /> එච්. ඇල්. සෙනෙවිරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%92_(Gypsy)&diff=1209 2017-09-21T06:35:12Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>'''ජිප්සි (Gypsy)'''. සංචාරක මනුෂ්‍ය කොට්ඨාසයකි. ලෝකයේ බොහෝ පෙදෙස්වල මොවුහු දක්නා ලැබෙති. විශාල වශයෙන් රුමේනියාව, හංගේරියාව, බෝල්කන් රාජ්‍ය, ස්පාඤ්ඤය හා ඇ.එ.ජ.යේ වෙසෙතැයි සැලකේ. ඔවුන්ගේ ජනසංඛ්‍යාව නිශ්චිත වශයෙන් කීම දුෂ්කර වුව ද 1,800,000 හා 4,000,000 අතර ප‍්‍රමාණයක් විය හැකි යැයි සමහරු විශ්වාස කරති. ඔවුන් කථා කරන භාෂාව අනුව, මධ්‍ය හෝ ඊසානදිග ඉන්දියාව ඔවුන්ගේ මාතෘභූමිය යයි සලකන්නට ඉඩ තිබේ. ඔවුන් මුලින් විසුවේ හිමාලය කඳු අසල බව ද ඉන්පසු උතුරු හා නැගෙනහිර දෙසට ගමන් ගත් බව ද ක‍්‍රි.ව. 900 පමණ පර්සියාවට සම්ප‍්‍රාප්ත වූ බව ද සාමාන්‍යයෙන් පිළිගනු ලැබේ. 14 වන ශතවර්ෂාවසානය වන විට ඔවුහු බෝල්කන් අර්ධද්වීපයට සම්ප‍්‍රාප්ත වූහ.<br /> <br /> ‘ජිප්සි’ යන වචනය ගී‍්‍රක භාෂාමය සම්භවයක් ඇති එකකි. යුරෝපයේ වෙසෙන බොහෝ ජිප්සිවරු ‘රොමනි’ යන නමින් හා ඊට සමාන වදන්වලින් හැඳින්වෙති. රොමනි භාෂාව ඉන්දුආර්ය භාෂා පවුලට අයත් ය. රොමනි යන වචනය සංස්කෘත ‘ඩොම්' (මිනිසා) යන්නෙන් බිඳී එන්නකැයි පැවැසේ.<br /> <br /> [[File:ජිප්සි_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> යුරෝපයේ දී ඔවුන්ට බොහෝවිට දේශීය ජනයා විසින් අලාභ හානි හා අනතුරු සිදු කරන ලදි. මීට හේතුව ඔවුන්ගේ අමුතු සිරිත් විරිත් නිසා ඔවුන් මායාකාරයන් නැතහොත් වෙනත් භයානක මනුෂ්‍ය කොට්ඨාසයක් ලෙස සැලකීම ය. එංගලන්තයේ 8 වන හෙන්රි රජු දවස එහි විසූ ජිප්සිවරුන්ගේ භාණ්ඩ, ගම් හා නගර ප‍්‍රධානීන්ට උදුරා ගත හැකි වන පරිදි නීති සකස් වී තිබිණි. පෝලන්තය, රුමේනියාව ලිතුවේනියාව, හංගේරියාව හා ඉතාලියේ වැනීසිය යන ප‍්‍රදේශවල ඔවුහු ස්වදේශික රදළවරුන් යටතේ දිවි ගෙවූහ. ස්කොට්ලන්ත-යේ ඔවුහු වහලූන් වශයෙන් සලකන ලදහ.<br /> <br /> ඔවුන්ගේ සමාජ සංවිධානයට පදනම් වී ඇත්තේ ඔවුන් ගතකරන හුදකලා සංචාරක ජීවිතයයි. ඇවැස්ස නෑනා මස්සිනා අතර විවාහය සිදුවේ. වෙනත් නෑදෑයන් අතර ද විවාහ සුලභ ය. රුමේනියන් හා හන්ගේරියන් ජිප්සිවරු එම රටවල ඇතැම් චාරිත‍්‍ර ද අනුගමනය කරති. සාත්තර කීමෙහි නිරතවන ස්ත‍්‍රී පක්ෂය ඇතැම්විට පිරිමින්ට වඩා මුදල් උපයා ගනිති. බෝල්කන් පෙදෙස්වල සිටින ජිප්සිවරු කාර්යශූර හස්තකර්මාන්තකරුවෝ ය.<br /> <br /> ජිප්සිවරුන් අතුරෙන් නිරතුරුව සංචාරයෙහි යෙදීමට නොකැමැත්තන් ස්ථිර පදිංචිය පටන් ගන්ට ඇතැයි සිතිය හැකි ය. එමෙන් ම ජිප්සි නොවන්නවුන් ද සංචාරක ජීවිතයට ඇබ්බැහි ව ඔවුන් හා එක්වූ අවස්ථා ද තිබිය හැකි ය. සංඛ්‍යාත්මකව ඔවුන් මෙතරම් පිරිසක් සිටීමට හේතුව ඔවුන් කුලහීනයන් ලෙස සලකනු ලැබීම ද අභ්‍යන්තර සමගි සම්බන්ධතාවෙන් බැඳී සිටින වර්ගයක් වීම ද විය හැකි ය. පහත් ලෙස සැලකීම අඩුවීම හා ඔවුන් ස්ථිර පදිංචියට පටන් ගැන්ම සමග මෙම සමගි සම්බන්ධතාව හීනවීයාමක් වෙතැයි සමහරු කල්පනා කරති. කල්යාමේ දී ඔවුන් අවශේෂ ජනයා හා මිශ‍්‍රවීමෙන් වෙන ම ජන කොට්ඨාසයක් වශයෙන් සැලකීම අහෝසි වනු ඇතැයි සිතිය හැකි ය.<br /> <br /> ලංකාවේ වසන අහිකුණ්ඨික (බ.) ජනයා ද ජිප්සි ගණයට අයත්වූවන් සේ සැලකිය හැකි ය. එහෙත් ඔවුන් හා යුරෝපීය ජිප්සි ජනයා අතර කිසිදු ඤාතිත්වයක් නැත.<br /> <br /> <br /> එච්. ඇල්. සෙනෙවිරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%92_(Gypsy)&diff=1208 2017-09-21T06:35:06Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>'''ජිප්සි (Gypsy)'''. සංචාරක මනුෂ්‍ය කොට්ඨාසයකි. ලෝකයේ බොහෝ පෙදෙස්වල මොවුහු දක්නා ලැබෙති. විශාල වශයෙන් රුමේනියාව, හංගේරියාව, බෝල්කන් රාජ්‍ය, ස්පාඤ්ඤය හා ඇ.එ.ජ.යේ වෙසෙතැයි සැලකේ. ඔවුන්ගේ ජනසංඛ්‍යාව නිශ්චිත වශයෙන් කීම දුෂ්කර වුව ද 1,800,000 හා 4,000,000 අතර ප‍්‍රමාණයක් විය හැකි යැයි සමහරු විශ්වාස කරති. ඔවුන් කථා කරන භාෂාව අනුව, මධ්‍ය හෝ ඊසානදිග ඉන්දියාව ඔවුන්ගේ මාතෘභූමිය යයි සලකන්නට ඉඩ තිබේ. ඔවුන් මුලින් විසුවේ හිමාලය කඳු අසල බව ද ඉන්පසු උතුරු හා නැගෙනහිර දෙසට ගමන් ගත් බව ද ක‍්‍රි.ව. 900 පමණ පර්සියාවට සම්ප‍්‍රාප්ත වූ බව ද සාමාන්‍යයෙන් පිළිගනු ලැබේ. 14 වන ශතවර්ෂාවසානය වන විට ඔවුහු බෝල්කන් අර්ධද්වීපයට සම්ප‍්‍රාප්ත වූහ.<br /> <br /> ‘ජිප්සි’ යන වචනය ගී‍්‍රක භාෂාමය සම්භවයක් ඇති එකකි. යුරෝපයේ වෙසෙන බොහෝ ජිප්සිවරු ‘රොමනි’ යන නමින් හා ඊට සමාන වදන්වලින් හැඳින්වෙති. රොමනි භාෂාව ඉන්දුආර්ය භාෂා පවුලට අයත් ය. රොමනි යන වචනය සංස්කෘත ‘ඩොම්' (මිනිසා) යන්නෙන් බිඳී එන්නකැයි පැවැසේ.<br /> <br /> [[File:ජිප්සි_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> යුරෝපයේ දී ඔවුන්ට බොහෝවිට දේශීය ජනයා විසින් අලාභ හානි හා අනතුරු සිදු කරන ලදි. මීට හේතුව ඔවුන්ගේ අමුතු සිරිත් විරිත් නිසා ඔවුන් මායාකාරයන් නැතහොත් වෙනත් භයානක මනුෂ්‍ය කොට්ඨාසයක් ලෙස සැලකීම ය. එංගලන්තයේ 8 වන හෙන්රි රජු දවස එහි විසූ ජිප්සිවරුන්ගේ භාණ්ඩ, ගම් හා නගර ප‍්‍රධානීන්ට උදුරා ගත හැකි වන පරිදි නීති සකස් වී තිබිණි. පෝලන්තය, රුමේනියාව ලිතුවේනියාව, හංගේරියාව හා ඉතාලියේ වැනීසිය යන ප‍්‍රදේශවල ඔවුහු ස්වදේශික රදළවරුන් යටතේ දිවි ගෙවූහ. ස්කොට්ලන්ත-යේ ඔවුහු වහලූන් වශයෙන් සලකන ලදහ.<br /> <br /> ඔවුන්ගේ සමාජ සංවිධානයට පදනම් වී ඇත්තේ ඔවුන් ගතකරන හුදකලා සංචාරක ජීවිතයයි. ඇවැස්ස නෑනා මස්සිනා අතර විවාහය සිදුවේ. වෙනත් නෑදෑයන් අතර ද විවාහ සුලභ ය. රුමේනියන් හා හන්ගේරියන් ජිප්සිවරු එම රටවල ඇතැම් චාරිත‍්‍ර ද අනුගමනය කරති. සාත්තර කීමෙහි නිරතවන ස්ත‍්‍රී පක්ෂය ඇතැම්විට පිරිමින්ට වඩා මුදල් උපයා ගනිති. බෝල්කන් පෙදෙස්වල සිටින ජිප්සිවරු කාර්යශූර හස්තකර්මාන්තකරුවෝ ය.<br /> <br /> ජිප්සිවරුන් අතුරෙන් නිරතුරුව සංචාරයෙහි යෙදීමට නොකැමැත්තන් ස්ථිර පදිංචිය පටන් ගන්ට ඇතැයි සිතිය හැකි ය. එමෙන් ම ජිප්සි නොවන්නවුන් ද සංචාරක ජීවිතයට ඇබ්බැහි ව ඔවුන් හා එක්වූ අවස්ථා ද තිබිය හැකි ය. සංඛ්‍යාත්මකව ඔවුන් මෙතරම් පිරිසක් සිටීමට හේතුව ඔවුන් කුලහීනයන් ලෙස සලකනු ලැබීම ද අභ්‍යන්තර සමගි සම්බන්ධතාවෙන් බැඳී සිටින වර්ගයක් වීම ද විය හැකි ය. පහත් ලෙස සැලකීම අඩුවීම හා ඔවුන් ස්ථිර පදිංචියට පටන් ගැන්ම සමග මෙම සමගි සම්බන්ධතාව හීනවීයාමක් වෙතැයි සමහරු කල්පනා කරති. කල්යාමේ දී ඔවුන් අවශේෂ ජනයා හා මිශ‍්‍රවීමෙන් වෙන ම ජන කොට්ඨාසයක් වශයෙන් සැලකීම අහෝසි වනු ඇතැයි සිතිය හැකි ය.<br /> <br /> ලංකාවේ වසන අහිකුණ්ඨික (බ.) ජනයා ද ජිප්සි ගණයට අයත්වූවන් සේ සැලකිය හැකි ය. එහෙත් ඔවුන් හා යුරෝපීය ජිප්සි ජනයා අතර කිසිදු ඤාතිත්වයක් නැත.<br /> <br /> <br /> එච්. ඇල්. සෙනෙවිරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%99%E0%B6%82_(Ginseng)&diff=1207 2017-09-21T06:34:12Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජින්සෙං (Ginseng). දැනට ලෝකයේ ඇති අත්‍යන්තයෙන් ඖෂධීය ශාකයකි. ප‍්‍රධාන වශයෙන් චීනයෙහි ද කොරියාව, තායිලන්තය, මැලේසියාව ආදි රටවල ද විශේෂ ප‍්‍රසිද්ධියක් දරන මෙම ශාකය මෑතක සිට ලංකාවට ද හඳුන්වා දී ඇත.<br /> <br /> [[File:ජින්සෙං_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> schinseng) වගාව පිළිබඳ ප‍්‍රමුඛත්වයක් දරන්නේ කොරියාව ය. එබැවින් බොහෝ විට මෙම ඖෂධය ‘කොරියන් ජින්සෙං’ යන නමින් ද හැඳින්වේ. දෙවන විශේෂය ප.ක්වින්ක්වෙපෝලියුස් (P. quingue folius) ය. මෙය 1870 සිට උතුරු ඇමෙරිකාවෙහි වගා කරනු ලබන ශාකයකි. මෙම ගස්වල මුල් වේලා චීනය හා සෙසු අග්නිදිග ආසියාතික රටවලට සපයනු ලැබේ.<br /> <br /> ලංකාවට මෙය හඳුන්වා දුන් ඞී. ඒ. සී. සුනන්දරාජ, නිවර්තන දේශගුණයක් ඇති මෙරට එය සාර්ථක ලෙස වගා කර ඇත. ගෙවතුවල ද වගා කළ හැකි මෙම ශාකය අවුරුදු 5-8 කාලයක දී පරිණත වේ. හොඳින් වැඩුණු ගසක මුල මිනිස් රුවට සමාන ය.<br /> <br /> ජින්සෙං වගා කිරීමෙහි ලා තරමක සෙවණක් ඇති තෙත පස් සහිත ස්ථානයක් තෝරා ගත යුතු ය. එහි අඩියක් පමණ ගැඹුරැති කානු කපා, සිනිඳු පස්, වියළි ගොම හා කොම්පෝස්ට් මිශ‍්‍රණයකින්, අඩි 6ක් පමණ උසට තිබෙන සේ සකස් කරගත යුතු ය. කානු අතර පරතරය අඩි 3ක් පමණ විය යුතු ය. තවානක වපුරා පැලකරගත් මාසයක් පමණ වයසැති කුඩා ජින්සෙං බීජ පැල එම කානුවල අඩි 2ක් පමණ ඈතින් සිටුවිය යුතු වේ. පැළය සිටුවීමත් සමග පස තෙත් කළ යුතු ය. දින 10කින් පමණ, පැළෑටියක් පාසා යූරියා රසායනික පොහොර තේ හැන්දක් ද මාසයකට පසු මිශ‍්‍ර පොහොර මේස හැන්දක් ද දැමිය යුතුය. ඉන්පසු තෙමසකින් පමණ නැවත පොහොර දැමීම සෑහේ.<br /> <br /> ජින්සෙං ගසේ ඖෂධීය වටිනාකම දරන්නේ එහි මුල් සහ මල් ය. එමගින් වයින් නිස්සාරණය ද පැණි වර්ග හා උත්තේජක පාන වර්ග ලබා ගැනීම ද සිදු කෙරෙන අතර ඉන් වැඩි වටිනාකමක් ඇත්තේ මුල්වලින් ලැබෙන නිෂ්පාදනවලට ය. පාරම්පරික වෛද්‍ය මත අනුව, ජින්සෙං ඖෂධය ආයුවර්ධනය කරන අතර නිරෝගීභාවය ද ලබාදෙන බව කියනු ලැබේ. තව ද ඇස් පෙනීම දියුණු කරන මෙය රුධිර සංසරණය ක‍්‍රමවත් කරන අතර ස්නායු පද්ධතිය උත්තේජනය කරයි. එහෙත් මෙය වැඩියෙන් ම ප‍්‍රසිද්ධ වී ඇත්තේ වාජීකරණ ඖෂධයක් වශයෙනි.<br /> <br /> <br /> මංගලා වීරසිංහ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%82%E0%B7%83_%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92,_%E0%B6%9A%E0%B6%A9%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B7%9A_(1907-2003)&diff=1206 2017-09-21T06:33:24Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජිනවංස හිමි, කඩවැද්දුවේ (1907-2003). ශී‍්‍ර ලංකා රාමඤ්ඤ මහානිකායේ වනවාසී පාර්ශ්වය නියෝජනය කෙරෙන ‘ශී‍්‍ර කල්‍යාණී යෝගාශ‍්‍රම සංස්ථාව’ නමැති භික්ෂු පුහුණු ශාසනික වැඩපිළිවෙළ ඇරැඹීමට පුරෝගාමී වූ, ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසක් පමණ සසුනට දායාද කරමින් ආරණ්‍ය සේනාසන 120කට අධික ප‍්‍රමාණයක් ඉදිකිරීමට මග පෙන්වමින් බුදුසසුනට ඉමහත් සේවාවක් කළ මහා යතිවරයාණ කෙනෙකි.<br /> <br /> <br /> [[File:ජිනවංස_හිමි_කඩවැද්දුවේ_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> <br /> 1907 අපේ‍්‍රල් මස 1 ඉරු දින මාතර, යටියන, කඩවැද්දුවේ දී පී. දොන් පුංචිඅප්පුහාමි හා වික‍්‍රමරත්න දිසානායක හාමිනේ යන දම්පතීන්ට දාව උපත ලද මෙතුමා දරුවන් සතර දෙනකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලයා විය. ගිහි නම වූයේ ‘දිනේෂ’ ය. වයස අවු. 10 දී ප‍්‍රවෘජ්‍යාපේක්ෂාවෙන් හොරණ පූර්වාරාම විහාරස්ථානයට පැමිණි දිනේෂ කුල දරුවා ගරු කැකණදුර අරියවිලාස හා ධුතාංගධාරී කඩවැද්දුවේ සුගුණතිස්ස යන මාහිමිවරුන් වෙතින් හොරණ පූර්වාරාමයේ දී ‘කඩවැද්දුවේ ජිනවංස’ නමින් 1921 අගෝස්තු 21 දින පැවිදි බිමට පත් විය.<br /> <br /> අනතුරුව උන්වහන්සේ 1924 සිට වසරක කාලයක් පයාගල ධර්මගුප්ත මූලමහාවිහාර පිරිවෙනෙහි දී ද 1925 සිට වසර 7ක් කොළඹ, වැල්ලවත්ත ශී‍්‍ර ධර්මෝදය පිරිවෙනෙහි දී ද අධ්‍යාපනය ලබා එහි දී ‘රාජකීය පණ්ඩිත’ උපාධිය සමත් වූහ. භික්ෂුවක ලෙස උගත යුතු ධර්ම ශාස්ත‍්‍ර මැනවින් හදාළ කඩවැද්දුවේ ජිනවංස හිමියෝ විසිවස් සපිරුණු කල 1927 ජූලි මස 3 දින මිරිස්සේ පොල්වතුමෝදර උදකුක්ඛේප සීමාමාලකයේ දී ශී‍්‍ර ලංකා රාමඤ්ඤ මහානිකායේ අතිගරු මහානායක දික්වැල්ලේ සිරි ඤාණින්දාසභ මාහිමියන් ප‍්‍රමුඛ මහා සංඝයා වෙතින් අධිශීල සංඛ්‍යාත උපසම්පදාව ලැබූහ. මෙහි දී ජිනවංස හිමියන්ට කර්මාචාර්යයන් වහන්සේලා වූවාහු අතිගරු මාතලේ සිරි අග්ගධම්මාලංකාර, කරතොට සිරි ඉන්දසාර, කොටවායේ සිරි අත්ථදස්සී යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයාණන් වහන්සේලා ය. <br /> <br /> භික්ෂු අධ්‍යාපනය නිසි ලෙස ලැබූ කඩවැද්දුවේ ජිනවංස මාහිමියන්ගේ පැවිදි දිවියේ මුල් වකවානුවෙහි වැදගත් ශාසනික සේවාවක් වූයේ තෙබුවන ගංගාරාම විහාරස්ථානයට වැඩම කොට ‘ග‍්‍රන්ථාකර පිරිවෙන’ නමින් නව භික්ෂු අධ්‍යාපන ආයතනයක් ආරම්භ කිරීමයි. එතැන් පටන් වසර 20ක පමණ කාලයක් එම පිරිවෙණේ පරිවේණාධිපති ධුරය හොබවමින් මාහැඟි ගෞරවණීය ධර්ම ශාස්තී‍්‍රය සේවාවක නියැළී කි‍්‍රයා කළ ජිනවංස හිමියෝ භික්ෂූන්ගේ විනය පිළිබඳ විශේෂ අවධානයක් යොමු කළහ. එම සේවය අතරතුර ගුවන්විදුලි ධර්මදේශනා, පුවත්පත් සඳහා ලිපි ලිවීම සහ දිවයිනේ නන් දෙසට වැඩම කොට සිදු කළ ධර්මදේශනා මාර්ගයෙන් විශාල ශාසනික ප‍්‍රබෝධයක් ඇති කළහ. එහි ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙන් උන් වහන්සේ වෙත ඒකරාශී වූ ශාසනස්තිථිකාමී ගිහිපැවිදි බොහෝ පිරිසක් සමග, බුද්ධශාසනය රැකගැනීමේ අත්‍යවශ්‍ය කාර්යයක් ලෙස උන්වහන්සේ වටහා ගත්, ධර්මවිනයගරුක ආරණ්‍යක භික්ෂු පිරිසක් ඇතිකරලීමට තීරණය කළහ. පසුව පිරිවෙනෙහි තමන් වහන්සේ වෙත පැවරී තිබූ සියලූ වගකීම් සෙසු සබ‍්‍රහ්මචාරීන් වහන්සේලා වෙත භාර දී ආරණ්‍යවාසී දිවි පෙවෙතකට අවතීර්ණ වූහ.<br /> <br /> අනතුරුව කඩවැද්දුවේ මාහිමියන් විසින් 2500 ශී‍්‍ර සම්බුද්ධ ජයන්තිය නිමිති කරගෙන ලක්දිව ප‍්‍රතිපත්ති ශාසනය නංවාලීමේ උදාර පරමාර්ථය ඇති ව ශී‍්‍ර ලංකා රාමඤ්ඤ මහානිකායේ වනවාසී පාර්ශ්වය නියෝජනය කරමින් ‘ශී‍්‍ර කල්‍යාණී යෝගාශ‍්‍රම සංස්ථාව’ (ඥානාරාම හිමි, මාතර බ.) නම් වූ නව භික්ෂු සම්ප‍්‍රදාය ආරම්භ කරන ලදි. මෙම උදාර ශාසනික කර්තව්‍යයේ සමාරම්භක පියවර වශයෙන් අම්බලන්ගොඩ දෙල්දූව වන සෙනසුනෙහි දී 1951 ජූනි මස 18 දිනට යෙදුණු පොසොන් පුර පසළොස්වක පොහෝ දා විශේෂ පරීක්ෂණයකින් තෝරාගත් කුල දරුවන් 12 දෙනෙක් පැවිදි කරන ලදහ. එතැන් පටන් ජිනවංස මාහිමියන්ගේ ජීවිතය හා යෝගාශ‍්‍රම සංස්ථාව යනු දෙකක් නොව එකක් ලෙස අත්‍යන්තයෙන් බැඳී ගත්තේ ය. මෙලෙස ඇරැුඹි උතුම් ශාසනික වැඩපිළිවෙළ සඵල කරගනු සඳහා යෝගාශ‍්‍රම සංස්ථාවේ ප‍්‍රධානාචාර්ය ධුරයට පත් කර ගනු ලැබූවාහු ගෞරවණීය මාතර ශී‍්‍ර ඥානාරාම මාහිමියන් වහන්සේ ය. දෙදෙනා වහන්සේගේ පුණ්‍ය මහිමයත් බලවත් උත්සාහය හා කැපවීමත් මත යෝගාශ‍්‍රම සංස්ථාව ක‍්‍රමයෙන් අභිවෘද්ධිය කරා පියවර තැබී ය. මෙම සත් ව්‍යාපාරයට සසුන් ලැදි සැදැහැවත්හු නන් අයුරින් උපකාර කරමින් මෙහි ව්‍යාප්තිය සඳහා ආරණ්‍ය සේනාසන, විවේක සේනාසන, භාවනා මධ්‍යස්ථාන, භික්ෂු ගිලන්හල් පූජා කරමින් අනුග‍්‍රහ දැක්වූහ. <br /> <br /> මෙම කර්තව්‍යයේ දී අලූතින් කුල දරුවන් පැවිදි උපසම්පදා කිරීමත් එම භික්ෂූන්ට විධිමත් ලෙස ති‍්‍රපිටක ධර්මය, පාලි භාෂාව, භාවනා ක‍්‍රම පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දීමත් සිදු කැරුණි. යෝගාශ‍්‍රමයට සම්බන්ධ සියලූ ආරණ්‍ය සේනාසනවල දිනචරියාව, කතිකාවත, බුද්ධවන්දනා ක‍්‍රම, සමථ විදර්ශනා භාවනා ක‍්‍රම ආදි ශාසනාභිවෘද්ධිකර ප‍්‍රතිපත්ති යෝගාවචර සඟ පිරිස වෙත සමාන ලෙස ඒකමතිකව ව්‍යාප්ත කැරුණි. මෙම වැඩපිළිවෙළ නිසා දශක කිහිපයක් ගත වෙත් ම සුපේශල ශික්ෂාකාමී භික්ෂූහු සිය ගණනක් වර්ධනය වූහ. දිවයිනේ සෑම ප‍්‍රදේශයක ම පාහේ යෝගාශ‍්‍රමයට සම්බන්ධ ආයතන බිහි විය. <br /> <br /> යෝගාශ‍්‍රම සංස්ථාව ඇරැුඹි මුල් කාලයේ පටන් ම ඊට අයත් භික්ෂූන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දෙන ලද්දේ සංස්ථාව තුළ දී ම ය. එය ජිනවංස හිමි, මාතර ඥානාරාම හිමි ඇතුළු වියත් ධර්මධර උතුමන් වෙතින් සිදු විය. පසුකාලීන ව නාඋයනේ අරියධම්ම හිමි ඇතුළු ජිනවංස මාහිමියන්ගේ වැඩිහිටි ශිෂ්‍ය පිරිස එය සිදු කළහ. මෙමගින් ති‍්‍රපිටක ධර්මය, පාලි භාෂාව, අටුවා, ටීකා සහිත ධර්මවිනය අධ්‍යයනයට නවක භික්ෂූන්ට අවකාශ සැලසුණි. ඒ ඒ විෂය ධාරාවලින් ලද ප‍්‍රවීණත්වය මත විනයාචාර්ය, සද්ධර්මාචාර්ය, අභිධර්මාචාර්ය, ති‍්‍රපිටකාචාර්ය, විනය විශාරද, සද්ධර්ම විශාරද, අභිධර්ම විශාරද, ති‍්‍රපිටක විශාරද ආදි සම්මාන පිරිනමන ලදි. ඒ අතර වැඩිදුර භාවනා පුහුණුව සඳහා ජිනවංස ස්වාමීන් වහන්සේගේ අධීක්ෂණය මත තෝරාගත් භික්ෂූන් වහන්සේලා කලින් කල බුරුමයට පිටත් කොට මහාසි භාවනා මූලස්ථානය, පණ්ඩිතාරාම භාවනා මධ්‍යස්ථානය, සද්ධම්මරංසි භාවනා මධ්‍යස්ථානය, ඵාඖක් චිත්තලපබ්බත භාවනා මධ්‍යස්ථානය ආදි ස්ථානයන්හි දී විශේෂ පුහුණුවක් ලබා දෙන ලදි.<br /> <br /> ජිනවංස මාහිමියන් විසින් 1951 දී ආරම්භ කරන ලද ශාසනික සත්කි‍්‍රයාව වසර 50ක් පමණ ගත වන විට භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකගෙන් පමණ සමන්විත විය. ඒ අතර උපසපන් භික්ෂූහු 500කට අධික වූහ. 2011 වන විට යෝගාශ‍්‍රමයට සම්බන්ධ සියලූ භික්ෂු සංඛ්‍යාව 1,200ක් පමණ වන අතර ආරණ්‍ය සේනාසන, භාවනා මධ්‍යස්ථාන, විවේක සේනාසන ඇතුළු යෝගාශ‍්‍රම සංස්ථාවට සම්බන්ධ 180කට අධික ස්ථාන මගින් ලක්දිව පුරා විවිධ ශාසනික සේවාවන් සිදු කෙරේ. මේ අතර නිමලව, මීතිරිගල, නාථගණේ, කරගහගෙදර - රුවන්ගිරිකන්ද, බුත්තල - බුදුගල්ලෙන, පන්සියගම - නාඋයන, අම්බලන්ගොඩ - ගල්දූව, වැලිවේරිය - දනව්කන්ද, කැකණදුර - ඇල්ලකන්ද, පුහුල්වැල්ල, දිද්දෙණිය - රණගිරිලෙන, කොග්ගල - වෑදූව, දීවෙල - මැල්ලගල වැනි ආරණ්‍ය සේනාසන ප‍්‍රධාන ය. ජිනවංස මාහිමින්ගේ උදාර ශාසනික කර්තව්‍යය පිළිබඳ ප‍්‍රසාදයට පත් ශී‍්‍ර ලංකා රාමඤ්ඤ මහානිකාය උන් වහන්සේ වෙත ‘ශී‍්‍ර ආර්යවිලාස වංශාලංකාර සද්ධර්මවාගීශ්වරාචාර්ය’ යන ගෞරව නාමය සහිතව ‘මහෝපාධ්‍යාය’ ධුරයක් ද සමස්ත ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව ‘පටිපත්ති සෝභන ගණපාමොක්ඛාචරිය’ යන ගෞරව නාමය ද පිරිනමා එම සේවාව ඇගයීමට ලක් කොට තිබේ. <br /> <br /> ශාසනික උන්නතිය වෙනුවෙන් සමස්ත ජීවිතය ම කැප කොට වසර 97ක් පමණ ආයු වැළඳූ ජිනවංස ස්වාමීන් වහන්සේ 2003 ජූලි 13 වන දින අපවත් වී වදාළහ. <br /> <br /> <br /> ගාල්ලේ සංඝසුභද්‍ර හිමි<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%8F,_%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B7%84%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B6%9E%E0%B7%8A_%E0%B6%85%E0%B6%BD%E0%B7%92_(Jinnah,_Mohammed_Ali)_(1876-1948)&diff=1205 2017-09-21T06:32:46Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජින්නා, මොහොමඞ් අලි (Jinnah, Mohammed Ali) (1876-1948). පකිස්තානයේ නිර්මාතෘවරයා ය. හෙතෙම එහි ප‍්‍රථම අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා ද වූයේ ය. ජින්නාගේ මඟ පෙන්වීමත් නොපසුබට ධෛර්යයත් යටතේ නව රාජ්‍යයක් ලෙස පෙනී සිටීමට පකිස්ථානයට හැකි වූවා පමණක් නොව නව රාජ්‍යයට සාමාන්‍යයෙන් මුහුණපෑමට සිදුවන නානාවිධ ප‍්‍රශ්නවලට තත්ත්වාකාරයෙන් මුහුණ දීමටත් ඒවාට සාර්ථක විසඳුම් සොයා ගැනීමටත් හැකි විය. <br /> <br /> <br /> [[File:ජින්නා_මොහොමඩ්_අලි_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> <br /> ජින්නාගේ දේශපාලන චින්තනයේ පරමාර්ථය වූයේ ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ ජීවත්වන කෝටි සංඛ්‍යාත මුස්ලිම් ජාතිකයන් සඳහා ස්වාධීන, ස්වෛරී රාජ්‍යයක් ගොඩනැගීම ය. ඒ සඳහා හෙතෙම තම මුළු ජීවිත කාලය ම කැප කෙළේ ය. ජින්නාගේ ජීවිත කථාව යනු පකිස්ථානය බිහිවීමේ කථාවයි. ඉන්දියාව ඉංග‍්‍රීසි අධිරාජ්‍යවාදී පාලනයෙන් නිදහස් වීමෙන් පසු මුස්ලිම් ජනතාවට වෙන ම රාජ්‍යයක් පතා ගෙනගිය අරගලය මල්පල ගැන්වීමේ වෑයම සාර්ථකත්වයට පත් කළේ ජින්නා ය. <br /> <br /> මොහොමඞ් අලි ජින්නා 1876 දෙසැම්බර් 25 දා කරච්චියේ දී උපත ලැබී ය. ඉන්දියාවේ කතියවාර් අර්ධද්වීපයේ සිට කරච්චියට සංක‍්‍රමණය වූ පවුලකින් ඔහු පැවත ආවේ ය. ජින්නාගේ පියා ජින්නා පුන්ජා නම් වෙළෙඳ ව්‍යාපාරිකයෙකි. මොහොමඞ් අලි ජින්නා පවුලේ වැඩිමහලූ පුත‍්‍රයා විය. වයස අවුරුදු 10 දී බොම්බායේ ද අනතුරුව කරච්චියෙහි ද අධ්‍යාපනය ලැබී ය. 1892 දී නීතිය හැදෑරීම සඳහා ලන්ඩනයට ගොස් ලින්කන්ස් ඉන්හි නීති විද්‍යාලයට බැඳී එහි උද්‍යෝගිමත් ශිෂ්‍යයකු වූ ජින්නාගේ සිත මුලින් ම දේශපාලනය කෙරෙහි ඇදී ගියේ මේ කාලයේ දී ය. තම විවේක කාලයන්හි බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ විවාද ඇසීමට යෑම පුරුද්දක් කොටගෙන සිටීම මෙයට හේතු විය. <br /> <br /> අධිනීතිඥයකු ලෙස සුදුසුකම් ලැබූ හේ යළි කරච්චියට පැමිණෙන විට (1896) 20 වයසැති තරුණයෙක් විය. මේ ගෞරවය ලද බාල ම ඉන්දියානු ශිෂ්‍යයා ජින්නා විය. 1897 දී බොම්බායේ දී නීතිඥ වෘත්තියට බට ජින්නා නීතිඥයකු වශයෙන් 20 වසරක් දක්ෂ ලෙස කටයුතු කෙළේ ය. 1900 දී ඔහු බොම්බාය ප්‍රෙසිඩෙන්සියෙහි මහේස්ත‍්‍රාත්වරයකු බවට පත් විය. 1909 දී ඔහු අධිරාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට බොම්බාය වෙනුවෙන් නිතරගයෙන් පත් විය. උත්සාහයත් වාග් චාතුර්යයත් නීතියෙහි හසළ බවත් නිසා බොම්බායෙහි සෙසු දක්ෂ නීතිඥයන් අතර කැපී පෙනුණ නමුදු ඉන්දීය උපමහාද්වීපයෙහි වෙසෙන කෝටි සංඛ්‍යාත මුස්ලිම් ජනතාවගේ ස්වාධීනත්වය සඳහා සටන් කරන ජන නායකයකු ලෙසිනි, ඔහු වඩාත් කීර්තියට පත් වූයේ.<br /> <br /> තිස්විය වන විට නීතිඥයකු ලෙස ජින්නා මහත් ධනයක් රැස් කරගෙන තිබුණේ ය. අනතුරුව ඔහු ඉන්දියාවේ එවකට පැවති එක ම කි‍්‍රයාකාරී දේශපාලන සංවිධානය වූ ඉන්දියානු ජාතික සංගමයට එක් විය. බි‍්‍රතාන්‍ය ආධිපත්‍යයෙන් ඉන්දියාවට නිදහස ලබාගත හැක්කේ එහි ප‍්‍රධාන ම ජන කොටස් දෙක වන හින්දුවරුන්ගේ හා මුස්ලිම්වරුන්ගේ ඒකාබද්ධ උත්සාහයෙනැයි යනුවෙන් ඉන්දියානු ජාතික සංගමය දැරූ අදහස ජින්නා එකහෙළා පිළිගත්තේ ය. මෙම හින්දු මුස්ලිම් සමඟි ප‍්‍රතිපත්තිය හේතු කොටගෙන වසර ගණනාවක් ම ජින්නාට ජාතික සංගමයෙහි මධ්‍යස්ථ මතධාරීන්ගේ සහාය ලබාගැනීමට හැකි විය. හින්දු මුස්ලිම් එක්සත්කම ඇති කිරීමට ඔහු මහත් සේ උත්සාහ කෙළේ ය. සරෝජිනී නායිදු හා අනෙක් කොන්ග‍්‍රස් නායකයෝ ඔහු උනන්දු කළහ. <br /> <br /> තම දේශපාලන අයිතිවාසිකම් තහවුරු කොටගැනීම සඳහාත් තම දේශපාලන අවශ්‍යතා, අරමුණු නියෝජනය කිරීම සඳහාත් 1906 දී ඉන්දියාවේ මුස්ලිම් ජාතිකයන් සමස්ත ඉන්දියානු මුස්ලිම් සංගමය නම් වෙන ම දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවා ගෙන තිබිණි. එහෙත් ජින්නා ඊට සම්බන්ධ නොවී ය. ඔහුගේ පිළිගැනීම වූයේ තමාගේ අදහස් පුළුල් පදනමක ඇති වූ නිදහස් මතධාරී, ජාතික ඒවා බවත් මුස්ලිම් සංගමයේ පරමාර්ථ පටු වාර්ගික ඒවා බවත් ය. එහෙත් 1913 දී ජින්නා මුස්ලිම් සංගමයට බැඳුණේ ය. ඔහු එසේ කළේ ඉන්දියානු ජාතික සංගමය ගත් මෙඟහි යමින් ඉන්දියාවට නිදහස ලබාගැනීම තම අපේක්ෂාව යයි මුස්ලිම් සංගමය විසින් ප‍්‍රකාශ කරනු ලැබීමෙන් පසුව ය. එහෙත් ජින්නා තව දුරටත් ජාතික සංගමයෙහි සාමාජිකයකු ලෙස පෙනී සිටියේ ය. හින්දු මුස්ලිම් ජාතීන් දෙක වෙන් වශයෙන් නියෝජනය කෙරෙන ප‍්‍රතිවිරුද්ධ දේශපාලන සංවිධාන දෙකක සාමාජිකත්වය එකවර දැරීමෙන් ඔහු අදහස් කළේ මෙම ජාතීන් දෙක එකිනෙකට ළං කොට එමගින් නිදහස සඳහා සාර්ථක ලෙස කටයුතු කිරීම ය. ඉන්දියාවට නිදහස ලබාගැනීමට පමණක් නොව ඉන්දියාවෙහි ප‍්‍රගතිය ඇති කළ හැක්කේ ද හින්දු, මුස්ලිම් දෙජාතිය අතර එක්සත්කම ඇති කිරීමෙන් පමණක් බව ජින්නා විශ්වාස කෙළේ ය. හින්දු, මුස්ලිම් සමඟිය ඇති කිරීමට ඔහු ප‍්‍රයත්න දැරුවේ එබැවිනි.<br /> <br /> එහෙත් තම වර්ගයා යටපත් කරමින් පාලන තන්ත‍්‍රයේ සිදු විය හැකි වෙනස්කම් වළකාලීමට සමත් වනු පිණිස මුස්ලිම් වර්ගයා එක් විය යුතු බව ද ඔවුන් සඳහා වෙන ම දේශපාලන සංවිධානයක් තිබිය යුතු බව ද ජින්නා කල්පනා කෙළේ ය. 1915 සහ 1916 යන වසරවල දී මුස්ලිම් සංගමයත් ඉන්දියානු ජාතික සංගමයත් තම වාර්ෂික සම්මේලන එක ම ස්ථානයන්හි පැවැත්වූයේ ජින්නාගේ මෙහෙයවීම අනුව ය. මේ අනුව එම සම්මේලන 1915 දී බොම්බායේත් 1916 දී ලක්නව්හිත් පැවැත්විණි. ලක්නව්හි දී ජින්නා ‘ලක්නව් ගිවිසුම’ (Lucknow pact) පිළිගන්නා ලෙසට ජාතික සංගමයත් මුස්ලිම් සංගමයත් පෙළඹවී ය. මුස්ලිම්වරුන්ගේ සමාජ හා සංස්කෘතික ලක්ෂණවල කැපී පෙනෙන වෙනස්කම් ඇති බව ද එක්තරා නියමිත අනුපාතයකට අනුව විශේෂ මැතිවරණ කොට්ඨාස මගින් මුස්ලිම්වරුන් ව්‍යවස්ථාදායකයට තෝරා පත් කළ යුතු බව ද ජින්නා ප‍්‍රකාශ කෙළේ ය. එහෙත් අවාසනාවකට මෙන් ලක්නව් ගිවිසුමේ සුහද බව නොබෝ කලකින් නැති වී ගියේ ය.<br /> <br /> 1920 දී ජින්නා ජාතික සංගමයෙන් ඉල්ලා අස් වූයේ එහි ප‍්‍රතිපත්තිවලට සිය විරෝධය පළ කිරිම සඳහා ය. මුස්ලිම්වරුන් සඳහා වෙන ම මැතිවරණ කොට්ඨාස ඇති කිරීමේ ප‍්‍රතිපත්තිය නිසා තමන් වෙන ම ස්වාධීන ඒකකයක් ය යන අදහස තහවුරු කර ගැනීමට සමත් වූ මුස්ලිම්වරු වෙන ම ජාතියක් වශයෙන් තමන් පෙනී සිටිය යුතු ය යන්න ස්ථිරව ප‍්‍රකාශ කිරීමට ද අයිතිවාසිකමක් ඇති කරගැනීමට ද සමර්ථ වූහ.<br /> <br /> 1928 දී ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සකස් කොට දෙන ලෙසට බි‍්‍රතාන්‍ය පාලකයන් විසින් ඉන්දීය දේශපාලන නායකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනු ලැබිණි. සර්වපාක්ෂික සම්මේලනයක් බොම්බායේ දී රැස්වී සෑම ජන කොට්ඨාසයකට ම පිළිගත හැකි ව්‍යවස්ථාවක් සකස් කිරීම සඳහා කාරක සභාවක් පත්කර ගන්නා ලදි. මුස්ලිම් සංගමය යොජනා කළේ මධ්‍යම ව්‍යවස්ථාදායකයේ සභාවන් දෙකට තෝරා පත්කරගන්නා නියෝජිතයන්ගෙන් අඩු වශයෙන් 1/3ක් වත් මුස්ලිම් ජාතිකයන් විය යුතු බව ය. මේ හැරුණු විට මුස්ලිම් ප‍්‍රාන්තවල පාලනය ස්වාධීන (Autonomous) වන සේ ශේෂ බලයන් (Residuar Powers) ප‍්‍රාන්තයන් සතු විය යුතු විය. කෙසේ හෝ එම යෝජනා අනුමත කරගැනීමට ජින්නා ගත් උත්සාහය නිෂ්ඵල විය. මේ අතර ඉන්දියාවට ක‍්‍රමානුකූල ලෙස පියවරෙන් පියවර නිදහස දීමේ යෝජනාව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා මහා බි‍්‍රතාන්‍යය විසින් 1930 දී ලන්ඩන්හි දී ප‍්‍රථම වටමේස සාකච්ඡාව කැඳවන ලදි. මෙහි දී ද ජින්නාට හා සෙසු මුස්ලිම් නායකයන්ට අනෙකුත් දේශපාලන සංවිධානවල නියෝජිතයන් හා එකඟවීමට නොහැකි විය. මෙයින් කලකිරුණු ජින්නා එංගලන්තයෙහි පදිංචි විය.<br /> <br /> මේ අතරතුර නියම නායකයකු හෝ සංවිධානයක් නොමැතිකමින් ඉන්දියාවේ මුස්ලිම්වරුන්ගේ බලය පිරිහී ගියේ ය. පසුව පකිස්ථානයේ පළමුවන අගමැතිවරයා වූ ද ජින්නාගේ විශ්වාසවන්ත අනුගාමිකයා වූ ද ලියාකන් අලීඛාන් යළි මුස්ලිම්වරුන් අතරට පැමිණ ඔවුන්ට නායකත්වය දෙන ලෙසට ජින්නාට ඇවිටිලි කෙළේ ය. මේ අනුව සිවු වසරක් පිටරට වාසය කළ ඔහු 1934 දී ඉන්දියාවට පැමිණ සමස්ත ඉන්දියානු මුස්ලිම් සංගමයෙහි නායකත්වය බාරගත්තේ ය. ඉන් දස වසරක් ගිය විට ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ දස කෝටියක් මුස්ලිම් ජනයාගේ නායකයා වීමට ඔහුට හැකි විය. මුස්ලිම් දේශපාලනයෙහි විප්ලවීය වෙනස්කම් ඇති කළ මුස්ලිම් සංගමය මහා ජනතා සංවිධානයක් බවට පත් කිරීමට ඔහුට හැකි විය.<br /> <br /> නොබෙදුණු ඉන්දියාවක මුස්ලිම්වරුන්ගේ තත්ත්වය නොදියුණු වූ ස්ථිර සුළු ජනතාවකගේ තත්ත්තවයට සමාන යයි ජින්නාට පෙනී ගියේ ය. එක්සත් ඉන්දියාවක් යටතේ හෝ එක ම මධ්‍යම ආණ්ඩුවක් යටතේ හෝ ඔවුන්ට කිසි දිනෙක දියුණු විය නොහැකි බව ඔහු තේරුම් ගත්තේ ය. එම නිසා 1940 මාර්තු මස ලාහෝරයේ පැවති මුස්ලිම් ජාතික සංගමයේ සම්මේලනයේ දී ඔහු සුප‍්‍රසිද්ධ ‘ලාහෝර් තීරණය’ ගත්තේ ය. ඉන්දියාවේ ඇති ප‍්‍රධාන ජාතීන් දෙකෙන් ඉන්දියානු මුස්ලිම්වරුන් එක් ජාතියක් බව ප‍්‍රකාශ කළ මෙම තීරණය මේ හේතු කොටගෙන ඉන්දියානු මුස්ලිම්වරුන්ට වෙන ම රටක් තිබිය යුතු බව කියවෙන ‘ජාතීන් දෙකේ ධර්මය’(Two nation theory) අනිවාර්යයෙන් ම පිළිගත්තේ ය. <br /> <br /> මේ නිසා ම මෙම ලාහෝර් තීරණය පකිස්ථාන තීරණය යනුවෙන් ද හැඳින්විණ. තමන්ට වෙන ම රාජ්‍යයක් නොදෙන කිසි ම ව්‍යවස්ථා සැලැස්මක් නොපිළිගන්නා බව මෙම තීරණයෙන් කියැවිණ. තව ද භූගෝලීය වශයෙන් යාබද ව ද සෙසු ආගමිකයන්ට වඩා බහුතර මුස්ලිම් ආගමික පිරිසක් සිටින්නා වූ ද ප‍්‍රදේශ නව මුස්ලිම් රාජ්‍යයට අයත් විය යුතු බව ද එහි සඳහන් විය. ඉක්බිති ජින්නා ක්වයිද් ඉ-අසාම් හෙවත් මහා නායකයා වශයෙන් අභිවන්දනය කරන ලදි. ජාතික සංගමය හා බි‍්‍රතාන්‍ය පාලකයන් ඉදිරියේ තමන් සඳහා වෙන ම රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමට සටන් කළ මුස්ලිම්-වරුන්ගේ මෙන් ම ජින්නාගේ ද බලපෑම යටතේ, 1947 ජූනි මස ඉන්දියාවේ ප‍්‍රතිරාජයා වූ මවුන්ට්බැටන් සාමිවරයාට ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය ඉන්දියාව හා පකිස්තානය වශයෙන් රාජ්‍ය දෙකකට බෙදීමේ යෝජනාවට එකඟවීමට සිදු විය. <br /> <br /> මොහොමඞ් අලි ජින්නාගේ ජීවිතයේ වැදගත් ම දිනය වූයේ 1947 අගෝස්තු 4 දා පකිස්තානය ස්වාධීන ස්වෛරී රජයක් ලෙස උපත ලැබූ දා ය. වයස අවුරුදු 71 දී ඔහු එහි ප‍්‍රථම අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විය. නව රජයක් ලෙස පකිස්තානයට මුහුණ පෑමට සිදු වූ සියලූ ම දුෂ්කරතාවන්ට හා ගැටලූවලට සාර්ථක ලෙස විසඳුම් සොයමින් පාලනය ගෙන යෑමට ජින්නාට හැකි වූයේ කෙටි කලකි. 1948 සැප්තැම්බර් 11 දා ඔහු මිය ගියේ කලක් මුළුල්ලේ පැවති ක්ෂයරෝගයට යටත් වෙමිනි.<br /> <br /> <br /> බී. බැස්ටියන් පිල්ලෙ<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%8F,_%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B7%84%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B6%9E%E0%B7%8A_%E0%B6%85%E0%B6%BD%E0%B7%92_(Jinnah,_Mohammed_Ali)_(1876-1948)&diff=1204 2017-09-21T06:32:35Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජින්නා, මොහොමඞ් අලි (Jinnah, Mohammed Ali) (1876-1948). පකිස්තානයේ නිර්මාතෘවරයා ය. හෙතෙම එහි ප‍්‍රථම අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා ද වූයේ ය. ජින්නාගේ මඟ පෙන්වීමත් නොපසුබට ධෛර්යයත් යටතේ නව රාජ්‍යයක් ලෙස පෙනී සිටීමට පකිස්ථානයට හැකි වූවා පමණක් නොව නව රාජ්‍යයට සාමාන්‍යයෙන් මුහුණපෑමට සිදුවන නානාවිධ ප‍්‍රශ්නවලට තත්ත්වාකාරයෙන් මුහුණ දීමටත් ඒවාට සාර්ථක විසඳුම් සොයා ගැනීමටත් හැකි විය. <br /> <br /> [[File:ජින්නා_මොහොමඩ්_අලි_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> ජින්නාගේ දේශපාලන චින්තනයේ පරමාර්ථය වූයේ ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ ජීවත්වන කෝටි සංඛ්‍යාත මුස්ලිම් ජාතිකයන් සඳහා ස්වාධීන, ස්වෛරී රාජ්‍යයක් ගොඩනැගීම ය. ඒ සඳහා හෙතෙම තම මුළු ජීවිත කාලය ම කැප කෙළේ ය. ජින්නාගේ ජීවිත කථාව යනු පකිස්ථානය බිහිවීමේ කථාවයි. ඉන්දියාව ඉංග‍්‍රීසි අධිරාජ්‍යවාදී පාලනයෙන් නිදහස් වීමෙන් පසු මුස්ලිම් ජනතාවට වෙන ම රාජ්‍යයක් පතා ගෙනගිය අරගලය මල්පල ගැන්වීමේ වෑයම සාර්ථකත්වයට පත් කළේ ජින්නා ය. <br /> <br /> මොහොමඞ් අලි ජින්නා 1876 දෙසැම්බර් 25 දා කරච්චියේ දී උපත ලැබී ය. ඉන්දියාවේ කතියවාර් අර්ධද්වීපයේ සිට කරච්චියට සංක‍්‍රමණය වූ පවුලකින් ඔහු පැවත ආවේ ය. ජින්නාගේ පියා ජින්නා පුන්ජා නම් වෙළෙඳ ව්‍යාපාරිකයෙකි. මොහොමඞ් අලි ජින්නා පවුලේ වැඩිමහලූ පුත‍්‍රයා විය. වයස අවුරුදු 10 දී බොම්බායේ ද අනතුරුව කරච්චියෙහි ද අධ්‍යාපනය ලැබී ය. 1892 දී නීතිය හැදෑරීම සඳහා ලන්ඩනයට ගොස් ලින්කන්ස් ඉන්හි නීති විද්‍යාලයට බැඳී එහි උද්‍යෝගිමත් ශිෂ්‍යයකු වූ ජින්නාගේ සිත මුලින් ම දේශපාලනය කෙරෙහි ඇදී ගියේ මේ කාලයේ දී ය. තම විවේක කාලයන්හි බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ විවාද ඇසීමට යෑම පුරුද්දක් කොටගෙන සිටීම මෙයට හේතු විය. <br /> <br /> අධිනීතිඥයකු ලෙස සුදුසුකම් ලැබූ හේ යළි කරච්චියට පැමිණෙන විට (1896) 20 වයසැති තරුණයෙක් විය. මේ ගෞරවය ලද බාල ම ඉන්දියානු ශිෂ්‍යයා ජින්නා විය. 1897 දී බොම්බායේ දී නීතිඥ වෘත්තියට බට ජින්නා නීතිඥයකු වශයෙන් 20 වසරක් දක්ෂ ලෙස කටයුතු කෙළේ ය. 1900 දී ඔහු බොම්බාය ප්‍රෙසිඩෙන්සියෙහි මහේස්ත‍්‍රාත්වරයකු බවට පත් විය. 1909 දී ඔහු අධිරාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට බොම්බාය වෙනුවෙන් නිතරගයෙන් පත් විය. උත්සාහයත් වාග් චාතුර්යයත් නීතියෙහි හසළ බවත් නිසා බොම්බායෙහි සෙසු දක්ෂ නීතිඥයන් අතර කැපී පෙනුණ නමුදු ඉන්දීය උපමහාද්වීපයෙහි වෙසෙන කෝටි සංඛ්‍යාත මුස්ලිම් ජනතාවගේ ස්වාධීනත්වය සඳහා සටන් කරන ජන නායකයකු ලෙසිනි, ඔහු වඩාත් කීර්තියට පත් වූයේ.<br /> <br /> තිස්විය වන විට නීතිඥයකු ලෙස ජින්නා මහත් ධනයක් රැස් කරගෙන තිබුණේ ය. අනතුරුව ඔහු ඉන්දියාවේ එවකට පැවති එක ම කි‍්‍රයාකාරී දේශපාලන සංවිධානය වූ ඉන්දියානු ජාතික සංගමයට එක් විය. බි‍්‍රතාන්‍ය ආධිපත්‍යයෙන් ඉන්දියාවට නිදහස ලබාගත හැක්කේ එහි ප‍්‍රධාන ම ජන කොටස් දෙක වන හින්දුවරුන්ගේ හා මුස්ලිම්වරුන්ගේ ඒකාබද්ධ උත්සාහයෙනැයි යනුවෙන් ඉන්දියානු ජාතික සංගමය දැරූ අදහස ජින්නා එකහෙළා පිළිගත්තේ ය. මෙම හින්දු මුස්ලිම් සමඟි ප‍්‍රතිපත්තිය හේතු කොටගෙන වසර ගණනාවක් ම ජින්නාට ජාතික සංගමයෙහි මධ්‍යස්ථ මතධාරීන්ගේ සහාය ලබාගැනීමට හැකි විය. හින්දු මුස්ලිම් එක්සත්කම ඇති කිරීමට ඔහු මහත් සේ උත්සාහ කෙළේ ය. සරෝජිනී නායිදු හා අනෙක් කොන්ග‍්‍රස් නායකයෝ ඔහු උනන්දු කළහ. <br /> <br /> තම දේශපාලන අයිතිවාසිකම් තහවුරු කොටගැනීම සඳහාත් තම දේශපාලන අවශ්‍යතා, අරමුණු නියෝජනය කිරීම සඳහාත් 1906 දී ඉන්දියාවේ මුස්ලිම් ජාතිකයන් සමස්ත ඉන්දියානු මුස්ලිම් සංගමය නම් වෙන ම දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවා ගෙන තිබිණි. එහෙත් ජින්නා ඊට සම්බන්ධ නොවී ය. ඔහුගේ පිළිගැනීම වූයේ තමාගේ අදහස් පුළුල් පදනමක ඇති වූ නිදහස් මතධාරී, ජාතික ඒවා බවත් මුස්ලිම් සංගමයේ පරමාර්ථ පටු වාර්ගික ඒවා බවත් ය. එහෙත් 1913 දී ජින්නා මුස්ලිම් සංගමයට බැඳුණේ ය. ඔහු එසේ කළේ ඉන්දියානු ජාතික සංගමය ගත් මෙඟහි යමින් ඉන්දියාවට නිදහස ලබාගැනීම තම අපේක්ෂාව යයි මුස්ලිම් සංගමය විසින් ප‍්‍රකාශ කරනු ලැබීමෙන් පසුව ය. එහෙත් ජින්නා තව දුරටත් ජාතික සංගමයෙහි සාමාජිකයකු ලෙස පෙනී සිටියේ ය. හින්දු මුස්ලිම් ජාතීන් දෙක වෙන් වශයෙන් නියෝජනය කෙරෙන ප‍්‍රතිවිරුද්ධ දේශපාලන සංවිධාන දෙකක සාමාජිකත්වය එකවර දැරීමෙන් ඔහු අදහස් කළේ මෙම ජාතීන් දෙක එකිනෙකට ළං කොට එමගින් නිදහස සඳහා සාර්ථක ලෙස කටයුතු කිරීම ය. ඉන්දියාවට නිදහස ලබාගැනීමට පමණක් නොව ඉන්දියාවෙහි ප‍්‍රගතිය ඇති කළ හැක්කේ ද හින්දු, මුස්ලිම් දෙජාතිය අතර එක්සත්කම ඇති කිරීමෙන් පමණක් බව ජින්නා විශ්වාස කෙළේ ය. හින්දු, මුස්ලිම් සමඟිය ඇති කිරීමට ඔහු ප‍්‍රයත්න දැරුවේ එබැවිනි.<br /> <br /> එහෙත් තම වර්ගයා යටපත් කරමින් පාලන තන්ත‍්‍රයේ සිදු විය හැකි වෙනස්කම් වළකාලීමට සමත් වනු පිණිස මුස්ලිම් වර්ගයා එක් විය යුතු බව ද ඔවුන් සඳහා වෙන ම දේශපාලන සංවිධානයක් තිබිය යුතු බව ද ජින්නා කල්පනා කෙළේ ය. 1915 සහ 1916 යන වසරවල දී මුස්ලිම් සංගමයත් ඉන්දියානු ජාතික සංගමයත් තම වාර්ෂික සම්මේලන එක ම ස්ථානයන්හි පැවැත්වූයේ ජින්නාගේ මෙහෙයවීම අනුව ය. මේ අනුව එම සම්මේලන 1915 දී බොම්බායේත් 1916 දී ලක්නව්හිත් පැවැත්විණි. ලක්නව්හි දී ජින්නා ‘ලක්නව් ගිවිසුම’ (Lucknow pact) පිළිගන්නා ලෙසට ජාතික සංගමයත් මුස්ලිම් සංගමයත් පෙළඹවී ය. මුස්ලිම්වරුන්ගේ සමාජ හා සංස්කෘතික ලක්ෂණවල කැපී පෙනෙන වෙනස්කම් ඇති බව ද එක්තරා නියමිත අනුපාතයකට අනුව විශේෂ මැතිවරණ කොට්ඨාස මගින් මුස්ලිම්වරුන් ව්‍යවස්ථාදායකයට තෝරා පත් කළ යුතු බව ද ජින්නා ප‍්‍රකාශ කෙළේ ය. එහෙත් අවාසනාවකට මෙන් ලක්නව් ගිවිසුමේ සුහද බව නොබෝ කලකින් නැති වී ගියේ ය.<br /> <br /> 1920 දී ජින්නා ජාතික සංගමයෙන් ඉල්ලා අස් වූයේ එහි ප‍්‍රතිපත්තිවලට සිය විරෝධය පළ කිරිම සඳහා ය. මුස්ලිම්වරුන් සඳහා වෙන ම මැතිවරණ කොට්ඨාස ඇති කිරීමේ ප‍්‍රතිපත්තිය නිසා තමන් වෙන ම ස්වාධීන ඒකකයක් ය යන අදහස තහවුරු කර ගැනීමට සමත් වූ මුස්ලිම්වරු වෙන ම ජාතියක් වශයෙන් තමන් පෙනී සිටිය යුතු ය යන්න ස්ථිරව ප‍්‍රකාශ කිරීමට ද අයිතිවාසිකමක් ඇති කරගැනීමට ද සමර්ථ වූහ.<br /> <br /> 1928 දී ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සකස් කොට දෙන ලෙසට බි‍්‍රතාන්‍ය පාලකයන් විසින් ඉන්දීය දේශපාලන නායකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනු ලැබිණි. සර්වපාක්ෂික සම්මේලනයක් බොම්බායේ දී රැස්වී සෑම ජන කොට්ඨාසයකට ම පිළිගත හැකි ව්‍යවස්ථාවක් සකස් කිරීම සඳහා කාරක සභාවක් පත්කර ගන්නා ලදි. මුස්ලිම් සංගමය යොජනා කළේ මධ්‍යම ව්‍යවස්ථාදායකයේ සභාවන් දෙකට තෝරා පත්කරගන්නා නියෝජිතයන්ගෙන් අඩු වශයෙන් 1/3ක් වත් මුස්ලිම් ජාතිකයන් විය යුතු බව ය. මේ හැරුණු විට මුස්ලිම් ප‍්‍රාන්තවල පාලනය ස්වාධීන (Autonomous) වන සේ ශේෂ බලයන් (Residuar Powers) ප‍්‍රාන්තයන් සතු විය යුතු විය. කෙසේ හෝ එම යෝජනා අනුමත කරගැනීමට ජින්නා ගත් උත්සාහය නිෂ්ඵල විය. මේ අතර ඉන්දියාවට ක‍්‍රමානුකූල ලෙස පියවරෙන් පියවර නිදහස දීමේ යෝජනාව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා මහා බි‍්‍රතාන්‍යය විසින් 1930 දී ලන්ඩන්හි දී ප‍්‍රථම වටමේස සාකච්ඡාව කැඳවන ලදි. මෙහි දී ද ජින්නාට හා සෙසු මුස්ලිම් නායකයන්ට අනෙකුත් දේශපාලන සංවිධානවල නියෝජිතයන් හා එකඟවීමට නොහැකි විය. මෙයින් කලකිරුණු ජින්නා එංගලන්තයෙහි පදිංචි විය.<br /> <br /> මේ අතරතුර නියම නායකයකු හෝ සංවිධානයක් නොමැතිකමින් ඉන්දියාවේ මුස්ලිම්වරුන්ගේ බලය පිරිහී ගියේ ය. පසුව පකිස්ථානයේ පළමුවන අගමැතිවරයා වූ ද ජින්නාගේ විශ්වාසවන්ත අනුගාමිකයා වූ ද ලියාකන් අලීඛාන් යළි මුස්ලිම්වරුන් අතරට පැමිණ ඔවුන්ට නායකත්වය දෙන ලෙසට ජින්නාට ඇවිටිලි කෙළේ ය. මේ අනුව සිවු වසරක් පිටරට වාසය කළ ඔහු 1934 දී ඉන්දියාවට පැමිණ සමස්ත ඉන්දියානු මුස්ලිම් සංගමයෙහි නායකත්වය බාරගත්තේ ය. ඉන් දස වසරක් ගිය විට ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ දස කෝටියක් මුස්ලිම් ජනයාගේ නායකයා වීමට ඔහුට හැකි විය. මුස්ලිම් දේශපාලනයෙහි විප්ලවීය වෙනස්කම් ඇති කළ මුස්ලිම් සංගමය මහා ජනතා සංවිධානයක් බවට පත් කිරීමට ඔහුට හැකි විය.<br /> <br /> නොබෙදුණු ඉන්දියාවක මුස්ලිම්වරුන්ගේ තත්ත්වය නොදියුණු වූ ස්ථිර සුළු ජනතාවකගේ තත්ත්තවයට සමාන යයි ජින්නාට පෙනී ගියේ ය. එක්සත් ඉන්දියාවක් යටතේ හෝ එක ම මධ්‍යම ආණ්ඩුවක් යටතේ හෝ ඔවුන්ට කිසි දිනෙක දියුණු විය නොහැකි බව ඔහු තේරුම් ගත්තේ ය. එම නිසා 1940 මාර්තු මස ලාහෝරයේ පැවති මුස්ලිම් ජාතික සංගමයේ සම්මේලනයේ දී ඔහු සුප‍්‍රසිද්ධ ‘ලාහෝර් තීරණය’ ගත්තේ ය. ඉන්දියාවේ ඇති ප‍්‍රධාන ජාතීන් දෙකෙන් ඉන්දියානු මුස්ලිම්වරුන් එක් ජාතියක් බව ප‍්‍රකාශ කළ මෙම තීරණය මේ හේතු කොටගෙන ඉන්දියානු මුස්ලිම්වරුන්ට වෙන ම රටක් තිබිය යුතු බව කියවෙන ‘ජාතීන් දෙකේ ධර්මය’(Two nation theory) අනිවාර්යයෙන් ම පිළිගත්තේ ය. <br /> <br /> මේ නිසා ම මෙම ලාහෝර් තීරණය පකිස්ථාන තීරණය යනුවෙන් ද හැඳින්විණ. තමන්ට වෙන ම රාජ්‍යයක් නොදෙන කිසි ම ව්‍යවස්ථා සැලැස්මක් නොපිළිගන්නා බව මෙම තීරණයෙන් කියැවිණ. තව ද භූගෝලීය වශයෙන් යාබද ව ද සෙසු ආගමිකයන්ට වඩා බහුතර මුස්ලිම් ආගමික පිරිසක් සිටින්නා වූ ද ප‍්‍රදේශ නව මුස්ලිම් රාජ්‍යයට අයත් විය යුතු බව ද එහි සඳහන් විය. ඉක්බිති ජින්නා ක්වයිද් ඉ-අසාම් හෙවත් මහා නායකයා වශයෙන් අභිවන්දනය කරන ලදි. ජාතික සංගමය හා බි‍්‍රතාන්‍ය පාලකයන් ඉදිරියේ තමන් සඳහා වෙන ම රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමට සටන් කළ මුස්ලිම්-වරුන්ගේ මෙන් ම ජින්නාගේ ද බලපෑම යටතේ, 1947 ජූනි මස ඉන්දියාවේ ප‍්‍රතිරාජයා වූ මවුන්ට්බැටන් සාමිවරයාට ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය ඉන්දියාව හා පකිස්තානය වශයෙන් රාජ්‍ය දෙකකට බෙදීමේ යෝජනාවට එකඟවීමට සිදු විය. <br /> <br /> මොහොමඞ් අලි ජින්නාගේ ජීවිතයේ වැදගත් ම දිනය වූයේ 1947 අගෝස්තු 4 දා පකිස්තානය ස්වාධීන ස්වෛරී රජයක් ලෙස උපත ලැබූ දා ය. වයස අවුරුදු 71 දී ඔහු එහි ප‍්‍රථම අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විය. නව රජයක් ලෙස පකිස්තානයට මුහුණ පෑමට සිදු වූ සියලූ ම දුෂ්කරතාවන්ට හා ගැටලූවලට සාර්ථක ලෙස විසඳුම් සොයමින් පාලනය ගෙන යෑමට ජින්නාට හැකි වූයේ කෙටි කලකි. 1948 සැප්තැම්බර් 11 දා ඔහු මිය ගියේ කලක් මුළුල්ලේ පැවති ක්ෂයරෝගයට යටත් වෙමිනි.<br /> <br /> <br /> බී. බැස්ටියන් පිල්ලෙ<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A_(%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B6%AF%E0%B7%8A),_%E0%B6%86%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%99_%E0%B6%B4%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%9C%E0%B7%94%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%9A_(Gide,_Andre_Paul_Guillame)_(1865-1951)&diff=1203 2017-09-21T06:31:46Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජිද් (ජීද්), ආන්ද්‍රෙ පෝල් ගුයියාමේ (Gide, Andre Paul Guillame) (1865-1951). ප‍්‍රංස සාහිත්‍යධරයෙකි. වර්ෂ 1947 දී නොබෙල් සාහිත්‍ය ත්‍යාගය දිනා ගත් හේ මානව හිතවාදී ලේඛකයකු ලෙස විශ්ව සම්මානයට පාත‍්‍ර විය.<br /> <br /> [[File:ජිද්_ආන්ද්‍රෙ_පෝල්_ගුයියාමේ_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> වර්ෂ 1869 නොවැම්බර් 22 දින පැරිසියේ දී ආන්ද්‍රෙ ජිද් උපත ලැබුවේ දැඩි මතධාරී ප්‍රොතෙස්තන්ත පවුලක එක ම දරුවා ලෙසිනි. මානසික කැලඹීම් හේතුවෙන් ඔහුගේ පාසල් අධ්‍යාපනයට විටින් විට බාධා පැමිණියේ ය. 1880 දී පියා මිය යෑමෙන් එය සම්පූර්ණයෙන් නැවතුණි. එහෙයින් මව විසින් නිවසට කැඳවන ලද ගුරුවරුන්ගෙන් ශිල්ප හැදෑරීමට ඔහුට සිදු විය. 1889 දී පළමු උපාධිය ලබා ගත් ජිද් තම දිවිය ලේඛන වෘත්තිය, සංගීතය හා දේශාටනය සඳහා කැප කිරීමට ඉටා ගත්තේ ය. වර්ෂ 1891 දී ඔහුගේ පළමු සාහිත්‍ය නිර්මාණය වූ ස්වයං චරිතාපදාන ස්වරූපය ගත් Chahiers D'Andrew Walter (ආන්ද්‍රෙ වෝල්ටර්ගේ සටහන් පොත්) කෘතිය පළ විය. එය, ඔහු පසුව මහත් කෘතහස්තතාවෙන් භාවිත කළ උත්තම පුරුෂ ආඛ්‍යාන ශෛලියෙන් ලියැවුණකි. සුප‍්‍රකට ප‍්‍රංස සංකේතවාදී ස්වරූපය ගත් Narcissus (නාසියස්), L'Vayage d'Urien (උරියන්ගේ ප‍්‍රයාණය), La Tentative Amoureus (පෙම්වතුන්ගේ ප‍්‍රයත්නය) යන කෘති 1893 දී ඔහු අතින් බිහි වුණි.<br /> <br /> ඒ වර්ෂයේ දී උතුරු අප‍්‍රිකාවේ සංචාරයක නිරත වීම ජිද්ගේ ජීවන දෘෂ්ටිය විපර්යාසයකට භාජන කෙළේ ය. තමා වෙත පැන වී තිබුණු දැඩි ආගමික නීතිරීතිවලින් නිදහස් වීම සඳහා වෙනම ම ආචාර ධර්ම සමුදායක් අනුගමනය කළ උතුරු අප‍්‍රිකාවේ අරාබිවරුන් හා සමග වූ ආශ‍්‍රය ජිද්ට උපකාරයක් විය. සාම්ප‍්‍රදායික සමාජ තහංචිවලින් විමුක්තිය ලැබීමේ එක් අංගයක් වූයේ තමන් තුළ පැවති සමලිංගික ප‍්‍රවණතා හඳුනාගැනීමට ඔහුට ඉඩ ලැබීම ය. 1897 දී ඔහු නිර්මාණය කළ Les Nourritures Terrest (මිහිතලයෙහි ඵල) නම් ගද්‍ය කාව්‍යය පාපයට ඇති බියෙන් අත්මිදී නොපැකිළ තම සිතැඟි අනුගමනය කිරීමේ පිළිවෙත පිළිබිඹු කරන්නක් ලෙස සැලකේ. එහෙත් යළි පැරිසියට පෙරළා පැමිණීම ‘හුස්ම හිර කරවන' වාතාවරණයක් වෙත පැමිණීමක් බව පැවසූ ඔහු තමාගේ මානසික පීඩනය Marsh lands, 1894 (වගුරුබිම්) කෘතියෙන් නිරූපණය කර දැක්වී ය.<br /> <br /> 1893 දී යළි උතුරු අප‍්‍රිකාවට ගිය ජිද්ට එහි දී බි‍්‍රතාන්‍ය ලේඛක ඔස්කාර් වයිල්ඞ් හා ඔහුගේ මිත‍්‍ර ඇල්ෆ‍්‍රඞ් ඩග්ලස් සාමිවරයා මුණ ගැසුණි. තමා යටපත් කරගෙන සිටි සමලිංගික සිතැඟි ස්වාභාවික දෙයකැයි පිළිගැනීමට ඔවුහු ජිද්ට අනුබල දුන්හ. එහෙත් සිය මව බලවත් ව රෝගාතුර වීම නිසා 1895 මැද දී පෙරළා පැරිසියට ආ ජිද් එම වසරේ ම ඔක්තෝබර් මාසයේ දී තම නෑනා වූ මැඩලීන් විවාහ කර ගත්තේ ය. ඒ වන විට 27 වන වියෙහි වූ ජිද් තමා වාසය කළ රොක් නම් කුඩා නගරයේ නගරාධිපති වශයෙන් තෝරා පත් කර ගැනුණු අතර තමාගේ වගකීම් ඉතා බැරූරුම් ලෙස ඉටු කරන්නකු ලෙස ප‍්‍රකට විය. ඒ අතර 1897 දී ‘මිහිතලයෙහි ඵල’ කෘතිය මුද්‍රණයෙන් ප‍්‍රකාශයට පත් කිරීමට ද හේ සමත් විය. එහෙත් එයට පාඨක ප‍්‍රසාදයක් නොලැබුණි. එසේ වුව ද සිය පෞද්ගලිකත්වයෙහි අභිප‍්‍රායයන්ට නොපැකිළ අවකාශ සලසා දිය යුතු ය යන පිළිවෙතට දිරි දෙන එම කෘතිය, පළමුවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමයෙන් පසුව ආ පරපුර අතර අතිශයින් ජනප‍්‍රිය විය.<br /> <br /> ජිද්ගේ නිර්මාණශීලිත්වය මල්පල ගැන්වුණු අවදිය ලෙස සැලකෙන්නේ, මනුෂ්‍යයා සාරධර්ම සොයා යන ගමන පිළිබඳ උපහාසාත්මක ප‍්‍රබන්ධයක් වූ Le Prometheemal enchaine, 1899 (යදමින් මිදුණු ප්‍රොමිතියස්), Le Porte etoite, 1909 (ගේට්ටුව කෙළින් ම ඇත) La Samphonie Pastorale, 1919 (ගැමිදිවියේ සංධ්වනිය) යන කෘති එළි දුටු යුගය ය. එම නිර්මාණ තුනෙන් මනුෂ්‍ය සම්බන්ධතා සහ විවාහ ජීවිතයේ වගකීම් කෙසේ පෑහේ ද යන්න පිළිබඳ ගැඹුරින් සලකා බැලීමක් සිදුවිය. ‘දුශ්චරිතවාදියා’ සහ ‘ගේට්ටුව කෙළින් ම ඇත’ යන උත්තම පුරුෂ ආඛ්‍යානයෙන් ලියැවුණු කෘතීන්හි අහිංසක ලෙස පැවසෙන වෘත්තාන්තයෙහි පුද්ගලයා මුහුණ පාන සදාචාරමය ගැටලූ තියුණු උත්ප‍්‍රාසයකින් යුතුව නිරූපණය වේ. <br /> <br /> ජිද් 1914 දී ලියා පළ කළ Les Caves du Vatican (වතිකානු රැවටිල්ල) නම් පූජක විරෝධී කෘතිය මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩු දුනි. අසම්මත වෘත්තාන්තයක් වූ මෙහි එන චරිත උමතු හෝ මෝඩ විලාසයෙන් හැසිරෙන්නවුන් වූ අතර ඔවුන් ම`ගින් දුශ්චරිතය පැතිරවීමට කතුවරයා වෑයම් කරතැයි චෝදනා නැගුණි.<br /> <br /> විසිවන සියවස මුල වන විට ජිද් සාහිත්‍ය විචාරකයකු ලෙස මහත් පිළිගැනීමක් ලබා තිබුණි. ඔහු ප‍්‍රමුඛ පිරිසක් 1908 දී ස්ථාපනය කළ La Nouvelle Revue Francaise නම් චිචාර සඟරාව ප‍්‍රංසයේ ප‍්‍රගතිශීලී ලේඛකයන් එකමුතු කළ ආයතනයක් ලෙස බොහෝ කලක් පැවතුණි.<br /> <br /> වර්ෂ 1914-18 පළමු ලෝක සංග‍්‍රාම සමයෙහි යුද්ධයෙන් පීඩිත පැරිස්වාසීන්ට පිළිසරණ වෙමින් මහත් සේ වෙහෙසුණු ජිද් මේ අද්දැකීම් නිසා බරපතළ සිත් කැළඹීමකට පත් විය. මේ අවදියෙහි සසල වූ තම ආගමික භක්තිය පිළිබිඹු කරන ආත්ම ගවේෂණාත්මක දින සටහන් පොතක් තබා ගත් ඔහු එම දින සටහන් 1926 දී පළ කළේ ය. කතෝලික හෝ ප්‍රොතෙස්තන්ත කිතු දහම ප‍්‍රතික්ෂේප කළ ඔහු තමාගේ ම දර්ශනයක් අනුව විසීමට ගත් අධිෂ්ඨානය, ස්වයං චරිතාපදානයක් ලෙස ලියූ Sile Garaine Merut, 1926 (මා මළ හොත්) කෘතියෙහි පිළිබිඹු වේ. තම ළමා කල සිට විවාහය දක්වා ජීවිතය විස්තර කරන මෙය පාපෝච්චාරණ සාහිත්‍යයේ අතිවිශිෂ්ට නිර්මාණයක් ලෙස පිළිගනු ලැබේ.<br /> <br /> තම සමලිංගික සිතැඟි නොපැකිළ පිළිගැනීමට ඔහු කළ තීරණය 1918 දී පළ කළ Corydon (කොරිඩොන්) නම් කෘතියෙන් දිස් වේ. මේ අවධියෙහි ඔහු තරුණයකු සමග හාද වීමෙන් ඔහුගේ විවාහ දිවිය ද දෙදරා ගිය බව පැවසේ. කෙසේ වුව ද ‘කොරිඩොන්’ කෘතිය කෙරේ දැඩි විවේචන එල්ල විය. වර්ෂ 1926 දී ජිද් Les Faux - Monnayeurs (බොරුකාරයෝ) යන නවකථාව පළ කළේ ය. අතිශය සංකීර්ණ ආකෘතියකින් ප‍්‍රබන්ධ වූ මෙම කෘතියෙහි නිරූපණය වන්නේ පාසල් දරුවන් සමූහයක් පාසලේ දී හා ඉන් පිටත දී ගුරුවරුන් ඥාතීන් හා හිත මිතුරන් විසින් දුශ්චරිතයට යොමු කරවන ආකාරය ය.<br /> <br /> වර්ෂ 1925 දී ප‍්‍රංසයේ අප‍්‍රිකානු යටත් විජිතයන්හි සංචාරයක නිරත වූ ජිද් Voyageau Congo, 1927 (කොන්ගෝවට ගමනක්) කෘතිය මගින් ප‍්‍රංස යටත්විජිත ප‍්‍රතිපත්ති දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක් කෙළේ ය. මෙම කෘතියෙහි දී ඔහුගේ මානව භක්තිය මනාව පිළිබිඹු වී තිබුණි. ජිද්ගේ ජීවිතයෙහි අවසාන භාගය එම මානව දයාවෙන් යුතු ව සැලකිය යුතු බව කියා සිටි ඔහු කාන්තාවන්ට සම අයිතිවාසිකම් දීම වෙනුවෙන් ද පෙනී සිටියේ ය. කලක් කොමියුනිස්ට්වාදය ගැන උනන්දුවක් දැක්වූ ජිද් 1936 දී සෝවියට් දේශයේ සංචාරයක නිරත විය. එහෙත් එම ගමනින් පසු කොමියුනිස්ට්වාදය කෙරේ ඔහු තුළ පහළ වූ කළකිරීම Retour de PURSS, 1936 (සෝවියට් රුසියාවෙන් ආපසු ඒම) සහ Retouches a mon tetoure I URSS, 1937 (සෝවියට් රුසියාව ගැන පසුසිතුවිලි) යන කෘතිවලින් පිළිබිඹු වේ. <br /> <br /> වර්ෂ 1938 දී ජිද්ගේ බිරිය වූ මැඩලින් මිය ගියා ය. ඇගේ අවසාන කාලයේ දී ඈ හා සමග යළි එක් ව සිටි ඔහු ඈ තමාගේ එක ම හා උසස් ම පේ‍්‍රමය වූ බව පවසා තිබේ. දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාම අවධිය (1940-44) වන විට ඔහු චිරන්තන සම්ප‍්‍රදායෙහි අගය යළි අවබෝධ කරගෙන සිටියේ ය. 1941-44 කාලයේ ල ෆිගාරෝ පුවත්පතෙහි පළ වූ ඔහු සමග කැරුණු සම්මුඛ සාකච්ඡාවන්හි දී ඔහු කියා සිටියේ අසීමිත නිදහස පුද්ගලයාටත් සමාජයටත් අහිතකර බව ය. සම්ප‍්‍රදායයෙහි විනය මගින් නිදහස පාලනය විය යුතු බව ඔහු මෙහි ලා කියා සිටියේ ය. 1942 සිට දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය අවසන් වන තුරු උතුරු අප‍්‍රිකාවේ විසූ ඔහු එහි දී Theseus (තිසියස්) නමින් පළ කළ කෘතියෙන් චිරන්තන සම්ප‍්‍රදායයෙහි අගය හුවා දක්වා තිබුණි.<br /> <br /> වර්ෂ 1947 ජූනි මස දී එංගලන්තයේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලය විසින් ජිද් වෙත සම්මාන ආචාර්ය උපාධියක් පිරිනමන ලදි. සාහිත්‍යය සඳහා වූ නොබෙල් ත්‍යාගය 1947 දී ඔහු වෙත පිරිනමනු ලැබීම ලෝක සාහිත්‍යයෙහි ඔහුගේ මානව හිතවාදීත්වය හා නිර්භය අදහස් ප‍්‍රකාශනය අගය කැරුණු බව සනිටුහන් කරන්නකි. වර්ෂ 1950 පළ කැරුණු දින සටහන් කෘතියෙහි අවසාන වෙළුම ඔහුගේ විචිත‍්‍ර වූ සාහිත්‍ය නිර්මාණයන්හි මුදුන් මල ලෙස සලකනු ලැබේ. තම 80 වන විය දක්වා ම ආත්ම විමර්ෂණයෙහි යෙදෙමින් තම අද්දැකීම්, සිත් ඇදගත් දේ, සංජානනයන් මෙන් ම තමන් තුළ පහළ වූ මානසික අර්බුද ද සටහන් කොට ඇති එම කෘතිය ලිවීමෙන් පසු යළි සාහිත්‍යකරණයෙහි නොයෙදීමට ජිද් තීරණය කෙළේ ය. වර්ෂ 1951 පෙබරවාරි 19 දින පැරිසියේ දී ඔහුගේ අභාවය සිදු විය.<br /> <br /> පුද්ගල නිදහස හා ස්වාධීන විනිශ්චය අගය කරන අතර මතවාද ඉවසීමේ ගුණය ද ඔහුගේ සාහිත්‍ය ජීවිතයේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ විය. විප්ලවාදියකු හා පුරෝගාමී චින්තකයකු ලෙස විශ්ව සාහිත්‍යයට එක් වූ ඔහුගේ බලපෑම ජපානය වැනි දුර බැහැර දේශයන් වෙත ද විහිද ගියේ ය. ප‍්‍රංස සාහිත්‍යයෙහි අමරණීයයන් අතර ආන්ද්‍රෙ ජිද් අවිවාදයෙන් ඇතුළත් ව සිටී.<br /> <br /> <br /> කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%86%E0%B7%8F_(Jaffa)&diff=1202 2017-09-21T06:28:31Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජැෆා (Jaffa) ජෙරුසලමට වයඹ දෙසින් මධ්‍යධරණී මුහුදේ පිහිටි වර්තමාන ඊශ‍්‍රායලයට අයත් නැව් තොටකි. එය ජොපා යනුවෙන් ද හැඳින්වේ. ක‍්‍රි.පූ. දෙදෙහසේ දී පමණ බිහි වූ මේ නගරය 1950 දී වර්තමාන ටෙල් අවිව් නගරය සමග සම්බන්ධ කරන ලදි. ටෙල් අවිව් සහ ජැෆාවලට ඇත්තේ ඒකාබද්ධ නැව්තොටකි. එය යාකුන් ගංගාවේ මුවදොර සිට පැරණි ජැෆා නගරයේ උස් වූ දේහ තුඩුව තෙක් විහිදේ. පුරාණ ජැෆා නැව්තොට භාවිත කළේ ගමනාගමනය සඳහා නොව භාණ්ඩ පරිවහනය සඳහා ය. එහි වැදගත්කම අඩුවීමට හේතු වූයේ මධ්‍යධරණී වෙරළේ හයිෆා, ටෙල් අවිව් යන නැව්තොටවල් සංවර්ධනය වීමත් 1984 දී අරාබීන් පලා යෑමත් නිසා ය.<br /> <br /> [[File:ජැෆා_නැව්තොට_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> මධ්‍යධරණී වෙරළබඩ පිහිටි නිසා මේ නගරයේ උෂ්ණත්වය ගිම්හානයේ දී සෙ. 210 පමණ ඉහළ නැග ශිශිරයේ දී සෙ. 70ට වඩා අඩු නොවේ. ශිශිර ඍතුවේ උපරිම වර්ෂාපතනය ලබන මේ නගරයට මධ්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 725ක් පමණ වේ.<br /> <br /> ජැෆා නගරබඩ ප‍්‍රදේශයේ පවතින දේශගුණික තත්ත්වය පලතුරු වගාවට යෝග්‍ය ය. ඊට දකුණු ප‍්‍රදේශවල වවන දෙහි පවුලට අයත් පලතුරු මේ නගරයෙන් අපනයනය කෙරේ.<br /> <br /> බැර කරමාන්ත සඳහා අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය හෝ ඉන්ධන මෙහි නොමැත. එබැවින් ගොඩනැගිිලි නිර්මාණය, ලුහු කර්මාන්ත, රෙදිපිලි, ගෘහභාණ්ඩ, ආහාර හා ඖෂධ නිෂ්පාදනය ප‍්‍රධාන කර්මාන්තයන් ව තිබේ. මෙය බැංකු ව්‍යාපාර හා රක්ෂණ කටයුතු පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානයක් ද වේ.<br /> <br /> ඉතිහාසය : පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් අනුව ජැෆා ජනාවාසයේ ඉතිහාසය කි‍්‍ර.පූ. 7,500 තරම් ඈතට විහිදෙන හෙයින් එය ලොව ඇති පැරණිතම ජනාවාසයක් ලෙස සැලකේ. ඒ ගැන ඊජිප්තු ගී‍්‍රක හා රෝම මූලාශ‍්‍රවල සඳහන් ව ඇත. ජොපා (ජැෆා) පැරණි ඊජිප්තු නව රාජධානියේ පළාත් අගනුවරක් විය. 1956 දී ජේ. කැප්ලාන් විසින් කරන ලද කැණීම්වල දී එම යුගයේ ඉදි කළ ඊජිප්තු බලකොටුවේ නටබුන් පාදාගෙන තිබේ. 13 වන සියවසේ විසූ 1 වන ඇන්ටාසි නම් වෙළෙන්දා සටහන් කර ඇති පරිදි, එහි ලී, ලෝහ සහ හසම් භාණ්ඩ තැනීමෙහි යෙදී සිටි ශ‍්‍රමිකයන් ඔහුට හමු වී තිබේ. එම නාමය බයිබලයේ සඳහන් නෝආගේ (Noah) පුත් යාෆෙත් (Japeth) හා සම්බන්ධ යැයි මතයක් පවතින අතර ගී‍්‍රක පුරා කථාවල පැරණි චරිත හා සම්බන්ධ කර දැක්වී ඇත.<br /> <br /> පැරණි බයිබලයේ ජැෆා නගරය හීබෲ ජාතික ගෝත‍්‍රයක් වූ ඩැන්වරුන්ට වෙන්කර තිබූ බව සඳහන් වුව ද පලස්තීනයේ නිරිත දිග වෙරළේ විසූ ෆීලිස්ටිනවරු එම නුවර පාලනය කළහ. ක‍්‍රි.පූ. 10 වන සියවසේ ඊශ‍්‍රාලෙයේ රජකළ ඬේවිඞ්ගේ පුත‍්‍රයා වූ සොලමන් එම නගරය අල්ලා ගත්තේ ය. ටයර් (Tyre) සිට ලෙබනන් වෙරළ දක්වා පා කර යැවූ දැව ගොඩබෑමට සොලමන් ජැෆා නගරය නැව්තොටක් ලෙස භාවිත කර ඇත.<br /> <br /> ක‍්‍රි.පූ. 701 දී ඇස්කලොන්ට අයත් ව තිබූ එම නගරය සෙනන්වෙරිබ් කොල්ලකා ගත්තේ ය. ක‍්‍රි.පූ. 400ට අයත් එප්මුනසාර්ගේ ශිලාලිපිවල පර්සියානු අධිරාජයා විසින් ජැෆා නගරය සිඩෝනියවරුනට (පැරණි ෆිනීෂියන්වරු) පවරන ලද බව වාර්තා වේ. ඊට අඩසියවසකට පමණ පසුව එම නගරය යළිත් නිදහස් වූ බව ද වාර්තාගත ව ඇත. මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජ එය කොල්ලකා ගත් පසු ටොලමි ක‍්‍රි.පූ. 318 දී එහි බලකොටුවක් ඉදි කෙළේ ය. ඊට වසර 3කට පසු ඇන්ටිගෝනුස් විසින් එම නගරය වටලා යටත් කර ගන්නා ලදි.<br /> <br /> මැකබියානු කාලයේ දී සිරියන්වරු ජැෆා නැවතත් අල්ලා ගත්හ. ඔව්හු එහි බලකොටුවක් ඉදිකර වරාය සම්පූර්ණ කළහ. සාන්ත පීතරතුමා ජැෆා නගරයේ සයිමන්ගේ නිවසේ නැවතී සිටි බව බයිබලයෙන් වාර්තා වේ. ක‍්‍රිස්තු වර්ෂ 68 දී පමණ ජෙරුසලමට එන ගමනේ දී වෙස්පාසියන් එම නගරය අල්ලා ගත්තේ ය. ඒ වන විට සිසාරියා (Caesarea) යන කෘත‍්‍රිම නැව්තොටු නගරය ඉදිවෙමින් පැවති අතර ජැෆා නගරය පිරිහෙමින් පැවතුණි.<br /> <br /> ක‍්‍රිස්තියානි යුගයේ දී ජැෆා නගරය පූජාප‍්‍රසාදිතැනගේ බලයට යටත් ප‍්‍රදේශයක් විය. 1126 දී කුරුස යුද්ධවල යෙදුණවුන් මෙම නගරය අල්ලා ගත් නමුදු 1187 දී සැලඩින්ට නතුවිණි. I වන රිචඞ් විසින් 1191 දී එය යටපත් කර ගත් නමුත් 1196 දී එය නැවත අහිමි විය. තවත් කුරුස යුද්ධයක තර්ජනයක් මතුවෙමින් පැවති පසුබිමක, ඊජිප්තුවේ සුල්තාන්වරයා වූ සීර් අල් දීන් මොහමඞ් විසින් 1345 දී ජැෆා නගරය විනාශ කෙරිණි. 17 වන සියවසේ අවසානය වන විට එය නැව්තොටක් ලෙස නැවත වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේ ය. 1917 දී බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාව සටනකින් තොර ව නැව්තොට අල්ලා ගත්තේ ය. 1950 දී ජැෆා නුවර ටෙල් අවිව් නගරයට ඒකාබද්ධ කරන ලදි.<br /> <br /> ජැෆා කොටසේ (2011) ජනගහනය 46,000ක් පමණ වන අතර ඉන් 30,000ක් යුදෙව්වෝ ද 16,000ක් අරාබිවරු ද වෙති.<br /> <br /> <br /> එස්මි ජී. ද සිල්වා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%86%E0%B7%8F_(Jaffa)&diff=1201 2017-09-21T06:26:59Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජැෆා (Jaffa) ජෙරුසලමට වයඹ දෙසින් මධ්‍යධරණී මුහුදේ පිහිටි වර්තමාන ඊශ‍්‍රායලයට අයත් නැව් තොටකි. එය ජොපා යනුවෙන් ද හැඳින්වේ. ක‍්‍රි.පූ. දෙදෙහසේ දී පමණ බිහි වූ මේ නගරය 1950 දී වර්තමාන ටෙල් අවිව් නගරය සමග සම්බන්ධ කරන ලදි. ටෙල් අවිව් සහ ජැෆාවලට ඇත්තේ ඒකාබද්ධ නැව්තොටකි. එය යාකුන් ගංගාවේ මුවදොර සිට පැරණි ජැෆා නගරයේ උස් වූ දේහ තුඩුව තෙක් විහිදේ. පුරාණ ජැෆා නැව්තොට භාවිත කළේ ගමනාගමනය සඳහා නොව භාණ්ඩ පරිවහනය සඳහා ය. එහි වැදගත්කම අඩුවීමට හේතු වූයේ මධ්‍යධරණී වෙරළේ හයිෆා, ටෙල් අවිව් යන නැව්තොටවල් සංවර්ධනය වීමත් 1984 දී අරාබීන් පලා යෑමත් නිසා ය.<br /> <br /> [[File:ජැෆා_නැව්තොට_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> මධ්‍යධරණී වෙරළබඩ පිහිටි නිසා මේ නගරයේ උෂ්ණත්වය ගිම්හානයේ දී සෙ. 210 පමණ ඉහළ නැග ශිශිරයේ දී සෙ. 70ට වඩා අඩු නොවේ. ශිශිර ඍතුවේ උපරිම වර්ෂාපතනය ලබන මේ නගරයට මධ්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 725ක් පමණ වේ.<br /> <br /> ජැෆා නගරබඩ ප‍්‍රදේශයේ පවතින දේශගුණික තත්ත්වය පලතුරු වගාවට යෝග්‍ය ය. ඊට දකුණු ප‍්‍රදේශවල වවන දෙහි පවුලට අයත් පලතුරු මේ නගරයෙන් අපනයනය කෙරේ.<br /> <br /> බැර කරමාන්ත සඳහා අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය හෝ ඉන්ධන මෙහි නොමැත. එබැවින් ගොඩනැගිිලි නිර්මාණය, ලුහු කර්මාන්ත, රෙදිපිලි, ගෘහභාණ්ඩ, ආහාර හා ඖෂධ නිෂ්පාදනය ප‍්‍රධාන කර්මාන්තයන් ව තිබේ. මෙය බැංකු ව්‍යාපාර හා රක්ෂණ කටයුතු පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානයක් ද වේ.<br /> <br /> ඉතිහාසය : පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් අනුව ජැෆා ජනාවාසයේ ඉතිහාසය කි‍්‍ර.පූ. 7,500 තරම් ඈතට විහිදෙන හෙයින් එය ලොව ඇති පැරණිතම ජනාවාසයක් ලෙස සැලකේ. ඒ ගැන ඊජිප්තු ගී‍්‍රක හා රෝම මූලාශ‍්‍රවල සඳහන් ව ඇත. ජොපා (ජැෆා) පැරණි ඊජිප්තු නව රාජධානියේ පළාත් අගනුවරක් විය. 1956 දී ජේ. කැප්ලාන් විසින් කරන ලද කැණීම්වල දී එම යුගයේ ඉදි කළ ඊජිප්තු බලකොටුවේ නටබුන් පාදාගෙන තිබේ. 13 වන සියවසේ විසූ 1 වන ඇන්ටාසි නම් වෙළෙන්දා සටහන් කර ඇති පරිදි, එහි ලී, ලෝහ සහ හසම් භාණ්ඩ තැනීමෙහි යෙදී සිටි ශ‍්‍රමිකයන් ඔහුට හමු වී තිබේ. එම නාමය බයිබලයේ සඳහන් නෝආගේ (Noah) පුත් යාෆෙත් (Japeth) හා සම්බන්ධ යැයි මතයක් පවතින අතර ගී‍්‍රක පුරා කථාවල පැරණි චරිත හා සම්බන්ධ කර දැක්වී ඇත.<br /> <br /> පැරණි බයිබලයේ ජැෆා නගරය හීබෲ ජාතික ගෝත‍්‍රයක් වූ ඩැන්වරුන්ට වෙන්කර තිබූ බව සඳහන් වුව ද පලස්තීනයේ නිරිත දිග වෙරළේ විසූ ෆීලිස්ටිනවරු එම නුවර පාලනය කළහ. ක‍්‍රි.පූ. 10 වන සියවසේ ඊශ‍්‍රාලෙයේ රජකළ ඬේවිඞ්ගේ පුත‍්‍රයා වූ සොලමන් එම නගරය අල්ලා ගත්තේ ය. ටයර් (Tyre) සිට ලෙබනන් වෙරළ දක්වා පා කර යැවූ දැව ගොඩබෑමට සොලමන් ජැෆා නගරය නැව්තොටක් ලෙස භාවිත කර ඇත.<br /> <br /> ක‍්‍රි.පූ. 701 දී ඇස්කලොන්ට අයත් ව තිබූ එම නගරය සෙනන්වෙරිබ් කොල්ලකා ගත්තේ ය. ක‍්‍රි.පූ. 400ට අයත් එප්මුනසාර්ගේ ශිලාලිපිවල පර්සියානු අධිරාජයා විසින් ජැෆා නගරය සිඩෝනියවරුනට (පැරණි ෆිනීෂියන්වරු) පවරන ලද බව වාර්තා වේ. ඊට අඩසියවසකට පමණ පසුව එම නගරය යළිත් නිදහස් වූ බව ද වාර්තාගත ව ඇත. මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජ එය කොල්ලකා ගත් පසු ටොලමි ක‍්‍රි.පූ. 318 දී එහි බලකොටුවක් ඉදි කෙළේ ය. ඊට වසර 3කට පසු ඇන්ටිගෝනුස් විසින් එම නගරය වටලා යටත් කර ගන්නා ලදි.<br /> <br /> මැකබියානු කාලයේ දී සිරියන්වරු ජැෆා නැවතත් අල්ලා ගත්හ. ඔව්හු එහි බලකොටුවක් ඉදිකර වරාය සම්පූර්ණ කළහ. සාන්ත පීතරතුමා ජැෆා නගරයේ සයිමන්ගේ නිවසේ නැවතී සිටි බව බයිබලයෙන් වාර්තා වේ. ක‍්‍රිස්තු වර්ෂ 68 දී පමණ ජෙරුසලමට එන ගමනේ දී වෙස්පාසියන් එම නගරය අල්ලා ගත්තේ ය. ඒ වන විට සිසාරියා (Caesarea) යන කෘත‍්‍රිම නැව්තොටු නගරය ඉදිවෙමින් පැවති අතර ජැෆා නගරය පිරිහෙමින් පැවතුණි.<br /> <br /> ක‍්‍රිස්තියානි යුගයේ දී ජැෆා නගරය පූජාප‍්‍රසාදිතැනගේ බලයට යටත් ප‍්‍රදේශයක් විය. 1126 දී කුරුස යුද්ධවල යෙදුණවුන් මෙම නගරය අල්ලා ගත් නමුදු 1187 දී සැලඩින්ට නතුවිණි. I වන රිචඞ් විසින් 1191 දී එය යටපත් කර ගත් නමුත් 1196 දී එය නැවත අහිමි විය. තවත් කුරුස යුද්ධයක තර්ජනයක් මතුවෙමින් පැවති පසුබිමක, ඊජිප්තුවේ සුල්තාන්වරයා වූ සීර් අල් දීන් මොහමඞ් විසින් 1345 දී ජැෆා නගරය විනාශ කෙරිණි. 17 වන සියවසේ අවසානය වන විට එය නැව්තොටක් ලෙස නැවත වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේ ය. 1917 දී බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාව සටනකින් තොර ව නැව්තොට අල්ලා ගත්තේ ය. 1950 දී ජැෆා නුවර ටෙල් අවිව් නගරයට ඒකාබද්ධ කරන ලදි.<br /> <br /> ජැෆා කොටසේ (2011) ජනගහනය 46,000ක් පමණ වන අතර ඉන් 30,000ක් යුදෙව්වෝ ද 16,000ක් අරාබිවරු ද වෙති.<br /> <br /> <br /> එස්මි ජී. ද සිල්වා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A,_%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A_(Jaspers,_Karl)_(1883-1969)&diff=1200 2017-09-21T06:25:35Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>සමකාලීන සාංදෘෂ්ටිකවාදයේ නිර්මාපකයෙකි. සාංදෘෂ්ටිකවාදියා (Existentialist) නමැති වචනය මුලින් ම භාවිතයට ගත් තැනැත්තා ය. අතිදක්ෂ ලේඛකයකු වූ ජැස්පර්ස් අතිශයෝක්ති ස්වරූපයකින් ග‍්‍රන්ථ රචනා කළ ද මහත් අවධාරණයෙන් පොත පත කියවා වගකීම් සහගතව හා ඉතා දැඩිව චින්තනයෙහි යෙදුණු අයෙකි. මෙතෙම සාංදෘෂ්ටිකවාදී දාර්ශනිකයන් අතරින් ඉතා ක‍්‍රමානුකූල ලෙස දර්ශනය හැදෑරූ තැනැත්තා ලෙස ප‍්‍රකට ය.<br /> <br /> <br /> [[File:ජැස්පර්ස්_කාල්_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> <br /> ජැස්පර්ස්ගේ දර්ශනය හුදෙක් භාෂා විශ්ලේෂණ ක‍්‍රමයක් (Linguistic Analysiss) හෝ අධිභෞතික විමර්ශන ඇතුළත් වූවක් නොවේ. එය මනුෂ්‍ය පැවැත්ම පිළිබඳ ක‍්‍රමානුකූල හා විවේචනාත්මක විග‍්‍රහයක් කරන දර්ශනයක් වශයෙන් සැලකීම වඩා උචිත ය. මෙහි දී මනුෂ්‍ය පැවැත්මේ අංග වන කාලය, අවකාශය හා සවිඥානය (Conciousness) පිළිබඳ එතෙක් කරන ලද විමර්ශනවලින් සොයා දැනගත නොහැකි වූ සීමාවන් හා ‘සහනයක් නොලත් නිදහස’ (Unmitigated Freedom) පිළිබඳ කරුණු රාශියක් හෙළි කිරීමට සමත් වූ බව පිළිගැනීමයි.<br /> <br /> ඕල්ඩන්බර්ග්හි නැගෙනහිර ෆ‍්‍රීසියන් නගරයේ (East Frisian) 1804 දී උපන් ජැස්පර්ස් හෙයිඩ්ල්බර්ග් (Heidelberg), මියුනිච් (Munich) හා බර්ලින් ගොටින්ගන් (Gottinggen) යන සරසවිවල නීතිය සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරී ය. උපාධිය ලැබීමෙන් පසු හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ මනෝවෛද්‍ය අංශයේ සහායකයකු වශයෙන් ස්වේච්ඡාවෙන් සේවයේ යෙදුණු මෙතෙමේ 1913 දී Allgemine Psychologie (General Psychopathalogy) නමැති කෘතිය ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කළේ ය. මෙම කෘතියේ විවිධාකාර මනෝවිද්‍යාත්මක ක‍්‍රම, ඒවාහි සීමාවන් හා වටිනාකම් මෙන් ම ඒ පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම් ද ඉදිරිපත් කැරුණු අතර එය මනෝවිද්‍යාත්මක විධි ශාස්ත‍්‍රය පිළිබඳ ග‍්‍රන්ථයක් ලෙස පිළිගැනෙන්නට විය. 1916 දී ජැස්පර්ස්ට හෙයිඞ්ල්බර්ග් සරසවියෙන් මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය තනතුර ලැබිණි.<br /> <br /> ඩිල්තිගේ (Dilthy) Typologicder Wellanschuunger නම් ග‍්‍රන්ථය පදනම් කරගෙන 1919 දී ජීවිතය පිළිබඳ කරුණු රාශියක් එළිදරව් කෙරුණු General Psychologic der Wellanschuungen (Psychology of World Views) කෘතිය ජැස්පර්ස් ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කෙළේ ය. මෙම කෘතියෙන් ජැස්පර්ස් මනෝවිද්‍යාව තුළින් දර්ශනය වෙතට පිවිසි බව සැලකේ. මෙම කෘති දෙක ම මොහු සම්පාදනය කර ඇත්තේ වෛද්‍ය විද්‍යාවෙන් ලැබගත් අත්දැකීම් පදනම් කර ගෙන ය.<br /> <br /> 1921 දී ජැස්පර්ස්ට හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්ය පදවිය පිරිනැමිණි. 1932 දී Magnum Opus නම් දර්ශනය පිළිබඳ කෘතිය ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කළ ඔහු එමගින් අනුභූති කාරණා පිළිබඳ මත (Notions of Transcendence) සහ සත්තාව හෙවත් නියම පැවැත්ම (Existing) පිළිබඳ විස්තර කෙළේ ය. 1946 දී ජැස්පර්ස් හෙයිඞ්ල්බර්ග් සරසවියේ සෙනෙට් සභාවේ සම්භාවනීය සාමාජිකයකු ලෙස නම් කැරිණි. 1948 දක්වා ස්විට්සර්ලන්තයේ බාසෙල් (Basel) විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගැන්වීමෙහි නිරත වූ ජැස්පර්ස් 1958 දී ෆ‍්‍රැන්ක්ෆර්ට්හි පවත්වන ලද පොත් ප‍්‍රදර්ශනයකට ග‍්‍රන්ථ ඉදිරිපත් කොට ජර්මන් සාම ත්‍යාගය ද දිනා ගත්තේ ය. ඔහු දාර්ශනික තර්ක ශාස්ත‍්‍රය (Philosophic Logic) නමැති කෘතියේ පළමු වෙළුම 1947 දී එළි දැක්වී ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් ඔහුගේ ජීවිත කාලය මුළුල්ලේ විවිධ තරාතිරම්වල අය ඇසුරු කළ නිසා ඔවුන්ගෙන් සිය දර්ශනය පෘථුල කරගැනීමට හැකියාව ලැබී ඇත. විශේෂයෙන් ම ජැස්පර්ස්ගේ ගුරුවරයකු වූ මැක්ස් වේබර් (Max Weber) ඔහුගේ මිත‍්‍ර අර්නස්ට් මෙයර් (Ernst Meyer) හා බිරිඳ ගර්ට්රූඞ් මැක්ස් වේබර් (Gertrud Max Weber) (ඇය මෙයර්ගේ සහෝදරියකි) යන අයගේ බලපෑම කැපී පෙනෙයි. යුදෙව් කාන්තාවක වූ සිය බිරිඳ නිසා යුදෙව් ජනයාට දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ මුහුණ පෑමට සිදු වූ ගැටලු පිළිබඳ ජැස්පර්ස්ට අද්දැකීම් රාශියක් ලබා ගැනීමට හැකි විය. මේ නිසා යුදෙව් ජනතාව පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නය 1946 දී ජැස්පර්ස් විසින් රචනා කරන ලද Die Scheuldfragee ein Beitragzur deculochen Frage කෘතිය මගින් පුළුල් ලෙස එළිදැක්වූ බව පෙනෙන්නට තිබේ.<br /> <br /> ප‍්‍රාථමික අද්දැකීම් පිළිබඳ අර්ථකථන, විශ්ලේෂණ හා පැහැදිලි කිරීම්වලින් යුක්ත ජැස්පර්ගේ දාර්ශනික ක‍්‍රමය සාමාන්‍යයෙන් සංශයවාදී ය. තවත් අතකින් ජැස්පර්ස් විශ්වාස කැර ඇත්තේ විද්‍යාවේ නිගමන අවසාන වශයෙන් සත්‍ය නිගමනයන් ම නොවන බව ය. විද්‍යාව අපට ලබා දෙන්නේ සීමා කළ ඥානයක් යැයි කී ජැස්පර්ස් ආගම, දර්ශනය හා දේශපාලනය සම්බන්ධයෙන් විද්‍යාත්මක ඇසකින් බැලීමෙන් දැනගත හැක්කේ සීමිත කරුණු සමූහයක් පමණක් බව ද පවසයි.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් උත්සාහ කර තිබුණේ දේශපාලන වාතාවරණයට උචිත ලෙස දාර්ශනිකයාගේ පොදු ජීවන ක‍්‍රමය සම්බන්ධ කිරීමට ය. 20 වන ශතවර්ෂයේ සමාජීය, ආර්ථික හා දේශපාලන සංස්ථා නිසා මිනිසාගේ සරල හා ස්ථාවරභාවය නැති භංග වන බව විශ්වාස කළ ජැස්පර්ස් දාර්ශනික නොවන මනසකින් ජීවිතයේ ප‍්‍රායෝගික ගැටලූ ගැන කල්පනා කෙළේ ය. මේ සඳහා ජැස්පර්ට අවකාශ ලැබුණේ වෛද්‍ය ශාස්ත‍්‍රය හා මනෝ විද්‍යාව පිළිබඳ ඔහුට තිබුණු දැනුම නිසා ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් විද්‍යාව කෙරෙහි පමණට වඩා විශ්වාසය නොතැබූ කෙනෙකි. ඔහු කීවේ විද්‍යාව හුදෙක් මිනිසා තුළ පවත්නා අවිද්‍යාව නැති කිරීමට ඉවහල් වන්නක් පමණක් බව ය. එහෙත් දර්ශනය සත්තාවේ අවස්ථාවක් හෝ කරුණු ගොන්නක් පමණක් නොවේ යැයි කී ජැස්පර්ස් දර්ශනය ආරම්භක ක‍්‍රියාකාරකමක් බව දක්වයි<br /> (Philosophy is philosophizing) දාර්ශනිකයා කළ යුත්තේ ඍජු වශයෙන් ම ගැටලුවලින් පිට පැන සාංදෘෂ්ටික හා ඓතිහාසික තත්ත්වයන්ට සම්මුඛ කර ගැටලු දෙස බැලීම ය. සාමාන්‍ය ගැටලු හුදෙක් යමෙකින් පැණනැගුණු ඒවා පමණි. දර්ශනයට අධිභෞතිකවාදයෙන් වැඩක් නැත. දර්ශනයෙන් සොයා බැලිය යුත්තේ පුද්ගල පැවැත්ම, නිදහස, අමරණීය ව පවත්නා පැවැත්ම (An existence that is ineffable) සහ ඒකත්වය යයි ජැස්පර්ස් පැවසී ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් ආභාසය ලබා ගත්තන්වුන් අතරින් කාන්ට් (බ.), කේකර් ගෝර් (බ.) හා නිට්ෂේ (බ.) වැදගත් තැනක් ගනිති. මීට අමතරව සංසිද්ධිවාදයේ (Phenomenology) නිර්මාතෘ හුෂර්ග්ගේ (Husserl) බලපෑම ද මොහුගේ දර්ශනය තුළ දක්නට ඇත. විශේෂයෙන් ම හුෂර්ල්ගේ සංසිද්ධි පැහැදිලි කිරීමේ ක‍්‍රමය (Method of Descriptive Phenomenology) භාවිතයට ගත් මෙතෙමේ පුද්ගලත්වයේ කේන්ද්‍රීය ක‍්‍රියාකාරීත්වය වශයෙන් හුෂර්ල්ගේ සංඥාභිනිරෝපණ සංකල්පය (Concept of Intentionality) පිළිගත් බවක් පෙනෙන්නට ඇත. එපමණක් නොව හුෂර්ල්ගේ අනුභූති උත්තර අහංභාවය කාරණ ආත්මය (Transcendental ego), අනුභූති-උත්තර විඥානය (Transcendental Consciousness), පැවැත්ම (Existing) හෙවත් අන්තරස්ත ආත්මය (Inner self) පිළිබඳ අදහස් ජැස්පර් පිළිගනී. එමෙන්ම ලෝකයේ අත්‍යධික සීමාවන් (Das un grelfende) පිළිබඳ අදහස ද ජැස්පර්ස් පිළිගත්තේ ය. මේ අතර ජැස්පර්ස් ඇරිස්ටෝලියානුවාදය හා ස්කොලස්ට්කානුවාදය නොතකා හැරිය බවක් ද පෙනෙන්නට තිබේ.<br /> <br /> සිය දාර්ශනික සාකච්ඡාවන්හි දී මිනිසා ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් මිනිසා ඔහු ජීවත්වන ලෝකයෙන් හිමිකම් ලැබූවකු බව සඳහන් කරමින් අඳුරු අතීතයක් තුළින් වර්තමානයක් වෙතට පිවිසි මිනිසා අනියමින් අනාගතයක් දෙසට ගමන් කරන බව පවසයි. මිනිසාගේ පැවැත්ම ශූඨ විසංවාදයන්ගෙන් යුක්ත ය. නිදහස යටහත්භාවය සමග ද හුදකලා භාවය සමාජාශ‍්‍රය සමග ද සතුට අසතුට සමග ද ජීවිතය මරණය සමග ද දියුණුව විනාශය සමග ද පවත්නා බව ජැස්පර්ස් පෙන්වා දෙයි. සත්‍ය පැවැත්ම (Authentic Existence) විචාර බුද්ධිය තුළින් (Vernunft)අනාවරණය කරන බවත් ඥාන ශක්තියේ (Intellect Verstand) පැවැත්ම, උපයෝගීතාව පදනම් කරගෙන පාලනය වන බවත් ප‍්‍රායෝගික ප‍්‍රතිඵලවලින් සෑහීමකට පත්වන්නේ විචාර බුද්ධිය හා සම්බන්ධ වී කෙළවරක් නැති ව කරුණු සොයා බලන හෙයින් බවත් ජැස්පර්ස් පෙන්වා දුන්නේ ය.<br /> <br /> පැවැත්ම ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් එය ඉතා දැඩි සීමාවන්ගෙන් (Grenzsituationess) යුක්ත බව පවසයි. මෙහි අද්දැකීම් හා පැවැත්ම යනු එකකි. මෙය බලාපොරොත්තු සහගතභාවයක් වීමට ද පුළුවන. අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී එය සජාතීය (Cognative)හෝ උත්කර්ෂක ආවේගයක් (Elevating Emotions) හෝ වීමට ද පුළුවන. මිනිසාගේ ප‍්‍රතිවිරෝධී චරිත ලක්ෂණ ඔහුගේ පරිමිතය (Finitiude) වෙයි. එය පැවැත්ම පිළිබඳ අද්දැකීම් හෙළි කරන අවස්ථාවකි. සත්‍ය පැවැත්මට මෙම සීමාවන් සියල්ල පසුබෑමට පුළුවන. මරණය බාධක අතරින් ඉතා ම විස්මිත අවස්ථාවකි. එය කාංසාවට (Anxiety) මූලාශ‍්‍ර වෙයි. එහෙත් එය ජීවය උසස් කරන අවස්ථාවකි. මිනිසා මරණයට මුහුණ දෙන අවස්ථාවේ කිසිවකුට ඔහු මුදාගැනීමට නොහැකි ය.<br /> <br /> වරදකාරීත්වය (Guilty) ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් එය තවත් වැදගත් සීමා තත්ත්වයක් ලෙස දක්වයි. මිනිසාට වරදකාරීත්වය භුක්ති විඳීමට සිදුවනවා පමණක් නොව ඔහුගේ සම්පූර්ණ නිදහස ද වරදක් ම විය හැකි ය. පර්යන්ත (ආවසානික) වරද (Ultimate Guilty) බැහැර කළ නොහැකි ය. එය අපගේ නිදහසට අපගේ ඉරණම ද නිශ්චය කළ හැකි බව ප‍්‍රකාශ කිරීමකි.<br /> <br /> ආචාර ධර්මය ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස්ගේ අද්දැකීම් පිළිබඳ පර්යේෂණයක් ස්වච්ඡන්දතාවක් විය හැකි තත්ත්වයකි. නිදහස තෝරා ගැනීම පිළිබඳ සංකල්පය සමග ද දැනුවත්කම (Awareness) හා ස්වාත්මය (Selfhood) හා සමග ඒකීයත්වයෙන් සැලකිය හැකි ය. තෝරා ගැනීම යනු නිදහස් ලෙස කටයුතු කිරීමයි. මිනිසාගේ නිදහස ඔහුගේ සත්තාවයි. පුද්ගලයාගේ නියම තෝරා ගැනිම පුද්ගල පැවැත්ම හා සම්බන්ධ දෙයකි. මේ අන්දමට ආචාර ධර්මයේ දී පෙන්නුම් කරන්නේ ද මනුෂ්‍යයාට ඇති සීමාවන්ගෙන් ඔහුට පිටපැනීමට අවකාශ නොමැති බව ය.<br /> <br /> අධිභෞතික හා දේවධාර්මික මත සම්බන්ධ අදහස් දක්වන ජැස්පර්ස් දෙවියන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් කර ඇති තර්කවල කාන්ට්ගේ ආභාසය පෙන්නුම් කරයි. ඔහු දේවඊශ්වරවාදය (Theism) හා සර්වේශ්වරවාදය (Pantheism) ප‍්‍රතික්ෂේප කර ආගම් හා අදේවවාදය දෙසට නැඹුරු විය. මේ අනුව අධිභෞතික හා දේවධාර්මික ගැටලූ පිළිබඳව නිරවුල් වැටහීමක් ලබා ගත හැක්කේ හුදෙක් ප‍්‍රපංචවාදී විමර්ශනයකින් පමණක් බව හෝ පෙන්වා දෙයි. මේ අනුව ජැස්පර්ස්ගේ ආගමික මතවාද දැක්වෙන්නේ දාර්ශනික ඇදහීමක් (Philosopical Faith - Philosophesche Glaube) වශයෙනි. මේ නිසා ජැස්පර්ස් දර්ශන විෂයයට අයත් සෑම ක්ෂේත‍්‍රයක් ම අවධාරණයෙන් විමසුමට ලක් කළ දාර්ශනිකයකු වශයෙන් අගය කළ හැක.<br /> <br /> 1968 දී ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් පිරිහී ගිය හේ 1969 පෙබරවාරි මාසයේ දී මිය ගියේ ය.<br /> <br /> <br /> ඩී. පී. බිබිලෙ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A,_%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A_(Jaspers,_Karl)_(1883-1969)&diff=1199 2017-09-21T06:25:23Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>සමකාලීන සාංදෘෂ්ටිකවාදයේ නිර්මාපකයෙකි. සාංදෘෂ්ටිකවාදියා (Existentialist) නමැති වචනය මුලින් ම භාවිතයට ගත් තැනැත්තා ය. අතිදක්ෂ ලේඛකයකු වූ ජැස්පර්ස් අතිශයෝක්ති ස්වරූපයකින් ග‍්‍රන්ථ රචනා කළ ද මහත් අවධාරණයෙන් පොත පත කියවා වගකීම් සහගතව හා ඉතා දැඩිව චින්තනයෙහි යෙදුණු අයෙකි. මෙතෙම සාංදෘෂ්ටිකවාදී දාර්ශනිකයන් අතරින් ඉතා ක‍්‍රමානුකූල ලෙස දර්ශනය හැදෑරූ තැනැත්තා ලෙස ප‍්‍රකට ය.<br /> <br /> [[File:ජැස්පර්ස්_කාල්_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> ජැස්පර්ස්ගේ දර්ශනය හුදෙක් භාෂා විශ්ලේෂණ ක‍්‍රමයක් (Linguistic Analysiss) හෝ අධිභෞතික විමර්ශන ඇතුළත් වූවක් නොවේ. එය මනුෂ්‍ය පැවැත්ම පිළිබඳ ක‍්‍රමානුකූල හා විවේචනාත්මක විග‍්‍රහයක් කරන දර්ශනයක් වශයෙන් සැලකීම වඩා උචිත ය. මෙහි දී මනුෂ්‍ය පැවැත්මේ අංග වන කාලය, අවකාශය හා සවිඥානය (Conciousness) පිළිබඳ එතෙක් කරන ලද විමර්ශනවලින් සොයා දැනගත නොහැකි වූ සීමාවන් හා ‘සහනයක් නොලත් නිදහස’ (Unmitigated Freedom) පිළිබඳ කරුණු රාශියක් හෙළි කිරීමට සමත් වූ බව පිළිගැනීමයි.<br /> <br /> ඕල්ඩන්බර්ග්හි නැගෙනහිර ෆ‍්‍රීසියන් නගරයේ (East Frisian) 1804 දී උපන් ජැස්පර්ස් හෙයිඩ්ල්බර්ග් (Heidelberg), මියුනිච් (Munich) හා බර්ලින් ගොටින්ගන් (Gottinggen) යන සරසවිවල නීතිය සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරී ය. උපාධිය ලැබීමෙන් පසු හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ මනෝවෛද්‍ය අංශයේ සහායකයකු වශයෙන් ස්වේච්ඡාවෙන් සේවයේ යෙදුණු මෙතෙමේ 1913 දී Allgemine Psychologie (General Psychopathalogy) නමැති කෘතිය ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කළේ ය. මෙම කෘතියේ විවිධාකාර මනෝවිද්‍යාත්මක ක‍්‍රම, ඒවාහි සීමාවන් හා වටිනාකම් මෙන් ම ඒ පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම් ද ඉදිරිපත් කැරුණු අතර එය මනෝවිද්‍යාත්මක විධි ශාස්ත‍්‍රය පිළිබඳ ග‍්‍රන්ථයක් ලෙස පිළිගැනෙන්නට විය. 1916 දී ජැස්පර්ස්ට හෙයිඞ්ල්බර්ග් සරසවියෙන් මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය තනතුර ලැබිණි.<br /> <br /> ඩිල්තිගේ (Dilthy) Typologicder Wellanschuunger නම් ග‍්‍රන්ථය පදනම් කරගෙන 1919 දී ජීවිතය පිළිබඳ කරුණු රාශියක් එළිදරව් කෙරුණු General Psychologic der Wellanschuungen (Psychology of World Views) කෘතිය ජැස්පර්ස් ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කෙළේ ය. මෙම කෘතියෙන් ජැස්පර්ස් මනෝවිද්‍යාව තුළින් දර්ශනය වෙතට පිවිසි බව සැලකේ. මෙම කෘති දෙක ම මොහු සම්පාදනය කර ඇත්තේ වෛද්‍ය විද්‍යාවෙන් ලැබගත් අත්දැකීම් පදනම් කර ගෙන ය.<br /> <br /> 1921 දී ජැස්පර්ස්ට හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්ය පදවිය පිරිනැමිණි. 1932 දී Magnum Opus නම් දර්ශනය පිළිබඳ කෘතිය ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කළ ඔහු එමගින් අනුභූති කාරණා පිළිබඳ මත (Notions of Transcendence) සහ සත්තාව හෙවත් නියම පැවැත්ම (Existing) පිළිබඳ විස්තර කෙළේ ය. 1946 දී ජැස්පර්ස් හෙයිඞ්ල්බර්ග් සරසවියේ සෙනෙට් සභාවේ සම්භාවනීය සාමාජිකයකු ලෙස නම් කැරිණි. 1948 දක්වා ස්විට්සර්ලන්තයේ බාසෙල් (Basel) විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගැන්වීමෙහි නිරත වූ ජැස්පර්ස් 1958 දී ෆ‍්‍රැන්ක්ෆර්ට්හි පවත්වන ලද පොත් ප‍්‍රදර්ශනයකට ග‍්‍රන්ථ ඉදිරිපත් කොට ජර්මන් සාම ත්‍යාගය ද දිනා ගත්තේ ය. ඔහු දාර්ශනික තර්ක ශාස්ත‍්‍රය (Philosophic Logic) නමැති කෘතියේ පළමු වෙළුම 1947 දී එළි දැක්වී ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් ඔහුගේ ජීවිත කාලය මුළුල්ලේ විවිධ තරාතිරම්වල අය ඇසුරු කළ නිසා ඔවුන්ගෙන් සිය දර්ශනය පෘථුල කරගැනීමට හැකියාව ලැබී ඇත. විශේෂයෙන් ම ජැස්පර්ස්ගේ ගුරුවරයකු වූ මැක්ස් වේබර් (Max Weber) ඔහුගේ මිත‍්‍ර අර්නස්ට් මෙයර් (Ernst Meyer) හා බිරිඳ ගර්ට්රූඞ් මැක්ස් වේබර් (Gertrud Max Weber) (ඇය මෙයර්ගේ සහෝදරියකි) යන අයගේ බලපෑම කැපී පෙනෙයි. යුදෙව් කාන්තාවක වූ සිය බිරිඳ නිසා යුදෙව් ජනයාට දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ මුහුණ පෑමට සිදු වූ ගැටලු පිළිබඳ ජැස්පර්ස්ට අද්දැකීම් රාශියක් ලබා ගැනීමට හැකි විය. මේ නිසා යුදෙව් ජනතාව පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නය 1946 දී ජැස්පර්ස් විසින් රචනා කරන ලද Die Scheuldfragee ein Beitragzur deculochen Frage කෘතිය මගින් පුළුල් ලෙස එළිදැක්වූ බව පෙනෙන්නට තිබේ.<br /> <br /> ප‍්‍රාථමික අද්දැකීම් පිළිබඳ අර්ථකථන, විශ්ලේෂණ හා පැහැදිලි කිරීම්වලින් යුක්ත ජැස්පර්ගේ දාර්ශනික ක‍්‍රමය සාමාන්‍යයෙන් සංශයවාදී ය. තවත් අතකින් ජැස්පර්ස් විශ්වාස කැර ඇත්තේ විද්‍යාවේ නිගමන අවසාන වශයෙන් සත්‍ය නිගමනයන් ම නොවන බව ය. විද්‍යාව අපට ලබා දෙන්නේ සීමා කළ ඥානයක් යැයි කී ජැස්පර්ස් ආගම, දර්ශනය හා දේශපාලනය සම්බන්ධයෙන් විද්‍යාත්මක ඇසකින් බැලීමෙන් දැනගත හැක්කේ සීමිත කරුණු සමූහයක් පමණක් බව ද පවසයි.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් උත්සාහ කර තිබුණේ දේශපාලන වාතාවරණයට උචිත ලෙස දාර්ශනිකයාගේ පොදු ජීවන ක‍්‍රමය සම්බන්ධ කිරීමට ය. 20 වන ශතවර්ෂයේ සමාජීය, ආර්ථික හා දේශපාලන සංස්ථා නිසා මිනිසාගේ සරල හා ස්ථාවරභාවය නැති භංග වන බව විශ්වාස කළ ජැස්පර්ස් දාර්ශනික නොවන මනසකින් ජීවිතයේ ප‍්‍රායෝගික ගැටලූ ගැන කල්පනා කෙළේ ය. මේ සඳහා ජැස්පර්ට අවකාශ ලැබුණේ වෛද්‍ය ශාස්ත‍්‍රය හා මනෝ විද්‍යාව පිළිබඳ ඔහුට තිබුණු දැනුම නිසා ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් විද්‍යාව කෙරෙහි පමණට වඩා විශ්වාසය නොතැබූ කෙනෙකි. ඔහු කීවේ විද්‍යාව හුදෙක් මිනිසා තුළ පවත්නා අවිද්‍යාව නැති කිරීමට ඉවහල් වන්නක් පමණක් බව ය. එහෙත් දර්ශනය සත්තාවේ අවස්ථාවක් හෝ කරුණු ගොන්නක් පමණක් නොවේ යැයි කී ජැස්පර්ස් දර්ශනය ආරම්භක ක‍්‍රියාකාරකමක් බව දක්වයි<br /> (Philosophy is philosophizing) දාර්ශනිකයා කළ යුත්තේ ඍජු වශයෙන් ම ගැටලුවලින් පිට පැන සාංදෘෂ්ටික හා ඓතිහාසික තත්ත්වයන්ට සම්මුඛ කර ගැටලු දෙස බැලීම ය. සාමාන්‍ය ගැටලු හුදෙක් යමෙකින් පැණනැගුණු ඒවා පමණි. දර්ශනයට අධිභෞතිකවාදයෙන් වැඩක් නැත. දර්ශනයෙන් සොයා බැලිය යුත්තේ පුද්ගල පැවැත්ම, නිදහස, අමරණීය ව පවත්නා පැවැත්ම (An existence that is ineffable) සහ ඒකත්වය යයි ජැස්පර්ස් පැවසී ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් ආභාසය ලබා ගත්තන්වුන් අතරින් කාන්ට් (බ.), කේකර් ගෝර් (බ.) හා නිට්ෂේ (බ.) වැදගත් තැනක් ගනිති. මීට අමතරව සංසිද්ධිවාදයේ (Phenomenology) නිර්මාතෘ හුෂර්ග්ගේ (Husserl) බලපෑම ද මොහුගේ දර්ශනය තුළ දක්නට ඇත. විශේෂයෙන් ම හුෂර්ල්ගේ සංසිද්ධි පැහැදිලි කිරීමේ ක‍්‍රමය (Method of Descriptive Phenomenology) භාවිතයට ගත් මෙතෙමේ පුද්ගලත්වයේ කේන්ද්‍රීය ක‍්‍රියාකාරීත්වය වශයෙන් හුෂර්ල්ගේ සංඥාභිනිරෝපණ සංකල්පය (Concept of Intentionality) පිළිගත් බවක් පෙනෙන්නට ඇත. එපමණක් නොව හුෂර්ල්ගේ අනුභූති උත්තර අහංභාවය කාරණ ආත්මය (Transcendental ego), අනුභූති-උත්තර විඥානය (Transcendental Consciousness), පැවැත්ම (Existing) හෙවත් අන්තරස්ත ආත්මය (Inner self) පිළිබඳ අදහස් ජැස්පර් පිළිගනී. එමෙන්ම ලෝකයේ අත්‍යධික සීමාවන් (Das un grelfende) පිළිබඳ අදහස ද ජැස්පර්ස් පිළිගත්තේ ය. මේ අතර ජැස්පර්ස් ඇරිස්ටෝලියානුවාදය හා ස්කොලස්ට්කානුවාදය නොතකා හැරිය බවක් ද පෙනෙන්නට තිබේ.<br /> <br /> සිය දාර්ශනික සාකච්ඡාවන්හි දී මිනිසා ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් මිනිසා ඔහු ජීවත්වන ලෝකයෙන් හිමිකම් ලැබූවකු බව සඳහන් කරමින් අඳුරු අතීතයක් තුළින් වර්තමානයක් වෙතට පිවිසි මිනිසා අනියමින් අනාගතයක් දෙසට ගමන් කරන බව පවසයි. මිනිසාගේ පැවැත්ම ශූඨ විසංවාදයන්ගෙන් යුක්ත ය. නිදහස යටහත්භාවය සමග ද හුදකලා භාවය සමාජාශ‍්‍රය සමග ද සතුට අසතුට සමග ද ජීවිතය මරණය සමග ද දියුණුව විනාශය සමග ද පවත්නා බව ජැස්පර්ස් පෙන්වා දෙයි. සත්‍ය පැවැත්ම (Authentic Existence) විචාර බුද්ධිය තුළින් (Vernunft)අනාවරණය කරන බවත් ඥාන ශක්තියේ (Intellect Verstand) පැවැත්ම, උපයෝගීතාව පදනම් කරගෙන පාලනය වන බවත් ප‍්‍රායෝගික ප‍්‍රතිඵලවලින් සෑහීමකට පත්වන්නේ විචාර බුද්ධිය හා සම්බන්ධ වී කෙළවරක් නැති ව කරුණු සොයා බලන හෙයින් බවත් ජැස්පර්ස් පෙන්වා දුන්නේ ය.<br /> <br /> පැවැත්ම ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් එය ඉතා දැඩි සීමාවන්ගෙන් (Grenzsituationess) යුක්ත බව පවසයි. මෙහි අද්දැකීම් හා පැවැත්ම යනු එකකි. මෙය බලාපොරොත්තු සහගතභාවයක් වීමට ද පුළුවන. අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී එය සජාතීය (Cognative)හෝ උත්කර්ෂක ආවේගයක් (Elevating Emotions) හෝ වීමට ද පුළුවන. මිනිසාගේ ප‍්‍රතිවිරෝධී චරිත ලක්ෂණ ඔහුගේ පරිමිතය (Finitiude) වෙයි. එය පැවැත්ම පිළිබඳ අද්දැකීම් හෙළි කරන අවස්ථාවකි. සත්‍ය පැවැත්මට මෙම සීමාවන් සියල්ල පසුබෑමට පුළුවන. මරණය බාධක අතරින් ඉතා ම විස්මිත අවස්ථාවකි. එය කාංසාවට (Anxiety) මූලාශ‍්‍ර වෙයි. එහෙත් එය ජීවය උසස් කරන අවස්ථාවකි. මිනිසා මරණයට මුහුණ දෙන අවස්ථාවේ කිසිවකුට ඔහු මුදාගැනීමට නොහැකි ය.<br /> <br /> වරදකාරීත්වය (Guilty) ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් එය තවත් වැදගත් සීමා තත්ත්වයක් ලෙස දක්වයි. මිනිසාට වරදකාරීත්වය භුක්ති විඳීමට සිදුවනවා පමණක් නොව ඔහුගේ සම්පූර්ණ නිදහස ද වරදක් ම විය හැකි ය. පර්යන්ත (ආවසානික) වරද (Ultimate Guilty) බැහැර කළ නොහැකි ය. එය අපගේ නිදහසට අපගේ ඉරණම ද නිශ්චය කළ හැකි බව ප‍්‍රකාශ කිරීමකි.<br /> <br /> ආචාර ධර්මය ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස්ගේ අද්දැකීම් පිළිබඳ පර්යේෂණයක් ස්වච්ඡන්දතාවක් විය හැකි තත්ත්වයකි. නිදහස තෝරා ගැනීම පිළිබඳ සංකල්පය සමග ද දැනුවත්කම (Awareness) හා ස්වාත්මය (Selfhood) හා සමග ඒකීයත්වයෙන් සැලකිය හැකි ය. තෝරා ගැනීම යනු නිදහස් ලෙස කටයුතු කිරීමයි. මිනිසාගේ නිදහස ඔහුගේ සත්තාවයි. පුද්ගලයාගේ නියම තෝරා ගැනිම පුද්ගල පැවැත්ම හා සම්බන්ධ දෙයකි. මේ අන්දමට ආචාර ධර්මයේ දී පෙන්නුම් කරන්නේ ද මනුෂ්‍යයාට ඇති සීමාවන්ගෙන් ඔහුට පිටපැනීමට අවකාශ නොමැති බව ය.<br /> <br /> අධිභෞතික හා දේවධාර්මික මත සම්බන්ධ අදහස් දක්වන ජැස්පර්ස් දෙවියන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් කර ඇති තර්කවල කාන්ට්ගේ ආභාසය පෙන්නුම් කරයි. ඔහු දේවඊශ්වරවාදය (Theism) හා සර්වේශ්වරවාදය (Pantheism) ප‍්‍රතික්ෂේප කර ආගම් හා අදේවවාදය දෙසට නැඹුරු විය. මේ අනුව අධිභෞතික හා දේවධාර්මික ගැටලූ පිළිබඳව නිරවුල් වැටහීමක් ලබා ගත හැක්කේ හුදෙක් ප‍්‍රපංචවාදී විමර්ශනයකින් පමණක් බව හෝ පෙන්වා දෙයි. මේ අනුව ජැස්පර්ස්ගේ ආගමික මතවාද දැක්වෙන්නේ දාර්ශනික ඇදහීමක් (Philosopical Faith - Philosophesche Glaube) වශයෙනි. මේ නිසා ජැස්පර්ස් දර්ශන විෂයයට අයත් සෑම ක්ෂේත‍්‍රයක් ම අවධාරණයෙන් විමසුමට ලක් කළ දාර්ශනිකයකු වශයෙන් අගය කළ හැක.<br /> <br /> 1968 දී ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් පිරිහී ගිය හේ 1969 පෙබරවාරි මාසයේ දී මිය ගියේ ය.<br /> <br /> <br /> ඩී. පී. බිබිලෙ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A,_%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A_(Jaspers,_Karl)_(1883-1969)&diff=1198 2017-09-21T06:25:17Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>සමකාලීන සාංදෘෂ්ටිකවාදයේ නිර්මාපකයෙකි. සාංදෘෂ්ටිකවාදියා (Existentialist) නමැති වචනය මුලින් ම භාවිතයට ගත් තැනැත්තා ය. අතිදක්ෂ ලේඛකයකු වූ ජැස්පර්ස් අතිශයෝක්ති ස්වරූපයකින් ග‍්‍රන්ථ රචනා කළ ද මහත් අවධාරණයෙන් පොත පත කියවා වගකීම් සහගතව හා ඉතා දැඩිව චින්තනයෙහි යෙදුණු අයෙකි. මෙතෙම සාංදෘෂ්ටිකවාදී දාර්ශනිකයන් අතරින් ඉතා ක‍්‍රමානුකූල ලෙස දර්ශනය හැදෑරූ තැනැත්තා ලෙස ප‍්‍රකට ය.<br /> <br /> [[File:ජැස්පර්ස්_කාල්_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> ජැස්පර්ස්ගේ දර්ශනය හුදෙක් භාෂා විශ්ලේෂණ ක‍්‍රමයක් (Linguistic Analysiss) හෝ අධිභෞතික විමර්ශන ඇතුළත් වූවක් නොවේ. එය මනුෂ්‍ය පැවැත්ම පිළිබඳ ක‍්‍රමානුකූල හා විවේචනාත්මක විග‍්‍රහයක් කරන දර්ශනයක් වශයෙන් සැලකීම වඩා උචිත ය. මෙහි දී මනුෂ්‍ය පැවැත්මේ අංග වන කාලය, අවකාශය හා සවිඥානය (Conciousness) පිළිබඳ එතෙක් කරන ලද විමර්ශනවලින් සොයා දැනගත නොහැකි වූ සීමාවන් හා ‘සහනයක් නොලත් නිදහස’ (Unmitigated Freedom) පිළිබඳ කරුණු රාශියක් හෙළි කිරීමට සමත් වූ බව පිළිගැනීමයි.<br /> <br /> ඕල්ඩන්බර්ග්හි නැගෙනහිර ෆ‍්‍රීසියන් නගරයේ (East Frisian) 1804 දී උපන් ජැස්පර්ස් හෙයිඩ්ල්බර්ග් (Heidelberg), මියුනිච් (Munich) හා බර්ලින් ගොටින්ගන් (Gottinggen) යන සරසවිවල නීතිය සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරී ය. උපාධිය ලැබීමෙන් පසු හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ මනෝවෛද්‍ය අංශයේ සහායකයකු වශයෙන් ස්වේච්ඡාවෙන් සේවයේ යෙදුණු මෙතෙමේ 1913 දී Allgemine Psychologie (General Psychopathalogy) නමැති කෘතිය ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කළේ ය. මෙම කෘතියේ විවිධාකාර මනෝවිද්‍යාත්මක ක‍්‍රම, ඒවාහි සීමාවන් හා වටිනාකම් මෙන් ම ඒ පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම් ද ඉදිරිපත් කැරුණු අතර එය මනෝවිද්‍යාත්මක විධි ශාස්ත‍්‍රය පිළිබඳ ග‍්‍රන්ථයක් ලෙස පිළිගැනෙන්නට විය. 1916 දී ජැස්පර්ස්ට හෙයිඞ්ල්බර්ග් සරසවියෙන් මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය තනතුර ලැබිණි.<br /> <br /> ඩිල්තිගේ (Dilthy) Typologicder Wellanschuunger නම් ග‍්‍රන්ථය පදනම් කරගෙන 1919 දී ජීවිතය පිළිබඳ කරුණු රාශියක් එළිදරව් කෙරුණු General Psychologic der Wellanschuungen (Psychology of World Views) කෘතිය ජැස්පර්ස් ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කෙළේ ය. මෙම කෘතියෙන් ජැස්පර්ස් මනෝවිද්‍යාව තුළින් දර්ශනය වෙතට පිවිසි බව සැලකේ. මෙම කෘති දෙක ම මොහු සම්පාදනය කර ඇත්තේ වෛද්‍ය විද්‍යාවෙන් ලැබගත් අත්දැකීම් පදනම් කර ගෙන ය.<br /> <br /> 1921 දී ජැස්පර්ස්ට හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්ය පදවිය පිරිනැමිණි. 1932 දී Magnum Opus නම් දර්ශනය පිළිබඳ කෘතිය ප‍්‍රසිද්ධියට පත් කළ ඔහු එමගින් අනුභූති කාරණා පිළිබඳ මත (Notions of Transcendence) සහ සත්තාව හෙවත් නියම පැවැත්ම (Existing) පිළිබඳ විස්තර කෙළේ ය. 1946 දී ජැස්පර්ස් හෙයිඞ්ල්බර්ග් සරසවියේ සෙනෙට් සභාවේ සම්භාවනීය සාමාජිකයකු ලෙස නම් කැරිණි. 1948 දක්වා ස්විට්සර්ලන්තයේ බාසෙල් (Basel) විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගැන්වීමෙහි නිරත වූ ජැස්පර්ස් 1958 දී ෆ‍්‍රැන්ක්ෆර්ට්හි පවත්වන ලද පොත් ප‍්‍රදර්ශනයකට ග‍්‍රන්ථ ඉදිරිපත් කොට ජර්මන් සාම ත්‍යාගය ද දිනා ගත්තේ ය. ඔහු දාර්ශනික තර්ක ශාස්ත‍්‍රය (Philosophic Logic) නමැති කෘතියේ පළමු වෙළුම 1947 දී එළි දැක්වී ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් ඔහුගේ ජීවිත කාලය මුළුල්ලේ විවිධ තරාතිරම්වල අය ඇසුරු කළ නිසා ඔවුන්ගෙන් සිය දර්ශනය පෘථුල කරගැනීමට හැකියාව ලැබී ඇත. විශේෂයෙන් ම ජැස්පර්ස්ගේ ගුරුවරයකු වූ මැක්ස් වේබර් (Max Weber) ඔහුගේ මිත‍්‍ර අර්නස්ට් මෙයර් (Ernst Meyer) හා බිරිඳ ගර්ට්රූඞ් මැක්ස් වේබර් (Gertrud Max Weber) (ඇය මෙයර්ගේ සහෝදරියකි) යන අයගේ බලපෑම කැපී පෙනෙයි. යුදෙව් කාන්තාවක වූ සිය බිරිඳ නිසා යුදෙව් ජනයාට දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ මුහුණ පෑමට සිදු වූ ගැටලු පිළිබඳ ජැස්පර්ස්ට අද්දැකීම් රාශියක් ලබා ගැනීමට හැකි විය. මේ නිසා යුදෙව් ජනතාව පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නය 1946 දී ජැස්පර්ස් විසින් රචනා කරන ලද Die Scheuldfragee ein Beitragzur deculochen Frage කෘතිය මගින් පුළුල් ලෙස එළිදැක්වූ බව පෙනෙන්නට තිබේ.<br /> <br /> ප‍්‍රාථමික අද්දැකීම් පිළිබඳ අර්ථකථන, විශ්ලේෂණ හා පැහැදිලි කිරීම්වලින් යුක්ත ජැස්පර්ගේ දාර්ශනික ක‍්‍රමය සාමාන්‍යයෙන් සංශයවාදී ය. තවත් අතකින් ජැස්පර්ස් විශ්වාස කැර ඇත්තේ විද්‍යාවේ නිගමන අවසාන වශයෙන් සත්‍ය නිගමනයන් ම නොවන බව ය. විද්‍යාව අපට ලබා දෙන්නේ සීමා කළ ඥානයක් යැයි කී ජැස්පර්ස් ආගම, දර්ශනය හා දේශපාලනය සම්බන්ධයෙන් විද්‍යාත්මක ඇසකින් බැලීමෙන් දැනගත හැක්කේ සීමිත කරුණු සමූහයක් පමණක් බව ද පවසයි.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් උත්සාහ කර තිබුණේ දේශපාලන වාතාවරණයට උචිත ලෙස දාර්ශනිකයාගේ පොදු ජීවන ක‍්‍රමය සම්බන්ධ කිරීමට ය. 20 වන ශතවර්ෂයේ සමාජීය, ආර්ථික හා දේශපාලන සංස්ථා නිසා මිනිසාගේ සරල හා ස්ථාවරභාවය නැති භංග වන බව විශ්වාස කළ ජැස්පර්ස් දාර්ශනික නොවන මනසකින් ජීවිතයේ ප‍්‍රායෝගික ගැටලූ ගැන කල්පනා කෙළේ ය. මේ සඳහා ජැස්පර්ට අවකාශ ලැබුණේ වෛද්‍ය ශාස්ත‍්‍රය හා මනෝ විද්‍යාව පිළිබඳ ඔහුට තිබුණු දැනුම නිසා ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් විද්‍යාව කෙරෙහි පමණට වඩා විශ්වාසය නොතැබූ කෙනෙකි. ඔහු කීවේ විද්‍යාව හුදෙක් මිනිසා තුළ පවත්නා අවිද්‍යාව නැති කිරීමට ඉවහල් වන්නක් පමණක් බව ය. එහෙත් දර්ශනය සත්තාවේ අවස්ථාවක් හෝ කරුණු ගොන්නක් පමණක් නොවේ යැයි කී ජැස්පර්ස් දර්ශනය ආරම්භක ක‍්‍රියාකාරකමක් බව දක්වයි<br /> (Philosophy is philosophizing) දාර්ශනිකයා කළ යුත්තේ ඍජු වශයෙන් ම ගැටලුවලින් පිට පැන සාංදෘෂ්ටික හා ඓතිහාසික තත්ත්වයන්ට සම්මුඛ කර ගැටලු දෙස බැලීම ය. සාමාන්‍ය ගැටලු හුදෙක් යමෙකින් පැණනැගුණු ඒවා පමණි. දර්ශනයට අධිභෞතිකවාදයෙන් වැඩක් නැත. දර්ශනයෙන් සොයා බැලිය යුත්තේ පුද්ගල පැවැත්ම, නිදහස, අමරණීය ව පවත්නා පැවැත්ම (An existence that is ineffable) සහ ඒකත්වය යයි ජැස්පර්ස් පැවසී ය.<br /> <br /> ජැස්පර්ස් ආභාසය ලබා ගත්තන්වුන් අතරින් කාන්ට් (බ.), කේකර් ගෝර් (බ.) හා නිට්ෂේ (බ.) වැදගත් තැනක් ගනිති. මීට අමතරව සංසිද්ධිවාදයේ (Phenomenology) නිර්මාතෘ හුෂර්ග්ගේ (Husserl) බලපෑම ද මොහුගේ දර්ශනය තුළ දක්නට ඇත. විශේෂයෙන් ම හුෂර්ල්ගේ සංසිද්ධි පැහැදිලි කිරීමේ ක‍්‍රමය (Method of Descriptive Phenomenology) භාවිතයට ගත් මෙතෙමේ පුද්ගලත්වයේ කේන්ද්‍රීය ක‍්‍රියාකාරීත්වය වශයෙන් හුෂර්ල්ගේ සංඥාභිනිරෝපණ සංකල්පය (Concept of Intentionality) පිළිගත් බවක් පෙනෙන්නට ඇත. එපමණක් නොව හුෂර්ල්ගේ අනුභූති උත්තර අහංභාවය කාරණ ආත්මය (Transcendental ego), අනුභූති-උත්තර විඥානය (Transcendental Consciousness), පැවැත්ම (Existing) හෙවත් අන්තරස්ත ආත්මය (Inner self) පිළිබඳ අදහස් ජැස්පර් පිළිගනී. එමෙන්ම ලෝකයේ අත්‍යධික සීමාවන් (Das un grelfende) පිළිබඳ අදහස ද ජැස්පර්ස් පිළිගත්තේ ය. මේ අතර ජැස්පර්ස් ඇරිස්ටෝලියානුවාදය හා ස්කොලස්ට්කානුවාදය නොතකා හැරිය බවක් ද පෙනෙන්නට තිබේ.<br /> <br /> සිය දාර්ශනික සාකච්ඡාවන්හි දී මිනිසා ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් මිනිසා ඔහු ජීවත්වන ලෝකයෙන් හිමිකම් ලැබූවකු බව සඳහන් කරමින් අඳුරු අතීතයක් තුළින් වර්තමානයක් වෙතට පිවිසි මිනිසා අනියමින් අනාගතයක් දෙසට ගමන් කරන බව පවසයි. මිනිසාගේ පැවැත්ම ශූඨ විසංවාදයන්ගෙන් යුක්ත ය. නිදහස යටහත්භාවය සමග ද හුදකලා භාවය සමාජාශ‍්‍රය සමග ද සතුට අසතුට සමග ද ජීවිතය මරණය සමග ද දියුණුව විනාශය සමග ද පවත්නා බව ජැස්පර්ස් පෙන්වා දෙයි. සත්‍ය පැවැත්ම (Authentic Existence) විචාර බුද්ධිය තුළින් (Vernunft)අනාවරණය කරන බවත් ඥාන ශක්තියේ (Intellect Verstand) පැවැත්ම, උපයෝගීතාව පදනම් කරගෙන පාලනය වන බවත් ප‍්‍රායෝගික ප‍්‍රතිඵලවලින් සෑහීමකට පත්වන්නේ විචාර බුද්ධිය හා සම්බන්ධ වී කෙළවරක් නැති ව කරුණු සොයා බලන හෙයින් බවත් ජැස්පර්ස් පෙන්වා දුන්නේ ය.<br /> <br /> පැවැත්ම ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් එය ඉතා දැඩි සීමාවන්ගෙන් (Grenzsituationess) යුක්ත බව පවසයි. මෙහි අද්දැකීම් හා පැවැත්ම යනු එකකි. මෙය බලාපොරොත්තු සහගතභාවයක් වීමට ද පුළුවන. අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී එය සජාතීය (Cognative)හෝ උත්කර්ෂක ආවේගයක් (Elevating Emotions) හෝ වීමට ද පුළුවන. මිනිසාගේ ප‍්‍රතිවිරෝධී චරිත ලක්ෂණ ඔහුගේ පරිමිතය (Finitiude) වෙයි. එය පැවැත්ම පිළිබඳ අද්දැකීම් හෙළි කරන අවස්ථාවකි. සත්‍ය පැවැත්මට මෙම සීමාවන් සියල්ල පසුබෑමට පුළුවන. මරණය බාධක අතරින් ඉතා ම විස්මිත අවස්ථාවකි. එය කාංසාවට (Anxiety) මූලාශ‍්‍ර වෙයි. එහෙත් එය ජීවය උසස් කරන අවස්ථාවකි. මිනිසා මරණයට මුහුණ දෙන අවස්ථාවේ කිසිවකුට ඔහු මුදාගැනීමට නොහැකි ය.<br /> <br /> වරදකාරීත්වය (Guilty) ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස් එය තවත් වැදගත් සීමා තත්ත්වයක් ලෙස දක්වයි. මිනිසාට වරදකාරීත්වය භුක්ති විඳීමට සිදුවනවා පමණක් නොව ඔහුගේ සම්පූර්ණ නිදහස ද වරදක් ම විය හැකි ය. පර්යන්ත (ආවසානික) වරද (Ultimate Guilty) බැහැර කළ නොහැකි ය. එය අපගේ නිදහසට අපගේ ඉරණම ද නිශ්චය කළ හැකි බව ප‍්‍රකාශ කිරීමකි.<br /> <br /> ආචාර ධර්මය ගැන සඳහන් කරන ජැස්පර්ස්ගේ අද්දැකීම් පිළිබඳ පර්යේෂණයක් ස්වච්ඡන්දතාවක් විය හැකි තත්ත්වයකි. නිදහස තෝරා ගැනීම පිළිබඳ සංකල්පය සමග ද දැනුවත්කම (Awareness) හා ස්වාත්මය (Selfhood) හා සමග ඒකීයත්වයෙන් සැලකිය හැකි ය. තෝරා ගැනීම යනු නිදහස් ලෙස කටයුතු කිරීමයි. මිනිසාගේ නිදහස ඔහුගේ සත්තාවයි. පුද්ගලයාගේ නියම තෝරා ගැනිම පුද්ගල පැවැත්ම හා සම්බන්ධ දෙයකි. මේ අන්දමට ආචාර ධර්මයේ දී පෙන්නුම් කරන්නේ ද මනුෂ්‍යයාට ඇති සීමාවන්ගෙන් ඔහුට පිටපැනීමට අවකාශ නොමැති බව ය.<br /> <br /> අධිභෞතික හා දේවධාර්මික මත සම්බන්ධ අදහස් දක්වන ජැස්පර්ස් දෙවියන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් කර ඇති තර්කවල කාන්ට්ගේ ආභාසය පෙන්නුම් කරයි. ඔහු දේවඊශ්වරවාදය (Theism) හා සර්වේශ්වරවාදය (Pantheism) ප‍්‍රතික්ෂේප කර ආගම් හා අදේවවාදය දෙසට නැඹුරු විය. මේ අනුව අධිභෞතික හා දේවධාර්මික ගැටලූ පිළිබඳව නිරවුල් වැටහීමක් ලබා ගත හැක්කේ හුදෙක් ප‍්‍රපංචවාදී විමර්ශනයකින් පමණක් බව හෝ පෙන්වා දෙයි. මේ අනුව ජැස්පර්ස්ගේ ආගමික මතවාද දැක්වෙන්නේ දාර්ශනික ඇදහීමක් (Philosopical Faith - Philosophesche Glaube) වශයෙනි. මේ නිසා ජැස්පර්ස් දර්ශන විෂයයට අයත් සෑම ක්ෂේත‍්‍රයක් ම අවධාරණයෙන් විමසුමට ලක් කළ දාර්ශනිකයකු වශයෙන් අගය කළ හැක.<br /> <br /> 1968 දී ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් පිරිහී ගිය හේ 1969 පෙබරවාරි මාසයේ දී මිය ගියේ ය.<br /> <br /> <br /> ඩී. පී. බිබිලෙ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Jameica)&diff=1197 2017-09-21T06:23:25Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් තුන්වන තැන ගන්නා මෙම දූපත හයිටියෙන් (Haiti) බටහිරටත් කියුබාවෙන් දකුණටත් නිකුරගුවාවේ ග‍්‍රාසියාස් තුඩුවෙන් ඊසාන දිගටත් වන ලෙස පිහිටියකි. යුරෝපය, උතුරු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකා සම්බන්ධ කරමින් පැනමා ඇළ ඔස්සේ දිවෙන ප‍්‍රධාන මුහුදු මාර්ගය ජැමෙයිකාව ආශ‍්‍රිතව වැටී ඇත. දූපතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.සැ. 4,244කි (ව.කිමී. 10,991). දිගින් මයිල 146ක් පමණ වන ජැමෙයිකාවේ පළල මයිල 22 සිට 51 දක්වා වෙනස්වේ.<br /> <br /> [[File:ජැමෙයිකාව_2.png|center|200px]]<br /> <br /> '''භූ විෂමතා''' : වෙරළ තීරයේ පිහිටි තැනිතලා, රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් කඳුවැටි හා හුනුගල් සානු ප‍්‍රධාන භූ ලක්ෂණ වේ. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ මී. 305ට වඩා උස් බිම් ය. ප‍්‍රධාන ක`දුවැටිය නැගෙනහිර දී බ්ලූ මවුන්ටන්ස් නමින් වැඩි ම උන්නතාංශයට නැඟ (මී.2,256) අනතුරුව බටහිරට බෑවුම් වේ. දිවයිනේ දකුණු දෙසින් තැනිතලා ද මධ්‍යම හා බටහිර ප‍්‍රදේශවල හුනුගල් කඳු හා සානු ද පිහිටා ඇත. හුනුගල් ප‍්‍රදේශ සමහරක වැටි හා ගුහා සෑදී ඇත. මෙහි භූචලන ඇති වේ.<br /> ජලවහනය හා පස : ප‍්‍රධාන හා කුඩා ගංගා 120ක් පමණ ජැමෙයිකාවේ ඇත. ඒවායේ අතු ගංගා බහුල ය. කඳුවලින් පහළට ශීඝ‍්‍රයෙන් ගලා යාමත් ගංවතුර කාලයේ දැඩි ජල ප‍්‍රවාහ බවට හැරීමත් නිසා ඒවායේ යාත‍්‍රා කිරීම අපහසු ය. විශාල ගංගා සමහරක මුව දොරවල පුළුල් දියළු තැනි සහිත ඩෙල්ටා නිර්මාණය වී ඇත.<br /> <br /> භූතලයෙන් අඩකටත් වඩා කොටසක ඇත්තේ සුදු පැහැති හුනුගල් ය. ඊට යටින් පිළිවෙළින් කහ පැහැති හුනුගල් ද විපරීත හා ආග්නේය පාෂාණ ද ඇත. උස් බිම් වැසී ඇත්තේ ආවරණය නොවූ පාෂාණ හා එතරම් ගැඹුරට නොපිහිටි පස්වලින් නිසා එබිම් පහසුවෙන් ඛාදනයට භාජනය වේ. වෙරළබඩ දියළු තැනිවල වැඩිකොට ඇත්තේ ගැඹුරු ලොම් පස හා මැටි ය. නිම්න පතුල් වැසී ඇත්තේ ශේෂ මැටිවලිනි.<br /> <br /> '''දේශගුණය''' : ජැමෙයිකාවේ පවතින්නේ නිවර්තනීය දේශගුණයකි. කඳුවැටිවල පිහිටීමේ බලපෑම අනුව ප‍්‍රදේශ අතර වෙනස්කම් ඇති වුව ද ඍතු අනුව උෂ්ණත්වයේ වෙනස සුළු ය. ඊසාන දිග වෙළෙඳ සුළංවල බලපෑම අවුරුද්ද පුරා ම පවතී. ශීත සමය දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා ය. උතුරු ඇමෙරිකා තැනිවල පුළුල් ද්‍රෝණි හරහා හමන ශීත සුළෙ‍ඟේ බලපෑම මෙසමයේ දැකිය හැක. උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ දී ෆැ. 900 (සෙ. 320) සිට කඳු මුදුන්වල 400 (40) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාව අධික ව ලැබෙන්නේ මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ය. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 1,995කි. කඳුවල පිහිටීම නිසා වෙළෙඳ සුළං මගින් උතුරු ප‍්‍රදේශවල වැඩි වර්ෂාපතනයකුත් දකුණු හා නිරිතදිග තැනිතලාවල සැවානා ප‍්‍රදේශවලට වර්ෂා ඌනතාවකුත් ඇතිවේ.<br /> <br /> '''වෘක්ෂලතා හා සත්ත්ව ජීවිතය''' : අතීතයේ මෙරටේ වනාන්තර බහුල ව තිබූ බව පැවසේ. ඉනික්බිති මෙරටට පැමිණි යුරෝපීය ජාතිකයෝ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා වගා කටයුතු සදහා පහත්බිම් හා කඳු බෑවුම් එළි කළහ. දැනට මෙහි භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් වනාන්තර ඇත්තේ 10%ක පමණි. වත්මනෙහි රජය විසින් කැලෑ සංරක්ෂණය හා යළි රෝපණය අරඹා ඇත. දකුණු වෙරළ ප‍්‍රදේශයේ අර්ධ කාන්තාර කලාපයට අයත් වෘක්ෂලතා ද වෙරළබඩ කඩොලාන ද දේශිය තල් (Plam) වර්ග කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇති බව පැවසේ.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට විශේෂ වූ සිවුපා සතුන් ඇත්තේ සුළු සංඛ්‍යාවකි. කෘන්තක (Rodent) පවුලට අයත් කෝනියන් දැන් දුලබ ය. මුගටියන් හා වවුලන් එහි බහුල ය. කිඹුලන්, කැස්බෑවන්, උග‍්‍ර විෂ රහිත නයි වර්ග කිහිපයක් හා කටුස්සන් ජැමෙයිකාවේ ඇත. මිරිදිය මසුන් අතර ප‍්‍රධාන වන කඳුකර ගල්මාළු වර්ගයකි. පොකිරිස්සන් වර්ග කිහිපයක් ද ඇත. බටහිර ඉන්දීය දූපත් හා ඇමෙරිකාවේ දැකිය හැකි කුරුල්ලන්ට අමතරව නොයෙක් ඍතුවල දී ජැමෙයිකාවට සංක‍්‍රමණය වන කුරුල්ලන් ද ඇතුළු ව කුරුලූ වර්ග 200ක් පමණ මෙහි දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> [[File:ජැමෙයිකාව_1.png|center|200px]]<br /> <br /> '''ජනගහනය හා ජනාවාසය''' : මෙහි විසූ දේශීය ඉන්දියානුවන් සමූල ඝාතනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතික ජනපදවාසීහු ද පසුකලෙක දී නැති වී ගියහ. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයක් විසින් සිය වතුවල වැඩට ගෙන ආ අප‍්‍රිකානු ජාතික වහලූන්ගේ සංඛ්‍යාව කෙමෙන් වැඩි වුණි. අද ජන සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය අප‍්‍රිකානු සම්භවයක් ඇත්තෝ හා අප‍්‍රිකා, යුරෝපා ජාතීන්ගේ සම්මිශ‍්‍රණයෙන් පැවතෙන්නෝ වෙත්. මේ හැර චීන, සිරියන්, ඉන්දියන්, පෘතුගාල හා ජර්මන් වැනි විජාතික මූලජනනයෙන් පැවතෙන්නෝ සුළුතරයක් ද වෙති. මෙරටේ ජනගහනය 2012 දී 2,889,187කි. නාගරීකරණයට නතු ව තිබෙනුයේත් ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ වැවිලි වගා කරනු ලබන්නේත් වෙරළබඩ තැනිතලාවල ය. අගනුවර වූ කිංස්ටන් පිහිටියේ ගිනිකොන දිග වෙරළබඩ ය. එය රටේ වෙළෙඳ, පරිපාලන, ගමනාගමන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වේ. උතුරු වෙරළේ ද වැදගත් නගර කිහිපයක් පිහිටියේ ය. ස්වාභාවික දර්ශනීයත්වය නිසා ඒවා සංචාරක නිකේතන ලෙස ජනප‍්‍රිය වී ඇත.<br /> <br /> වත්මන් ගැමි ජනාවාසවල පදනම වී ඇත්තේ අතීතයේ කඳුකරයේ විසූ ජැමෙයිකන් වහලූන් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද ගම් ය.<br /> <br /> විදේශවලට සංක‍්‍රමණය වීම සීමා කරනු වස් 1967 දී දැඩි සංක‍්‍රමණ නීති පනවා ඇත ද දැනුදු ජැමෙයිකන් පුරවැසියෝ ඇමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා කැනඩාව යන රටවලට සංක‍්‍රමණය කරත්.<br /> <br /> '''ආර්ථික කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ ශ‍්‍රම හමුදාවෙන් 36%ක් පමණ නියැළී සිටිනුයේ, ආර්ථිකයේ පදනම වූ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ය. ස්ථාවර වගා යටතේ ඇති භූමි ප‍්‍රමාණය 22%කි. ප‍්‍රධාන වැවිලි භෝග වනාහි උක් හා කෙසෙල් ය. ඉඟුරු, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු, කෝපි හා කොකෝවා අනිකුත් වැදගත් භෝග වේ. අර්තාපල්, බතල, මඤ්ඤොක්කා හා පොල් වගා කෙරේ. අවට මුහුදින් මාළු ද වනාන්තරවලින් දැව ද ලබා ගැනේ. ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සහ අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා සත්තු ඇති කරනු ලැබෙත්.<br /> <br /> ඛනිජ සම්පත් අතර වැදගත් වන්නේ බෝක්සයිට්, ජිප්සම්, සිලිකා, පි`ගන් මැටි, හුනුගල් හා කිරිගරුඬයි. බෝක්සයිට් නිෂ්පාදනයෙන් මුල්තැන ගන්නේ ජැමෙයිකාවයි.<br /> <br /> බෝක්සයිට් එහි අතුරු නිෂ්පාදනයක් වූ ඇලූමිනා (Alumina) ජිප්සම්, සීනි හා මේ මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වර්ග, කෝපි, කොකෝවා හා ඉඟුරු නිර්යාත කෙරේ. ආයාත අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය, බීම වර්ග, දුම්කොළ, යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, විදුලි උපකරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය, රථවාහන, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් උපකරණ, රෙදිපිළි, ඉන්ධන, තෙල්, පෝර ආදියයි. ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය සහ කැනඩාව ජැමෙයිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ සහකරුවෝ වෙති. යුරෝපා ආර්ථික ප‍්‍රජාව සමග ද වෙළෙඳ සබඳතා පවතී.<br /> <br /> නිෂ්පාදනය හා රැකියා සැපයීම අරමුණු කරගත් කර්මාන්ත අතර වැදගත් වන්නේ ආහාර පිරිසැකසුම, ලෝහ නිස්සාරණය, සීනි, රම් හා මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, රෙදිපිළි නිපැයුම, රසායනික ද්‍රව්‍ය, බොරතෙල්, සිමෙන්ති හා මැටි ආශ‍්‍රිත නිෂ්පාදන මෙන් ම සිගරැට් හා පොහොර නිෂ්පාදනයයි. ජැමෙයිකා කාර්මික සංවර්ධන සංස්ථාව මගින් මේ කටයුතුවල දී රජයේ අනුබලය හා පහසුකම් ලබාදෙනු ලැබේ.<br /> <br /> ආර්ථික කටයුතුවල දී පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ද වැදගත් වේ. ආහාර කර්මාන්ත, කාර්මික නිෂ්පාදන හා සංචාරක කටයුතුවල දී විදේශීය ආයෝජන යෙදවේ. මුදල් ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික කටයුතු හසුරුවන රජය, ආර්ථික හා සමාජ සුබසාධන සඳහා ඉන් ලද හැකි උපරිම වාසි ලබා ගනී.<br /> <br /> නිෂ්පාදන හා අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිබලය බෙදා හැරීමට රජයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශය ද සතු විදුලිය බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන ඇත.<br /> <br /> '''මුදල් කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ භාවිත වන මුදල් ඒකකය ජැමෙයිකන් ඩොලරයයි. 1960 දී පිහිටුවන ලද ජැමෙයිකන් මහ බැංකුව මුදල් කටයුතු භාර ව සිටී. විදේශිකයින් සතු වෙළෙඳ බැංකු හැරුණ විට ජීවිත රක්ෂණ හා වෙනත් සමිති සමාගම් මගින් ද මුදල් තැන්පත් කිරීම් සිදු කළ හැකි අතර ණය පහසුකම් ද සපයනු ලැබේ. කර්මාන්ත, නිවාස ඉදිකිරීම් හා සංචාරක කටයුතු ස`දහා ‘සංවර්ධන මුදල් සංස්ථාව’ මගින් ණය සැපයේ. වෙළෙඳ ව්‍යාපාර සඳහා ණය දෙන මණ්ඩලයක් ද ඇත.<br /> <br /> අයබදු, තීරුබදු හා සුරාබදු රජයේ ප‍්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වේ. විදෙස්වලින් සංවර්ධන ණය ආධාර ද ලබා ගනී.<br /> <br /> '''පරිපාලන කටයුතු''' : ජැමෙයිකාව ව්‍යවස්ථානුකූල පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් පවත්නා රටකි. ස්වාධීනත්වය ලද පසුව බි‍්‍රතාන්‍ය භූපතියා නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ජැමෙයිකාව එරටේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාලනය වේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා පත් කරනු ලබන්නේ බි‍්‍රතාන්‍යයේ රජු විසිනි. අගමැතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මැතිවරණයකින් ජයග‍්‍රහණය කරන පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරිනි. <br /> <br /> සාමාජිකයන් 45-60 දක්වා ගණනකින් සමන්විත වන ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්ද බලයෙන් තේරී පත්වන්නකි. එහි සාමාජිකයන් අතරින් කථානායක හා උපකථානායක තෝරාගනු ලැබෙති. සෙනෙට් මඬුල්ලේ සාමාජිකයන් 21කි. ඔවුහු පත්කෙරෙනුවෝ අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විසිනි. 13 දෙනෙක් අගමැතිවරයාගේත් 8 දෙනෙක් විරුද්ධ පක්ෂ නායකයාගේත් උපදෙස් අනුව පත් කරනු ලැබෙත්. සෙනෙට් සභිකයන් විසින් ඇමති හා පාර්ලිමේන්තු ලේකම් තනතුරු නොඋසුලන දෙදෙනෙක් සභාපතිවරයා හා උපසභාපතිවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබෙත්. ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ මුල් තැන ගන්නා කැබිනට් මණ්ඩලය අගමැතිවරයා හා ඇමතිවරුන් 11 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. එහි සෙනෙට් සභිකයෝ දෙතුන් දෙනෙක් ද වෙති.<br /> <br /> ක්ෂමාව දීම පිළිබඳ පරමාධිකාරය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම හා රාජ්‍ය නිලධරයන්ගේ විනය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයාට උපදෙස් දීම ප‍්‍රිවි කවුන්සිලය සතු කාර්යයකි.<br /> <br /> මුළු රට වසම් (Praishes) 14කට බෙදා ඇත. කිංස්ටන් හා සාන්ත ඇන්ඞ්රූ යන වසම් දෙක ඒකාබද්ධ කර ඇත. ප‍්‍රදේශීය කටයුතු භාර ව ඇති කවුන්සිලවල සාමාජිකයන් තේරී පත්වන්නේ සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්දයෙනි. මහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ ද නිල බලයෙන් එම කවුන්සලවල සාමාජිකයෝ වෙති. වසම් අගනුවරවල වෙසෙන නගරාධිපතිවරු සිය වසමේ කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය දරන්නෝ ය.<br /> <br /> සෑම පස් වසරකට ම වරක් ජැමෙයිකාවේ මැතිවරණ පැවැත්වේ. එහි ඇති ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක ජැමෙයිකන් කම්කරු පක්ෂය හා මහජන ජාතික පක්ෂයයි.<br /> <br /> '''ජැමෙයිකාවේ නිල බස''' ඉංග‍්‍රීසියයි. විවිධ භාෂාවල සම්මිශ‍්‍රණයෙන් සැදුම් ලද භාෂාවක් වූ ක‍්‍රිඕල් (Creole) බස (බ.) පොදු ජනතාවගේ කථා ව්‍යවහාරය ය. <br /> <br /> '''අධිකරණය''' : සුප‍්‍රිම් උසාවිය, ඇපැල් උසාවිය, රෙසිදන්ත මහේස්ත‍්‍රාත්, සුළුසැසි, කොර්නෙල් හා බල අපරාධ උසාවිය යන ආයතනයන්ගෙන් අධිකරණය සමන්විත වේ. ගමනාගමන කටයුතු සම්බන්ධ උසාවියක් ද ඇත. නීති හා අධිකරණ ක‍්‍රමය ඉංග‍්‍රීසි නීතිය මත පදනම් වී ඇත. රජයේ ප‍්‍රධාන නීති උපදේශකවරයා ඇටර්නි ජනරාල් ය. මහජන පැමිණිලි සම්බන්ධ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ද සිටී.<br /> <br /> '''ගමනාගමන කටයුතු''' : දිවයිනේ වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශ ඔස්සේ ප‍්‍රධාන මහාමාර්ග ඉදිවී ඇත. කඳුකරයේ ප‍්‍රධාන ස්ථාන තුනක දී උතුරේ සිට දකුණට මහාමාර්ග වැටී ඇත. කිමී. 21,000ක් ඉක්මවන මාර්ගයත් මෙරට සතු ව ඇත. පොදු ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා බස් සේවාවට අමතරව කුලී රථ හා මෝටර් රථ සේවාව ද ඇත. මාර්ග පද්ධතියක් ද ඊට අමතරව කිමී. 272ක දුම්රිය මාර්ග පද්ධතියක් ද මෙහි වේ.<br /> <br /> ප‍්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය වැටී ඇත්තේ කිංස්ටන් සිට මොන්ටිගෝ බොක්ක දක්වා ය. අතරමග වැදගත් නගරවලට අතුරු මාර්ග ඉදිවී ඇත.<br /> තව ද ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ තුනක් මගින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සැලසේ. ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ගුවන් සේවයක් ද ඇත. රාජ්‍ය ගුවන් සේවාව එයාර් ජැමෙයිකා (Air Jamaica) නම් වේ.<br /> <br /> කිංස්ටන්, මොන්ටිගෝ බොක්ක හා පෝට් ඇන්තොනියෝහි ප‍්‍රධාන වරායන් පිහිටා ඇත. බඩු හා මගී ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධ ව ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය හා කැනඩාව සමග පවත්නා ක‍්‍රමික නැව් සේවාවට අමතරව යුරෝපයට, දකුණු ඇමෙරිකාවට, කැරිබියන් ප‍්‍රදේශයට, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට හා නවසීලන්තයට යාත‍්‍රා ගමන් කෙරේ.<br /> <br /> '''අධ්‍යාපනය''' : ප‍්‍රාථමික, ද්විතීයික, වෘත්තීය හා උසස් වශයෙන් සැදි අධ්‍යාපන සැකැස්මක් එරටේ පවතී. රජයට අයත් රජයේ ආධාර ලබන හා පෞද්ගලික පාසැල් මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සලසා ඇත. කෘෂිකර්ම, කලා හා ශිල්පීය විෂයයන් පිළිබඳ පාසැල් හා විශ්වවිද්‍යාල ද මෙහි ඇත. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන කාර්මික ආයතන හා ගුරු විදුහල් ද රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙහි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්වවිද්‍යාලයේ මෝනා මණ්ඩපය (University of West Indies Mona) ද ඇතුළුව විශ්වවිද්‍යාල පහක් ඇත. <br /> <br /> '''සෞඛ්‍යය''' : විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ආරෝග්‍ය ශාලාව ඇතුළු රජයේ රෝහල්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හා ඩිස්පැන්සරි මගින් ජනතාවට සෞඛ්‍ය සේවා සැලසේ. බෝවන රෝග මර්ධනය හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම ද මෙම සේවාවට ඇතුළත් ය. පෞද්ගලික ආරෝග්‍යශාලා කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇත.<br /> <br /> '''සුභසාධන කටයුතු''' : යෞවන හා ප‍්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය යටතේ සමාජ සුභසාධන කොමිසම හා විවිධ ස්වේච්ඡුා කණ්ඩායම් විසින් සමාජ සේවා සලසනු ලැබේ. රජය විසින් ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලබන අනිවාර්ය ජාතික රක්ෂණ ක‍්‍රමයට අවු. 18 සිට විශ‍්‍රාම යන තෙක් වයසේ සේවා නියුක්ත වූවන් අයත් වේ. නගර හා ගම්වල ඉදිකෙරෙන නිවාස යෝජනා ක‍්‍රමවල දී වැඩි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ අඩු ආදායම් ලබන්නන් කෙරෙහි ය.<br /> <br /> විවිධ වාර්ගික හා සංස්කෘතික කොටස් අතර සාමකාමී සහජීවනය සමාජ සැකැස්මේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මිශ‍්‍ර විවාහ බහුල ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවේ කලා කටයුතුවල දියුණුවක් 1930 ගණන්වල දී ඇරඹිණි. ජැමෙයිකන් ලේඛකයින්ගේ හා චිත‍්‍ර ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණ විදේශවල ද ජනප‍්‍රිය වී ඇත. ‘ජැමෙයිකන් ආයතනය’ හැරුණු විට ජැමෙයිකන් පුස්තකාල සේවය, විශ්වවිද්‍යාල හා කලා සංගම් මගින් ද මෙම කලා කටයුතුවලට අනුබල ලැබේ. කලා විද්‍යාලයක් ද මෙහි ඇත. 1962 පිහිටුවන ලද ජාතික නැටුම් හා නෘත්‍ය කණ්ඩායම විදේශයන්හි ද පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ හැර තවත් නෘත්‍ය හා සංගීත කණ්ඩායම් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීත, කථා හා නැටුම් නගා සිටුවීමටත් කටයුතු කරනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ආගම''' : ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජැමෙයිකාවේ නිල ආගමික නිදහස තහවුරු කර ඇත. නිල ආගමක් නැති නමුදු බහුතරය එංගලන්ත සභා පල්ලියට අයත් කිතුනුවෝ වෙති. ඒ හැර රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආදි නිකායවලට අයත් කිතුනුවෝ ද යුදෙව්, හින්දු, මුස්ලිම් හා ඉතියෝපියානු පල්ලියට අයත් බැතිමත්තු ද සිටිති. ගූඪ විද්‍යාත්මක ලබ්ධීන්හි එල්බ ගත්තෝ ද ජැමෙයිකාවේ සිටිති.<br /> <br /> '''හමුදා කටයුතු''' : යුද, ගුවන්, පොලිස් හා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාවලින් හමුදාව සමන්විත වේ.<br /> <br /> '''ප‍්‍රචාරක සේවා''' : එදිනෙදා පළවෙන පුවත්පත් දෙකක් ජැමෙයිකාවේ ඇත . සතිඅන්ත පුවත්පත් පහක් පමණ ඇත. මේ හැර වාර ස`ගරා කිහිපයක් ද පළවේ. ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දෙකකි. ඉන් එකක් මගින් රූපවාහිනී සේවයක් ද පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර තැපැල් සේවයක් ද ඇත. විදුලි සංදේශ කටයුතු මගින් විදේශ රටවල් සමග ද සම්බන්ධතා පවත්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : යුරෝපීයයන්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි අරවක් (Arawak) නම් රතු ඉන්දියානුවන්ගේ වාසභූමිය වූයේ ය. නව ලෝකය ගවේෂණයට ගිය සිය දෙවන චාරිකාවේ දී ජැමෙයිකාව සොයා ගත් (1494) ක‍්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස් එය සැන්තියාගෝ යයි නම් කෙළේ ය. ජැමෙයිකාව යන නාමය අරවක් ඉන්දියානුවන් විසින් වහරන ලද සේමෙකා (Xaymec = වනය හා ජලය සහිත දේශය) යන්න අනුව බි‍්‍රතාන්‍යයන් යොදා ගත් නාමය ය. එහි රත්රන් නොමැතිවීම නිසා ස්පාඤ්ඤ රජය ජැමෙයිකාව ගැන සැලකිලිමත් නොවූයෙන් එය කොලම්බස් පවුල සතු ව පැවතිණ. කොලම්බස්ගේ පුත‍්‍රයාගෙන් ලබාගන්නා ලද බලපත‍්‍රයක් යටතේ ප‍්‍රදේශය නතුකරගෙන 1509 දී ජනාවාස පිහිටුවන ලද්දේ හුවාන් දෙ එස්ක්විල් (Juan de Esquivel) විසිනි.<br /> <br /> 1509 සිට 1655 දක්වා මෙපෙදෙස ස්පාඤ්ඤයන්ට නතු ව තිබිණි. දේශීය ආරාවාක් ඉන්දියානුවන් වනසා දැමූ ස්පාඤ්ඤයෝ ශ‍්‍රමිකයන් සේ අපි‍්‍රකානු වහලූන් රටට ගෙන ආහ. ස්පාඤ්ඤය සතු ව පැවති බටහිර ඉන්දීය දූපත්වලට පහර දුන් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් 1655 දී ජැමෙයිකාව අල්ලා ගන්නා ලදි. 1660 වන විට සියලූ ම ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෝ රටින් පිටමං කරන ලදහ. කඳුකරයට පලා ගිය වහල්ලූ පසුකලක දී මැරූන්ස් (Maroons) නමින් හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන් සතු ඉඩම්වල අයිතියත් නිදහසත් සහතික කළ 1739 ගිවිසුම ඇති කරගන්නා තෙක් මැරූන්වරු බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට විරුද්ධ ව ගරිල්ලා සටන් කළහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ආධාර හා අනුබල ලැබුණේ ස්පාඤ්ඤයෙනි.<br /> <br /> 1661 දක්වා ජැමෙයිකාවේ පැවතියේ හමුදා පාලනයකි. ඉනික්බිති පාලනය භාර ව කැප්ටන් ජනරාල් හා ආණ්ඩුකාර තනතුර හෙබවූවෙක් හා විධායක කවුන්සලයක් ද පත් කරන ලදහ. මෙසමයේ දූපත මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවතිණි. 1670 මැඞ්රිඞ් ගිවිසුමෙන් දිවයිනට බි‍්‍රතාන්‍ය අයිතිය නීත්‍යනුකූලව පිළිගනු ලැබීමෙන් පසුව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ කටයුතු මැඬලන ලදි. අනතුරුව ජැමෙයිකාව ඉංග‍්‍රිසීන්ගේ වහල් වෙළෙඳ කටයුතුවල මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, උක්, ඉන්ඩිගෝ, කොකෝ වගාව හා ඒවා නිෂ්පාදනය දියුණු කෙරිණ. 18 වන ශතවර්ෂය වන විට ජැමෙයිකාව සීනි නිෂ්පාදනය අතින් වැදගත් යටත් විජිතයක් වීම එහි ප‍්‍රතිඵලයකි. ජැමෙයිකාව අත්කර ගැනීමට යළි ප‍්‍රංස හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් දැරූ ප‍්‍රයත්න ව්‍යර්ථ වුණි.ෙ<br /> <br /> 1807 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වහල් වෙළෙඳාම තහනම් කිරීමත් 1883 දී වහලූන්ට පූර්ණ විමුක්තිය සැලසීමත් ජැමෙයිකාවේ වගා කටයුතුවල යෙදුණ වැවිලිකරුවන්ගේ සෞභාග්‍යයට හා සුරක්ෂිතතාවට පහරක් විය. විමුක්තිය ලද වහලූන්ගෙන් සමහරු කඳුකරයට ගොස් ගොවිතැනින් යැපුණාහ. මෙනයින් ශ‍්‍රමිකයින් පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් මතුවිණ. යටත් විජිත නිෂ්පාදනවලට තිබූ තීරුබදු ආරක්ෂණය ද 1846 දී ඉවත් කෙරුණි. මේ හේතු නිසා ඉඩම් හිමි පන්තිය නියෝජනය වූ පාලක මණ්ඩලයේ නොසන්සුන්තා ඇතිවිය. සේවා වියුක්ති ප‍්‍රශ්න, බදුබර, අධිකරණ ක‍්‍රමයේ අක‍්‍රමිකතා, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ නියඟ වැනි ස්වාභාවික උවදුරු අසහනය තීව‍්‍ර කෙළේ ය. 1865 දී මෙරැන්ට් බොක්කේ ඇති වූ කැරැුල්ලක දී මහේස්ත‍්‍රාත්වරයෙක් හා සුදු ජාතිකයෝ 18 දෙනෙක් මරා දමන ලදහ. මාර්ෂල් නීති ක‍්‍රියාත්මක කරමින් අරගල මැඬලූව ද අප‍්‍රසාදයට ලක් වූ ආණ්ඩුකාරවරයා යළි බි‍්‍රතාන්‍යයට කැඳවන ලදි. 1866 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් ජැමෙයිකාව කිරීට විජිතයක් බවට පත්වූ අතර විධායක හා ව්‍යවස්ථාදායක බලතල මෙහෙයවූ නව ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලන, අධිකරණ හා පොදු ජන සේවා කටයුතු ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලදි.<br /> <br /> ලෝක සංග‍්‍රාමවල දී ජැමෙයිකන් ජාතිකයෝ බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාවල සේවය කළහ. යුද්ධ ජැමෙයිකාවට එතරම් බලනොපෑව ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවූ යටත් විජිත සංවර්ධන හා සුභසාධන පනතින් හා අන්‍ය මාර්ගවලින් ලද ආධාර ජැමෙයිකාවේ සංවර්ධන කටයුතුවලට ඉවහල් වුණි.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට නියෝජිත ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් ලබාදීමේ පියවර ගන්නා ලද්දේ 1884 සිට ය. ඒ තෝරා ගත් සාමාජිකයන් 9ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත් කිරීමෙනි. 1944 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද්විමණ්ඩල (Bicameral) ව්‍යවස්ථාදායකයක් ඇතිකිරීම, ස්වදේශීය ඇමතිවරුන් පත් කිරීම හා සර්වජන වැඩිහිටි ඡුන්ද බලය ක‍්‍රියාත්මක විය. නිලධරයන් හා ඇමතිවරුන් ඇතුළත් විධායක කවුන්සලයේ නායකත්වය ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයායි. තෝරාගත් ඇමතිවරුනට 1957 දී දෙපාර්තමේන්තු සම්බන්ධ වගකීම් පවරන ලදි. නිළලත් සාමාජිකයන් 1957 දී විධායක කවුන්සලයෙන් ඉවත් කරන ලද්දෙන් එය අගමැතිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් කැබිනට් මඬුල්ලක් බවට පත්විණි.<br /> 1958 දී ජැමෙයිකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ කැරිබියන් දූපත්වල එකමුතුවක් වූ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සන්ධීය රාජ්‍යයට ඇතුළත් වුව ද 1962 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ කම්කරු පක්ෂය විසින් මෙම සන්ධීය රාජ්‍යයෙන් ඉවත් ව ස්වාධීන ජැමෙයිකා රාජ්‍යය පිහිටුවා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> 1959 පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලද ජැමෙයිකාව 1962 අගෝස්තු 6 දින පූර්ණ ස්වාධීනත්වය ලද්දේ ය. නිදහස ලද පසුව පැවැත්වූ පළමුවන මැතිවරණයෙන් (1967) ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ කම්කරු පක්ෂයයි.<br /> <br /> පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු වූ ජැමෙයිකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හා ඒ ආශ‍්‍රිත ආයතන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද සාමාජිකත්වය දරයි.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Jameica)&diff=1196 2017-09-21T06:22:28Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් තුන්වන තැන ගන්නා මෙම දූපත හයිටියෙන් (Haiti) බටහිරටත් කියුබාවෙන් දකුණටත් නිකුරගුවාවේ ග‍්‍රාසියාස් තුඩුවෙන් ඊසාන දිගටත් වන ලෙස පිහිටියකි. යුරෝපය, උතුරු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකා සම්බන්ධ කරමින් පැනමා ඇළ ඔස්සේ දිවෙන ප‍්‍රධාන මුහුදු මාර්ගය ජැමෙයිකාව ආශ‍්‍රිතව වැටී ඇත. දූපතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.සැ. 4,244කි (ව.කිමී. 10,991). දිගින් මයිල 146ක් පමණ වන ජැමෙයිකාවේ පළල මයිල 22 සිට 51 දක්වා වෙනස්වේ.<br /> <br /> [[File:ජැමෙයිකාව_2.png|center|200px]]<br /> <br /> '''භූ විෂමතා''' : වෙරළ තීරයේ පිහිටි තැනිතලා, රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් කඳුවැටි හා හුනුගල් සානු ප‍්‍රධාන භූ ලක්ෂණ වේ. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ මී. 305ට වඩා උස් බිම් ය. ප‍්‍රධාන ක`දුවැටිය නැගෙනහිර දී බ්ලූ මවුන්ටන්ස් නමින් වැඩි ම උන්නතාංශයට නැඟ (මී.2,256) අනතුරුව බටහිරට බෑවුම් වේ. දිවයිනේ දකුණු දෙසින් තැනිතලා ද මධ්‍යම හා බටහිර ප‍්‍රදේශවල හුනුගල් කඳු හා සානු ද පිහිටා ඇත. හුනුගල් ප‍්‍රදේශ සමහරක වැටි හා ගුහා සෑදී ඇත. මෙහි භූචලන ඇති වේ.<br /> ජලවහනය හා පස : ප‍්‍රධාන හා කුඩා ගංගා 120ක් පමණ ජැමෙයිකාවේ ඇත. ඒවායේ අතු ගංගා බහුල ය. කඳුවලින් පහළට ශීඝ‍්‍රයෙන් ගලා යාමත් ගංවතුර කාලයේ දැඩි ජල ප‍්‍රවාහ බවට හැරීමත් නිසා ඒවායේ යාත‍්‍රා කිරීම අපහසු ය. විශාල ගංගා සමහරක මුව දොරවල පුළුල් දියළු තැනි සහිත ඩෙල්ටා නිර්මාණය වී ඇත.<br /> <br /> භූතලයෙන් අඩකටත් වඩා කොටසක ඇත්තේ සුදු පැහැති හුනුගල් ය. ඊට යටින් පිළිවෙළින් කහ පැහැති හුනුගල් ද විපරීත හා ආග්නේය පාෂාණ ද ඇත. උස් බිම් වැසී ඇත්තේ ආවරණය නොවූ පාෂාණ හා එතරම් ගැඹුරට නොපිහිටි පස්වලින් නිසා එබිම් පහසුවෙන් ඛාදනයට භාජනය වේ. වෙරළබඩ දියළු තැනිවල වැඩිකොට ඇත්තේ ගැඹුරු ලොම් පස හා මැටි ය. නිම්න පතුල් වැසී ඇත්තේ ශේෂ මැටිවලිනි.<br /> <br /> '''දේශගුණය''' : ජැමෙයිකාවේ පවතින්නේ නිවර්තනීය දේශගුණයකි. කඳුවැටිවල පිහිටීමේ බලපෑම අනුව ප‍්‍රදේශ අතර වෙනස්කම් ඇති වුව ද ඍතු අනුව උෂ්ණත්වයේ වෙනස සුළු ය. ඊසාන දිග වෙළෙඳ සුළංවල බලපෑම අවුරුද්ද පුරා ම පවතී. ශීත සමය දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා ය. උතුරු ඇමෙරිකා තැනිවල පුළුල් ද්‍රෝණි හරහා හමන ශීත සුළෙ‍ඟේ බලපෑම මෙසමයේ දැකිය හැක. උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ දී ෆැ. 900 (සෙ. 320) සිට කඳු මුදුන්වල 400 (40) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාව අධික ව ලැබෙන්නේ මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ය. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 1,995කි. කඳුවල පිහිටීම නිසා වෙළෙඳ සුළං මගින් උතුරු ප‍්‍රදේශවල වැඩි වර්ෂාපතනයකුත් දකුණු හා නිරිතදිග තැනිතලාවල සැවානා ප‍්‍රදේශවලට වර්ෂා ඌනතාවකුත් ඇතිවේ.<br /> <br /> '''වෘක්ෂලතා හා සත්ත්ව ජීවිතය''' : අතීතයේ මෙරටේ වනාන්තර බහුල ව තිබූ බව පැවසේ. ඉනික්බිති මෙරටට පැමිණි යුරෝපීය ජාතිකයෝ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා වගා කටයුතු සදහා පහත්බිම් හා කඳු බෑවුම් එළි කළහ. දැනට මෙහි භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් වනාන්තර ඇත්තේ 10%ක පමණි. වත්මනෙහි රජය විසින් කැලෑ සංරක්ෂණය හා යළි රෝපණය අරඹා ඇත. දකුණු වෙරළ ප‍්‍රදේශයේ අර්ධ කාන්තාර කලාපයට අයත් වෘක්ෂලතා ද වෙරළබඩ කඩොලාන ද දේශිය තල් (Plam) වර්ග කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇති බව පැවසේ.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට විශේෂ වූ සිවුපා සතුන් ඇත්තේ සුළු සංඛ්‍යාවකි. කෘන්තක (Rodent) පවුලට අයත් කෝනියන් දැන් දුලබ ය. මුගටියන් හා වවුලන් එහි බහුල ය. කිඹුලන්, කැස්බෑවන්, උග‍්‍ර විෂ රහිත නයි වර්ග කිහිපයක් හා කටුස්සන් ජැමෙයිකාවේ ඇත. මිරිදිය මසුන් අතර ප‍්‍රධාන වන කඳුකර ගල්මාළු වර්ගයකි. පොකිරිස්සන් වර්ග කිහිපයක් ද ඇත. බටහිර ඉන්දීය දූපත් හා ඇමෙරිකාවේ දැකිය හැකි කුරුල්ලන්ට අමතරව නොයෙක් ඍතුවල දී ජැමෙයිකාවට සංක‍්‍රමණය වන කුරුල්ලන් ද ඇතුළු ව කුරුලූ වර්ග 200ක් පමණ මෙහි දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> '''ජනගහනය හා ජනාවාසය''' : මෙහි විසූ දේශීය ඉන්දියානුවන් සමූල ඝාතනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතික ජනපදවාසීහු ද පසුකලෙක දී නැති වී ගියහ. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයක් විසින් සිය වතුවල වැඩට ගෙන ආ අප‍්‍රිකානු ජාතික වහලූන්ගේ සංඛ්‍යාව කෙමෙන් වැඩි වුණි. අද ජන සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය අප‍්‍රිකානු සම්භවයක් ඇත්තෝ හා අප‍්‍රිකා, යුරෝපා ජාතීන්ගේ සම්මිශ‍්‍රණයෙන් පැවතෙන්නෝ වෙත්. මේ හැර චීන, සිරියන්, ඉන්දියන්, පෘතුගාල හා ජර්මන් වැනි විජාතික මූලජනනයෙන් පැවතෙන්නෝ සුළුතරයක් ද වෙති. මෙරටේ ජනගහනය 2012 දී 2,889,187කි. නාගරීකරණයට නතු ව තිබෙනුයේත් ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ වැවිලි වගා කරනු ලබන්නේත් වෙරළබඩ තැනිතලාවල ය. අගනුවර වූ කිංස්ටන් පිහිටියේ ගිනිකොන දිග වෙරළබඩ ය. එය රටේ වෙළෙඳ, පරිපාලන, ගමනාගමන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වේ. උතුරු වෙරළේ ද වැදගත් නගර කිහිපයක් පිහිටියේ ය. ස්වාභාවික දර්ශනීයත්වය නිසා ඒවා සංචාරක නිකේතන ලෙස ජනප‍්‍රිය වී ඇත.<br /> <br /> වත්මන් ගැමි ජනාවාසවල පදනම වී ඇත්තේ අතීතයේ කඳුකරයේ විසූ ජැමෙයිකන් වහලූන් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද ගම් ය.<br /> <br /> විදේශවලට සංක‍්‍රමණය වීම සීමා කරනු වස් 1967 දී දැඩි සංක‍්‍රමණ නීති පනවා ඇත ද දැනුදු ජැමෙයිකන් පුරවැසියෝ ඇමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා කැනඩාව යන රටවලට සංක‍්‍රමණය කරත්.<br /> <br /> '''ආර්ථික කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ ශ‍්‍රම හමුදාවෙන් 36%ක් පමණ නියැළී සිටිනුයේ, ආර්ථිකයේ පදනම වූ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ය. ස්ථාවර වගා යටතේ ඇති භූමි ප‍්‍රමාණය 22%කි. ප‍්‍රධාන වැවිලි භෝග වනාහි උක් හා කෙසෙල් ය. ඉඟුරු, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු, කෝපි හා කොකෝවා අනිකුත් වැදගත් භෝග වේ. අර්තාපල්, බතල, මඤ්ඤොක්කා හා පොල් වගා කෙරේ. අවට මුහුදින් මාළු ද වනාන්තරවලින් දැව ද ලබා ගැනේ. ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සහ අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා සත්තු ඇති කරනු ලැබෙත්.<br /> <br /> ඛනිජ සම්පත් අතර වැදගත් වන්නේ බෝක්සයිට්, ජිප්සම්, සිලිකා, පි`ගන් මැටි, හුනුගල් හා කිරිගරුඬයි. බෝක්සයිට් නිෂ්පාදනයෙන් මුල්තැන ගන්නේ ජැමෙයිකාවයි.<br /> <br /> බෝක්සයිට් එහි අතුරු නිෂ්පාදනයක් වූ ඇලූමිනා (Alumina) ජිප්සම්, සීනි හා මේ මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වර්ග, කෝපි, කොකෝවා හා ඉඟුරු නිර්යාත කෙරේ. ආයාත අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය, බීම වර්ග, දුම්කොළ, යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, විදුලි උපකරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය, රථවාහන, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් උපකරණ, රෙදිපිළි, ඉන්ධන, තෙල්, පෝර ආදියයි. ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය සහ කැනඩාව ජැමෙයිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ සහකරුවෝ වෙති. යුරෝපා ආර්ථික ප‍්‍රජාව සමග ද වෙළෙඳ සබඳතා පවතී.<br /> <br /> නිෂ්පාදනය හා රැකියා සැපයීම අරමුණු කරගත් කර්මාන්ත අතර වැදගත් වන්නේ ආහාර පිරිසැකසුම, ලෝහ නිස්සාරණය, සීනි, රම් හා මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, රෙදිපිළි නිපැයුම, රසායනික ද්‍රව්‍ය, බොරතෙල්, සිමෙන්ති හා මැටි ආශ‍්‍රිත නිෂ්පාදන මෙන් ම සිගරැට් හා පොහොර නිෂ්පාදනයයි. ජැමෙයිකා කාර්මික සංවර්ධන සංස්ථාව මගින් මේ කටයුතුවල දී රජයේ අනුබලය හා පහසුකම් ලබාදෙනු ලැබේ.<br /> <br /> ආර්ථික කටයුතුවල දී පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ද වැදගත් වේ. ආහාර කර්මාන්ත, කාර්මික නිෂ්පාදන හා සංචාරක කටයුතුවල දී විදේශීය ආයෝජන යෙදවේ. මුදල් ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික කටයුතු හසුරුවන රජය, ආර්ථික හා සමාජ සුබසාධන සඳහා ඉන් ලද හැකි උපරිම වාසි ලබා ගනී.<br /> <br /> නිෂ්පාදන හා අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිබලය බෙදා හැරීමට රජයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශය ද සතු විදුලිය බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන ඇත.<br /> <br /> '''මුදල් කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ භාවිත වන මුදල් ඒකකය ජැමෙයිකන් ඩොලරයයි. 1960 දී පිහිටුවන ලද ජැමෙයිකන් මහ බැංකුව මුදල් කටයුතු භාර ව සිටී. විදේශිකයින් සතු වෙළෙඳ බැංකු හැරුණ විට ජීවිත රක්ෂණ හා වෙනත් සමිති සමාගම් මගින් ද මුදල් තැන්පත් කිරීම් සිදු කළ හැකි අතර ණය පහසුකම් ද සපයනු ලැබේ. කර්මාන්ත, නිවාස ඉදිකිරීම් හා සංචාරක කටයුතු ස`දහා ‘සංවර්ධන මුදල් සංස්ථාව’ මගින් ණය සැපයේ. වෙළෙඳ ව්‍යාපාර සඳහා ණය දෙන මණ්ඩලයක් ද ඇත.<br /> <br /> අයබදු, තීරුබදු හා සුරාබදු රජයේ ප‍්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වේ. විදෙස්වලින් සංවර්ධන ණය ආධාර ද ලබා ගනී.<br /> <br /> '''පරිපාලන කටයුතු''' : ජැමෙයිකාව ව්‍යවස්ථානුකූල පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් පවත්නා රටකි. ස්වාධීනත්වය ලද පසුව බි‍්‍රතාන්‍ය භූපතියා නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ජැමෙයිකාව එරටේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාලනය වේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා පත් කරනු ලබන්නේ බි‍්‍රතාන්‍යයේ රජු විසිනි. අගමැතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මැතිවරණයකින් ජයග‍්‍රහණය කරන පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරිනි. <br /> <br /> සාමාජිකයන් 45-60 දක්වා ගණනකින් සමන්විත වන ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්ද බලයෙන් තේරී පත්වන්නකි. එහි සාමාජිකයන් අතරින් කථානායක හා උපකථානායක තෝරාගනු ලැබෙති. සෙනෙට් මඬුල්ලේ සාමාජිකයන් 21කි. ඔවුහු පත්කෙරෙනුවෝ අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විසිනි. 13 දෙනෙක් අගමැතිවරයාගේත් 8 දෙනෙක් විරුද්ධ පක්ෂ නායකයාගේත් උපදෙස් අනුව පත් කරනු ලැබෙත්. සෙනෙට් සභිකයන් විසින් ඇමති හා පාර්ලිමේන්තු ලේකම් තනතුරු නොඋසුලන දෙදෙනෙක් සභාපතිවරයා හා උපසභාපතිවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබෙත්. ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ මුල් තැන ගන්නා කැබිනට් මණ්ඩලය අගමැතිවරයා හා ඇමතිවරුන් 11 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. එහි සෙනෙට් සභිකයෝ දෙතුන් දෙනෙක් ද වෙති.<br /> <br /> ක්ෂමාව දීම පිළිබඳ පරමාධිකාරය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම හා රාජ්‍ය නිලධරයන්ගේ විනය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයාට උපදෙස් දීම ප‍්‍රිවි කවුන්සිලය සතු කාර්යයකි.<br /> <br /> මුළු රට වසම් (Praishes) 14කට බෙදා ඇත. කිංස්ටන් හා සාන්ත ඇන්ඞ්රූ යන වසම් දෙක ඒකාබද්ධ කර ඇත. ප‍්‍රදේශීය කටයුතු භාර ව ඇති කවුන්සිලවල සාමාජිකයන් තේරී පත්වන්නේ සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්දයෙනි. මහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ ද නිල බලයෙන් එම කවුන්සලවල සාමාජිකයෝ වෙති. වසම් අගනුවරවල වෙසෙන නගරාධිපතිවරු සිය වසමේ කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය දරන්නෝ ය.<br /> <br /> සෑම පස් වසරකට ම වරක් ජැමෙයිකාවේ මැතිවරණ පැවැත්වේ. එහි ඇති ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක ජැමෙයිකන් කම්කරු පක්ෂය හා මහජන ජාතික පක්ෂයයි.<br /> <br /> '''ජැමෙයිකාවේ නිල බස''' ඉංග‍්‍රීසියයි. විවිධ භාෂාවල සම්මිශ‍්‍රණයෙන් සැදුම් ලද භාෂාවක් වූ ක‍්‍රිඕල් (Creole) බස (බ.) පොදු ජනතාවගේ කථා ව්‍යවහාරය ය. <br /> <br /> '''අධිකරණය''' : සුප‍්‍රිම් උසාවිය, ඇපැල් උසාවිය, රෙසිදන්ත මහේස්ත‍්‍රාත්, සුළුසැසි, කොර්නෙල් හා බල අපරාධ උසාවිය යන ආයතනයන්ගෙන් අධිකරණය සමන්විත වේ. ගමනාගමන කටයුතු සම්බන්ධ උසාවියක් ද ඇත. නීති හා අධිකරණ ක‍්‍රමය ඉංග‍්‍රීසි නීතිය මත පදනම් වී ඇත. රජයේ ප‍්‍රධාන නීති උපදේශකවරයා ඇටර්නි ජනරාල් ය. මහජන පැමිණිලි සම්බන්ධ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ද සිටී.<br /> <br /> '''ගමනාගමන කටයුතු''' : දිවයිනේ වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශ ඔස්සේ ප‍්‍රධාන මහාමාර්ග ඉදිවී ඇත. කඳුකරයේ ප‍්‍රධාන ස්ථාන තුනක දී උතුරේ සිට දකුණට මහාමාර්ග වැටී ඇත. කිමී. 21,000ක් ඉක්මවන මාර්ගයත් මෙරට සතු ව ඇත. පොදු ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා බස් සේවාවට අමතරව කුලී රථ හා මෝටර් රථ සේවාව ද ඇත. මාර්ග පද්ධතියක් ද ඊට අමතරව කිමී. 272ක දුම්රිය මාර්ග පද්ධතියක් ද මෙහි වේ.<br /> <br /> ප‍්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය වැටී ඇත්තේ කිංස්ටන් සිට මොන්ටිගෝ බොක්ක දක්වා ය. අතරමග වැදගත් නගරවලට අතුරු මාර්ග ඉදිවී ඇත.<br /> තව ද ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ තුනක් මගින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සැලසේ. ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ගුවන් සේවයක් ද ඇත. රාජ්‍ය ගුවන් සේවාව එයාර් ජැමෙයිකා (Air Jamaica) නම් වේ.<br /> <br /> කිංස්ටන්, මොන්ටිගෝ බොක්ක හා පෝට් ඇන්තොනියෝහි ප‍්‍රධාන වරායන් පිහිටා ඇත. බඩු හා මගී ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධ ව ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය හා කැනඩාව සමග පවත්නා ක‍්‍රමික නැව් සේවාවට අමතරව යුරෝපයට, දකුණු ඇමෙරිකාවට, කැරිබියන් ප‍්‍රදේශයට, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට හා නවසීලන්තයට යාත‍්‍රා ගමන් කෙරේ.<br /> <br /> '''අධ්‍යාපනය''' : ප‍්‍රාථමික, ද්විතීයික, වෘත්තීය හා උසස් වශයෙන් සැදි අධ්‍යාපන සැකැස්මක් එරටේ පවතී. රජයට අයත් රජයේ ආධාර ලබන හා පෞද්ගලික පාසැල් මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සලසා ඇත. කෘෂිකර්ම, කලා හා ශිල්පීය විෂයයන් පිළිබඳ පාසැල් හා විශ්වවිද්‍යාල ද මෙහි ඇත. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන කාර්මික ආයතන හා ගුරු විදුහල් ද රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙහි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්වවිද්‍යාලයේ මෝනා මණ්ඩපය (University of West Indies Mona) ද ඇතුළුව විශ්වවිද්‍යාල පහක් ඇත. <br /> <br /> '''සෞඛ්‍යය''' : විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ආරෝග්‍ය ශාලාව ඇතුළු රජයේ රෝහල්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හා ඩිස්පැන්සරි මගින් ජනතාවට සෞඛ්‍ය සේවා සැලසේ. බෝවන රෝග මර්ධනය හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම ද මෙම සේවාවට ඇතුළත් ය. පෞද්ගලික ආරෝග්‍යශාලා කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇත.<br /> <br /> '''සුභසාධන කටයුතු''' : යෞවන හා ප‍්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය යටතේ සමාජ සුභසාධන කොමිසම හා විවිධ ස්වේච්ඡුා කණ්ඩායම් විසින් සමාජ සේවා සලසනු ලැබේ. රජය විසින් ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලබන අනිවාර්ය ජාතික රක්ෂණ ක‍්‍රමයට අවු. 18 සිට විශ‍්‍රාම යන තෙක් වයසේ සේවා නියුක්ත වූවන් අයත් වේ. නගර හා ගම්වල ඉදිකෙරෙන නිවාස යෝජනා ක‍්‍රමවල දී වැඩි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ අඩු ආදායම් ලබන්නන් කෙරෙහි ය.<br /> <br /> විවිධ වාර්ගික හා සංස්කෘතික කොටස් අතර සාමකාමී සහජීවනය සමාජ සැකැස්මේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මිශ‍්‍ර විවාහ බහුල ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවේ කලා කටයුතුවල දියුණුවක් 1930 ගණන්වල දී ඇරඹිණි. ජැමෙයිකන් ලේඛකයින්ගේ හා චිත‍්‍ර ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණ විදේශවල ද ජනප‍්‍රිය වී ඇත. ‘ජැමෙයිකන් ආයතනය’ හැරුණු විට ජැමෙයිකන් පුස්තකාල සේවය, විශ්වවිද්‍යාල හා කලා සංගම් මගින් ද මෙම කලා කටයුතුවලට අනුබල ලැබේ. කලා විද්‍යාලයක් ද මෙහි ඇත. 1962 පිහිටුවන ලද ජාතික නැටුම් හා නෘත්‍ය කණ්ඩායම විදේශයන්හි ද පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ හැර තවත් නෘත්‍ය හා සංගීත කණ්ඩායම් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීත, කථා හා නැටුම් නගා සිටුවීමටත් කටයුතු කරනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ආගම''' : ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජැමෙයිකාවේ නිල ආගමික නිදහස තහවුරු කර ඇත. නිල ආගමක් නැති නමුදු බහුතරය එංගලන්ත සභා පල්ලියට අයත් කිතුනුවෝ වෙති. ඒ හැර රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආදි නිකායවලට අයත් කිතුනුවෝ ද යුදෙව්, හින්දු, මුස්ලිම් හා ඉතියෝපියානු පල්ලියට අයත් බැතිමත්තු ද සිටිති. ගූඪ විද්‍යාත්මක ලබ්ධීන්හි එල්බ ගත්තෝ ද ජැමෙයිකාවේ සිටිති.<br /> <br /> '''හමුදා කටයුතු''' : යුද, ගුවන්, පොලිස් හා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාවලින් හමුදාව සමන්විත වේ.<br /> <br /> '''ප‍්‍රචාරක සේවා''' : එදිනෙදා පළවෙන පුවත්පත් දෙකක් ජැමෙයිකාවේ ඇත . සතිඅන්ත පුවත්පත් පහක් පමණ ඇත. මේ හැර වාර ස`ගරා කිහිපයක් ද පළවේ. ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දෙකකි. ඉන් එකක් මගින් රූපවාහිනී සේවයක් ද පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර තැපැල් සේවයක් ද ඇත. විදුලි සංදේශ කටයුතු මගින් විදේශ රටවල් සමග ද සම්බන්ධතා පවත්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : යුරෝපීයයන්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි අරවක් (Arawak) නම් රතු ඉන්දියානුවන්ගේ වාසභූමිය වූයේ ය. නව ලෝකය ගවේෂණයට ගිය සිය දෙවන චාරිකාවේ දී ජැමෙයිකාව සොයා ගත් (1494) ක‍්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස් එය සැන්තියාගෝ යයි නම් කෙළේ ය. ජැමෙයිකාව යන නාමය අරවක් ඉන්දියානුවන් විසින් වහරන ලද සේමෙකා (Xaymec = වනය හා ජලය සහිත දේශය) යන්න අනුව බි‍්‍රතාන්‍යයන් යොදා ගත් නාමය ය. එහි රත්රන් නොමැතිවීම නිසා ස්පාඤ්ඤ රජය ජැමෙයිකාව ගැන සැලකිලිමත් නොවූයෙන් එය කොලම්බස් පවුල සතු ව පැවතිණ. කොලම්බස්ගේ පුත‍්‍රයාගෙන් ලබාගන්නා ලද බලපත‍්‍රයක් යටතේ ප‍්‍රදේශය නතුකරගෙන 1509 දී ජනාවාස පිහිටුවන ලද්දේ හුවාන් දෙ එස්ක්විල් (Juan de Esquivel) විසිනි.<br /> <br /> 1509 සිට 1655 දක්වා මෙපෙදෙස ස්පාඤ්ඤයන්ට නතු ව තිබිණි. දේශීය ආරාවාක් ඉන්දියානුවන් වනසා දැමූ ස්පාඤ්ඤයෝ ශ‍්‍රමිකයන් සේ අපි‍්‍රකානු වහලූන් රටට ගෙන ආහ. ස්පාඤ්ඤය සතු ව පැවති බටහිර ඉන්දීය දූපත්වලට පහර දුන් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් 1655 දී ජැමෙයිකාව අල්ලා ගන්නා ලදි. 1660 වන විට සියලූ ම ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෝ රටින් පිටමං කරන ලදහ. කඳුකරයට පලා ගිය වහල්ලූ පසුකලක දී මැරූන්ස් (Maroons) නමින් හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන් සතු ඉඩම්වල අයිතියත් නිදහසත් සහතික කළ 1739 ගිවිසුම ඇති කරගන්නා තෙක් මැරූන්වරු බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට විරුද්ධ ව ගරිල්ලා සටන් කළහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ආධාර හා අනුබල ලැබුණේ ස්පාඤ්ඤයෙනි.<br /> <br /> 1661 දක්වා ජැමෙයිකාවේ පැවතියේ හමුදා පාලනයකි. ඉනික්බිති පාලනය භාර ව කැප්ටන් ජනරාල් හා ආණ්ඩුකාර තනතුර හෙබවූවෙක් හා විධායක කවුන්සලයක් ද පත් කරන ලදහ. මෙසමයේ දූපත මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවතිණි. 1670 මැඞ්රිඞ් ගිවිසුමෙන් දිවයිනට බි‍්‍රතාන්‍ය අයිතිය නීත්‍යනුකූලව පිළිගනු ලැබීමෙන් පසුව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ කටයුතු මැඬලන ලදි. අනතුරුව ජැමෙයිකාව ඉංග‍්‍රිසීන්ගේ වහල් වෙළෙඳ කටයුතුවල මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, උක්, ඉන්ඩිගෝ, කොකෝ වගාව හා ඒවා නිෂ්පාදනය දියුණු කෙරිණ. 18 වන ශතවර්ෂය වන විට ජැමෙයිකාව සීනි නිෂ්පාදනය අතින් වැදගත් යටත් විජිතයක් වීම එහි ප‍්‍රතිඵලයකි. ජැමෙයිකාව අත්කර ගැනීමට යළි ප‍්‍රංස හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් දැරූ ප‍්‍රයත්න ව්‍යර්ථ වුණි.ෙ<br /> <br /> 1807 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වහල් වෙළෙඳාම තහනම් කිරීමත් 1883 දී වහලූන්ට පූර්ණ විමුක්තිය සැලසීමත් ජැමෙයිකාවේ වගා කටයුතුවල යෙදුණ වැවිලිකරුවන්ගේ සෞභාග්‍යයට හා සුරක්ෂිතතාවට පහරක් විය. විමුක්තිය ලද වහලූන්ගෙන් සමහරු කඳුකරයට ගොස් ගොවිතැනින් යැපුණාහ. මෙනයින් ශ‍්‍රමිකයින් පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් මතුවිණ. යටත් විජිත නිෂ්පාදනවලට තිබූ තීරුබදු ආරක්ෂණය ද 1846 දී ඉවත් කෙරුණි. මේ හේතු නිසා ඉඩම් හිමි පන්තිය නියෝජනය වූ පාලක මණ්ඩලයේ නොසන්සුන්තා ඇතිවිය. සේවා වියුක්ති ප‍්‍රශ්න, බදුබර, අධිකරණ ක‍්‍රමයේ අක‍්‍රමිකතා, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ නියඟ වැනි ස්වාභාවික උවදුරු අසහනය තීව‍්‍ර කෙළේ ය. 1865 දී මෙරැන්ට් බොක්කේ ඇති වූ කැරැුල්ලක දී මහේස්ත‍්‍රාත්වරයෙක් හා සුදු ජාතිකයෝ 18 දෙනෙක් මරා දමන ලදහ. මාර්ෂල් නීති ක‍්‍රියාත්මක කරමින් අරගල මැඬලූව ද අප‍්‍රසාදයට ලක් වූ ආණ්ඩුකාරවරයා යළි බි‍්‍රතාන්‍යයට කැඳවන ලදි. 1866 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් ජැමෙයිකාව කිරීට විජිතයක් බවට පත්වූ අතර විධායක හා ව්‍යවස්ථාදායක බලතල මෙහෙයවූ නව ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලන, අධිකරණ හා පොදු ජන සේවා කටයුතු ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලදි.<br /> <br /> ලෝක සංග‍්‍රාමවල දී ජැමෙයිකන් ජාතිකයෝ බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාවල සේවය කළහ. යුද්ධ ජැමෙයිකාවට එතරම් බලනොපෑව ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවූ යටත් විජිත සංවර්ධන හා සුභසාධන පනතින් හා අන්‍ය මාර්ගවලින් ලද ආධාර ජැමෙයිකාවේ සංවර්ධන කටයුතුවලට ඉවහල් වුණි.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට නියෝජිත ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් ලබාදීමේ පියවර ගන්නා ලද්දේ 1884 සිට ය. ඒ තෝරා ගත් සාමාජිකයන් 9ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත් කිරීමෙනි. 1944 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද්විමණ්ඩල (Bicameral) ව්‍යවස්ථාදායකයක් ඇතිකිරීම, ස්වදේශීය ඇමතිවරුන් පත් කිරීම හා සර්වජන වැඩිහිටි ඡුන්ද බලය ක‍්‍රියාත්මක විය. නිලධරයන් හා ඇමතිවරුන් ඇතුළත් විධායක කවුන්සලයේ නායකත්වය ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයායි. තෝරාගත් ඇමතිවරුනට 1957 දී දෙපාර්තමේන්තු සම්බන්ධ වගකීම් පවරන ලදි. නිළලත් සාමාජිකයන් 1957 දී විධායක කවුන්සලයෙන් ඉවත් කරන ලද්දෙන් එය අගමැතිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් කැබිනට් මඬුල්ලක් බවට පත්විණි.<br /> 1958 දී ජැමෙයිකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ කැරිබියන් දූපත්වල එකමුතුවක් වූ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සන්ධීය රාජ්‍යයට ඇතුළත් වුව ද 1962 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ කම්කරු පක්ෂය විසින් මෙම සන්ධීය රාජ්‍යයෙන් ඉවත් ව ස්වාධීන ජැමෙයිකා රාජ්‍යය පිහිටුවා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> 1959 පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලද ජැමෙයිකාව 1962 අගෝස්තු 6 දින පූර්ණ ස්වාධීනත්වය ලද්දේ ය. නිදහස ලද පසුව පැවැත්වූ පළමුවන මැතිවරණයෙන් (1967) ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ කම්කරු පක්ෂයයි.<br /> <br /> පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු වූ ජැමෙයිකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හා ඒ ආශ‍්‍රිත ආයතන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද සාමාජිකත්වය දරයි.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Jameica)&diff=1195 2017-09-21T06:20:15Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් තුන්වන තැන ගන්නා මෙම දූපත හයිටියෙන් (Haiti) බටහිරටත් කියුබාවෙන් දකුණටත් නිකුරගුවාවේ ග‍්‍රාසියාස් තුඩුවෙන් ඊසාන දිගටත් වන ලෙස පිහිටියකි. යුරෝපය, උතුරු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකා සම්බන්ධ කරමින් පැනමා ඇළ ඔස්සේ දිවෙන ප‍්‍රධාන මුහුදු මාර්ගය ජැමෙයිකාව ආශ‍්‍රිතව වැටී ඇත. දූපතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.සැ. 4,244කි (ව.කිමී. 10,991). දිගින් මයිල 146ක් පමණ වන ජැමෙයිකාවේ පළල මයිල 22 සිට 51 දක්වා වෙනස්වේ.<br /> <br /> [[File:ජැමෙයිකාව_1.png|center|200px]]<br /> <br /> '''භූ විෂමතා''' : වෙරළ තීරයේ පිහිටි තැනිතලා, රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් කඳුවැටි හා හුනුගල් සානු ප‍්‍රධාන භූ ලක්ෂණ වේ. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ මී. 305ට වඩා උස් බිම් ය. ප‍්‍රධාන ක`දුවැටිය නැගෙනහිර දී බ්ලූ මවුන්ටන්ස් නමින් වැඩි ම උන්නතාංශයට නැඟ (මී.2,256) අනතුරුව බටහිරට බෑවුම් වේ. දිවයිනේ දකුණු දෙසින් තැනිතලා ද මධ්‍යම හා බටහිර ප‍්‍රදේශවල හුනුගල් කඳු හා සානු ද පිහිටා ඇත. හුනුගල් ප‍්‍රදේශ සමහරක වැටි හා ගුහා සෑදී ඇත. මෙහි භූචලන ඇති වේ.<br /> ජලවහනය හා පස : ප‍්‍රධාන හා කුඩා ගංගා 120ක් පමණ ජැමෙයිකාවේ ඇත. ඒවායේ අතු ගංගා බහුල ය. කඳුවලින් පහළට ශීඝ‍්‍රයෙන් ගලා යාමත් ගංවතුර කාලයේ දැඩි ජල ප‍්‍රවාහ බවට හැරීමත් නිසා ඒවායේ යාත‍්‍රා කිරීම අපහසු ය. විශාල ගංගා සමහරක මුව දොරවල පුළුල් දියළු තැනි සහිත ඩෙල්ටා නිර්මාණය වී ඇත.<br /> <br /> භූතලයෙන් අඩකටත් වඩා කොටසක ඇත්තේ සුදු පැහැති හුනුගල් ය. ඊට යටින් පිළිවෙළින් කහ පැහැති හුනුගල් ද විපරීත හා ආග්නේය පාෂාණ ද ඇත. උස් බිම් වැසී ඇත්තේ ආවරණය නොවූ පාෂාණ හා එතරම් ගැඹුරට නොපිහිටි පස්වලින් නිසා එබිම් පහසුවෙන් ඛාදනයට භාජනය වේ. වෙරළබඩ දියළු තැනිවල වැඩිකොට ඇත්තේ ගැඹුරු ලොම් පස හා මැටි ය. නිම්න පතුල් වැසී ඇත්තේ ශේෂ මැටිවලිනි.<br /> <br /> '''දේශගුණය''' : ජැමෙයිකාවේ පවතින්නේ නිවර්තනීය දේශගුණයකි. කඳුවැටිවල පිහිටීමේ බලපෑම අනුව ප‍්‍රදේශ අතර වෙනස්කම් ඇති වුව ද ඍතු අනුව උෂ්ණත්වයේ වෙනස සුළු ය. ඊසාන දිග වෙළෙඳ සුළංවල බලපෑම අවුරුද්ද පුරා ම පවතී. ශීත සමය දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා ය. උතුරු ඇමෙරිකා තැනිවල පුළුල් ද්‍රෝණි හරහා හමන ශීත සුළෙ‍ඟේ බලපෑම මෙසමයේ දැකිය හැක. උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ දී ෆැ. 900 (සෙ. 320) සිට කඳු මුදුන්වල 400 (40) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාව අධික ව ලැබෙන්නේ මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ය. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 1,995කි. කඳුවල පිහිටීම නිසා වෙළෙඳ සුළං මගින් උතුරු ප‍්‍රදේශවල වැඩි වර්ෂාපතනයකුත් දකුණු හා නිරිතදිග තැනිතලාවල සැවානා ප‍්‍රදේශවලට වර්ෂා ඌනතාවකුත් ඇතිවේ.<br /> <br /> '''වෘක්ෂලතා හා සත්ත්ව ජීවිතය''' : අතීතයේ මෙරටේ වනාන්තර බහුල ව තිබූ බව පැවසේ. ඉනික්බිති මෙරටට පැමිණි යුරෝපීය ජාතිකයෝ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා වගා කටයුතු සදහා පහත්බිම් හා කඳු බෑවුම් එළි කළහ. දැනට මෙහි භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් වනාන්තර ඇත්තේ 10%ක පමණි. වත්මනෙහි රජය විසින් කැලෑ සංරක්ෂණය හා යළි රෝපණය අරඹා ඇත. දකුණු වෙරළ ප‍්‍රදේශයේ අර්ධ කාන්තාර කලාපයට අයත් වෘක්ෂලතා ද වෙරළබඩ කඩොලාන ද දේශිය තල් (Plam) වර්ග කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇති බව පැවසේ.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට විශේෂ වූ සිවුපා සතුන් ඇත්තේ සුළු සංඛ්‍යාවකි. කෘන්තක (Rodent) පවුලට අයත් කෝනියන් දැන් දුලබ ය. මුගටියන් හා වවුලන් එහි බහුල ය. කිඹුලන්, කැස්බෑවන්, උග‍්‍ර විෂ රහිත නයි වර්ග කිහිපයක් හා කටුස්සන් ජැමෙයිකාවේ ඇත. මිරිදිය මසුන් අතර ප‍්‍රධාන වන කඳුකර ගල්මාළු වර්ගයකි. පොකිරිස්සන් වර්ග කිහිපයක් ද ඇත. බටහිර ඉන්දීය දූපත් හා ඇමෙරිකාවේ දැකිය හැකි කුරුල්ලන්ට අමතරව නොයෙක් ඍතුවල දී ජැමෙයිකාවට සංක‍්‍රමණය වන කුරුල්ලන් ද ඇතුළු ව කුරුලූ වර්ග 200ක් පමණ මෙහි දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> '''ජනගහනය හා ජනාවාසය''' : මෙහි විසූ දේශීය ඉන්දියානුවන් සමූල ඝාතනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතික ජනපදවාසීහු ද පසුකලෙක දී නැති වී ගියහ. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයක් විසින් සිය වතුවල වැඩට ගෙන ආ අප‍්‍රිකානු ජාතික වහලූන්ගේ සංඛ්‍යාව කෙමෙන් වැඩි වුණි. අද ජන සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය අප‍්‍රිකානු සම්භවයක් ඇත්තෝ හා අප‍්‍රිකා, යුරෝපා ජාතීන්ගේ සම්මිශ‍්‍රණයෙන් පැවතෙන්නෝ වෙත්. මේ හැර චීන, සිරියන්, ඉන්දියන්, පෘතුගාල හා ජර්මන් වැනි විජාතික මූලජනනයෙන් පැවතෙන්නෝ සුළුතරයක් ද වෙති. මෙරටේ ජනගහනය 2012 දී 2,889,187කි. නාගරීකරණයට නතු ව තිබෙනුයේත් ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ වැවිලි වගා කරනු ලබන්නේත් වෙරළබඩ තැනිතලාවල ය. අගනුවර වූ කිංස්ටන් පිහිටියේ ගිනිකොන දිග වෙරළබඩ ය. එය රටේ වෙළෙඳ, පරිපාලන, ගමනාගමන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වේ. උතුරු වෙරළේ ද වැදගත් නගර කිහිපයක් පිහිටියේ ය. ස්වාභාවික දර්ශනීයත්වය නිසා ඒවා සංචාරක නිකේතන ලෙස ජනප‍්‍රිය වී ඇත.<br /> <br /> වත්මන් ගැමි ජනාවාසවල පදනම වී ඇත්තේ අතීතයේ කඳුකරයේ විසූ ජැමෙයිකන් වහලූන් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද ගම් ය.<br /> <br /> විදේශවලට සංක‍්‍රමණය වීම සීමා කරනු වස් 1967 දී දැඩි සංක‍්‍රමණ නීති පනවා ඇත ද දැනුදු ජැමෙයිකන් පුරවැසියෝ ඇමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා කැනඩාව යන රටවලට සංක‍්‍රමණය කරත්.<br /> <br /> '''ආර්ථික කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ ශ‍්‍රම හමුදාවෙන් 36%ක් පමණ නියැළී සිටිනුයේ, ආර්ථිකයේ පදනම වූ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ය. ස්ථාවර වගා යටතේ ඇති භූමි ප‍්‍රමාණය 22%කි. ප‍්‍රධාන වැවිලි භෝග වනාහි උක් හා කෙසෙල් ය. ඉඟුරු, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු, කෝපි හා කොකෝවා අනිකුත් වැදගත් භෝග වේ. අර්තාපල්, බතල, මඤ්ඤොක්කා හා පොල් වගා කෙරේ. අවට මුහුදින් මාළු ද වනාන්තරවලින් දැව ද ලබා ගැනේ. ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සහ අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා සත්තු ඇති කරනු ලැබෙත්.<br /> <br /> ඛනිජ සම්පත් අතර වැදගත් වන්නේ බෝක්සයිට්, ජිප්සම්, සිලිකා, පි`ගන් මැටි, හුනුගල් හා කිරිගරුඬයි. බෝක්සයිට් නිෂ්පාදනයෙන් මුල්තැන ගන්නේ ජැමෙයිකාවයි.<br /> <br /> බෝක්සයිට් එහි අතුරු නිෂ්පාදනයක් වූ ඇලූමිනා (Alumina) ජිප්සම්, සීනි හා මේ මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වර්ග, කෝපි, කොකෝවා හා ඉඟුරු නිර්යාත කෙරේ. ආයාත අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය, බීම වර්ග, දුම්කොළ, යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, විදුලි උපකරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය, රථවාහන, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් උපකරණ, රෙදිපිළි, ඉන්ධන, තෙල්, පෝර ආදියයි. ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය සහ කැනඩාව ජැමෙයිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ සහකරුවෝ වෙති. යුරෝපා ආර්ථික ප‍්‍රජාව සමග ද වෙළෙඳ සබඳතා පවතී.<br /> <br /> නිෂ්පාදනය හා රැකියා සැපයීම අරමුණු කරගත් කර්මාන්ත අතර වැදගත් වන්නේ ආහාර පිරිසැකසුම, ලෝහ නිස්සාරණය, සීනි, රම් හා මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, රෙදිපිළි නිපැයුම, රසායනික ද්‍රව්‍ය, බොරතෙල්, සිමෙන්ති හා මැටි ආශ‍්‍රිත නිෂ්පාදන මෙන් ම සිගරැට් හා පොහොර නිෂ්පාදනයයි. ජැමෙයිකා කාර්මික සංවර්ධන සංස්ථාව මගින් මේ කටයුතුවල දී රජයේ අනුබලය හා පහසුකම් ලබාදෙනු ලැබේ.<br /> <br /> ආර්ථික කටයුතුවල දී පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ද වැදගත් වේ. ආහාර කර්මාන්ත, කාර්මික නිෂ්පාදන හා සංචාරක කටයුතුවල දී විදේශීය ආයෝජන යෙදවේ. මුදල් ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික කටයුතු හසුරුවන රජය, ආර්ථික හා සමාජ සුබසාධන සඳහා ඉන් ලද හැකි උපරිම වාසි ලබා ගනී.<br /> <br /> නිෂ්පාදන හා අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිබලය බෙදා හැරීමට රජයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශය ද සතු විදුලිය බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන ඇත.<br /> <br /> '''මුදල් කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ භාවිත වන මුදල් ඒකකය ජැමෙයිකන් ඩොලරයයි. 1960 දී පිහිටුවන ලද ජැමෙයිකන් මහ බැංකුව මුදල් කටයුතු භාර ව සිටී. විදේශිකයින් සතු වෙළෙඳ බැංකු හැරුණ විට ජීවිත රක්ෂණ හා වෙනත් සමිති සමාගම් මගින් ද මුදල් තැන්පත් කිරීම් සිදු කළ හැකි අතර ණය පහසුකම් ද සපයනු ලැබේ. කර්මාන්ත, නිවාස ඉදිකිරීම් හා සංචාරක කටයුතු ස`දහා ‘සංවර්ධන මුදල් සංස්ථාව’ මගින් ණය සැපයේ. වෙළෙඳ ව්‍යාපාර සඳහා ණය දෙන මණ්ඩලයක් ද ඇත.<br /> <br /> අයබදු, තීරුබදු හා සුරාබදු රජයේ ප‍්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වේ. විදෙස්වලින් සංවර්ධන ණය ආධාර ද ලබා ගනී.<br /> <br /> '''පරිපාලන කටයුතු''' : ජැමෙයිකාව ව්‍යවස්ථානුකූල පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් පවත්නා රටකි. ස්වාධීනත්වය ලද පසුව බි‍්‍රතාන්‍ය භූපතියා නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ජැමෙයිකාව එරටේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාලනය වේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා පත් කරනු ලබන්නේ බි‍්‍රතාන්‍යයේ රජු විසිනි. අගමැතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මැතිවරණයකින් ජයග‍්‍රහණය කරන පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරිනි. <br /> <br /> සාමාජිකයන් 45-60 දක්වා ගණනකින් සමන්විත වන ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්ද බලයෙන් තේරී පත්වන්නකි. එහි සාමාජිකයන් අතරින් කථානායක හා උපකථානායක තෝරාගනු ලැබෙති. සෙනෙට් මඬුල්ලේ සාමාජිකයන් 21කි. ඔවුහු පත්කෙරෙනුවෝ අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විසිනි. 13 දෙනෙක් අගමැතිවරයාගේත් 8 දෙනෙක් විරුද්ධ පක්ෂ නායකයාගේත් උපදෙස් අනුව පත් කරනු ලැබෙත්. සෙනෙට් සභිකයන් විසින් ඇමති හා පාර්ලිමේන්තු ලේකම් තනතුරු නොඋසුලන දෙදෙනෙක් සභාපතිවරයා හා උපසභාපතිවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබෙත්. ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ මුල් තැන ගන්නා කැබිනට් මණ්ඩලය අගමැතිවරයා හා ඇමතිවරුන් 11 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. එහි සෙනෙට් සභිකයෝ දෙතුන් දෙනෙක් ද වෙති.<br /> <br /> ක්ෂමාව දීම පිළිබඳ පරමාධිකාරය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම හා රාජ්‍ය නිලධරයන්ගේ විනය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයාට උපදෙස් දීම ප‍්‍රිවි කවුන්සිලය සතු කාර්යයකි.<br /> <br /> මුළු රට වසම් (Praishes) 14කට බෙදා ඇත. කිංස්ටන් හා සාන්ත ඇන්ඞ්රූ යන වසම් දෙක ඒකාබද්ධ කර ඇත. ප‍්‍රදේශීය කටයුතු භාර ව ඇති කවුන්සිලවල සාමාජිකයන් තේරී පත්වන්නේ සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්දයෙනි. මහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ ද නිල බලයෙන් එම කවුන්සලවල සාමාජිකයෝ වෙති. වසම් අගනුවරවල වෙසෙන නගරාධිපතිවරු සිය වසමේ කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය දරන්නෝ ය.<br /> <br /> සෑම පස් වසරකට ම වරක් ජැමෙයිකාවේ මැතිවරණ පැවැත්වේ. එහි ඇති ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක ජැමෙයිකන් කම්කරු පක්ෂය හා මහජන ජාතික පක්ෂයයි.<br /> <br /> '''ජැමෙයිකාවේ නිල බස''' ඉංග‍්‍රීසියයි. විවිධ භාෂාවල සම්මිශ‍්‍රණයෙන් සැදුම් ලද භාෂාවක් වූ ක‍්‍රිඕල් (Creole) බස (බ.) පොදු ජනතාවගේ කථා ව්‍යවහාරය ය. <br /> <br /> '''අධිකරණය''' : සුප‍්‍රිම් උසාවිය, ඇපැල් උසාවිය, රෙසිදන්ත මහේස්ත‍්‍රාත්, සුළුසැසි, කොර්නෙල් හා බල අපරාධ උසාවිය යන ආයතනයන්ගෙන් අධිකරණය සමන්විත වේ. ගමනාගමන කටයුතු සම්බන්ධ උසාවියක් ද ඇත. නීති හා අධිකරණ ක‍්‍රමය ඉංග‍්‍රීසි නීතිය මත පදනම් වී ඇත. රජයේ ප‍්‍රධාන නීති උපදේශකවරයා ඇටර්නි ජනරාල් ය. මහජන පැමිණිලි සම්බන්ධ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ද සිටී.<br /> <br /> '''ගමනාගමන කටයුතු''' : දිවයිනේ වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශ ඔස්සේ ප‍්‍රධාන මහාමාර්ග ඉදිවී ඇත. කඳුකරයේ ප‍්‍රධාන ස්ථාන තුනක දී උතුරේ සිට දකුණට මහාමාර්ග වැටී ඇත. කිමී. 21,000ක් ඉක්මවන මාර්ගයත් මෙරට සතු ව ඇත. පොදු ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා බස් සේවාවට අමතරව කුලී රථ හා මෝටර් රථ සේවාව ද ඇත. මාර්ග පද්ධතියක් ද ඊට අමතරව කිමී. 272ක දුම්රිය මාර්ග පද්ධතියක් ද මෙහි වේ.<br /> <br /> ප‍්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය වැටී ඇත්තේ කිංස්ටන් සිට මොන්ටිගෝ බොක්ක දක්වා ය. අතරමග වැදගත් නගරවලට අතුරු මාර්ග ඉදිවී ඇත.<br /> තව ද ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ තුනක් මගින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සැලසේ. ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ගුවන් සේවයක් ද ඇත. රාජ්‍ය ගුවන් සේවාව එයාර් ජැමෙයිකා (Air Jamaica) නම් වේ.<br /> <br /> කිංස්ටන්, මොන්ටිගෝ බොක්ක හා පෝට් ඇන්තොනියෝහි ප‍්‍රධාන වරායන් පිහිටා ඇත. බඩු හා මගී ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධ ව ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය හා කැනඩාව සමග පවත්නා ක‍්‍රමික නැව් සේවාවට අමතරව යුරෝපයට, දකුණු ඇමෙරිකාවට, කැරිබියන් ප‍්‍රදේශයට, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට හා නවසීලන්තයට යාත‍්‍රා ගමන් කෙරේ.<br /> <br /> '''අධ්‍යාපනය''' : ප‍්‍රාථමික, ද්විතීයික, වෘත්තීය හා උසස් වශයෙන් සැදි අධ්‍යාපන සැකැස්මක් එරටේ පවතී. රජයට අයත් රජයේ ආධාර ලබන හා පෞද්ගලික පාසැල් මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සලසා ඇත. කෘෂිකර්ම, කලා හා ශිල්පීය විෂයයන් පිළිබඳ පාසැල් හා විශ්වවිද්‍යාල ද මෙහි ඇත. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන කාර්මික ආයතන හා ගුරු විදුහල් ද රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙහි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්වවිද්‍යාලයේ මෝනා මණ්ඩපය (University of West Indies Mona) ද ඇතුළුව විශ්වවිද්‍යාල පහක් ඇත. <br /> <br /> '''සෞඛ්‍යය''' : විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ආරෝග්‍ය ශාලාව ඇතුළු රජයේ රෝහල්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හා ඩිස්පැන්සරි මගින් ජනතාවට සෞඛ්‍ය සේවා සැලසේ. බෝවන රෝග මර්ධනය හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම ද මෙම සේවාවට ඇතුළත් ය. පෞද්ගලික ආරෝග්‍යශාලා කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇත.<br /> <br /> '''සුභසාධන කටයුතු''' : යෞවන හා ප‍්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය යටතේ සමාජ සුභසාධන කොමිසම හා විවිධ ස්වේච්ඡුා කණ්ඩායම් විසින් සමාජ සේවා සලසනු ලැබේ. රජය විසින් ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලබන අනිවාර්ය ජාතික රක්ෂණ ක‍්‍රමයට අවු. 18 සිට විශ‍්‍රාම යන තෙක් වයසේ සේවා නියුක්ත වූවන් අයත් වේ. නගර හා ගම්වල ඉදිකෙරෙන නිවාස යෝජනා ක‍්‍රමවල දී වැඩි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ අඩු ආදායම් ලබන්නන් කෙරෙහි ය.<br /> <br /> විවිධ වාර්ගික හා සංස්කෘතික කොටස් අතර සාමකාමී සහජීවනය සමාජ සැකැස්මේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මිශ‍්‍ර විවාහ බහුල ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවේ කලා කටයුතුවල දියුණුවක් 1930 ගණන්වල දී ඇරඹිණි. ජැමෙයිකන් ලේඛකයින්ගේ හා චිත‍්‍ර ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණ විදේශවල ද ජනප‍්‍රිය වී ඇත. ‘ජැමෙයිකන් ආයතනය’ හැරුණු විට ජැමෙයිකන් පුස්තකාල සේවය, විශ්වවිද්‍යාල හා කලා සංගම් මගින් ද මෙම කලා කටයුතුවලට අනුබල ලැබේ. කලා විද්‍යාලයක් ද මෙහි ඇත. 1962 පිහිටුවන ලද ජාතික නැටුම් හා නෘත්‍ය කණ්ඩායම විදේශයන්හි ද පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ හැර තවත් නෘත්‍ය හා සංගීත කණ්ඩායම් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීත, කථා හා නැටුම් නගා සිටුවීමටත් කටයුතු කරනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ආගම''' : ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජැමෙයිකාවේ නිල ආගමික නිදහස තහවුරු කර ඇත. නිල ආගමක් නැති නමුදු බහුතරය එංගලන්ත සභා පල්ලියට අයත් කිතුනුවෝ වෙති. ඒ හැර රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආදි නිකායවලට අයත් කිතුනුවෝ ද යුදෙව්, හින්දු, මුස්ලිම් හා ඉතියෝපියානු පල්ලියට අයත් බැතිමත්තු ද සිටිති. ගූඪ විද්‍යාත්මක ලබ්ධීන්හි එල්බ ගත්තෝ ද ජැමෙයිකාවේ සිටිති.<br /> <br /> '''හමුදා කටයුතු''' : යුද, ගුවන්, පොලිස් හා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාවලින් හමුදාව සමන්විත වේ.<br /> <br /> '''ප‍්‍රචාරක සේවා''' : එදිනෙදා පළවෙන පුවත්පත් දෙකක් ජැමෙයිකාවේ ඇත . සතිඅන්ත පුවත්පත් පහක් පමණ ඇත. මේ හැර වාර ස`ගරා කිහිපයක් ද පළවේ. ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දෙකකි. ඉන් එකක් මගින් රූපවාහිනී සේවයක් ද පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර තැපැල් සේවයක් ද ඇත. විදුලි සංදේශ කටයුතු මගින් විදේශ රටවල් සමග ද සම්බන්ධතා පවත්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : යුරෝපීයයන්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි අරවක් (Arawak) නම් රතු ඉන්දියානුවන්ගේ වාසභූමිය වූයේ ය. නව ලෝකය ගවේෂණයට ගිය සිය දෙවන චාරිකාවේ දී ජැමෙයිකාව සොයා ගත් (1494) ක‍්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස් එය සැන්තියාගෝ යයි නම් කෙළේ ය. ජැමෙයිකාව යන නාමය අරවක් ඉන්දියානුවන් විසින් වහරන ලද සේමෙකා (Xaymec = වනය හා ජලය සහිත දේශය) යන්න අනුව බි‍්‍රතාන්‍යයන් යොදා ගත් නාමය ය. එහි රත්රන් නොමැතිවීම නිසා ස්පාඤ්ඤ රජය ජැමෙයිකාව ගැන සැලකිලිමත් නොවූයෙන් එය කොලම්බස් පවුල සතු ව පැවතිණ. කොලම්බස්ගේ පුත‍්‍රයාගෙන් ලබාගන්නා ලද බලපත‍්‍රයක් යටතේ ප‍්‍රදේශය නතුකරගෙන 1509 දී ජනාවාස පිහිටුවන ලද්දේ හුවාන් දෙ එස්ක්විල් (Juan de Esquivel) විසිනි.<br /> <br /> 1509 සිට 1655 දක්වා මෙපෙදෙස ස්පාඤ්ඤයන්ට නතු ව තිබිණි. දේශීය ආරාවාක් ඉන්දියානුවන් වනසා දැමූ ස්පාඤ්ඤයෝ ශ‍්‍රමිකයන් සේ අපි‍්‍රකානු වහලූන් රටට ගෙන ආහ. ස්පාඤ්ඤය සතු ව පැවති බටහිර ඉන්දීය දූපත්වලට පහර දුන් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් 1655 දී ජැමෙයිකාව අල්ලා ගන්නා ලදි. 1660 වන විට සියලූ ම ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෝ රටින් පිටමං කරන ලදහ. කඳුකරයට පලා ගිය වහල්ලූ පසුකලක දී මැරූන්ස් (Maroons) නමින් හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන් සතු ඉඩම්වල අයිතියත් නිදහසත් සහතික කළ 1739 ගිවිසුම ඇති කරගන්නා තෙක් මැරූන්වරු බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට විරුද්ධ ව ගරිල්ලා සටන් කළහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ආධාර හා අනුබල ලැබුණේ ස්පාඤ්ඤයෙනි.<br /> <br /> 1661 දක්වා ජැමෙයිකාවේ පැවතියේ හමුදා පාලනයකි. ඉනික්බිති පාලනය භාර ව කැප්ටන් ජනරාල් හා ආණ්ඩුකාර තනතුර හෙබවූවෙක් හා විධායක කවුන්සලයක් ද පත් කරන ලදහ. මෙසමයේ දූපත මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවතිණි. 1670 මැඞ්රිඞ් ගිවිසුමෙන් දිවයිනට බි‍්‍රතාන්‍ය අයිතිය නීත්‍යනුකූලව පිළිගනු ලැබීමෙන් පසුව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ කටයුතු මැඬලන ලදි. අනතුරුව ජැමෙයිකාව ඉංග‍්‍රිසීන්ගේ වහල් වෙළෙඳ කටයුතුවල මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, උක්, ඉන්ඩිගෝ, කොකෝ වගාව හා ඒවා නිෂ්පාදනය දියුණු කෙරිණ. 18 වන ශතවර්ෂය වන විට ජැමෙයිකාව සීනි නිෂ්පාදනය අතින් වැදගත් යටත් විජිතයක් වීම එහි ප‍්‍රතිඵලයකි. ජැමෙයිකාව අත්කර ගැනීමට යළි ප‍්‍රංස හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් දැරූ ප‍්‍රයත්න ව්‍යර්ථ වුණි.ෙ<br /> <br /> 1807 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වහල් වෙළෙඳාම තහනම් කිරීමත් 1883 දී වහලූන්ට පූර්ණ විමුක්තිය සැලසීමත් ජැමෙයිකාවේ වගා කටයුතුවල යෙදුණ වැවිලිකරුවන්ගේ සෞභාග්‍යයට හා සුරක්ෂිතතාවට පහරක් විය. විමුක්තිය ලද වහලූන්ගෙන් සමහරු කඳුකරයට ගොස් ගොවිතැනින් යැපුණාහ. මෙනයින් ශ‍්‍රමිකයින් පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් මතුවිණ. යටත් විජිත නිෂ්පාදනවලට තිබූ තීරුබදු ආරක්ෂණය ද 1846 දී ඉවත් කෙරුණි. මේ හේතු නිසා ඉඩම් හිමි පන්තිය නියෝජනය වූ පාලක මණ්ඩලයේ නොසන්සුන්තා ඇතිවිය. සේවා වියුක්ති ප‍්‍රශ්න, බදුබර, අධිකරණ ක‍්‍රමයේ අක‍්‍රමිකතා, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ නියඟ වැනි ස්වාභාවික උවදුරු අසහනය තීව‍්‍ර කෙළේ ය. 1865 දී මෙරැන්ට් බොක්කේ ඇති වූ කැරැුල්ලක දී මහේස්ත‍්‍රාත්වරයෙක් හා සුදු ජාතිකයෝ 18 දෙනෙක් මරා දමන ලදහ. මාර්ෂල් නීති ක‍්‍රියාත්මක කරමින් අරගල මැඬලූව ද අප‍්‍රසාදයට ලක් වූ ආණ්ඩුකාරවරයා යළි බි‍්‍රතාන්‍යයට කැඳවන ලදි. 1866 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් ජැමෙයිකාව කිරීට විජිතයක් බවට පත්වූ අතර විධායක හා ව්‍යවස්ථාදායක බලතල මෙහෙයවූ නව ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලන, අධිකරණ හා පොදු ජන සේවා කටයුතු ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලදි.<br /> <br /> ලෝක සංග‍්‍රාමවල දී ජැමෙයිකන් ජාතිකයෝ බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාවල සේවය කළහ. යුද්ධ ජැමෙයිකාවට එතරම් බලනොපෑව ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවූ යටත් විජිත සංවර්ධන හා සුභසාධන පනතින් හා අන්‍ය මාර්ගවලින් ලද ආධාර ජැමෙයිකාවේ සංවර්ධන කටයුතුවලට ඉවහල් වුණි.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට නියෝජිත ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් ලබාදීමේ පියවර ගන්නා ලද්දේ 1884 සිට ය. ඒ තෝරා ගත් සාමාජිකයන් 9ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත් කිරීමෙනි. 1944 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද්විමණ්ඩල (Bicameral) ව්‍යවස්ථාදායකයක් ඇතිකිරීම, ස්වදේශීය ඇමතිවරුන් පත් කිරීම හා සර්වජන වැඩිහිටි ඡුන්ද බලය ක‍්‍රියාත්මක විය. නිලධරයන් හා ඇමතිවරුන් ඇතුළත් විධායක කවුන්සලයේ නායකත්වය ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයායි. තෝරාගත් ඇමතිවරුනට 1957 දී දෙපාර්තමේන්තු සම්බන්ධ වගකීම් පවරන ලදි. නිළලත් සාමාජිකයන් 1957 දී විධායක කවුන්සලයෙන් ඉවත් කරන ලද්දෙන් එය අගමැතිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් කැබිනට් මඬුල්ලක් බවට පත්විණි.<br /> 1958 දී ජැමෙයිකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ කැරිබියන් දූපත්වල එකමුතුවක් වූ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සන්ධීය රාජ්‍යයට ඇතුළත් වුව ද 1962 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ කම්කරු පක්ෂය විසින් මෙම සන්ධීය රාජ්‍යයෙන් ඉවත් ව ස්වාධීන ජැමෙයිකා රාජ්‍යය පිහිටුවා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> 1959 පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලද ජැමෙයිකාව 1962 අගෝස්තු 6 දින පූර්ණ ස්වාධීනත්වය ලද්දේ ය. නිදහස ලද පසුව පැවැත්වූ පළමුවන මැතිවරණයෙන් (1967) ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ කම්කරු පක්ෂයයි.<br /> <br /> පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු වූ ජැමෙයිකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හා ඒ ආශ‍්‍රිත ආයතන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද සාමාජිකත්වය දරයි.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Jameica)&diff=1194 2017-09-21T06:20:03Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් තුන්වන තැන ගන්නා මෙම දූපත හයිටියෙන් (Haiti) බටහිරටත් කියුබාවෙන් දකුණටත් නිකුරගුවාවේ ග‍්‍රාසියාස් තුඩුවෙන් ඊසාන දිගටත් වන ලෙස පිහිටියකි. යුරෝපය, උතුරු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකා සම්බන්ධ කරමින් පැනමා ඇළ ඔස්සේ දිවෙන ප‍්‍රධාන මුහුදු මාර්ගය ජැමෙයිකාව ආශ‍්‍රිතව වැටී ඇත. දූපතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.සැ. 4,244කි (ව.කිමී. 10,991). දිගින් මයිල 146ක් පමණ වන ජැමෙයිකාවේ පළල මයිල 22 සිට 51 දක්වා වෙනස්වේ.<br /> <br /> [[File:ජැමෙයිකාව_1.png, ජැමෙයිකාව_2|center|200px]]<br /> <br /> '''භූ විෂමතා''' : වෙරළ තීරයේ පිහිටි තැනිතලා, රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් කඳුවැටි හා හුනුගල් සානු ප‍්‍රධාන භූ ලක්ෂණ වේ. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ මී. 305ට වඩා උස් බිම් ය. ප‍්‍රධාන ක`දුවැටිය නැගෙනහිර දී බ්ලූ මවුන්ටන්ස් නමින් වැඩි ම උන්නතාංශයට නැඟ (මී.2,256) අනතුරුව බටහිරට බෑවුම් වේ. දිවයිනේ දකුණු දෙසින් තැනිතලා ද මධ්‍යම හා බටහිර ප‍්‍රදේශවල හුනුගල් කඳු හා සානු ද පිහිටා ඇත. හුනුගල් ප‍්‍රදේශ සමහරක වැටි හා ගුහා සෑදී ඇත. මෙහි භූචලන ඇති වේ.<br /> ජලවහනය හා පස : ප‍්‍රධාන හා කුඩා ගංගා 120ක් පමණ ජැමෙයිකාවේ ඇත. ඒවායේ අතු ගංගා බහුල ය. කඳුවලින් පහළට ශීඝ‍්‍රයෙන් ගලා යාමත් ගංවතුර කාලයේ දැඩි ජල ප‍්‍රවාහ බවට හැරීමත් නිසා ඒවායේ යාත‍්‍රා කිරීම අපහසු ය. විශාල ගංගා සමහරක මුව දොරවල පුළුල් දියළු තැනි සහිත ඩෙල්ටා නිර්මාණය වී ඇත.<br /> <br /> භූතලයෙන් අඩකටත් වඩා කොටසක ඇත්තේ සුදු පැහැති හුනුගල් ය. ඊට යටින් පිළිවෙළින් කහ පැහැති හුනුගල් ද විපරීත හා ආග්නේය පාෂාණ ද ඇත. උස් බිම් වැසී ඇත්තේ ආවරණය නොවූ පාෂාණ හා එතරම් ගැඹුරට නොපිහිටි පස්වලින් නිසා එබිම් පහසුවෙන් ඛාදනයට භාජනය වේ. වෙරළබඩ දියළු තැනිවල වැඩිකොට ඇත්තේ ගැඹුරු ලොම් පස හා මැටි ය. නිම්න පතුල් වැසී ඇත්තේ ශේෂ මැටිවලිනි.<br /> <br /> '''දේශගුණය''' : ජැමෙයිකාවේ පවතින්නේ නිවර්තනීය දේශගුණයකි. කඳුවැටිවල පිහිටීමේ බලපෑම අනුව ප‍්‍රදේශ අතර වෙනස්කම් ඇති වුව ද ඍතු අනුව උෂ්ණත්වයේ වෙනස සුළු ය. ඊසාන දිග වෙළෙඳ සුළංවල බලපෑම අවුරුද්ද පුරා ම පවතී. ශීත සමය දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා ය. උතුරු ඇමෙරිකා තැනිවල පුළුල් ද්‍රෝණි හරහා හමන ශීත සුළෙ‍ඟේ බලපෑම මෙසමයේ දැකිය හැක. උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ දී ෆැ. 900 (සෙ. 320) සිට කඳු මුදුන්වල 400 (40) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාව අධික ව ලැබෙන්නේ මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ය. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 1,995කි. කඳුවල පිහිටීම නිසා වෙළෙඳ සුළං මගින් උතුරු ප‍්‍රදේශවල වැඩි වර්ෂාපතනයකුත් දකුණු හා නිරිතදිග තැනිතලාවල සැවානා ප‍්‍රදේශවලට වර්ෂා ඌනතාවකුත් ඇතිවේ.<br /> <br /> '''වෘක්ෂලතා හා සත්ත්ව ජීවිතය''' : අතීතයේ මෙරටේ වනාන්තර බහුල ව තිබූ බව පැවසේ. ඉනික්බිති මෙරටට පැමිණි යුරෝපීය ජාතිකයෝ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා වගා කටයුතු සදහා පහත්බිම් හා කඳු බෑවුම් එළි කළහ. දැනට මෙහි භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් වනාන්තර ඇත්තේ 10%ක පමණි. වත්මනෙහි රජය විසින් කැලෑ සංරක්ෂණය හා යළි රෝපණය අරඹා ඇත. දකුණු වෙරළ ප‍්‍රදේශයේ අර්ධ කාන්තාර කලාපයට අයත් වෘක්ෂලතා ද වෙරළබඩ කඩොලාන ද දේශිය තල් (Plam) වර්ග කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇති බව පැවසේ.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට විශේෂ වූ සිවුපා සතුන් ඇත්තේ සුළු සංඛ්‍යාවකි. කෘන්තක (Rodent) පවුලට අයත් කෝනියන් දැන් දුලබ ය. මුගටියන් හා වවුලන් එහි බහුල ය. කිඹුලන්, කැස්බෑවන්, උග‍්‍ර විෂ රහිත නයි වර්ග කිහිපයක් හා කටුස්සන් ජැමෙයිකාවේ ඇත. මිරිදිය මසුන් අතර ප‍්‍රධාන වන කඳුකර ගල්මාළු වර්ගයකි. පොකිරිස්සන් වර්ග කිහිපයක් ද ඇත. බටහිර ඉන්දීය දූපත් හා ඇමෙරිකාවේ දැකිය හැකි කුරුල්ලන්ට අමතරව නොයෙක් ඍතුවල දී ජැමෙයිකාවට සංක‍්‍රමණය වන කුරුල්ලන් ද ඇතුළු ව කුරුලූ වර්ග 200ක් පමණ මෙහි දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> '''ජනගහනය හා ජනාවාසය''' : මෙහි විසූ දේශීය ඉන්දියානුවන් සමූල ඝාතනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතික ජනපදවාසීහු ද පසුකලෙක දී නැති වී ගියහ. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයක් විසින් සිය වතුවල වැඩට ගෙන ආ අප‍්‍රිකානු ජාතික වහලූන්ගේ සංඛ්‍යාව කෙමෙන් වැඩි වුණි. අද ජන සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය අප‍්‍රිකානු සම්භවයක් ඇත්තෝ හා අප‍්‍රිකා, යුරෝපා ජාතීන්ගේ සම්මිශ‍්‍රණයෙන් පැවතෙන්නෝ වෙත්. මේ හැර චීන, සිරියන්, ඉන්දියන්, පෘතුගාල හා ජර්මන් වැනි විජාතික මූලජනනයෙන් පැවතෙන්නෝ සුළුතරයක් ද වෙති. මෙරටේ ජනගහනය 2012 දී 2,889,187කි. නාගරීකරණයට නතු ව තිබෙනුයේත් ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ වැවිලි වගා කරනු ලබන්නේත් වෙරළබඩ තැනිතලාවල ය. අගනුවර වූ කිංස්ටන් පිහිටියේ ගිනිකොන දිග වෙරළබඩ ය. එය රටේ වෙළෙඳ, පරිපාලන, ගමනාගමන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වේ. උතුරු වෙරළේ ද වැදගත් නගර කිහිපයක් පිහිටියේ ය. ස්වාභාවික දර්ශනීයත්වය නිසා ඒවා සංචාරක නිකේතන ලෙස ජනප‍්‍රිය වී ඇත.<br /> <br /> වත්මන් ගැමි ජනාවාසවල පදනම වී ඇත්තේ අතීතයේ කඳුකරයේ විසූ ජැමෙයිකන් වහලූන් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද ගම් ය.<br /> <br /> විදේශවලට සංක‍්‍රමණය වීම සීමා කරනු වස් 1967 දී දැඩි සංක‍්‍රමණ නීති පනවා ඇත ද දැනුදු ජැමෙයිකන් පුරවැසියෝ ඇමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා කැනඩාව යන රටවලට සංක‍්‍රමණය කරත්.<br /> <br /> '''ආර්ථික කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ ශ‍්‍රම හමුදාවෙන් 36%ක් පමණ නියැළී සිටිනුයේ, ආර්ථිකයේ පදනම වූ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ය. ස්ථාවර වගා යටතේ ඇති භූමි ප‍්‍රමාණය 22%කි. ප‍්‍රධාන වැවිලි භෝග වනාහි උක් හා කෙසෙල් ය. ඉඟුරු, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු, කෝපි හා කොකෝවා අනිකුත් වැදගත් භෝග වේ. අර්තාපල්, බතල, මඤ්ඤොක්කා හා පොල් වගා කෙරේ. අවට මුහුදින් මාළු ද වනාන්තරවලින් දැව ද ලබා ගැනේ. ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සහ අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා සත්තු ඇති කරනු ලැබෙත්.<br /> <br /> ඛනිජ සම්පත් අතර වැදගත් වන්නේ බෝක්සයිට්, ජිප්සම්, සිලිකා, පි`ගන් මැටි, හුනුගල් හා කිරිගරුඬයි. බෝක්සයිට් නිෂ්පාදනයෙන් මුල්තැන ගන්නේ ජැමෙයිකාවයි.<br /> <br /> බෝක්සයිට් එහි අතුරු නිෂ්පාදනයක් වූ ඇලූමිනා (Alumina) ජිප්සම්, සීනි හා මේ මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වර්ග, කෝපි, කොකෝවා හා ඉඟුරු නිර්යාත කෙරේ. ආයාත අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය, බීම වර්ග, දුම්කොළ, යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, විදුලි උපකරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය, රථවාහන, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් උපකරණ, රෙදිපිළි, ඉන්ධන, තෙල්, පෝර ආදියයි. ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය සහ කැනඩාව ජැමෙයිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ සහකරුවෝ වෙති. යුරෝපා ආර්ථික ප‍්‍රජාව සමග ද වෙළෙඳ සබඳතා පවතී.<br /> <br /> නිෂ්පාදනය හා රැකියා සැපයීම අරමුණු කරගත් කර්මාන්ත අතර වැදගත් වන්නේ ආහාර පිරිසැකසුම, ලෝහ නිස්සාරණය, සීනි, රම් හා මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, රෙදිපිළි නිපැයුම, රසායනික ද්‍රව්‍ය, බොරතෙල්, සිමෙන්ති හා මැටි ආශ‍්‍රිත නිෂ්පාදන මෙන් ම සිගරැට් හා පොහොර නිෂ්පාදනයයි. ජැමෙයිකා කාර්මික සංවර්ධන සංස්ථාව මගින් මේ කටයුතුවල දී රජයේ අනුබලය හා පහසුකම් ලබාදෙනු ලැබේ.<br /> <br /> ආර්ථික කටයුතුවල දී පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ද වැදගත් වේ. ආහාර කර්මාන්ත, කාර්මික නිෂ්පාදන හා සංචාරක කටයුතුවල දී විදේශීය ආයෝජන යෙදවේ. මුදල් ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික කටයුතු හසුරුවන රජය, ආර්ථික හා සමාජ සුබසාධන සඳහා ඉන් ලද හැකි උපරිම වාසි ලබා ගනී.<br /> <br /> නිෂ්පාදන හා අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිබලය බෙදා හැරීමට රජයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශය ද සතු විදුලිය බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන ඇත.<br /> <br /> '''මුදල් කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ භාවිත වන මුදල් ඒකකය ජැමෙයිකන් ඩොලරයයි. 1960 දී පිහිටුවන ලද ජැමෙයිකන් මහ බැංකුව මුදල් කටයුතු භාර ව සිටී. විදේශිකයින් සතු වෙළෙඳ බැංකු හැරුණ විට ජීවිත රක්ෂණ හා වෙනත් සමිති සමාගම් මගින් ද මුදල් තැන්පත් කිරීම් සිදු කළ හැකි අතර ණය පහසුකම් ද සපයනු ලැබේ. කර්මාන්ත, නිවාස ඉදිකිරීම් හා සංචාරක කටයුතු ස`දහා ‘සංවර්ධන මුදල් සංස්ථාව’ මගින් ණය සැපයේ. වෙළෙඳ ව්‍යාපාර සඳහා ණය දෙන මණ්ඩලයක් ද ඇත.<br /> <br /> අයබදු, තීරුබදු හා සුරාබදු රජයේ ප‍්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වේ. විදෙස්වලින් සංවර්ධන ණය ආධාර ද ලබා ගනී.<br /> <br /> '''පරිපාලන කටයුතු''' : ජැමෙයිකාව ව්‍යවස්ථානුකූල පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් පවත්නා රටකි. ස්වාධීනත්වය ලද පසුව බි‍්‍රතාන්‍ය භූපතියා නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ජැමෙයිකාව එරටේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාලනය වේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා පත් කරනු ලබන්නේ බි‍්‍රතාන්‍යයේ රජු විසිනි. අගමැතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මැතිවරණයකින් ජයග‍්‍රහණය කරන පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරිනි. <br /> <br /> සාමාජිකයන් 45-60 දක්වා ගණනකින් සමන්විත වන ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්ද බලයෙන් තේරී පත්වන්නකි. එහි සාමාජිකයන් අතරින් කථානායක හා උපකථානායක තෝරාගනු ලැබෙති. සෙනෙට් මඬුල්ලේ සාමාජිකයන් 21කි. ඔවුහු පත්කෙරෙනුවෝ අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විසිනි. 13 දෙනෙක් අගමැතිවරයාගේත් 8 දෙනෙක් විරුද්ධ පක්ෂ නායකයාගේත් උපදෙස් අනුව පත් කරනු ලැබෙත්. සෙනෙට් සභිකයන් විසින් ඇමති හා පාර්ලිමේන්තු ලේකම් තනතුරු නොඋසුලන දෙදෙනෙක් සභාපතිවරයා හා උපසභාපතිවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබෙත්. ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ මුල් තැන ගන්නා කැබිනට් මණ්ඩලය අගමැතිවරයා හා ඇමතිවරුන් 11 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. එහි සෙනෙට් සභිකයෝ දෙතුන් දෙනෙක් ද වෙති.<br /> <br /> ක්ෂමාව දීම පිළිබඳ පරමාධිකාරය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම හා රාජ්‍ය නිලධරයන්ගේ විනය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයාට උපදෙස් දීම ප‍්‍රිවි කවුන්සිලය සතු කාර්යයකි.<br /> <br /> මුළු රට වසම් (Praishes) 14කට බෙදා ඇත. කිංස්ටන් හා සාන්ත ඇන්ඞ්රූ යන වසම් දෙක ඒකාබද්ධ කර ඇත. ප‍්‍රදේශීය කටයුතු භාර ව ඇති කවුන්සිලවල සාමාජිකයන් තේරී පත්වන්නේ සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්දයෙනි. මහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ ද නිල බලයෙන් එම කවුන්සලවල සාමාජිකයෝ වෙති. වසම් අගනුවරවල වෙසෙන නගරාධිපතිවරු සිය වසමේ කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය දරන්නෝ ය.<br /> <br /> සෑම පස් වසරකට ම වරක් ජැමෙයිකාවේ මැතිවරණ පැවැත්වේ. එහි ඇති ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක ජැමෙයිකන් කම්කරු පක්ෂය හා මහජන ජාතික පක්ෂයයි.<br /> <br /> '''ජැමෙයිකාවේ නිල බස''' ඉංග‍්‍රීසියයි. විවිධ භාෂාවල සම්මිශ‍්‍රණයෙන් සැදුම් ලද භාෂාවක් වූ ක‍්‍රිඕල් (Creole) බස (බ.) පොදු ජනතාවගේ කථා ව්‍යවහාරය ය. <br /> <br /> '''අධිකරණය''' : සුප‍්‍රිම් උසාවිය, ඇපැල් උසාවිය, රෙසිදන්ත මහේස්ත‍්‍රාත්, සුළුසැසි, කොර්නෙල් හා බල අපරාධ උසාවිය යන ආයතනයන්ගෙන් අධිකරණය සමන්විත වේ. ගමනාගමන කටයුතු සම්බන්ධ උසාවියක් ද ඇත. නීති හා අධිකරණ ක‍්‍රමය ඉංග‍්‍රීසි නීතිය මත පදනම් වී ඇත. රජයේ ප‍්‍රධාන නීති උපදේශකවරයා ඇටර්නි ජනරාල් ය. මහජන පැමිණිලි සම්බන්ධ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ද සිටී.<br /> <br /> '''ගමනාගමන කටයුතු''' : දිවයිනේ වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශ ඔස්සේ ප‍්‍රධාන මහාමාර්ග ඉදිවී ඇත. කඳුකරයේ ප‍්‍රධාන ස්ථාන තුනක දී උතුරේ සිට දකුණට මහාමාර්ග වැටී ඇත. කිමී. 21,000ක් ඉක්මවන මාර්ගයත් මෙරට සතු ව ඇත. පොදු ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා බස් සේවාවට අමතරව කුලී රථ හා මෝටර් රථ සේවාව ද ඇත. මාර්ග පද්ධතියක් ද ඊට අමතරව කිමී. 272ක දුම්රිය මාර්ග පද්ධතියක් ද මෙහි වේ.<br /> <br /> ප‍්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය වැටී ඇත්තේ කිංස්ටන් සිට මොන්ටිගෝ බොක්ක දක්වා ය. අතරමග වැදගත් නගරවලට අතුරු මාර්ග ඉදිවී ඇත.<br /> තව ද ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ තුනක් මගින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සැලසේ. ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ගුවන් සේවයක් ද ඇත. රාජ්‍ය ගුවන් සේවාව එයාර් ජැමෙයිකා (Air Jamaica) නම් වේ.<br /> <br /> කිංස්ටන්, මොන්ටිගෝ බොක්ක හා පෝට් ඇන්තොනියෝහි ප‍්‍රධාන වරායන් පිහිටා ඇත. බඩු හා මගී ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධ ව ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය හා කැනඩාව සමග පවත්නා ක‍්‍රමික නැව් සේවාවට අමතරව යුරෝපයට, දකුණු ඇමෙරිකාවට, කැරිබියන් ප‍්‍රදේශයට, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට හා නවසීලන්තයට යාත‍්‍රා ගමන් කෙරේ.<br /> <br /> '''අධ්‍යාපනය''' : ප‍්‍රාථමික, ද්විතීයික, වෘත්තීය හා උසස් වශයෙන් සැදි අධ්‍යාපන සැකැස්මක් එරටේ පවතී. රජයට අයත් රජයේ ආධාර ලබන හා පෞද්ගලික පාසැල් මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සලසා ඇත. කෘෂිකර්ම, කලා හා ශිල්පීය විෂයයන් පිළිබඳ පාසැල් හා විශ්වවිද්‍යාල ද මෙහි ඇත. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන කාර්මික ආයතන හා ගුරු විදුහල් ද රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙහි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්වවිද්‍යාලයේ මෝනා මණ්ඩපය (University of West Indies Mona) ද ඇතුළුව විශ්වවිද්‍යාල පහක් ඇත. <br /> <br /> '''සෞඛ්‍යය''' : විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ආරෝග්‍ය ශාලාව ඇතුළු රජයේ රෝහල්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හා ඩිස්පැන්සරි මගින් ජනතාවට සෞඛ්‍ය සේවා සැලසේ. බෝවන රෝග මර්ධනය හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම ද මෙම සේවාවට ඇතුළත් ය. පෞද්ගලික ආරෝග්‍යශාලා කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇත.<br /> <br /> '''සුභසාධන කටයුතු''' : යෞවන හා ප‍්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය යටතේ සමාජ සුභසාධන කොමිසම හා විවිධ ස්වේච්ඡුා කණ්ඩායම් විසින් සමාජ සේවා සලසනු ලැබේ. රජය විසින් ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලබන අනිවාර්ය ජාතික රක්ෂණ ක‍්‍රමයට අවු. 18 සිට විශ‍්‍රාම යන තෙක් වයසේ සේවා නියුක්ත වූවන් අයත් වේ. නගර හා ගම්වල ඉදිකෙරෙන නිවාස යෝජනා ක‍්‍රමවල දී වැඩි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ අඩු ආදායම් ලබන්නන් කෙරෙහි ය.<br /> <br /> විවිධ වාර්ගික හා සංස්කෘතික කොටස් අතර සාමකාමී සහජීවනය සමාජ සැකැස්මේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මිශ‍්‍ර විවාහ බහුල ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවේ කලා කටයුතුවල දියුණුවක් 1930 ගණන්වල දී ඇරඹිණි. ජැමෙයිකන් ලේඛකයින්ගේ හා චිත‍්‍ර ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණ විදේශවල ද ජනප‍්‍රිය වී ඇත. ‘ජැමෙයිකන් ආයතනය’ හැරුණු විට ජැමෙයිකන් පුස්තකාල සේවය, විශ්වවිද්‍යාල හා කලා සංගම් මගින් ද මෙම කලා කටයුතුවලට අනුබල ලැබේ. කලා විද්‍යාලයක් ද මෙහි ඇත. 1962 පිහිටුවන ලද ජාතික නැටුම් හා නෘත්‍ය කණ්ඩායම විදේශයන්හි ද පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ හැර තවත් නෘත්‍ය හා සංගීත කණ්ඩායම් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීත, කථා හා නැටුම් නගා සිටුවීමටත් කටයුතු කරනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ආගම''' : ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජැමෙයිකාවේ නිල ආගමික නිදහස තහවුරු කර ඇත. නිල ආගමක් නැති නමුදු බහුතරය එංගලන්ත සභා පල්ලියට අයත් කිතුනුවෝ වෙති. ඒ හැර රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආදි නිකායවලට අයත් කිතුනුවෝ ද යුදෙව්, හින්දු, මුස්ලිම් හා ඉතියෝපියානු පල්ලියට අයත් බැතිමත්තු ද සිටිති. ගූඪ විද්‍යාත්මක ලබ්ධීන්හි එල්බ ගත්තෝ ද ජැමෙයිකාවේ සිටිති.<br /> <br /> '''හමුදා කටයුතු''' : යුද, ගුවන්, පොලිස් හා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාවලින් හමුදාව සමන්විත වේ.<br /> <br /> '''ප‍්‍රචාරක සේවා''' : එදිනෙදා පළවෙන පුවත්පත් දෙකක් ජැමෙයිකාවේ ඇත . සතිඅන්ත පුවත්පත් පහක් පමණ ඇත. මේ හැර වාර ස`ගරා කිහිපයක් ද පළවේ. ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දෙකකි. ඉන් එකක් මගින් රූපවාහිනී සේවයක් ද පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර තැපැල් සේවයක් ද ඇත. විදුලි සංදේශ කටයුතු මගින් විදේශ රටවල් සමග ද සම්බන්ධතා පවත්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : යුරෝපීයයන්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි අරවක් (Arawak) නම් රතු ඉන්දියානුවන්ගේ වාසභූමිය වූයේ ය. නව ලෝකය ගවේෂණයට ගිය සිය දෙවන චාරිකාවේ දී ජැමෙයිකාව සොයා ගත් (1494) ක‍්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස් එය සැන්තියාගෝ යයි නම් කෙළේ ය. ජැමෙයිකාව යන නාමය අරවක් ඉන්දියානුවන් විසින් වහරන ලද සේමෙකා (Xaymec = වනය හා ජලය සහිත දේශය) යන්න අනුව බි‍්‍රතාන්‍යයන් යොදා ගත් නාමය ය. එහි රත්රන් නොමැතිවීම නිසා ස්පාඤ්ඤ රජය ජැමෙයිකාව ගැන සැලකිලිමත් නොවූයෙන් එය කොලම්බස් පවුල සතු ව පැවතිණ. කොලම්බස්ගේ පුත‍්‍රයාගෙන් ලබාගන්නා ලද බලපත‍්‍රයක් යටතේ ප‍්‍රදේශය නතුකරගෙන 1509 දී ජනාවාස පිහිටුවන ලද්දේ හුවාන් දෙ එස්ක්විල් (Juan de Esquivel) විසිනි.<br /> <br /> 1509 සිට 1655 දක්වා මෙපෙදෙස ස්පාඤ්ඤයන්ට නතු ව තිබිණි. දේශීය ආරාවාක් ඉන්දියානුවන් වනසා දැමූ ස්පාඤ්ඤයෝ ශ‍්‍රමිකයන් සේ අපි‍්‍රකානු වහලූන් රටට ගෙන ආහ. ස්පාඤ්ඤය සතු ව පැවති බටහිර ඉන්දීය දූපත්වලට පහර දුන් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් 1655 දී ජැමෙයිකාව අල්ලා ගන්නා ලදි. 1660 වන විට සියලූ ම ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෝ රටින් පිටමං කරන ලදහ. කඳුකරයට පලා ගිය වහල්ලූ පසුකලක දී මැරූන්ස් (Maroons) නමින් හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන් සතු ඉඩම්වල අයිතියත් නිදහසත් සහතික කළ 1739 ගිවිසුම ඇති කරගන්නා තෙක් මැරූන්වරු බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට විරුද්ධ ව ගරිල්ලා සටන් කළහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ආධාර හා අනුබල ලැබුණේ ස්පාඤ්ඤයෙනි.<br /> <br /> 1661 දක්වා ජැමෙයිකාවේ පැවතියේ හමුදා පාලනයකි. ඉනික්බිති පාලනය භාර ව කැප්ටන් ජනරාල් හා ආණ්ඩුකාර තනතුර හෙබවූවෙක් හා විධායක කවුන්සලයක් ද පත් කරන ලදහ. මෙසමයේ දූපත මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවතිණි. 1670 මැඞ්රිඞ් ගිවිසුමෙන් දිවයිනට බි‍්‍රතාන්‍ය අයිතිය නීත්‍යනුකූලව පිළිගනු ලැබීමෙන් පසුව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ කටයුතු මැඬලන ලදි. අනතුරුව ජැමෙයිකාව ඉංග‍්‍රිසීන්ගේ වහල් වෙළෙඳ කටයුතුවල මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, උක්, ඉන්ඩිගෝ, කොකෝ වගාව හා ඒවා නිෂ්පාදනය දියුණු කෙරිණ. 18 වන ශතවර්ෂය වන විට ජැමෙයිකාව සීනි නිෂ්පාදනය අතින් වැදගත් යටත් විජිතයක් වීම එහි ප‍්‍රතිඵලයකි. ජැමෙයිකාව අත්කර ගැනීමට යළි ප‍්‍රංස හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් දැරූ ප‍්‍රයත්න ව්‍යර්ථ වුණි.ෙ<br /> <br /> 1807 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වහල් වෙළෙඳාම තහනම් කිරීමත් 1883 දී වහලූන්ට පූර්ණ විමුක්තිය සැලසීමත් ජැමෙයිකාවේ වගා කටයුතුවල යෙදුණ වැවිලිකරුවන්ගේ සෞභාග්‍යයට හා සුරක්ෂිතතාවට පහරක් විය. විමුක්තිය ලද වහලූන්ගෙන් සමහරු කඳුකරයට ගොස් ගොවිතැනින් යැපුණාහ. මෙනයින් ශ‍්‍රමිකයින් පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් මතුවිණ. යටත් විජිත නිෂ්පාදනවලට තිබූ තීරුබදු ආරක්ෂණය ද 1846 දී ඉවත් කෙරුණි. මේ හේතු නිසා ඉඩම් හිමි පන්තිය නියෝජනය වූ පාලක මණ්ඩලයේ නොසන්සුන්තා ඇතිවිය. සේවා වියුක්ති ප‍්‍රශ්න, බදුබර, අධිකරණ ක‍්‍රමයේ අක‍්‍රමිකතා, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ නියඟ වැනි ස්වාභාවික උවදුරු අසහනය තීව‍්‍ර කෙළේ ය. 1865 දී මෙරැන්ට් බොක්කේ ඇති වූ කැරැුල්ලක දී මහේස්ත‍්‍රාත්වරයෙක් හා සුදු ජාතිකයෝ 18 දෙනෙක් මරා දමන ලදහ. මාර්ෂල් නීති ක‍්‍රියාත්මක කරමින් අරගල මැඬලූව ද අප‍්‍රසාදයට ලක් වූ ආණ්ඩුකාරවරයා යළි බි‍්‍රතාන්‍යයට කැඳවන ලදි. 1866 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් ජැමෙයිකාව කිරීට විජිතයක් බවට පත්වූ අතර විධායක හා ව්‍යවස්ථාදායක බලතල මෙහෙයවූ නව ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලන, අධිකරණ හා පොදු ජන සේවා කටයුතු ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලදි.<br /> <br /> ලෝක සංග‍්‍රාමවල දී ජැමෙයිකන් ජාතිකයෝ බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාවල සේවය කළහ. යුද්ධ ජැමෙයිකාවට එතරම් බලනොපෑව ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවූ යටත් විජිත සංවර්ධන හා සුභසාධන පනතින් හා අන්‍ය මාර්ගවලින් ලද ආධාර ජැමෙයිකාවේ සංවර්ධන කටයුතුවලට ඉවහල් වුණි.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට නියෝජිත ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් ලබාදීමේ පියවර ගන්නා ලද්දේ 1884 සිට ය. ඒ තෝරා ගත් සාමාජිකයන් 9ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත් කිරීමෙනි. 1944 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද්විමණ්ඩල (Bicameral) ව්‍යවස්ථාදායකයක් ඇතිකිරීම, ස්වදේශීය ඇමතිවරුන් පත් කිරීම හා සර්වජන වැඩිහිටි ඡුන්ද බලය ක‍්‍රියාත්මක විය. නිලධරයන් හා ඇමතිවරුන් ඇතුළත් විධායක කවුන්සලයේ නායකත්වය ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයායි. තෝරාගත් ඇමතිවරුනට 1957 දී දෙපාර්තමේන්තු සම්බන්ධ වගකීම් පවරන ලදි. නිළලත් සාමාජිකයන් 1957 දී විධායක කවුන්සලයෙන් ඉවත් කරන ලද්දෙන් එය අගමැතිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් කැබිනට් මඬුල්ලක් බවට පත්විණි.<br /> 1958 දී ජැමෙයිකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ කැරිබියන් දූපත්වල එකමුතුවක් වූ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සන්ධීය රාජ්‍යයට ඇතුළත් වුව ද 1962 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ කම්කරු පක්ෂය විසින් මෙම සන්ධීය රාජ්‍යයෙන් ඉවත් ව ස්වාධීන ජැමෙයිකා රාජ්‍යය පිහිටුවා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> 1959 පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලද ජැමෙයිකාව 1962 අගෝස්තු 6 දින පූර්ණ ස්වාධීනත්වය ලද්දේ ය. නිදහස ලද පසුව පැවැත්වූ පළමුවන මැතිවරණයෙන් (1967) ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ කම්කරු පක්ෂයයි.<br /> <br /> පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු වූ ජැමෙයිකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හා ඒ ආශ‍්‍රිත ආයතන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද සාමාජිකත්වය දරයි.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Jameica)&diff=1193 2017-09-21T06:19:29Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් තුන්වන තැන ගන්නා මෙම දූපත හයිටියෙන් (Haiti) බටහිරටත් කියුබාවෙන් දකුණටත් නිකුරගුවාවේ ග‍්‍රාසියාස් තුඩුවෙන් ඊසාන දිගටත් වන ලෙස පිහිටියකි. යුරෝපය, උතුරු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකා සම්බන්ධ කරමින් පැනමා ඇළ ඔස්සේ දිවෙන ප‍්‍රධාන මුහුදු මාර්ගය ජැමෙයිකාව ආශ‍්‍රිතව වැටී ඇත. දූපතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.සැ. 4,244කි (ව.කිමී. 10,991). දිගින් මයිල 146ක් පමණ වන ජැමෙයිකාවේ පළල මයිල 22 සිට 51 දක්වා වෙනස්වේ.<br /> <br /> [[File:ජැමෙයිකාව_1.png|center|200px]] [[File:ජැමෙයිකාව_2.png|center|200px]]<br /> <br /> '''භූ විෂමතා''' : වෙරළ තීරයේ පිහිටි තැනිතලා, රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් කඳුවැටි හා හුනුගල් සානු ප‍්‍රධාන භූ ලක්ෂණ වේ. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ මී. 305ට වඩා උස් බිම් ය. ප‍්‍රධාන ක`දුවැටිය නැගෙනහිර දී බ්ලූ මවුන්ටන්ස් නමින් වැඩි ම උන්නතාංශයට නැඟ (මී.2,256) අනතුරුව බටහිරට බෑවුම් වේ. දිවයිනේ දකුණු දෙසින් තැනිතලා ද මධ්‍යම හා බටහිර ප‍්‍රදේශවල හුනුගල් කඳු හා සානු ද පිහිටා ඇත. හුනුගල් ප‍්‍රදේශ සමහරක වැටි හා ගුහා සෑදී ඇත. මෙහි භූචලන ඇති වේ.<br /> ජලවහනය හා පස : ප‍්‍රධාන හා කුඩා ගංගා 120ක් පමණ ජැමෙයිකාවේ ඇත. ඒවායේ අතු ගංගා බහුල ය. කඳුවලින් පහළට ශීඝ‍්‍රයෙන් ගලා යාමත් ගංවතුර කාලයේ දැඩි ජල ප‍්‍රවාහ බවට හැරීමත් නිසා ඒවායේ යාත‍්‍රා කිරීම අපහසු ය. විශාල ගංගා සමහරක මුව දොරවල පුළුල් දියළු තැනි සහිත ඩෙල්ටා නිර්මාණය වී ඇත.<br /> <br /> භූතලයෙන් අඩකටත් වඩා කොටසක ඇත්තේ සුදු පැහැති හුනුගල් ය. ඊට යටින් පිළිවෙළින් කහ පැහැති හුනුගල් ද විපරීත හා ආග්නේය පාෂාණ ද ඇත. උස් බිම් වැසී ඇත්තේ ආවරණය නොවූ පාෂාණ හා එතරම් ගැඹුරට නොපිහිටි පස්වලින් නිසා එබිම් පහසුවෙන් ඛාදනයට භාජනය වේ. වෙරළබඩ දියළු තැනිවල වැඩිකොට ඇත්තේ ගැඹුරු ලොම් පස හා මැටි ය. නිම්න පතුල් වැසී ඇත්තේ ශේෂ මැටිවලිනි.<br /> <br /> '''දේශගුණය''' : ජැමෙයිකාවේ පවතින්නේ නිවර්තනීය දේශගුණයකි. කඳුවැටිවල පිහිටීමේ බලපෑම අනුව ප‍්‍රදේශ අතර වෙනස්කම් ඇති වුව ද ඍතු අනුව උෂ්ණත්වයේ වෙනස සුළු ය. ඊසාන දිග වෙළෙඳ සුළංවල බලපෑම අවුරුද්ද පුරා ම පවතී. ශීත සමය දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා ය. උතුරු ඇමෙරිකා තැනිවල පුළුල් ද්‍රෝණි හරහා හමන ශීත සුළෙ‍ඟේ බලපෑම මෙසමයේ දැකිය හැක. උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ දී ෆැ. 900 (සෙ. 320) සිට කඳු මුදුන්වල 400 (40) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාව අධික ව ලැබෙන්නේ මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ය. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 1,995කි. කඳුවල පිහිටීම නිසා වෙළෙඳ සුළං මගින් උතුරු ප‍්‍රදේශවල වැඩි වර්ෂාපතනයකුත් දකුණු හා නිරිතදිග තැනිතලාවල සැවානා ප‍්‍රදේශවලට වර්ෂා ඌනතාවකුත් ඇතිවේ.<br /> <br /> '''වෘක්ෂලතා හා සත්ත්ව ජීවිතය''' : අතීතයේ මෙරටේ වනාන්තර බහුල ව තිබූ බව පැවසේ. ඉනික්බිති මෙරටට පැමිණි යුරෝපීය ජාතිකයෝ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා වගා කටයුතු සදහා පහත්බිම් හා කඳු බෑවුම් එළි කළහ. දැනට මෙහි භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් වනාන්තර ඇත්තේ 10%ක පමණි. වත්මනෙහි රජය විසින් කැලෑ සංරක්ෂණය හා යළි රෝපණය අරඹා ඇත. දකුණු වෙරළ ප‍්‍රදේශයේ අර්ධ කාන්තාර කලාපයට අයත් වෘක්ෂලතා ද වෙරළබඩ කඩොලාන ද දේශිය තල් (Plam) වර්ග කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇති බව පැවසේ.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට විශේෂ වූ සිවුපා සතුන් ඇත්තේ සුළු සංඛ්‍යාවකි. කෘන්තක (Rodent) පවුලට අයත් කෝනියන් දැන් දුලබ ය. මුගටියන් හා වවුලන් එහි බහුල ය. කිඹුලන්, කැස්බෑවන්, උග‍්‍ර විෂ රහිත නයි වර්ග කිහිපයක් හා කටුස්සන් ජැමෙයිකාවේ ඇත. මිරිදිය මසුන් අතර ප‍්‍රධාන වන කඳුකර ගල්මාළු වර්ගයකි. පොකිරිස්සන් වර්ග කිහිපයක් ද ඇත. බටහිර ඉන්දීය දූපත් හා ඇමෙරිකාවේ දැකිය හැකි කුරුල්ලන්ට අමතරව නොයෙක් ඍතුවල දී ජැමෙයිකාවට සංක‍්‍රමණය වන කුරුල්ලන් ද ඇතුළු ව කුරුලූ වර්ග 200ක් පමණ මෙහි දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> '''ජනගහනය හා ජනාවාසය''' : මෙහි විසූ දේශීය ඉන්දියානුවන් සමූල ඝාතනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතික ජනපදවාසීහු ද පසුකලෙක දී නැති වී ගියහ. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයක් විසින් සිය වතුවල වැඩට ගෙන ආ අප‍්‍රිකානු ජාතික වහලූන්ගේ සංඛ්‍යාව කෙමෙන් වැඩි වුණි. අද ජන සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය අප‍්‍රිකානු සම්භවයක් ඇත්තෝ හා අප‍්‍රිකා, යුරෝපා ජාතීන්ගේ සම්මිශ‍්‍රණයෙන් පැවතෙන්නෝ වෙත්. මේ හැර චීන, සිරියන්, ඉන්දියන්, පෘතුගාල හා ජර්මන් වැනි විජාතික මූලජනනයෙන් පැවතෙන්නෝ සුළුතරයක් ද වෙති. මෙරටේ ජනගහනය 2012 දී 2,889,187කි. නාගරීකරණයට නතු ව තිබෙනුයේත් ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ වැවිලි වගා කරනු ලබන්නේත් වෙරළබඩ තැනිතලාවල ය. අගනුවර වූ කිංස්ටන් පිහිටියේ ගිනිකොන දිග වෙරළබඩ ය. එය රටේ වෙළෙඳ, පරිපාලන, ගමනාගමන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වේ. උතුරු වෙරළේ ද වැදගත් නගර කිහිපයක් පිහිටියේ ය. ස්වාභාවික දර්ශනීයත්වය නිසා ඒවා සංචාරක නිකේතන ලෙස ජනප‍්‍රිය වී ඇත.<br /> <br /> වත්මන් ගැමි ජනාවාසවල පදනම වී ඇත්තේ අතීතයේ කඳුකරයේ විසූ ජැමෙයිකන් වහලූන් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද ගම් ය.<br /> <br /> විදේශවලට සංක‍්‍රමණය වීම සීමා කරනු වස් 1967 දී දැඩි සංක‍්‍රමණ නීති පනවා ඇත ද දැනුදු ජැමෙයිකන් පුරවැසියෝ ඇමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා කැනඩාව යන රටවලට සංක‍්‍රමණය කරත්.<br /> <br /> '''ආර්ථික කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ ශ‍්‍රම හමුදාවෙන් 36%ක් පමණ නියැළී සිටිනුයේ, ආර්ථිකයේ පදනම වූ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ය. ස්ථාවර වගා යටතේ ඇති භූමි ප‍්‍රමාණය 22%කි. ප‍්‍රධාන වැවිලි භෝග වනාහි උක් හා කෙසෙල් ය. ඉඟුරු, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු, කෝපි හා කොකෝවා අනිකුත් වැදගත් භෝග වේ. අර්තාපල්, බතල, මඤ්ඤොක්කා හා පොල් වගා කෙරේ. අවට මුහුදින් මාළු ද වනාන්තරවලින් දැව ද ලබා ගැනේ. ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සහ අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා සත්තු ඇති කරනු ලැබෙත්.<br /> <br /> ඛනිජ සම්පත් අතර වැදගත් වන්නේ බෝක්සයිට්, ජිප්සම්, සිලිකා, පි`ගන් මැටි, හුනුගල් හා කිරිගරුඬයි. බෝක්සයිට් නිෂ්පාදනයෙන් මුල්තැන ගන්නේ ජැමෙයිකාවයි.<br /> <br /> බෝක්සයිට් එහි අතුරු නිෂ්පාදනයක් වූ ඇලූමිනා (Alumina) ජිප්සම්, සීනි හා මේ මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වර්ග, කෝපි, කොකෝවා හා ඉඟුරු නිර්යාත කෙරේ. ආයාත අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය, බීම වර්ග, දුම්කොළ, යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, විදුලි උපකරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය, රථවාහන, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් උපකරණ, රෙදිපිළි, ඉන්ධන, තෙල්, පෝර ආදියයි. ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය සහ කැනඩාව ජැමෙයිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ සහකරුවෝ වෙති. යුරෝපා ආර්ථික ප‍්‍රජාව සමග ද වෙළෙඳ සබඳතා පවතී.<br /> <br /> නිෂ්පාදනය හා රැකියා සැපයීම අරමුණු කරගත් කර්මාන්ත අතර වැදගත් වන්නේ ආහාර පිරිසැකසුම, ලෝහ නිස්සාරණය, සීනි, රම් හා මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, රෙදිපිළි නිපැයුම, රසායනික ද්‍රව්‍ය, බොරතෙල්, සිමෙන්ති හා මැටි ආශ‍්‍රිත නිෂ්පාදන මෙන් ම සිගරැට් හා පොහොර නිෂ්පාදනයයි. ජැමෙයිකා කාර්මික සංවර්ධන සංස්ථාව මගින් මේ කටයුතුවල දී රජයේ අනුබලය හා පහසුකම් ලබාදෙනු ලැබේ.<br /> <br /> ආර්ථික කටයුතුවල දී පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ද වැදගත් වේ. ආහාර කර්මාන්ත, කාර්මික නිෂ්පාදන හා සංචාරක කටයුතුවල දී විදේශීය ආයෝජන යෙදවේ. මුදල් ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික කටයුතු හසුරුවන රජය, ආර්ථික හා සමාජ සුබසාධන සඳහා ඉන් ලද හැකි උපරිම වාසි ලබා ගනී.<br /> <br /> නිෂ්පාදන හා අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිබලය බෙදා හැරීමට රජයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශය ද සතු විදුලිය බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන ඇත.<br /> <br /> '''මුදල් කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ භාවිත වන මුදල් ඒකකය ජැමෙයිකන් ඩොලරයයි. 1960 දී පිහිටුවන ලද ජැමෙයිකන් මහ බැංකුව මුදල් කටයුතු භාර ව සිටී. විදේශිකයින් සතු වෙළෙඳ බැංකු හැරුණ විට ජීවිත රක්ෂණ හා වෙනත් සමිති සමාගම් මගින් ද මුදල් තැන්පත් කිරීම් සිදු කළ හැකි අතර ණය පහසුකම් ද සපයනු ලැබේ. කර්මාන්ත, නිවාස ඉදිකිරීම් හා සංචාරක කටයුතු ස`දහා ‘සංවර්ධන මුදල් සංස්ථාව’ මගින් ණය සැපයේ. වෙළෙඳ ව්‍යාපාර සඳහා ණය දෙන මණ්ඩලයක් ද ඇත.<br /> <br /> අයබදු, තීරුබදු හා සුරාබදු රජයේ ප‍්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වේ. විදෙස්වලින් සංවර්ධන ණය ආධාර ද ලබා ගනී.<br /> <br /> '''පරිපාලන කටයුතු''' : ජැමෙයිකාව ව්‍යවස්ථානුකූල පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් පවත්නා රටකි. ස්වාධීනත්වය ලද පසුව බි‍්‍රතාන්‍ය භූපතියා නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ජැමෙයිකාව එරටේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාලනය වේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා පත් කරනු ලබන්නේ බි‍්‍රතාන්‍යයේ රජු විසිනි. අගමැතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මැතිවරණයකින් ජයග‍්‍රහණය කරන පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරිනි. <br /> <br /> සාමාජිකයන් 45-60 දක්වා ගණනකින් සමන්විත වන ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්ද බලයෙන් තේරී පත්වන්නකි. එහි සාමාජිකයන් අතරින් කථානායක හා උපකථානායක තෝරාගනු ලැබෙති. සෙනෙට් මඬුල්ලේ සාමාජිකයන් 21කි. ඔවුහු පත්කෙරෙනුවෝ අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විසිනි. 13 දෙනෙක් අගමැතිවරයාගේත් 8 දෙනෙක් විරුද්ධ පක්ෂ නායකයාගේත් උපදෙස් අනුව පත් කරනු ලැබෙත්. සෙනෙට් සභිකයන් විසින් ඇමති හා පාර්ලිමේන්තු ලේකම් තනතුරු නොඋසුලන දෙදෙනෙක් සභාපතිවරයා හා උපසභාපතිවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබෙත්. ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ මුල් තැන ගන්නා කැබිනට් මණ්ඩලය අගමැතිවරයා හා ඇමතිවරුන් 11 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. එහි සෙනෙට් සභිකයෝ දෙතුන් දෙනෙක් ද වෙති.<br /> <br /> ක්ෂමාව දීම පිළිබඳ පරමාධිකාරය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම හා රාජ්‍ය නිලධරයන්ගේ විනය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයාට උපදෙස් දීම ප‍්‍රිවි කවුන්සිලය සතු කාර්යයකි.<br /> <br /> මුළු රට වසම් (Praishes) 14කට බෙදා ඇත. කිංස්ටන් හා සාන්ත ඇන්ඞ්රූ යන වසම් දෙක ඒකාබද්ධ කර ඇත. ප‍්‍රදේශීය කටයුතු භාර ව ඇති කවුන්සිලවල සාමාජිකයන් තේරී පත්වන්නේ සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්දයෙනි. මහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ ද නිල බලයෙන් එම කවුන්සලවල සාමාජිකයෝ වෙති. වසම් අගනුවරවල වෙසෙන නගරාධිපතිවරු සිය වසමේ කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය දරන්නෝ ය.<br /> <br /> සෑම පස් වසරකට ම වරක් ජැමෙයිකාවේ මැතිවරණ පැවැත්වේ. එහි ඇති ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක ජැමෙයිකන් කම්කරු පක්ෂය හා මහජන ජාතික පක්ෂයයි.<br /> <br /> '''ජැමෙයිකාවේ නිල බස''' ඉංග‍්‍රීසියයි. විවිධ භාෂාවල සම්මිශ‍්‍රණයෙන් සැදුම් ලද භාෂාවක් වූ ක‍්‍රිඕල් (Creole) බස (බ.) පොදු ජනතාවගේ කථා ව්‍යවහාරය ය. <br /> <br /> '''අධිකරණය''' : සුප‍්‍රිම් උසාවිය, ඇපැල් උසාවිය, රෙසිදන්ත මහේස්ත‍්‍රාත්, සුළුසැසි, කොර්නෙල් හා බල අපරාධ උසාවිය යන ආයතනයන්ගෙන් අධිකරණය සමන්විත වේ. ගමනාගමන කටයුතු සම්බන්ධ උසාවියක් ද ඇත. නීති හා අධිකරණ ක‍්‍රමය ඉංග‍්‍රීසි නීතිය මත පදනම් වී ඇත. රජයේ ප‍්‍රධාන නීති උපදේශකවරයා ඇටර්නි ජනරාල් ය. මහජන පැමිණිලි සම්බන්ධ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ද සිටී.<br /> <br /> '''ගමනාගමන කටයුතු''' : දිවයිනේ වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශ ඔස්සේ ප‍්‍රධාන මහාමාර්ග ඉදිවී ඇත. කඳුකරයේ ප‍්‍රධාන ස්ථාන තුනක දී උතුරේ සිට දකුණට මහාමාර්ග වැටී ඇත. කිමී. 21,000ක් ඉක්මවන මාර්ගයත් මෙරට සතු ව ඇත. පොදු ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා බස් සේවාවට අමතරව කුලී රථ හා මෝටර් රථ සේවාව ද ඇත. මාර්ග පද්ධතියක් ද ඊට අමතරව කිමී. 272ක දුම්රිය මාර්ග පද්ධතියක් ද මෙහි වේ.<br /> <br /> ප‍්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය වැටී ඇත්තේ කිංස්ටන් සිට මොන්ටිගෝ බොක්ක දක්වා ය. අතරමග වැදගත් නගරවලට අතුරු මාර්ග ඉදිවී ඇත.<br /> තව ද ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ තුනක් මගින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සැලසේ. ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ගුවන් සේවයක් ද ඇත. රාජ්‍ය ගුවන් සේවාව එයාර් ජැමෙයිකා (Air Jamaica) නම් වේ.<br /> <br /> කිංස්ටන්, මොන්ටිගෝ බොක්ක හා පෝට් ඇන්තොනියෝහි ප‍්‍රධාන වරායන් පිහිටා ඇත. බඩු හා මගී ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධ ව ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය හා කැනඩාව සමග පවත්නා ක‍්‍රමික නැව් සේවාවට අමතරව යුරෝපයට, දකුණු ඇමෙරිකාවට, කැරිබියන් ප‍්‍රදේශයට, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට හා නවසීලන්තයට යාත‍්‍රා ගමන් කෙරේ.<br /> <br /> '''අධ්‍යාපනය''' : ප‍්‍රාථමික, ද්විතීයික, වෘත්තීය හා උසස් වශයෙන් සැදි අධ්‍යාපන සැකැස්මක් එරටේ පවතී. රජයට අයත් රජයේ ආධාර ලබන හා පෞද්ගලික පාසැල් මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සලසා ඇත. කෘෂිකර්ම, කලා හා ශිල්පීය විෂයයන් පිළිබඳ පාසැල් හා විශ්වවිද්‍යාල ද මෙහි ඇත. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන කාර්මික ආයතන හා ගුරු විදුහල් ද රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙහි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්වවිද්‍යාලයේ මෝනා මණ්ඩපය (University of West Indies Mona) ද ඇතුළුව විශ්වවිද්‍යාල පහක් ඇත. <br /> <br /> '''සෞඛ්‍යය''' : විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ආරෝග්‍ය ශාලාව ඇතුළු රජයේ රෝහල්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හා ඩිස්පැන්සරි මගින් ජනතාවට සෞඛ්‍ය සේවා සැලසේ. බෝවන රෝග මර්ධනය හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම ද මෙම සේවාවට ඇතුළත් ය. පෞද්ගලික ආරෝග්‍යශාලා කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇත.<br /> <br /> '''සුභසාධන කටයුතු''' : යෞවන හා ප‍්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය යටතේ සමාජ සුභසාධන කොමිසම හා විවිධ ස්වේච්ඡුා කණ්ඩායම් විසින් සමාජ සේවා සලසනු ලැබේ. රජය විසින් ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලබන අනිවාර්ය ජාතික රක්ෂණ ක‍්‍රමයට අවු. 18 සිට විශ‍්‍රාම යන තෙක් වයසේ සේවා නියුක්ත වූවන් අයත් වේ. නගර හා ගම්වල ඉදිකෙරෙන නිවාස යෝජනා ක‍්‍රමවල දී වැඩි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ අඩු ආදායම් ලබන්නන් කෙරෙහි ය.<br /> <br /> විවිධ වාර්ගික හා සංස්කෘතික කොටස් අතර සාමකාමී සහජීවනය සමාජ සැකැස්මේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මිශ‍්‍ර විවාහ බහුල ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවේ කලා කටයුතුවල දියුණුවක් 1930 ගණන්වල දී ඇරඹිණි. ජැමෙයිකන් ලේඛකයින්ගේ හා චිත‍්‍ර ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණ විදේශවල ද ජනප‍්‍රිය වී ඇත. ‘ජැමෙයිකන් ආයතනය’ හැරුණු විට ජැමෙයිකන් පුස්තකාල සේවය, විශ්වවිද්‍යාල හා කලා සංගම් මගින් ද මෙම කලා කටයුතුවලට අනුබල ලැබේ. කලා විද්‍යාලයක් ද මෙහි ඇත. 1962 පිහිටුවන ලද ජාතික නැටුම් හා නෘත්‍ය කණ්ඩායම විදේශයන්හි ද පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ හැර තවත් නෘත්‍ය හා සංගීත කණ්ඩායම් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීත, කථා හා නැටුම් නගා සිටුවීමටත් කටයුතු කරනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ආගම''' : ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජැමෙයිකාවේ නිල ආගමික නිදහස තහවුරු කර ඇත. නිල ආගමක් නැති නමුදු බහුතරය එංගලන්ත සභා පල්ලියට අයත් කිතුනුවෝ වෙති. ඒ හැර රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආදි නිකායවලට අයත් කිතුනුවෝ ද යුදෙව්, හින්දු, මුස්ලිම් හා ඉතියෝපියානු පල්ලියට අයත් බැතිමත්තු ද සිටිති. ගූඪ විද්‍යාත්මක ලබ්ධීන්හි එල්බ ගත්තෝ ද ජැමෙයිකාවේ සිටිති.<br /> <br /> '''හමුදා කටයුතු''' : යුද, ගුවන්, පොලිස් හා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාවලින් හමුදාව සමන්විත වේ.<br /> <br /> '''ප‍්‍රචාරක සේවා''' : එදිනෙදා පළවෙන පුවත්පත් දෙකක් ජැමෙයිකාවේ ඇත . සතිඅන්ත පුවත්පත් පහක් පමණ ඇත. මේ හැර වාර ස`ගරා කිහිපයක් ද පළවේ. ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දෙකකි. ඉන් එකක් මගින් රූපවාහිනී සේවයක් ද පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර තැපැල් සේවයක් ද ඇත. විදුලි සංදේශ කටයුතු මගින් විදේශ රටවල් සමග ද සම්බන්ධතා පවත්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : යුරෝපීයයන්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි අරවක් (Arawak) නම් රතු ඉන්දියානුවන්ගේ වාසභූමිය වූයේ ය. නව ලෝකය ගවේෂණයට ගිය සිය දෙවන චාරිකාවේ දී ජැමෙයිකාව සොයා ගත් (1494) ක‍්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස් එය සැන්තියාගෝ යයි නම් කෙළේ ය. ජැමෙයිකාව යන නාමය අරවක් ඉන්දියානුවන් විසින් වහරන ලද සේමෙකා (Xaymec = වනය හා ජලය සහිත දේශය) යන්න අනුව බි‍්‍රතාන්‍යයන් යොදා ගත් නාමය ය. එහි රත්රන් නොමැතිවීම නිසා ස්පාඤ්ඤ රජය ජැමෙයිකාව ගැන සැලකිලිමත් නොවූයෙන් එය කොලම්බස් පවුල සතු ව පැවතිණ. කොලම්බස්ගේ පුත‍්‍රයාගෙන් ලබාගන්නා ලද බලපත‍්‍රයක් යටතේ ප‍්‍රදේශය නතුකරගෙන 1509 දී ජනාවාස පිහිටුවන ලද්දේ හුවාන් දෙ එස්ක්විල් (Juan de Esquivel) විසිනි.<br /> <br /> 1509 සිට 1655 දක්වා මෙපෙදෙස ස්පාඤ්ඤයන්ට නතු ව තිබිණි. දේශීය ආරාවාක් ඉන්දියානුවන් වනසා දැමූ ස්පාඤ්ඤයෝ ශ‍්‍රමිකයන් සේ අපි‍්‍රකානු වහලූන් රටට ගෙන ආහ. ස්පාඤ්ඤය සතු ව පැවති බටහිර ඉන්දීය දූපත්වලට පහර දුන් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් 1655 දී ජැමෙයිකාව අල්ලා ගන්නා ලදි. 1660 වන විට සියලූ ම ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෝ රටින් පිටමං කරන ලදහ. කඳුකරයට පලා ගිය වහල්ලූ පසුකලක දී මැරූන්ස් (Maroons) නමින් හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන් සතු ඉඩම්වල අයිතියත් නිදහසත් සහතික කළ 1739 ගිවිසුම ඇති කරගන්නා තෙක් මැරූන්වරු බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට විරුද්ධ ව ගරිල්ලා සටන් කළහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ආධාර හා අනුබල ලැබුණේ ස්පාඤ්ඤයෙනි.<br /> <br /> 1661 දක්වා ජැමෙයිකාවේ පැවතියේ හමුදා පාලනයකි. ඉනික්බිති පාලනය භාර ව කැප්ටන් ජනරාල් හා ආණ්ඩුකාර තනතුර හෙබවූවෙක් හා විධායක කවුන්සලයක් ද පත් කරන ලදහ. මෙසමයේ දූපත මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවතිණි. 1670 මැඞ්රිඞ් ගිවිසුමෙන් දිවයිනට බි‍්‍රතාන්‍ය අයිතිය නීත්‍යනුකූලව පිළිගනු ලැබීමෙන් පසුව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ කටයුතු මැඬලන ලදි. අනතුරුව ජැමෙයිකාව ඉංග‍්‍රිසීන්ගේ වහල් වෙළෙඳ කටයුතුවල මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, උක්, ඉන්ඩිගෝ, කොකෝ වගාව හා ඒවා නිෂ්පාදනය දියුණු කෙරිණ. 18 වන ශතවර්ෂය වන විට ජැමෙයිකාව සීනි නිෂ්පාදනය අතින් වැදගත් යටත් විජිතයක් වීම එහි ප‍්‍රතිඵලයකි. ජැමෙයිකාව අත්කර ගැනීමට යළි ප‍්‍රංස හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් දැරූ ප‍්‍රයත්න ව්‍යර්ථ වුණි.ෙ<br /> <br /> 1807 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වහල් වෙළෙඳාම තහනම් කිරීමත් 1883 දී වහලූන්ට පූර්ණ විමුක්තිය සැලසීමත් ජැමෙයිකාවේ වගා කටයුතුවල යෙදුණ වැවිලිකරුවන්ගේ සෞභාග්‍යයට හා සුරක්ෂිතතාවට පහරක් විය. විමුක්තිය ලද වහලූන්ගෙන් සමහරු කඳුකරයට ගොස් ගොවිතැනින් යැපුණාහ. මෙනයින් ශ‍්‍රමිකයින් පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් මතුවිණ. යටත් විජිත නිෂ්පාදනවලට තිබූ තීරුබදු ආරක්ෂණය ද 1846 දී ඉවත් කෙරුණි. මේ හේතු නිසා ඉඩම් හිමි පන්තිය නියෝජනය වූ පාලක මණ්ඩලයේ නොසන්සුන්තා ඇතිවිය. සේවා වියුක්ති ප‍්‍රශ්න, බදුබර, අධිකරණ ක‍්‍රමයේ අක‍්‍රමිකතා, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ නියඟ වැනි ස්වාභාවික උවදුරු අසහනය තීව‍්‍ර කෙළේ ය. 1865 දී මෙරැන්ට් බොක්කේ ඇති වූ කැරැුල්ලක දී මහේස්ත‍්‍රාත්වරයෙක් හා සුදු ජාතිකයෝ 18 දෙනෙක් මරා දමන ලදහ. මාර්ෂල් නීති ක‍්‍රියාත්මක කරමින් අරගල මැඬලූව ද අප‍්‍රසාදයට ලක් වූ ආණ්ඩුකාරවරයා යළි බි‍්‍රතාන්‍යයට කැඳවන ලදි. 1866 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් ජැමෙයිකාව කිරීට විජිතයක් බවට පත්වූ අතර විධායක හා ව්‍යවස්ථාදායක බලතල මෙහෙයවූ නව ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලන, අධිකරණ හා පොදු ජන සේවා කටයුතු ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලදි.<br /> <br /> ලෝක සංග‍්‍රාමවල දී ජැමෙයිකන් ජාතිකයෝ බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාවල සේවය කළහ. යුද්ධ ජැමෙයිකාවට එතරම් බලනොපෑව ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවූ යටත් විජිත සංවර්ධන හා සුභසාධන පනතින් හා අන්‍ය මාර්ගවලින් ලද ආධාර ජැමෙයිකාවේ සංවර්ධන කටයුතුවලට ඉවහල් වුණි.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට නියෝජිත ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් ලබාදීමේ පියවර ගන්නා ලද්දේ 1884 සිට ය. ඒ තෝරා ගත් සාමාජිකයන් 9ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත් කිරීමෙනි. 1944 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද්විමණ්ඩල (Bicameral) ව්‍යවස්ථාදායකයක් ඇතිකිරීම, ස්වදේශීය ඇමතිවරුන් පත් කිරීම හා සර්වජන වැඩිහිටි ඡුන්ද බලය ක‍්‍රියාත්මක විය. නිලධරයන් හා ඇමතිවරුන් ඇතුළත් විධායක කවුන්සලයේ නායකත්වය ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයායි. තෝරාගත් ඇමතිවරුනට 1957 දී දෙපාර්තමේන්තු සම්බන්ධ වගකීම් පවරන ලදි. නිළලත් සාමාජිකයන් 1957 දී විධායක කවුන්සලයෙන් ඉවත් කරන ලද්දෙන් එය අගමැතිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් කැබිනට් මඬුල්ලක් බවට පත්විණි.<br /> 1958 දී ජැමෙයිකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ කැරිබියන් දූපත්වල එකමුතුවක් වූ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සන්ධීය රාජ්‍යයට ඇතුළත් වුව ද 1962 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ කම්කරු පක්ෂය විසින් මෙම සන්ධීය රාජ්‍යයෙන් ඉවත් ව ස්වාධීන ජැමෙයිකා රාජ්‍යය පිහිටුවා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> 1959 පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලද ජැමෙයිකාව 1962 අගෝස්තු 6 දින පූර්ණ ස්වාධීනත්වය ලද්දේ ය. නිදහස ලද පසුව පැවැත්වූ පළමුවන මැතිවරණයෙන් (1967) ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ කම්කරු පක්ෂයයි.<br /> <br /> පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු වූ ජැමෙයිකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හා ඒ ආශ‍්‍රිත ආයතන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද සාමාජිකත්වය දරයි.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Jameica)&diff=1192 2017-09-21T06:15:50Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් තුන්වන තැන ගන්නා මෙම දූපත හයිටියෙන් (Haiti) බටහිරටත් කියුබාවෙන් දකුණටත් නිකුරගුවාවේ ග‍්‍රාසියාස් තුඩුවෙන් ඊසාන දිගටත් වන ලෙස පිහිටියකි. යුරෝපය, උතුරු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකා සම්බන්ධ කරමින් පැනමා ඇළ ඔස්සේ දිවෙන ප‍්‍රධාන මුහුදු මාර්ගය ජැමෙයිකාව ආශ‍්‍රිතව වැටී ඇත. දූපතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.සැ. 4,244කි (ව.කිමී. 10,991). දිගින් මයිල 146ක් පමණ වන ජැමෙයිකාවේ පළල මයිල 22 සිට 51 දක්වා වෙනස්වේ.<br /> <br /> [[File:ජැමෙයිකාව_1.png|center|200px]]<br /> <br /> '''භූ විෂමතා''' : වෙරළ තීරයේ පිහිටි තැනිතලා, රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් කඳුවැටි හා හුනුගල් සානු ප‍්‍රධාන භූ ලක්ෂණ වේ. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ මී. 305ට වඩා උස් බිම් ය. ප‍්‍රධාන ක`දුවැටිය නැගෙනහිර දී බ්ලූ මවුන්ටන්ස් නමින් වැඩි ම උන්නතාංශයට නැඟ (මී.2,256) අනතුරුව බටහිරට බෑවුම් වේ. දිවයිනේ දකුණු දෙසින් තැනිතලා ද මධ්‍යම හා බටහිර ප‍්‍රදේශවල හුනුගල් කඳු හා සානු ද පිහිටා ඇත. හුනුගල් ප‍්‍රදේශ සමහරක වැටි හා ගුහා සෑදී ඇත. මෙහි භූචලන ඇති වේ.<br /> ජලවහනය හා පස : ප‍්‍රධාන හා කුඩා ගංගා 120ක් පමණ ජැමෙයිකාවේ ඇත. ඒවායේ අතු ගංගා බහුල ය. කඳුවලින් පහළට ශීඝ‍්‍රයෙන් ගලා යාමත් ගංවතුර කාලයේ දැඩි ජල ප‍්‍රවාහ බවට හැරීමත් නිසා ඒවායේ යාත‍්‍රා කිරීම අපහසු ය. විශාල ගංගා සමහරක මුව දොරවල පුළුල් දියළු තැනි සහිත ඩෙල්ටා නිර්මාණය වී ඇත.<br /> <br /> භූතලයෙන් අඩකටත් වඩා කොටසක ඇත්තේ සුදු පැහැති හුනුගල් ය. ඊට යටින් පිළිවෙළින් කහ පැහැති හුනුගල් ද විපරීත හා ආග්නේය පාෂාණ ද ඇත. උස් බිම් වැසී ඇත්තේ ආවරණය නොවූ පාෂාණ හා එතරම් ගැඹුරට නොපිහිටි පස්වලින් නිසා එබිම් පහසුවෙන් ඛාදනයට භාජනය වේ. වෙරළබඩ දියළු තැනිවල වැඩිකොට ඇත්තේ ගැඹුරු ලොම් පස හා මැටි ය. නිම්න පතුල් වැසී ඇත්තේ ශේෂ මැටිවලිනි.<br /> <br /> '''දේශගුණය''' : ජැමෙයිකාවේ පවතින්නේ නිවර්තනීය දේශගුණයකි. කඳුවැටිවල පිහිටීමේ බලපෑම අනුව ප‍්‍රදේශ අතර වෙනස්කම් ඇති වුව ද ඍතු අනුව උෂ්ණත්වයේ වෙනස සුළු ය. ඊසාන දිග වෙළෙඳ සුළංවල බලපෑම අවුරුද්ද පුරා ම පවතී. ශීත සමය දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා ය. උතුරු ඇමෙරිකා තැනිවල පුළුල් ද්‍රෝණි හරහා හමන ශීත සුළෙ‍ඟේ බලපෑම මෙසමයේ දැකිය හැක. උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ දී ෆැ. 900 (සෙ. 320) සිට කඳු මුදුන්වල 400 (40) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාව අධික ව ලැබෙන්නේ මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ය. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 1,995කි. කඳුවල පිහිටීම නිසා වෙළෙඳ සුළං මගින් උතුරු ප‍්‍රදේශවල වැඩි වර්ෂාපතනයකුත් දකුණු හා නිරිතදිග තැනිතලාවල සැවානා ප‍්‍රදේශවලට වර්ෂා ඌනතාවකුත් ඇතිවේ.<br /> <br /> '''වෘක්ෂලතා හා සත්ත්ව ජීවිතය''' : අතීතයේ මෙරටේ වනාන්තර බහුල ව තිබූ බව පැවසේ. ඉනික්බිති මෙරටට පැමිණි යුරෝපීය ජාතිකයෝ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා වගා කටයුතු සදහා පහත්බිම් හා කඳු බෑවුම් එළි කළහ. දැනට මෙහි භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් වනාන්තර ඇත්තේ 10%ක පමණි. වත්මනෙහි රජය විසින් කැලෑ සංරක්ෂණය හා යළි රෝපණය අරඹා ඇත. දකුණු වෙරළ ප‍්‍රදේශයේ අර්ධ කාන්තාර කලාපයට අයත් වෘක්ෂලතා ද වෙරළබඩ කඩොලාන ද දේශිය තල් (Plam) වර්ග කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇති බව පැවසේ.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට විශේෂ වූ සිවුපා සතුන් ඇත්තේ සුළු සංඛ්‍යාවකි. කෘන්තක (Rodent) පවුලට අයත් කෝනියන් දැන් දුලබ ය. මුගටියන් හා වවුලන් එහි බහුල ය. කිඹුලන්, කැස්බෑවන්, උග‍්‍ර විෂ රහිත නයි වර්ග කිහිපයක් හා කටුස්සන් ජැමෙයිකාවේ ඇත. මිරිදිය මසුන් අතර ප‍්‍රධාන වන කඳුකර ගල්මාළු වර්ගයකි. පොකිරිස්සන් වර්ග කිහිපයක් ද ඇත. බටහිර ඉන්දීය දූපත් හා ඇමෙරිකාවේ දැකිය හැකි කුරුල්ලන්ට අමතරව නොයෙක් ඍතුවල දී ජැමෙයිකාවට සංක‍්‍රමණය වන කුරුල්ලන් ද ඇතුළු ව කුරුලූ වර්ග 200ක් පමණ මෙහි දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> '''ජනගහනය හා ජනාවාසය''' : මෙහි විසූ දේශීය ඉන්දියානුවන් සමූල ඝාතනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතික ජනපදවාසීහු ද පසුකලෙක දී නැති වී ගියහ. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයක් විසින් සිය වතුවල වැඩට ගෙන ආ අප‍්‍රිකානු ජාතික වහලූන්ගේ සංඛ්‍යාව කෙමෙන් වැඩි වුණි. අද ජන සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය අප‍්‍රිකානු සම්භවයක් ඇත්තෝ හා අප‍්‍රිකා, යුරෝපා ජාතීන්ගේ සම්මිශ‍්‍රණයෙන් පැවතෙන්නෝ වෙත්. මේ හැර චීන, සිරියන්, ඉන්දියන්, පෘතුගාල හා ජර්මන් වැනි විජාතික මූලජනනයෙන් පැවතෙන්නෝ සුළුතරයක් ද වෙති. මෙරටේ ජනගහනය 2012 දී 2,889,187කි. නාගරීකරණයට නතු ව තිබෙනුයේත් ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ වැවිලි වගා කරනු ලබන්නේත් වෙරළබඩ තැනිතලාවල ය. අගනුවර වූ කිංස්ටන් පිහිටියේ ගිනිකොන දිග වෙරළබඩ ය. එය රටේ වෙළෙඳ, පරිපාලන, ගමනාගමන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වේ. උතුරු වෙරළේ ද වැදගත් නගර කිහිපයක් පිහිටියේ ය. ස්වාභාවික දර්ශනීයත්වය නිසා ඒවා සංචාරක නිකේතන ලෙස ජනප‍්‍රිය වී ඇත.<br /> <br /> වත්මන් ගැමි ජනාවාසවල පදනම වී ඇත්තේ අතීතයේ කඳුකරයේ විසූ ජැමෙයිකන් වහලූන් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද ගම් ය.<br /> <br /> විදේශවලට සංක‍්‍රමණය වීම සීමා කරනු වස් 1967 දී දැඩි සංක‍්‍රමණ නීති පනවා ඇත ද දැනුදු ජැමෙයිකන් පුරවැසියෝ ඇමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා කැනඩාව යන රටවලට සංක‍්‍රමණය කරත්.<br /> <br /> '''ආර්ථික කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ ශ‍්‍රම හමුදාවෙන් 36%ක් පමණ නියැළී සිටිනුයේ, ආර්ථිකයේ පදනම වූ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ය. ස්ථාවර වගා යටතේ ඇති භූමි ප‍්‍රමාණය 22%කි. ප‍්‍රධාන වැවිලි භෝග වනාහි උක් හා කෙසෙල් ය. ඉඟුරු, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු, කෝපි හා කොකෝවා අනිකුත් වැදගත් භෝග වේ. අර්තාපල්, බතල, මඤ්ඤොක්කා හා පොල් වගා කෙරේ. අවට මුහුදින් මාළු ද වනාන්තරවලින් දැව ද ලබා ගැනේ. ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සහ අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා සත්තු ඇති කරනු ලැබෙත්.<br /> <br /> ඛනිජ සම්පත් අතර වැදගත් වන්නේ බෝක්සයිට්, ජිප්සම්, සිලිකා, පි`ගන් මැටි, හුනුගල් හා කිරිගරුඬයි. බෝක්සයිට් නිෂ්පාදනයෙන් මුල්තැන ගන්නේ ජැමෙයිකාවයි.<br /> <br /> බෝක්සයිට් එහි අතුරු නිෂ්පාදනයක් වූ ඇලූමිනා (Alumina) ජිප්සම්, සීනි හා මේ මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වර්ග, කෝපි, කොකෝවා හා ඉඟුරු නිර්යාත කෙරේ. ආයාත අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය, බීම වර්ග, දුම්කොළ, යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, විදුලි උපකරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය, රථවාහන, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් උපකරණ, රෙදිපිළි, ඉන්ධන, තෙල්, පෝර ආදියයි. ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය සහ කැනඩාව ජැමෙයිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ සහකරුවෝ වෙති. යුරෝපා ආර්ථික ප‍්‍රජාව සමග ද වෙළෙඳ සබඳතා පවතී.<br /> <br /> නිෂ්පාදනය හා රැකියා සැපයීම අරමුණු කරගත් කර්මාන්ත අතර වැදගත් වන්නේ ආහාර පිරිසැකසුම, ලෝහ නිස්සාරණය, සීනි, රම් හා මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, රෙදිපිළි නිපැයුම, රසායනික ද්‍රව්‍ය, බොරතෙල්, සිමෙන්ති හා මැටි ආශ‍්‍රිත නිෂ්පාදන මෙන් ම සිගරැට් හා පොහොර නිෂ්පාදනයයි. ජැමෙයිකා කාර්මික සංවර්ධන සංස්ථාව මගින් මේ කටයුතුවල දී රජයේ අනුබලය හා පහසුකම් ලබාදෙනු ලැබේ.<br /> <br /> ආර්ථික කටයුතුවල දී පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ද වැදගත් වේ. ආහාර කර්මාන්ත, කාර්මික නිෂ්පාදන හා සංචාරක කටයුතුවල දී විදේශීය ආයෝජන යෙදවේ. මුදල් ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික කටයුතු හසුරුවන රජය, ආර්ථික හා සමාජ සුබසාධන සඳහා ඉන් ලද හැකි උපරිම වාසි ලබා ගනී.<br /> <br /> නිෂ්පාදන හා අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිබලය බෙදා හැරීමට රජයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශය ද සතු විදුලිය බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන ඇත.<br /> <br /> '''මුදල් කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ භාවිත වන මුදල් ඒකකය ජැමෙයිකන් ඩොලරයයි. 1960 දී පිහිටුවන ලද ජැමෙයිකන් මහ බැංකුව මුදල් කටයුතු භාර ව සිටී. විදේශිකයින් සතු වෙළෙඳ බැංකු හැරුණ විට ජීවිත රක්ෂණ හා වෙනත් සමිති සමාගම් මගින් ද මුදල් තැන්පත් කිරීම් සිදු කළ හැකි අතර ණය පහසුකම් ද සපයනු ලැබේ. කර්මාන්ත, නිවාස ඉදිකිරීම් හා සංචාරක කටයුතු ස`දහා ‘සංවර්ධන මුදල් සංස්ථාව’ මගින් ණය සැපයේ. වෙළෙඳ ව්‍යාපාර සඳහා ණය දෙන මණ්ඩලයක් ද ඇත.<br /> <br /> අයබදු, තීරුබදු හා සුරාබදු රජයේ ප‍්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වේ. විදෙස්වලින් සංවර්ධන ණය ආධාර ද ලබා ගනී.<br /> <br /> '''පරිපාලන කටයුතු''' : ජැමෙයිකාව ව්‍යවස්ථානුකූල පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් පවත්නා රටකි. ස්වාධීනත්වය ලද පසුව බි‍්‍රතාන්‍ය භූපතියා නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ජැමෙයිකාව එරටේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාලනය වේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා පත් කරනු ලබන්නේ බි‍්‍රතාන්‍යයේ රජු විසිනි. අගමැතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මැතිවරණයකින් ජයග‍්‍රහණය කරන පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරිනි. <br /> <br /> සාමාජිකයන් 45-60 දක්වා ගණනකින් සමන්විත වන ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්ද බලයෙන් තේරී පත්වන්නකි. එහි සාමාජිකයන් අතරින් කථානායක හා උපකථානායක තෝරාගනු ලැබෙති. සෙනෙට් මඬුල්ලේ සාමාජිකයන් 21කි. ඔවුහු පත්කෙරෙනුවෝ අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විසිනි. 13 දෙනෙක් අගමැතිවරයාගේත් 8 දෙනෙක් විරුද්ධ පක්ෂ නායකයාගේත් උපදෙස් අනුව පත් කරනු ලැබෙත්. සෙනෙට් සභිකයන් විසින් ඇමති හා පාර්ලිමේන්තු ලේකම් තනතුරු නොඋසුලන දෙදෙනෙක් සභාපතිවරයා හා උපසභාපතිවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබෙත්. ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ මුල් තැන ගන්නා කැබිනට් මණ්ඩලය අගමැතිවරයා හා ඇමතිවරුන් 11 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. එහි සෙනෙට් සභිකයෝ දෙතුන් දෙනෙක් ද වෙති.<br /> <br /> ක්ෂමාව දීම පිළිබඳ පරමාධිකාරය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම හා රාජ්‍ය නිලධරයන්ගේ විනය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයාට උපදෙස් දීම ප‍්‍රිවි කවුන්සිලය සතු කාර්යයකි.<br /> <br /> මුළු රට වසම් (Praishes) 14කට බෙදා ඇත. කිංස්ටන් හා සාන්ත ඇන්ඞ්රූ යන වසම් දෙක ඒකාබද්ධ කර ඇත. ප‍්‍රදේශීය කටයුතු භාර ව ඇති කවුන්සිලවල සාමාජිකයන් තේරී පත්වන්නේ සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්දයෙනි. මහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ ද නිල බලයෙන් එම කවුන්සලවල සාමාජිකයෝ වෙති. වසම් අගනුවරවල වෙසෙන නගරාධිපතිවරු සිය වසමේ කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය දරන්නෝ ය.<br /> <br /> සෑම පස් වසරකට ම වරක් ජැමෙයිකාවේ මැතිවරණ පැවැත්වේ. එහි ඇති ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක ජැමෙයිකන් කම්කරු පක්ෂය හා මහජන ජාතික පක්ෂයයි.<br /> <br /> '''ජැමෙයිකාවේ නිල බස''' ඉංග‍්‍රීසියයි. විවිධ භාෂාවල සම්මිශ‍්‍රණයෙන් සැදුම් ලද භාෂාවක් වූ ක‍්‍රිඕල් (Creole) බස (බ.) පොදු ජනතාවගේ කථා ව්‍යවහාරය ය. <br /> <br /> '''අධිකරණය''' : සුප‍්‍රිම් උසාවිය, ඇපැල් උසාවිය, රෙසිදන්ත මහේස්ත‍්‍රාත්, සුළුසැසි, කොර්නෙල් හා බල අපරාධ උසාවිය යන ආයතනයන්ගෙන් අධිකරණය සමන්විත වේ. ගමනාගමන කටයුතු සම්බන්ධ උසාවියක් ද ඇත. නීති හා අධිකරණ ක‍්‍රමය ඉංග‍්‍රීසි නීතිය මත පදනම් වී ඇත. රජයේ ප‍්‍රධාන නීති උපදේශකවරයා ඇටර්නි ජනරාල් ය. මහජන පැමිණිලි සම්බන්ධ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ද සිටී.<br /> <br /> '''ගමනාගමන කටයුතු''' : දිවයිනේ වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශ ඔස්සේ ප‍්‍රධාන මහාමාර්ග ඉදිවී ඇත. කඳුකරයේ ප‍්‍රධාන ස්ථාන තුනක දී උතුරේ සිට දකුණට මහාමාර්ග වැටී ඇත. කිමී. 21,000ක් ඉක්මවන මාර්ගයත් මෙරට සතු ව ඇත. පොදු ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා බස් සේවාවට අමතරව කුලී රථ හා මෝටර් රථ සේවාව ද ඇත. මාර්ග පද්ධතියක් ද ඊට අමතරව කිමී. 272ක දුම්රිය මාර්ග පද්ධතියක් ද මෙහි වේ.<br /> <br /> ප‍්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය වැටී ඇත්තේ කිංස්ටන් සිට මොන්ටිගෝ බොක්ක දක්වා ය. අතරමග වැදගත් නගරවලට අතුරු මාර්ග ඉදිවී ඇත.<br /> තව ද ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ තුනක් මගින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සැලසේ. ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ගුවන් සේවයක් ද ඇත. රාජ්‍ය ගුවන් සේවාව එයාර් ජැමෙයිකා (Air Jamaica) නම් වේ.<br /> <br /> කිංස්ටන්, මොන්ටිගෝ බොක්ක හා පෝට් ඇන්තොනියෝහි ප‍්‍රධාන වරායන් පිහිටා ඇත. බඩු හා මගී ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධ ව ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය හා කැනඩාව සමග පවත්නා ක‍්‍රමික නැව් සේවාවට අමතරව යුරෝපයට, දකුණු ඇමෙරිකාවට, කැරිබියන් ප‍්‍රදේශයට, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට හා නවසීලන්තයට යාත‍්‍රා ගමන් කෙරේ.<br /> <br /> '''අධ්‍යාපනය''' : ප‍්‍රාථමික, ද්විතීයික, වෘත්තීය හා උසස් වශයෙන් සැදි අධ්‍යාපන සැකැස්මක් එරටේ පවතී. රජයට අයත් රජයේ ආධාර ලබන හා පෞද්ගලික පාසැල් මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සලසා ඇත. කෘෂිකර්ම, කලා හා ශිල්පීය විෂයයන් පිළිබඳ පාසැල් හා විශ්වවිද්‍යාල ද මෙහි ඇත. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන කාර්මික ආයතන හා ගුරු විදුහල් ද රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙහි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්වවිද්‍යාලයේ මෝනා මණ්ඩපය (University of West Indies Mona) ද ඇතුළුව විශ්වවිද්‍යාල පහක් ඇත. <br /> <br /> '''සෞඛ්‍යය''' : විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ආරෝග්‍ය ශාලාව ඇතුළු රජයේ රෝහල්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හා ඩිස්පැන්සරි මගින් ජනතාවට සෞඛ්‍ය සේවා සැලසේ. බෝවන රෝග මර්ධනය හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම ද මෙම සේවාවට ඇතුළත් ය. පෞද්ගලික ආරෝග්‍යශාලා කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇත.<br /> <br /> '''සුභසාධන කටයුතු''' : යෞවන හා ප‍්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය යටතේ සමාජ සුභසාධන කොමිසම හා විවිධ ස්වේච්ඡුා කණ්ඩායම් විසින් සමාජ සේවා සලසනු ලැබේ. රජය විසින් ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලබන අනිවාර්ය ජාතික රක්ෂණ ක‍්‍රමයට අවු. 18 සිට විශ‍්‍රාම යන තෙක් වයසේ සේවා නියුක්ත වූවන් අයත් වේ. නගර හා ගම්වල ඉදිකෙරෙන නිවාස යෝජනා ක‍්‍රමවල දී වැඩි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ අඩු ආදායම් ලබන්නන් කෙරෙහි ය.<br /> <br /> විවිධ වාර්ගික හා සංස්කෘතික කොටස් අතර සාමකාමී සහජීවනය සමාජ සැකැස්මේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මිශ‍්‍ර විවාහ බහුල ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවේ කලා කටයුතුවල දියුණුවක් 1930 ගණන්වල දී ඇරඹිණි. ජැමෙයිකන් ලේඛකයින්ගේ හා චිත‍්‍ර ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණ විදේශවල ද ජනප‍්‍රිය වී ඇත. ‘ජැමෙයිකන් ආයතනය’ හැරුණු විට ජැමෙයිකන් පුස්තකාල සේවය, විශ්වවිද්‍යාල හා කලා සංගම් මගින් ද මෙම කලා කටයුතුවලට අනුබල ලැබේ. කලා විද්‍යාලයක් ද මෙහි ඇත. 1962 පිහිටුවන ලද ජාතික නැටුම් හා නෘත්‍ය කණ්ඩායම විදේශයන්හි ද පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ හැර තවත් නෘත්‍ය හා සංගීත කණ්ඩායම් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීත, කථා හා නැටුම් නගා සිටුවීමටත් කටයුතු කරනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ආගම''' : ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජැමෙයිකාවේ නිල ආගමික නිදහස තහවුරු කර ඇත. නිල ආගමක් නැති නමුදු බහුතරය එංගලන්ත සභා පල්ලියට අයත් කිතුනුවෝ වෙති. ඒ හැර රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආදි නිකායවලට අයත් කිතුනුවෝ ද යුදෙව්, හින්දු, මුස්ලිම් හා ඉතියෝපියානු පල්ලියට අයත් බැතිමත්තු ද සිටිති. ගූඪ විද්‍යාත්මක ලබ්ධීන්හි එල්බ ගත්තෝ ද ජැමෙයිකාවේ සිටිති.<br /> <br /> '''හමුදා කටයුතු''' : යුද, ගුවන්, පොලිස් හා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාවලින් හමුදාව සමන්විත වේ.<br /> <br /> '''ප‍්‍රචාරක සේවා''' : එදිනෙදා පළවෙන පුවත්පත් දෙකක් ජැමෙයිකාවේ ඇත . සතිඅන්ත පුවත්පත් පහක් පමණ ඇත. මේ හැර වාර ස`ගරා කිහිපයක් ද පළවේ. ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දෙකකි. ඉන් එකක් මගින් රූපවාහිනී සේවයක් ද පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර තැපැල් සේවයක් ද ඇත. විදුලි සංදේශ කටයුතු මගින් විදේශ රටවල් සමග ද සම්බන්ධතා පවත්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : යුරෝපීයයන්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි අරවක් (Arawak) නම් රතු ඉන්දියානුවන්ගේ වාසභූමිය වූයේ ය. නව ලෝකය ගවේෂණයට ගිය සිය දෙවන චාරිකාවේ දී ජැමෙයිකාව සොයා ගත් (1494) ක‍්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස් එය සැන්තියාගෝ යයි නම් කෙළේ ය. ජැමෙයිකාව යන නාමය අරවක් ඉන්දියානුවන් විසින් වහරන ලද සේමෙකා (Xaymec = වනය හා ජලය සහිත දේශය) යන්න අනුව බි‍්‍රතාන්‍යයන් යොදා ගත් නාමය ය. එහි රත්රන් නොමැතිවීම නිසා ස්පාඤ්ඤ රජය ජැමෙයිකාව ගැන සැලකිලිමත් නොවූයෙන් එය කොලම්බස් පවුල සතු ව පැවතිණ. කොලම්බස්ගේ පුත‍්‍රයාගෙන් ලබාගන්නා ලද බලපත‍්‍රයක් යටතේ ප‍්‍රදේශය නතුකරගෙන 1509 දී ජනාවාස පිහිටුවන ලද්දේ හුවාන් දෙ එස්ක්විල් (Juan de Esquivel) විසිනි.<br /> <br /> 1509 සිට 1655 දක්වා මෙපෙදෙස ස්පාඤ්ඤයන්ට නතු ව තිබිණි. දේශීය ආරාවාක් ඉන්දියානුවන් වනසා දැමූ ස්පාඤ්ඤයෝ ශ‍්‍රමිකයන් සේ අපි‍්‍රකානු වහලූන් රටට ගෙන ආහ. ස්පාඤ්ඤය සතු ව පැවති බටහිර ඉන්දීය දූපත්වලට පහර දුන් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් 1655 දී ජැමෙයිකාව අල්ලා ගන්නා ලදි. 1660 වන විට සියලූ ම ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෝ රටින් පිටමං කරන ලදහ. කඳුකරයට පලා ගිය වහල්ලූ පසුකලක දී මැරූන්ස් (Maroons) නමින් හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන් සතු ඉඩම්වල අයිතියත් නිදහසත් සහතික කළ 1739 ගිවිසුම ඇති කරගන්නා තෙක් මැරූන්වරු බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට විරුද්ධ ව ගරිල්ලා සටන් කළහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ආධාර හා අනුබල ලැබුණේ ස්පාඤ්ඤයෙනි.<br /> <br /> 1661 දක්වා ජැමෙයිකාවේ පැවතියේ හමුදා පාලනයකි. ඉනික්බිති පාලනය භාර ව කැප්ටන් ජනරාල් හා ආණ්ඩුකාර තනතුර හෙබවූවෙක් හා විධායක කවුන්සලයක් ද පත් කරන ලදහ. මෙසමයේ දූපත මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවතිණි. 1670 මැඞ්රිඞ් ගිවිසුමෙන් දිවයිනට බි‍්‍රතාන්‍ය අයිතිය නීත්‍යනුකූලව පිළිගනු ලැබීමෙන් පසුව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ කටයුතු මැඬලන ලදි. අනතුරුව ජැමෙයිකාව ඉංග‍්‍රිසීන්ගේ වහල් වෙළෙඳ කටයුතුවල මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, උක්, ඉන්ඩිගෝ, කොකෝ වගාව හා ඒවා නිෂ්පාදනය දියුණු කෙරිණ. 18 වන ශතවර්ෂය වන විට ජැමෙයිකාව සීනි නිෂ්පාදනය අතින් වැදගත් යටත් විජිතයක් වීම එහි ප‍්‍රතිඵලයකි. ජැමෙයිකාව අත්කර ගැනීමට යළි ප‍්‍රංස හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් දැරූ ප‍්‍රයත්න ව්‍යර්ථ වුණි.ෙ<br /> <br /> 1807 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වහල් වෙළෙඳාම තහනම් කිරීමත් 1883 දී වහලූන්ට පූර්ණ විමුක්තිය සැලසීමත් ජැමෙයිකාවේ වගා කටයුතුවල යෙදුණ වැවිලිකරුවන්ගේ සෞභාග්‍යයට හා සුරක්ෂිතතාවට පහරක් විය. විමුක්තිය ලද වහලූන්ගෙන් සමහරු කඳුකරයට ගොස් ගොවිතැනින් යැපුණාහ. මෙනයින් ශ‍්‍රමිකයින් පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් මතුවිණ. යටත් විජිත නිෂ්පාදනවලට තිබූ තීරුබදු ආරක්ෂණය ද 1846 දී ඉවත් කෙරුණි. මේ හේතු නිසා ඉඩම් හිමි පන්තිය නියෝජනය වූ පාලක මණ්ඩලයේ නොසන්සුන්තා ඇතිවිය. සේවා වියුක්ති ප‍්‍රශ්න, බදුබර, අධිකරණ ක‍්‍රමයේ අක‍්‍රමිකතා, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ නියඟ වැනි ස්වාභාවික උවදුරු අසහනය තීව‍්‍ර කෙළේ ය. 1865 දී මෙරැන්ට් බොක්කේ ඇති වූ කැරැුල්ලක දී මහේස්ත‍්‍රාත්වරයෙක් හා සුදු ජාතිකයෝ 18 දෙනෙක් මරා දමන ලදහ. මාර්ෂල් නීති ක‍්‍රියාත්මක කරමින් අරගල මැඬලූව ද අප‍්‍රසාදයට ලක් වූ ආණ්ඩුකාරවරයා යළි බි‍්‍රතාන්‍යයට කැඳවන ලදි. 1866 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් ජැමෙයිකාව කිරීට විජිතයක් බවට පත්වූ අතර විධායක හා ව්‍යවස්ථාදායක බලතල මෙහෙයවූ නව ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලන, අධිකරණ හා පොදු ජන සේවා කටයුතු ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලදි.<br /> <br /> ලෝක සංග‍්‍රාමවල දී ජැමෙයිකන් ජාතිකයෝ බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාවල සේවය කළහ. යුද්ධ ජැමෙයිකාවට එතරම් බලනොපෑව ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවූ යටත් විජිත සංවර්ධන හා සුභසාධන පනතින් හා අන්‍ය මාර්ගවලින් ලද ආධාර ජැමෙයිකාවේ සංවර්ධන කටයුතුවලට ඉවහල් වුණි.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට නියෝජිත ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් ලබාදීමේ පියවර ගන්නා ලද්දේ 1884 සිට ය. ඒ තෝරා ගත් සාමාජිකයන් 9ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත් කිරීමෙනි. 1944 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද්විමණ්ඩල (Bicameral) ව්‍යවස්ථාදායකයක් ඇතිකිරීම, ස්වදේශීය ඇමතිවරුන් පත් කිරීම හා සර්වජන වැඩිහිටි ඡුන්ද බලය ක‍්‍රියාත්මක විය. නිලධරයන් හා ඇමතිවරුන් ඇතුළත් විධායක කවුන්සලයේ නායකත්වය ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයායි. තෝරාගත් ඇමතිවරුනට 1957 දී දෙපාර්තමේන්තු සම්බන්ධ වගකීම් පවරන ලදි. නිළලත් සාමාජිකයන් 1957 දී විධායක කවුන්සලයෙන් ඉවත් කරන ලද්දෙන් එය අගමැතිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් කැබිනට් මඬුල්ලක් බවට පත්විණි.<br /> 1958 දී ජැමෙයිකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ කැරිබියන් දූපත්වල එකමුතුවක් වූ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සන්ධීය රාජ්‍යයට ඇතුළත් වුව ද 1962 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ කම්කරු පක්ෂය විසින් මෙම සන්ධීය රාජ්‍යයෙන් ඉවත් ව ස්වාධීන ජැමෙයිකා රාජ්‍යය පිහිටුවා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> 1959 පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලද ජැමෙයිකාව 1962 අගෝස්තු 6 දින පූර්ණ ස්වාධීනත්වය ලද්දේ ය. නිදහස ලද පසුව පැවැත්වූ පළමුවන මැතිවරණයෙන් (1967) ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ කම්කරු පක්ෂයයි.<br /> <br /> පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු වූ ජැමෙයිකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හා ඒ ආශ‍්‍රිත ආයතන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද සාමාජිකත්වය දරයි.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80_(Jameica)&diff=1191 2017-09-21T06:15:24Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් තුන්වන තැන ගන්නා මෙම දූපත හයිටියෙන් (Haiti) බටහිරටත් කියුබාවෙන් දකුණටත් නිකුරගුවාවේ ග‍්‍රාසියාස් තුඩුවෙන් ඊසාන දිගටත් වන ලෙස පිහිටියකි. යුරෝපය, උතුරු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකා සම්බන්ධ කරමින් පැනමා ඇළ ඔස්සේ දිවෙන ප‍්‍රධාන මුහුදු මාර්ගය ජැමෙයිකාව ආශ‍්‍රිතව වැටී ඇත. දූපතේ භූමි ප‍්‍රමාණය ව.සැ. 4,244කි (ව.කිමී. 10,991). දිගින් මයිල 146ක් පමණ වන ජැමෙයිකාවේ පළල මයිල 22 සිට 51 දක්වා වෙනස්වේ.<br /> <br /> [[File:ජැමෙයිකාව_1.PNG|center|200px]]<br /> <br /> '''භූ විෂමතා''' : වෙරළ තීරයේ පිහිටි තැනිතලා, රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති යමහල් කඳුවැටි හා හුනුගල් සානු ප‍්‍රධාන භූ ලක්ෂණ වේ. භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ මී. 305ට වඩා උස් බිම් ය. ප‍්‍රධාන ක`දුවැටිය නැගෙනහිර දී බ්ලූ මවුන්ටන්ස් නමින් වැඩි ම උන්නතාංශයට නැඟ (මී.2,256) අනතුරුව බටහිරට බෑවුම් වේ. දිවයිනේ දකුණු දෙසින් තැනිතලා ද මධ්‍යම හා බටහිර ප‍්‍රදේශවල හුනුගල් කඳු හා සානු ද පිහිටා ඇත. හුනුගල් ප‍්‍රදේශ සමහරක වැටි හා ගුහා සෑදී ඇත. මෙහි භූචලන ඇති වේ.<br /> ජලවහනය හා පස : ප‍්‍රධාන හා කුඩා ගංගා 120ක් පමණ ජැමෙයිකාවේ ඇත. ඒවායේ අතු ගංගා බහුල ය. කඳුවලින් පහළට ශීඝ‍්‍රයෙන් ගලා යාමත් ගංවතුර කාලයේ දැඩි ජල ප‍්‍රවාහ බවට හැරීමත් නිසා ඒවායේ යාත‍්‍රා කිරීම අපහසු ය. විශාල ගංගා සමහරක මුව දොරවල පුළුල් දියළු තැනි සහිත ඩෙල්ටා නිර්මාණය වී ඇත.<br /> <br /> භූතලයෙන් අඩකටත් වඩා කොටසක ඇත්තේ සුදු පැහැති හුනුගල් ය. ඊට යටින් පිළිවෙළින් කහ පැහැති හුනුගල් ද විපරීත හා ආග්නේය පාෂාණ ද ඇත. උස් බිම් වැසී ඇත්තේ ආවරණය නොවූ පාෂාණ හා එතරම් ගැඹුරට නොපිහිටි පස්වලින් නිසා එබිම් පහසුවෙන් ඛාදනයට භාජනය වේ. වෙරළබඩ දියළු තැනිවල වැඩිකොට ඇත්තේ ගැඹුරු ලොම් පස හා මැටි ය. නිම්න පතුල් වැසී ඇත්තේ ශේෂ මැටිවලිනි.<br /> <br /> '''දේශගුණය''' : ජැමෙයිකාවේ පවතින්නේ නිවර්තනීය දේශගුණයකි. කඳුවැටිවල පිහිටීමේ බලපෑම අනුව ප‍්‍රදේශ අතර වෙනස්කම් ඇති වුව ද ඍතු අනුව උෂ්ණත්වයේ වෙනස සුළු ය. ඊසාන දිග වෙළෙඳ සුළංවල බලපෑම අවුරුද්ද පුරා ම පවතී. ශීත සමය දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා ය. උතුරු ඇමෙරිකා තැනිවල පුළුල් ද්‍රෝණි හරහා හමන ශීත සුළෙ‍ඟේ බලපෑම මෙසමයේ දැකිය හැක. උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ දී ෆැ. 900 (සෙ. 320) සිට කඳු මුදුන්වල 400 (40) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාව අධික ව ලැබෙන්නේ මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ය. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 1,995කි. කඳුවල පිහිටීම නිසා වෙළෙඳ සුළං මගින් උතුරු ප‍්‍රදේශවල වැඩි වර්ෂාපතනයකුත් දකුණු හා නිරිතදිග තැනිතලාවල සැවානා ප‍්‍රදේශවලට වර්ෂා ඌනතාවකුත් ඇතිවේ.<br /> <br /> '''වෘක්ෂලතා හා සත්ත්ව ජීවිතය''' : අතීතයේ මෙරටේ වනාන්තර බහුල ව තිබූ බව පැවසේ. ඉනික්බිති මෙරටට පැමිණි යුරෝපීය ජාතිකයෝ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා වගා කටයුතු සදහා පහත්බිම් හා කඳු බෑවුම් එළි කළහ. දැනට මෙහි භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් වනාන්තර ඇත්තේ 10%ක පමණි. වත්මනෙහි රජය විසින් කැලෑ සංරක්ෂණය හා යළි රෝපණය අරඹා ඇත. දකුණු වෙරළ ප‍්‍රදේශයේ අර්ධ කාන්තාර කලාපයට අයත් වෘක්ෂලතා ද වෙරළබඩ කඩොලාන ද දේශිය තල් (Plam) වර්ග කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇති බව පැවසේ.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට විශේෂ වූ සිවුපා සතුන් ඇත්තේ සුළු සංඛ්‍යාවකි. කෘන්තක (Rodent) පවුලට අයත් කෝනියන් දැන් දුලබ ය. මුගටියන් හා වවුලන් එහි බහුල ය. කිඹුලන්, කැස්බෑවන්, උග‍්‍ර විෂ රහිත නයි වර්ග කිහිපයක් හා කටුස්සන් ජැමෙයිකාවේ ඇත. මිරිදිය මසුන් අතර ප‍්‍රධාන වන කඳුකර ගල්මාළු වර්ගයකි. පොකිරිස්සන් වර්ග කිහිපයක් ද ඇත. බටහිර ඉන්දීය දූපත් හා ඇමෙරිකාවේ දැකිය හැකි කුරුල්ලන්ට අමතරව නොයෙක් ඍතුවල දී ජැමෙයිකාවට සංක‍්‍රමණය වන කුරුල්ලන් ද ඇතුළු ව කුරුලූ වර්ග 200ක් පමණ මෙහි දැකිය හැකි ය.<br /> <br /> '''ජනගහනය හා ජනාවාසය''' : මෙහි විසූ දේශීය ඉන්දියානුවන් සමූල ඝාතනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතික ජනපදවාසීහු ද පසුකලෙක දී නැති වී ගියහ. බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයක් විසින් සිය වතුවල වැඩට ගෙන ආ අප‍්‍රිකානු ජාතික වහලූන්ගේ සංඛ්‍යාව කෙමෙන් වැඩි වුණි. අද ජන සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය අප‍්‍රිකානු සම්භවයක් ඇත්තෝ හා අප‍්‍රිකා, යුරෝපා ජාතීන්ගේ සම්මිශ‍්‍රණයෙන් පැවතෙන්නෝ වෙත්. මේ හැර චීන, සිරියන්, ඉන්දියන්, පෘතුගාල හා ජර්මන් වැනි විජාතික මූලජනනයෙන් පැවතෙන්නෝ සුළුතරයක් ද වෙති. මෙරටේ ජනගහනය 2012 දී 2,889,187කි. නාගරීකරණයට නතු ව තිබෙනුයේත් ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ වැවිලි වගා කරනු ලබන්නේත් වෙරළබඩ තැනිතලාවල ය. අගනුවර වූ කිංස්ටන් පිහිටියේ ගිනිකොන දිග වෙරළබඩ ය. එය රටේ වෙළෙඳ, පරිපාලන, ගමනාගමන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වේ. උතුරු වෙරළේ ද වැදගත් නගර කිහිපයක් පිහිටියේ ය. ස්වාභාවික දර්ශනීයත්වය නිසා ඒවා සංචාරක නිකේතන ලෙස ජනප‍්‍රිය වී ඇත.<br /> <br /> වත්මන් ගැමි ජනාවාසවල පදනම වී ඇත්තේ අතීතයේ කඳුකරයේ විසූ ජැමෙයිකන් වහලූන් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද ගම් ය.<br /> <br /> විදේශවලට සංක‍්‍රමණය වීම සීමා කරනු වස් 1967 දී දැඩි සංක‍්‍රමණ නීති පනවා ඇත ද දැනුදු ජැමෙයිකන් පුරවැසියෝ ඇමෙරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය හා කැනඩාව යන රටවලට සංක‍්‍රමණය කරත්.<br /> <br /> '''ආර්ථික කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ ශ‍්‍රම හමුදාවෙන් 36%ක් පමණ නියැළී සිටිනුයේ, ආර්ථිකයේ පදනම වූ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල ය. ස්ථාවර වගා යටතේ ඇති භූමි ප‍්‍රමාණය 22%කි. ප‍්‍රධාන වැවිලි භෝග වනාහි උක් හා කෙසෙල් ය. ඉඟුරු, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු, කෝපි හා කොකෝවා අනිකුත් වැදගත් භෝග වේ. අර්තාපල්, බතල, මඤ්ඤොක්කා හා පොල් වගා කෙරේ. අවට මුහුදින් මාළු ද වනාන්තරවලින් දැව ද ලබා ගැනේ. ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සහ අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා සත්තු ඇති කරනු ලැබෙත්.<br /> <br /> ඛනිජ සම්පත් අතර වැදගත් වන්නේ බෝක්සයිට්, ජිප්සම්, සිලිකා, පි`ගන් මැටි, හුනුගල් හා කිරිගරුඬයි. බෝක්සයිට් නිෂ්පාදනයෙන් මුල්තැන ගන්නේ ජැමෙයිකාවයි.<br /> <br /> බෝක්සයිට් එහි අතුරු නිෂ්පාදනයක් වූ ඇලූමිනා (Alumina) ජිප්සම්, සීනි හා මේ මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වර්ග, කෝපි, කොකෝවා හා ඉඟුරු නිර්යාත කෙරේ. ආයාත අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය, බීම වර්ග, දුම්කොළ, යන්ත‍්‍ර සූත‍්‍ර, විදුලි උපකරණ, රසායනික ද්‍රව්‍ය, රථවාහන, ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් උපකරණ, රෙදිපිළි, ඉන්ධන, තෙල්, පෝර ආදියයි. ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය සහ කැනඩාව ජැමෙයිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළෙඳ සහකරුවෝ වෙති. යුරෝපා ආර්ථික ප‍්‍රජාව සමග ද වෙළෙඳ සබඳතා පවතී.<br /> <br /> නිෂ්පාදනය හා රැකියා සැපයීම අරමුණු කරගත් කර්මාන්ත අතර වැදගත් වන්නේ ආහාර පිරිසැකසුම, ලෝහ නිස්සාරණය, සීනි, රම් හා මොලෑසස් වැනි අතුරු නිෂ්පාදන, රෙදිපිළි නිපැයුම, රසායනික ද්‍රව්‍ය, බොරතෙල්, සිමෙන්ති හා මැටි ආශ‍්‍රිත නිෂ්පාදන මෙන් ම සිගරැට් හා පොහොර නිෂ්පාදනයයි. ජැමෙයිකා කාර්මික සංවර්ධන සංස්ථාව මගින් මේ කටයුතුවල දී රජයේ අනුබලය හා පහසුකම් ලබාදෙනු ලැබේ.<br /> <br /> ආර්ථික කටයුතුවල දී පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ද වැදගත් වේ. ආහාර කර්මාන්ත, කාර්මික නිෂ්පාදන හා සංචාරක කටයුතුවල දී විදේශීය ආයෝජන යෙදවේ. මුදල් ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික කටයුතු හසුරුවන රජය, ආර්ථික හා සමාජ සුබසාධන සඳහා ඉන් ලද හැකි උපරිම වාසි ලබා ගනී.<br /> <br /> නිෂ්පාදන හා අනිකුත් අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිබලය බෙදා හැරීමට රජයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශය ද සතු විදුලිය බෙදා හැරීමේ මධ්‍යස්ථාන ඇත.<br /> <br /> '''මුදල් කටයුතු''' : ජැමෙයිකාවේ භාවිත වන මුදල් ඒකකය ජැමෙයිකන් ඩොලරයයි. 1960 දී පිහිටුවන ලද ජැමෙයිකන් මහ බැංකුව මුදල් කටයුතු භාර ව සිටී. විදේශිකයින් සතු වෙළෙඳ බැංකු හැරුණ විට ජීවිත රක්ෂණ හා වෙනත් සමිති සමාගම් මගින් ද මුදල් තැන්පත් කිරීම් සිදු කළ හැකි අතර ණය පහසුකම් ද සපයනු ලැබේ. කර්මාන්ත, නිවාස ඉදිකිරීම් හා සංචාරක කටයුතු ස`දහා ‘සංවර්ධන මුදල් සංස්ථාව’ මගින් ණය සැපයේ. වෙළෙඳ ව්‍යාපාර සඳහා ණය දෙන මණ්ඩලයක් ද ඇත.<br /> <br /> අයබදු, තීරුබදු හා සුරාබදු රජයේ ප‍්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වේ. විදෙස්වලින් සංවර්ධන ණය ආධාර ද ලබා ගනී.<br /> <br /> '''පරිපාලන කටයුතු''' : ජැමෙයිකාව ව්‍යවස්ථානුකූල පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් පවත්නා රටකි. ස්වාධීනත්වය ලද පසුව බි‍්‍රතාන්‍ය භූපතියා නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගන්නා ජැමෙයිකාව එරටේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාලනය වේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා පත් කරනු ලබන්නේ බි‍්‍රතාන්‍යයේ රජු විසිනි. අගමැතිවරයා තෝරාගනු ලබන්නේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී මැතිවරණයකින් ජයග‍්‍රහණය කරන පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරිනි. <br /> <br /> සාමාජිකයන් 45-60 දක්වා ගණනකින් සමන්විත වන ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්ද බලයෙන් තේරී පත්වන්නකි. එහි සාමාජිකයන් අතරින් කථානායක හා උපකථානායක තෝරාගනු ලැබෙති. සෙනෙට් මඬුල්ලේ සාමාජිකයන් 21කි. ඔවුහු පත්කෙරෙනුවෝ අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයා විසිනි. 13 දෙනෙක් අගමැතිවරයාගේත් 8 දෙනෙක් විරුද්ධ පක්ෂ නායකයාගේත් උපදෙස් අනුව පත් කරනු ලැබෙත්. සෙනෙට් සභිකයන් විසින් ඇමති හා පාර්ලිමේන්තු ලේකම් තනතුරු නොඋසුලන දෙදෙනෙක් සභාපතිවරයා හා උපසභාපතිවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබෙත්. ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ මුල් තැන ගන්නා කැබිනට් මණ්ඩලය අගමැතිවරයා හා ඇමතිවරුන් 11 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත වේ. එහි සෙනෙට් සභිකයෝ දෙතුන් දෙනෙක් ද වෙති.<br /> <br /> ක්ෂමාව දීම පිළිබඳ පරමාධිකාරය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම හා රාජ්‍ය නිලධරයන්ගේ විනය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාණ්ඩුකාරයාට උපදෙස් දීම ප‍්‍රිවි කවුන්සිලය සතු කාර්යයකි.<br /> <br /> මුළු රට වසම් (Praishes) 14කට බෙදා ඇත. කිංස්ටන් හා සාන්ත ඇන්ඞ්රූ යන වසම් දෙක ඒකාබද්ධ කර ඇත. ප‍්‍රදේශීය කටයුතු භාර ව ඇති කවුන්සිලවල සාමාජිකයන් තේරී පත්වන්නේ සර්ව වැඩිහිටි ඡුන්දයෙනි. මහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයෝ ද නිල බලයෙන් එම කවුන්සලවල සාමාජිකයෝ වෙති. වසම් අගනුවරවල වෙසෙන නගරාධිපතිවරු සිය වසමේ කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය දරන්නෝ ය.<br /> <br /> සෑම පස් වසරකට ම වරක් ජැමෙයිකාවේ මැතිවරණ පැවැත්වේ. එහි ඇති ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක ජැමෙයිකන් කම්කරු පක්ෂය හා මහජන ජාතික පක්ෂයයි.<br /> <br /> '''ජැමෙයිකාවේ නිල බස''' ඉංග‍්‍රීසියයි. විවිධ භාෂාවල සම්මිශ‍්‍රණයෙන් සැදුම් ලද භාෂාවක් වූ ක‍්‍රිඕල් (Creole) බස (බ.) පොදු ජනතාවගේ කථා ව්‍යවහාරය ය. <br /> <br /> '''අධිකරණය''' : සුප‍්‍රිම් උසාවිය, ඇපැල් උසාවිය, රෙසිදන්ත මහේස්ත‍්‍රාත්, සුළුසැසි, කොර්නෙල් හා බල අපරාධ උසාවිය යන ආයතනයන්ගෙන් අධිකරණය සමන්විත වේ. ගමනාගමන කටයුතු සම්බන්ධ උසාවියක් ද ඇත. නීති හා අධිකරණ ක‍්‍රමය ඉංග‍්‍රීසි නීතිය මත පදනම් වී ඇත. රජයේ ප‍්‍රධාන නීති උපදේශකවරයා ඇටර්නි ජනරාල් ය. මහජන පැමිණිලි සම්බන්ධ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ද සිටී.<br /> <br /> '''ගමනාගමන කටයුතු''' : දිවයිනේ වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශ ඔස්සේ ප‍්‍රධාන මහාමාර්ග ඉදිවී ඇත. කඳුකරයේ ප‍්‍රධාන ස්ථාන තුනක දී උතුරේ සිට දකුණට මහාමාර්ග වැටී ඇත. කිමී. 21,000ක් ඉක්මවන මාර්ගයත් මෙරට සතු ව ඇත. පොදු ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා බස් සේවාවට අමතරව කුලී රථ හා මෝටර් රථ සේවාව ද ඇත. මාර්ග පද්ධතියක් ද ඊට අමතරව කිමී. 272ක දුම්රිය මාර්ග පද්ධතියක් ද මෙහි වේ.<br /> <br /> ප‍්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය වැටී ඇත්තේ කිංස්ටන් සිට මොන්ටිගෝ බොක්ක දක්වා ය. අතරමග වැදගත් නගරවලට අතුරු මාර්ග ඉදිවී ඇත.<br /> තව ද ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ තුනක් මගින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සැලසේ. ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ගුවන් සේවයක් ද ඇත. රාජ්‍ය ගුවන් සේවාව එයාර් ජැමෙයිකා (Air Jamaica) නම් වේ.<br /> <br /> කිංස්ටන්, මොන්ටිගෝ බොක්ක හා පෝට් ඇන්තොනියෝහි ප‍්‍රධාන වරායන් පිහිටා ඇත. බඩු හා මගී ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධ ව ඇ.එ.ජ., බි‍්‍රතාන්‍යය හා කැනඩාව සමග පවත්නා ක‍්‍රමික නැව් සේවාවට අමතරව යුරෝපයට, දකුණු ඇමෙරිකාවට, කැරිබියන් ප‍්‍රදේශයට, ඕස්ටේ‍්‍රලියාවට හා නවසීලන්තයට යාත‍්‍රා ගමන් කෙරේ.<br /> <br /> '''අධ්‍යාපනය''' : ප‍්‍රාථමික, ද්විතීයික, වෘත්තීය හා උසස් වශයෙන් සැදි අධ්‍යාපන සැකැස්මක් එරටේ පවතී. රජයට අයත් රජයේ ආධාර ලබන හා පෞද්ගලික පාසැල් මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සලසා ඇත. කෘෂිකර්ම, කලා හා ශිල්පීය විෂයයන් පිළිබඳ පාසැල් හා විශ්වවිද්‍යාල ද මෙහි ඇත. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන කාර්මික ආයතන හා ගුරු විදුහල් ද රජය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙහි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්වවිද්‍යාලයේ මෝනා මණ්ඩපය (University of West Indies Mona) ද ඇතුළුව විශ්වවිද්‍යාල පහක් ඇත. <br /> <br /> '''සෞඛ්‍යය''' : විශ්වවිද්‍යාලයට අයත් ආරෝග්‍ය ශාලාව ඇතුළු රජයේ රෝහල්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හා ඩිස්පැන්සරි මගින් ජනතාවට සෞඛ්‍ය සේවා සැලසේ. බෝවන රෝග මර්ධනය හා සනීපාරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම ද මෙම සේවාවට ඇතුළත් ය. පෞද්ගලික ආරෝග්‍යශාලා කිහිපයක් ද ජැමෙයිකාවේ ඇත.<br /> <br /> '''සුභසාධන කටයුතු''' : යෞවන හා ප‍්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය යටතේ සමාජ සුභසාධන කොමිසම හා විවිධ ස්වේච්ඡුා කණ්ඩායම් විසින් සමාජ සේවා සලසනු ලැබේ. රජය විසින් ක‍්‍රියාත්මක කරනු ලබන අනිවාර්ය ජාතික රක්ෂණ ක‍්‍රමයට අවු. 18 සිට විශ‍්‍රාම යන තෙක් වයසේ සේවා නියුක්ත වූවන් අයත් වේ. නගර හා ගම්වල ඉදිකෙරෙන නිවාස යෝජනා ක‍්‍රමවල දී වැඩි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ අඩු ආදායම් ලබන්නන් කෙරෙහි ය.<br /> <br /> විවිධ වාර්ගික හා සංස්කෘතික කොටස් අතර සාමකාමී සහජීවනය සමාජ සැකැස්මේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මිශ‍්‍ර විවාහ බහුල ය.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවේ කලා කටයුතුවල දියුණුවක් 1930 ගණන්වල දී ඇරඹිණි. ජැමෙයිකන් ලේඛකයින්ගේ හා චිත‍්‍ර ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණ විදේශවල ද ජනප‍්‍රිය වී ඇත. ‘ජැමෙයිකන් ආයතනය’ හැරුණු විට ජැමෙයිකන් පුස්තකාල සේවය, විශ්වවිද්‍යාල හා කලා සංගම් මගින් ද මෙම කලා කටයුතුවලට අනුබල ලැබේ. කලා විද්‍යාලයක් ද මෙහි ඇත. 1962 පිහිටුවන ලද ජාතික නැටුම් හා නෘත්‍ය කණ්ඩායම විදේශයන්හි ද පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ හැර තවත් නෘත්‍ය හා සංගීත කණ්ඩායම් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීත, කථා හා නැටුම් නගා සිටුවීමටත් කටයුතු කරනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ආගම''' : ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ජැමෙයිකාවේ නිල ආගමික නිදහස තහවුරු කර ඇත. නිල ආගමක් නැති නමුදු බහුතරය එංගලන්ත සභා පල්ලියට අයත් කිතුනුවෝ වෙති. ඒ හැර රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ප්‍රෙස්බිටීරියන් ආදි නිකායවලට අයත් කිතුනුවෝ ද යුදෙව්, හින්දු, මුස්ලිම් හා ඉතියෝපියානු පල්ලියට අයත් බැතිමත්තු ද සිටිති. ගූඪ විද්‍යාත්මක ලබ්ධීන්හි එල්බ ගත්තෝ ද ජැමෙයිකාවේ සිටිති.<br /> <br /> '''හමුදා කටයුතු''' : යුද, ගුවන්, පොලිස් හා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාවලින් හමුදාව සමන්විත වේ.<br /> <br /> '''ප‍්‍රචාරක සේවා''' : එදිනෙදා පළවෙන පුවත්පත් දෙකක් ජැමෙයිකාවේ ඇත . සතිඅන්ත පුවත්පත් පහක් පමණ ඇත. මේ හැර වාර ස`ගරා කිහිපයක් ද පළවේ. ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දෙකකි. ඉන් එකක් මගින් රූපවාහිනී සේවයක් ද පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර තැපැල් සේවයක් ද ඇත. විදුලි සංදේශ කටයුතු මගින් විදේශ රටවල් සමග ද සම්බන්ධතා පවත්වනු ලැබේ.<br /> <br /> '''ඉතිහාසය''' : යුරෝපීයයන්ගේ ආගමනයට පෙර මෙහි අරවක් (Arawak) නම් රතු ඉන්දියානුවන්ගේ වාසභූමිය වූයේ ය. නව ලෝකය ගවේෂණයට ගිය සිය දෙවන චාරිකාවේ දී ජැමෙයිකාව සොයා ගත් (1494) ක‍්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස් එය සැන්තියාගෝ යයි නම් කෙළේ ය. ජැමෙයිකාව යන නාමය අරවක් ඉන්දියානුවන් විසින් වහරන ලද සේමෙකා (Xaymec = වනය හා ජලය සහිත දේශය) යන්න අනුව බි‍්‍රතාන්‍යයන් යොදා ගත් නාමය ය. එහි රත්රන් නොමැතිවීම නිසා ස්පාඤ්ඤ රජය ජැමෙයිකාව ගැන සැලකිලිමත් නොවූයෙන් එය කොලම්බස් පවුල සතු ව පැවතිණ. කොලම්බස්ගේ පුත‍්‍රයාගෙන් ලබාගන්නා ලද බලපත‍්‍රයක් යටතේ ප‍්‍රදේශය නතුකරගෙන 1509 දී ජනාවාස පිහිටුවන ලද්දේ හුවාන් දෙ එස්ක්විල් (Juan de Esquivel) විසිනි.<br /> <br /> 1509 සිට 1655 දක්වා මෙපෙදෙස ස්පාඤ්ඤයන්ට නතු ව තිබිණි. දේශීය ආරාවාක් ඉන්දියානුවන් වනසා දැමූ ස්පාඤ්ඤයෝ ශ‍්‍රමිකයන් සේ අපි‍්‍රකානු වහලූන් රටට ගෙන ආහ. ස්පාඤ්ඤය සතු ව පැවති බටහිර ඉන්දීය දූපත්වලට පහර දුන් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් විසින් 1655 දී ජැමෙයිකාව අල්ලා ගන්නා ලදි. 1660 වන විට සියලූ ම ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෝ රටින් පිටමං කරන ලදහ. කඳුකරයට පලා ගිය වහල්ලූ පසුකලක දී මැරූන්ස් (Maroons) නමින් හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන් සතු ඉඩම්වල අයිතියත් නිදහසත් සහතික කළ 1739 ගිවිසුම ඇති කරගන්නා තෙක් මැරූන්වරු බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට විරුද්ධ ව ගරිල්ලා සටන් කළහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ආධාර හා අනුබල ලැබුණේ ස්පාඤ්ඤයෙනි.<br /> <br /> 1661 දක්වා ජැමෙයිකාවේ පැවතියේ හමුදා පාලනයකි. ඉනික්බිති පාලනය භාර ව කැප්ටන් ජනරාල් හා ආණ්ඩුකාර තනතුර හෙබවූවෙක් හා විධායක කවුන්සලයක් ද පත් කරන ලදහ. මෙසමයේ දූපත මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවතිණි. 1670 මැඞ්රිඞ් ගිවිසුමෙන් දිවයිනට බි‍්‍රතාන්‍ය අයිතිය නීත්‍යනුකූලව පිළිගනු ලැබීමෙන් පසුව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ කටයුතු මැඬලන ලදි. අනතුරුව ජැමෙයිකාව ඉංග‍්‍රිසීන්ගේ වහල් වෙළෙඳ කටයුතුවල මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, උක්, ඉන්ඩිගෝ, කොකෝ වගාව හා ඒවා නිෂ්පාදනය දියුණු කෙරිණ. 18 වන ශතවර්ෂය වන විට ජැමෙයිකාව සීනි නිෂ්පාදනය අතින් වැදගත් යටත් විජිතයක් වීම එහි ප‍්‍රතිඵලයකි. ජැමෙයිකාව අත්කර ගැනීමට යළි ප‍්‍රංස හා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් දැරූ ප‍්‍රයත්න ව්‍යර්ථ වුණි.ෙ<br /> <br /> 1807 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වහල් වෙළෙඳාම තහනම් කිරීමත් 1883 දී වහලූන්ට පූර්ණ විමුක්තිය සැලසීමත් ජැමෙයිකාවේ වගා කටයුතුවල යෙදුණ වැවිලිකරුවන්ගේ සෞභාග්‍යයට හා සුරක්ෂිතතාවට පහරක් විය. විමුක්තිය ලද වහලූන්ගෙන් සමහරු කඳුකරයට ගොස් ගොවිතැනින් යැපුණාහ. මෙනයින් ශ‍්‍රමිකයින් පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් මතුවිණ. යටත් විජිත නිෂ්පාදනවලට තිබූ තීරුබදු ආරක්ෂණය ද 1846 දී ඉවත් කෙරුණි. මේ හේතු නිසා ඉඩම් හිමි පන්තිය නියෝජනය වූ පාලක මණ්ඩලයේ නොසන්සුන්තා ඇතිවිය. සේවා වියුක්ති ප‍්‍රශ්න, බදුබර, අධිකරණ ක‍්‍රමයේ අක‍්‍රමිකතා, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ නියඟ වැනි ස්වාභාවික උවදුරු අසහනය තීව‍්‍ර කෙළේ ය. 1865 දී මෙරැන්ට් බොක්කේ ඇති වූ කැරැුල්ලක දී මහේස්ත‍්‍රාත්වරයෙක් හා සුදු ජාතිකයෝ 18 දෙනෙක් මරා දමන ලදහ. මාර්ෂල් නීති ක‍්‍රියාත්මක කරමින් අරගල මැඬලූව ද අප‍්‍රසාදයට ලක් වූ ආණ්ඩුකාරවරයා යළි බි‍්‍රතාන්‍යයට කැඳවන ලදි. 1866 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් ජැමෙයිකාව කිරීට විජිතයක් බවට පත්වූ අතර විධායක හා ව්‍යවස්ථාදායක බලතල මෙහෙයවූ නව ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලන, අධිකරණ හා පොදු ජන සේවා කටයුතු ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන ලදි.<br /> <br /> ලෝක සංග‍්‍රාමවල දී ජැමෙයිකන් ජාතිකයෝ බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදාවල සේවය කළහ. යුද්ධ ජැමෙයිකාවට එතරම් බලනොපෑව ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවූ යටත් විජිත සංවර්ධන හා සුභසාධන පනතින් හා අන්‍ය මාර්ගවලින් ලද ආධාර ජැමෙයිකාවේ සංවර්ධන කටයුතුවලට ඉවහල් වුණි.<br /> <br /> ජැමෙයිකාවට නියෝජිත ආණ්ඩුක‍්‍රමයක් ලබාදීමේ පියවර ගන්නා ලද්දේ 1884 සිට ය. ඒ තෝරා ගත් සාමාජිකයන් 9ක් ව්‍යවස්ථාදායකයට පත් කිරීමෙනි. 1944 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද්විමණ්ඩල (Bicameral) ව්‍යවස්ථාදායකයක් ඇතිකිරීම, ස්වදේශීය ඇමතිවරුන් පත් කිරීම හා සර්වජන වැඩිහිටි ඡුන්ද බලය ක‍්‍රියාත්මක විය. නිලධරයන් හා ඇමතිවරුන් ඇතුළත් විධායක කවුන්සලයේ නායකත්වය ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයායි. තෝරාගත් ඇමතිවරුනට 1957 දී දෙපාර්තමේන්තු සම්බන්ධ වගකීම් පවරන ලදි. නිළලත් සාමාජිකයන් 1957 දී විධායක කවුන්සලයෙන් ඉවත් කරන ලද්දෙන් එය අගමැතිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් කැබිනට් මඬුල්ලක් බවට පත්විණි.<br /> 1958 දී ජැමෙයිකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ කැරිබියන් දූපත්වල එකමුතුවක් වූ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සන්ධීය රාජ්‍යයට ඇතුළත් වුව ද 1962 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ කම්කරු පක්ෂය විසින් මෙම සන්ධීය රාජ්‍යයෙන් ඉවත් ව ස්වාධීන ජැමෙයිකා රාජ්‍යය පිහිටුවා ගන්නා ලදි.<br /> <br /> 1959 පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලද ජැමෙයිකාව 1962 අගෝස්තු 6 දින පූර්ණ ස්වාධීනත්වය ලද්දේ ය. නිදහස ලද පසුව පැවැත්වූ පළමුවන මැතිවරණයෙන් (1967) ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ කම්කරු පක්ෂයයි.<br /> <br /> පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු වූ ජැමෙයිකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හා ඒ ආශ‍්‍රිත ආයතන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ද සාමාජිකත්වය දරයි.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B6%A7%E0%B7%8A,_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%9A_%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%92_%E0%B7%86%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A_(Janet,_Pierre_Marrie_Felix)_(1859-1947)&diff=1190 2017-09-21T06:14:32Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>මානසික රෝග පිළිබඳ සායනික ප‍්‍රතිකාර හා අධ්‍යයනික මනෝවිද්‍යාව අතර සම්බන්ධයක් ගොඩනැගීමෙන් ප‍්‍රංසයෙහි හා ඇමෙරිකාවෙහි බලපෑමක් කළ ප‍්‍රංස ජාතික දාර්ශනිකයෙකි, මනෝවිද්‍යාඥයෙකි, කායික මෙන් ම ස්නායු වෛද්‍යවරයෙකි. උපවිඥානය පාදක කොට පුද්ගලයකුගේ පෙර භවය හා වර්තමාන භවය සම්බන්ධ සිද්ධි ඇසුරින් කායික හා මානසික රෝග පිළිබඳ කරුණු අනාවරණය කළ පළමු මනෝවිද්‍යාඥයා මෙන් ම මනෝවෛද්‍ය චිකිත්සකවරයා ද මොහු ය.<br /> <br /> [[File:ජැනට්_පියරේ_මාරි_ෆීලික්ස්_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> 1859 මැයි මස 30 දා ප‍්‍රංසයේ පැරීසියෙහි උපත ලද ජැනට් තරුණ කාලය තෙක් එහි ගත කළේ ය. ස්වාභාවික විද්‍යා ඉගෙනීම කෙරෙහි නැඹුරුවක් දැක්වූ ජැනට් ක‍්‍රමයෙන් කායික විද්‍යාව, දර්ශනය, මනෝ විද්‍යාව හා ස්නායු වෛද්‍ය විද්‍යාව වෙත යොමු විය. මෙහි ප‍්‍රතිඵල වශයෙන් ඔහු දර්ශනය, කායික විද්‍යාව, මනෝවිද්‍යාව, මෝහන විද්‍යාව, ස්නායු වෛද්‍ය විද්‍යාව යන අංශ කිහිපයක් පිළිබඳව ප‍්‍රවීණත්වය ලැබී ය.<br /> <br /> මෝහනයෙහි මනෝවිද්‍යාත්මක සාධක අවධාරණය කළ ජැනට් කාංසාව, භීතිකා හා අනෙකුත් අසාමාන්‍ය හැසිරීම්වලට අදාළ මානසික හා චිත්තවේගීය අක‍්‍රමිකතා සම්බන්ධ නවීන සංකල්පය ගොඩනැගීමට දායක විය. ජැනට් පියරේ මුල් අවධියෙහි සිය අධ්‍යයන කටයුතු කළේ ප‍්‍රංසයේ පැරිස් නුවර පිටී සැල්පෙට්රියරා රෝහලෙහි මනෝවිද්‍යා රසායනාගාරයෙහි ස්නායු වෛද්‍ය ජීන් මාටින් චාර්කොට් (Jean Martin Charcot) යටතේ ය. මෙහි දී මෝහනය හා සූක්ෂ්ම ප‍්‍රතිවේධය පිළිබඳ අසාමාන්‍ය සිද්ධි සම්බන්ධව 1882 දී ඉදිරිපත් කළ වාර්තාව මගින් ජීන් මාටින්ගේ අවධානය දිනා ගැනීමට ඔහු සමත් විය. <br /> <br /> ආචාර්ය (PhD) උපාධි අපේක්ෂකයකු වශයෙන් ජැනට් පැරිස් විශ්වවිද්‍යාලයේ දී ස්වයං කි‍්‍රයා පිළිබඳ අධ්‍යයනය කළ අතර ඔහු සිය නිබන්ධයෙහි (1889) අවිඥාන සංකල්පය සංක්ෂිප්තව හඳුන්වා දී ඇත. මෙම නිබන්ධය පසුව කිහිප වරක් සංස්කරණය විය. ජැනට් මෙමගින් ඉදිරිපත් කළ අදහස් සිග්මන් ෆ්‍රොයිඞ් සමග විවාදාපන්න ලිපි ගනුදෙනුවකට හේතු විය.<br /> <br /> චාකොට්ගේ ඇරැුයුම පරිදි, පැරීසියේ විශාලතම මනෝවිද්‍යා ආයතනය වූ සැල්පෙට්රිරේ රෝහලේ මානසික ආයතනයේ මනෝවිද්‍යා රසායනාගාරයෙහි අධ්‍යක්ෂ තනතුරට 1889 දී පත් ජැනට් 1898 දක්වා එහි සේවය කළේ ය. එහි සිටිය දී 1893 දී දිනාගත් සිය පශ්චාත් වෛද්‍ය උපාධිය (MD) සඳහා, භාවෝන්මාදයේ විවිධ ස්වරූප ගෙන හැර දක්වා විශ්ලේෂණය කොට ප‍්‍රංස බසින් ලියූ L'etat mental des hysteriques (1892) නම් නිබන්ධය 1901 දී The Mental State of Hystericals නමින් ඉංගී‍්‍රසියට පෙරළනු ලැබිණ. ඊට ලියූ හැඳින්වීමෙහි චාකොට් සටහන් කරන පරිදි, සායනික මෙන් ම අධ්‍යයනික මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ ජැනට්ගේ ප‍්‍රයත්නයන් එහි දී එකට එකතු වේ.<br /> <br /> ජැනට් සිය පර්යේෂණවල ප‍්‍රතිඵල 1889 දී ඔහුගේ ආචාර්ය උපාධි නිබන්ධයෙහි ද අනතුරුව 1892 දී වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ පශ්චාත් උපාධි නිබන්ධයෙහි ද පළ කෙළේ ය. <br /> <br /> කායික වෛද්‍යවරයකු වශයෙන් ප‍්‍රතිකාර කරන අතර ජැනට් වඩාත් අවධානය යොමු කළේ ස්නායු හා මානසික අක‍්‍රමිකතා පිළිබඳවයි. විෂය කිහිපයක් සම්බන්ධ ව පුළුල් පරාසයක සිට දේශනයෙහි හා ලේඛනයෙහි නියැළි ජැනට් ග‍්‍රස්තිය, හිස්ටීරියාව (භාවෝන්මාදය), ඇම්නීසියාව (විස්මෘතිය), පෞරුෂත්වය ආදි අංශ පිළිබඳ ස්වාධීනව පර්යේෂණයේ යෙදුනේ ය.<br /> <br /> ජැනට්ට සමකාලීනව මෙම ක්ෂේත‍්‍රයේ සිටි වඩාත් ප‍්‍රකට තැනැත්තා සිග්මන් ෆ්‍රොයිඞ් ය. එහෙත් බොහෝ අංශවලින් ජැනට් සිග්මන් ෆ්‍රොයිඞ්ට ද වඩා පෙරමුණ ගත් බව වියතුන්ගේ මතයයි. ඇතැමකුගේ මතය සිග්මන් ෆ්‍රොයිඞ්ට ද වඩා මනෝරෝග චිකිත්සාවේ සැබෑ ආරම්භකයා ජැනට් පියරේ බවයි. ජැනට් ඉදිරිපත් කළ අදහස් ෆ්‍රොයිඞ්ගේ සාර්ථකත්වයට මග විවර කෙළේ ය. 1898 දී ප‍්‍රංසයේ සෝබෝන් සරසවියේ මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ කථිකාචාර්ය පදවියක් ලද ජැනට් 1902 දී ප‍්‍රංස කොලිජීයේ පර්යේෂණ හා තුලනාත්මක මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය ව 1936 දක්වා කටයුතු කෙළේ ය. තව ද ඔහු 1913 සිට ප‍්‍රංස ආයතනයේ සාමාජිකත්වය දැරී ය. 1947 පෙබරවාරි 24 දා මියෙන තුරු ජැනට් තම විෂය ක්ෂේත‍්‍රයට අදාළ දේශන පැවැත්වීමෙහි සකි‍්‍රයව නියැළී සිටියේ ය.<br /> <br /> <br /> උස්ගොඩ ධම්මගරු හිමි<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA_(Jetty)&diff=1189 2017-09-21T06:14:00Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>‘ඉදිරියට දික්වූ’ වැනි අරුතක් දෙන ප‍්‍රංස වචනයකින්, ඉංග‍්‍රීසි බස හරහා සිංහලයට බිඳී ආ වචනයකි, ‘ජැටිය’.<br /> <br /> ජැටියක් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ගං මෝයක්, වරායකට ඇතුල් වන ස්ථානයක් හෝ එවැනි වෙනත් ස්ථානයකින් වෙරළේ සිට මුහුද දෙසට දික්වන සේ පවුරක, බැම්මක හෝ වේල්ලක ආකාරයෙන් ඉදි කරනු ලැබූ සිවිල් ඉංජිනේරුමය නිර්මාණයකි. <br /> <br /> [[File:ජැටිය_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> පිවිසුම් ජැටි හා නැව් ලැඟුම් ජැටි වශයෙන් ජැටි ප‍්‍රධාන වශයෙන් වර්ග දෙකකි. <br /> <br /> '''1. පිවිසුම් ජැටි (Entrance Jetty)''' - යනු ගං මෝය හෝ අනෙකුත් වෙරළාශ‍්‍රිත ජල මාර්ගවලට හෝ කලපු ආකාර වරායවලට ඇතුළුවීමේ දොරටු අසල ඇති ඒවායි. මේ ජැටියකින් බලාපොරොත්තු වන කාර්යය වන්නේ ගංගා හෝ මුහුදු රළ ගැලීම ක‍්‍රමානුකූලව යොමුකර නාවික ගමනාගමනය පහසු කිරීමත් වැඩිදියුණු කිරීමත් ය. එනිසා ම මේවා යොමු ජැටි (Training Jetty) ලෙස ද හැඳින්වේ.<br /> <br /> නාවික ගමනාගමනය පිණිස තැනූ ඇළ මාර්ග මුහුදට එක්වන පෙදෙස්හි දී, රළ පහර මගින් අසල වෙරළ පෙදෙස්වලින් රැගෙන එන වැලි හා වෙනත් දේ ඇළමාර්ග හරහා තැන්පත් වී එක්රැස්වීම වැළැක්වීමෙන් හෝ අඩු කිරීමෙන් එවන් ඇළමාර්ග ස්ථාවරකරණයට මේ ජැටි යොදා ගනු ලැබේ. ඇළ මාර්ගයේ දෙපසින් එකිනෙකට සමාන්තර ජැටි දෙකක් හෝ මුහුදු රළ පහර ඇතිවන දිශාවෙන් එක ජැටියක් පමණක් හෝ යෙදීම මෙහි දී සිදුවේ. මෙවන් ජැටියකින්, රළ පහර නිසා වැලි, අපද්‍රව්‍ය වැනි දෑ එක්රැස්වීම වැළැක්වීමට අමතරව ජල පහර ක‍්‍රමානුකූලව ගලන හා වඩා ප‍්‍රවේගවත් එකක් බවට පත් කිරීමෙන් ඇළ මාර්ගය වඩාත් ඒකාකාරී හා කාර්යක්‍ෂම එකක් බවට පත් කිරීම ද සිදුවේ. බොහෝ විට යුගල ලෙස ඇති මේ ජැටි වෙරළෙන් මුහුද දෙසට විහිදෙන සේ ගොඩනගන විටෙක එකිනෙකට අභිසරණය (Converege) වන ලෙසට ඉදිකෙරේ. දිය යටින් දැමූ විශාල ගල් ගොඩැල්ලක් මත හෝ ගඩොලින් බැඳීමෙන් හෝ තනිකර ම කොන්ක‍්‍රීට්වලින් හෝ තනන බැම්මක් ලෙසින් මෙන් ම දියෙන් මතුවන තෙක් විශාල ගල්, පවුරක ආකාරයට දැමීමෙන් ද ලී, කොන්ක‍්‍රීට් හෝ වානේ තහඩු හෝ කණු, ඍජු හෝ වක‍්‍ර රේඛාවක සිටින සේ වෙරළාශ‍්‍රිත මුහුද පත්ලේ සිටුවීමෙන් ද පිවිසුම් ජැටි තනනු ලැබේ.<br /> <br /> දිය අගුලක් (Lock) හරහා තටාකයකට (Dock) විශාල ජල යාත‍්‍රා ඇතුළුවීමට ඇති තැන්හි දී යාත‍්‍රාවේ පැමිණීමේ දී හා නික්මීමේ දී යාත‍්‍රාව නිසි මගට යොමු කිරීම පිණිස, පුනීලයක හැඩයට පිහිටු වූ ජැටි දෙකක් ජල මාර්ගය දෙපස පිහිටුවනු ලැබේ. මේවා ද පිවිසුම් ජැටි ලෙස ගැනේ. වෙරළාශ‍්‍රිත මුහුදු පතුලට කාවැද්දා කණු ලෙස හෝ කොන්ක‍්‍රීට් වැන්නකින් නිර්මාණය කෙරෙන මෙවන් ජැටි, ගංගා හෝ මුහුදු දිය වැලින් යාත‍්‍රා ආරක්ෂා කරන අතර ම යාත‍්‍රාවලට තාවකාලික ලැගුම් ගත හැකි ලකනැකි (නැංගුරම්) (Mooring) පහසුකම් ද සපයා දෙයි.<br /> <br /> <br /> '''2. නැව් ලැඟුම් ජැටි (Berthing Jetty)''' - වරාය පහසුකම් මඳ හෝ නොමැති විටක වෙරළෙන් ඔබ්බේ මුහුදේ නැව් නැවතීමට මුක්කු පහසුකම් (Shore facilities) සැලසීම පිණිස මුහුදේ සුදුසු ගැඹුරක් ඇති තැනක තනන මේ ජැටි නැව් ලැගුම් ජැටි ලෙස හැඳින්වේ. දියෙන් මතුවන පටු පියක් (Pier) ලෙසට ගොඩනගන මෙම ජැටි කුඩා පාලමක් වැන්නකින් වෙරළට හෝ වරායකට සම්බන්ධ කරනු ලැබේ. බොහෝ විට කුඩා දිය කඩනයකට හෝ පියරයකට සමානකම් දැක්වුව ද ඒවායේ හැඩහුරුකම, ඉදිකිරීමේ සැලසුම් ආදිය එකිනෙකට වෙනස් වන අතර ම ඒ වෙනස්කම් මූලිකව ම රඳා පවතින්නේ එවන් ජැටිවල ප‍්‍රයෝජනත් එය තැනීම පිණිස පහසුවෙන් යොදා ගත හැකි ද්‍රව්‍යයනුත් මත ය.<br /> <br /> ගං ඉවුරුවල සිදුවන ඛාදනය අඩුකිරීමට ද කුඩා ප‍්‍රමාණයේ ජැටි යොදා ගැනේ. ගංගාවන්හි වක ගැසීම්වල අවතල පැත්තෙන් ගඟ දෙසට දික්වන ලෙස මෙවන් ජැටි ඉදිකෙරේ. එමගින් ජල පහරේ ස්වාභාවික වේගය හා සුළි අඩුකර ඛාදනයට බඳුන්වන ඉවුර අසල ක‍්‍රමානුකූල හා සරල රටාවක ජල ගලා යාමක් ඇති කරයි.<br /> <br /> <br /> එම්. එම්. ඒ. එස්. පලිපාන<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA_(Jetty)&diff=1188 2017-09-21T06:13:51Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>‘ඉදිරියට දික්වූ’ වැනි අරුතක් දෙන ප‍්‍රංස වචනයකින්, ඉංග‍්‍රීසි බස හරහා සිංහලයට බිඳී ආ වචනයකි, ‘ජැටිය’.<br /> <br /> ජැටියක් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ගං මෝයක්, වරායකට ඇතුල් වන ස්ථානයක් හෝ එවැනි වෙනත් ස්ථානයකින් වෙරළේ සිට මුහුද දෙසට දික්වන සේ පවුරක, බැම්මක හෝ වේල්ලක ආකාරයෙන් ඉදි කරනු ලැබූ සිවිල් ඉංජිනේරුමය නිර්මාණයකි. <br /> <br /> [[File:ජැටිය_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> පිවිසුම් ජැටි හා නැව් ලැඟුම් ජැටි වශයෙන් ජැටි ප‍්‍රධාන වශයෙන් වර්ග දෙකකි. <br /> <br /> '''1. පිවිසුම් ජැටි (Entrance Jetty)''' - යනු ගං මෝය හෝ අනෙකුත් වෙරළාශ‍්‍රිත ජල මාර්ගවලට හෝ කලපු ආකාර වරායවලට ඇතුළුවීමේ දොරටු අසල ඇති ඒවායි. මේ ජැටියකින් බලාපොරොත්තු වන කාර්යය වන්නේ ගංගා හෝ මුහුදු රළ ගැලීම ක‍්‍රමානුකූලව යොමුකර නාවික ගමනාගමනය පහසු කිරීමත් වැඩිදියුණු කිරීමත් ය. එනිසා ම මේවා යොමු ජැටි (Training Jetty) ලෙස ද හැඳින්වේ.<br /> <br /> නාවික ගමනාගමනය පිණිස තැනූ ඇළ මාර්ග මුහුදට එක්වන පෙදෙස්හි දී, රළ පහර මගින් අසල වෙරළ පෙදෙස්වලින් රැගෙන එන වැලි හා වෙනත් දේ ඇළමාර්ග හරහා තැන්පත් වී එක්රැස්වීම වැළැක්වීමෙන් හෝ අඩු කිරීමෙන් එවන් ඇළමාර්ග ස්ථාවරකරණයට මේ ජැටි යොදා ගනු ලැබේ. ඇළ මාර්ගයේ දෙපසින් එකිනෙකට සමාන්තර ජැටි දෙකක් හෝ මුහුදු රළ පහර ඇතිවන දිශාවෙන් එක ජැටියක් පමණක් හෝ යෙදීම මෙහි දී සිදුවේ. මෙවන් ජැටියකින්, රළ පහර නිසා වැලි, අපද්‍රව්‍ය වැනි දෑ එක්රැස්වීම වැළැක්වීමට අමතරව ජල පහර ක‍්‍රමානුකූලව ගලන හා වඩා ප‍්‍රවේගවත් එකක් බවට පත් කිරීමෙන් ඇළ මාර්ගය වඩාත් ඒකාකාරී හා කාර්යක්‍ෂම එකක් බවට පත් කිරීම ද සිදුවේ. බොහෝ විට යුගල ලෙස ඇති මේ ජැටි වෙරළෙන් මුහුද දෙසට විහිදෙන සේ ගොඩනගන විටෙක එකිනෙකට අභිසරණය (Converege) වන ලෙසට ඉදිකෙරේ. දිය යටින් දැමූ විශාල ගල් ගොඩැල්ලක් මත හෝ ගඩොලින් බැඳීමෙන් හෝ තනිකර ම කොන්ක‍්‍රීට්වලින් හෝ තනන බැම්මක් ලෙසින් මෙන් ම දියෙන් මතුවන තෙක් විශාල ගල්, පවුරක ආකාරයට දැමීමෙන් ද ලී, කොන්ක‍්‍රීට් හෝ වානේ තහඩු හෝ කණු, ඍජු හෝ වක‍්‍ර රේඛාවක සිටින සේ වෙරළාශ‍්‍රිත මුහුද පත්ලේ සිටුවීමෙන් ද පිවිසුම් ජැටි තනනු ලැබේ.<br /> <br /> දිය අගුලක් (Lock) හරහා තටාකයකට (Dock) විශාල ජල යාත‍්‍රා ඇතුළුවීමට ඇති තැන්හි දී යාත‍්‍රාවේ පැමිණීමේ දී හා නික්මීමේ දී යාත‍්‍රාව නිසි මගට යොමු කිරීම පිණිස, පුනීලයක හැඩයට පිහිටු වූ ජැටි දෙකක් ජල මාර්ගය දෙපස පිහිටුවනු ලැබේ. මේවා ද පිවිසුම් ජැටි ලෙස ගැනේ. වෙරළාශ‍්‍රිත මුහුදු පතුලට කාවැද්දා කණු ලෙස හෝ කොන්ක‍්‍රීට් වැන්නකින් නිර්මාණය කෙරෙන මෙවන් ජැටි, ගංගා හෝ මුහුදු දිය වැලින් යාත‍්‍රා ආරක්ෂා කරන අතර ම යාත‍්‍රාවලට තාවකාලික ලැගුම් ගත හැකි ලකනැකි (නැංගුරම්) (Mooring) පහසුකම් ද සපයා දෙයි.<br /> <br /> <br /> '''2. නැව් ලැඟුම් ජැටි (Berthing Jetty)''' - වරාය පහසුකම් මඳ හෝ නොමැති විටක වෙරළෙන් ඔබ්බේ මුහුදේ නැව් නැවතීමට මුක්කු පහසුකම් (Shore facilities) සැලසීම පිණිස මුහුදේ සුදුසු ගැඹුරක් ඇති තැනක තනන මේ ජැටි නැව් ලැගුම් ජැටි ලෙස හැඳින්වේ. දියෙන් මතුවන පටු පියක් (Pier) ලෙසට ගොඩනගන මෙම ජැටි කුඩා පාලමක් වැන්නකින් වෙරළට හෝ වරායකට සම්බන්ධ කරනු ලැබේ. බොහෝ විට කුඩා දිය කඩනයකට හෝ පියරයකට සමානකම් දැක්වුව ද ඒවායේ හැඩහුරුකම, ඉදිකිරීමේ සැලසුම් ආදිය එකිනෙකට වෙනස් වන අතර ම ඒ වෙනස්කම් මූලිකව ම රඳා පවතින්නේ එවන් ජැටිවල ප‍්‍රයෝජනත් එය තැනීම පිණිස පහසුවෙන් යොදා ගත හැකි ද්‍රව්‍යයනුත් මත ය.<br /> <br /> ගං ඉවුරුවල සිදුවන ඛාදනය අඩුකිරීමට ද කුඩා ප‍්‍රමාණයේ ජැටි යොදා ගැනේ. ගංගාවන්හි වක ගැසීම්වල අවතල පැත්තෙන් ගඟ දෙසට දික්වන ලෙස මෙවන් ජැටි ඉදිකෙරේ. එමගින් ජල පහරේ ස්වාභාවික වේගය හා සුළි අඩුකර ඛාදනයට බඳුන්වන ඉවුර අසල ක‍්‍රමානුකූල හා සරල රටාවක ජල ගලා යාමක් ඇති කරයි.<br /> <br /> <br /> එම්. එම්. ඒ. එස්. පලිපාන<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A,_%E0%B6%B8%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%9D%E0%B7%83%E0%B7%86%E0%B7%8A_(Jackson,_Michael_Joseph)_(1958.08.29-2009.06.25)&diff=1187 2017-09-21T06:13:17Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ලෝක ජනප‍්‍රිය සංගීතයේ රජු වශයෙන් අභිවාදනයට පාත‍්‍ර වූ ද එදා මෙදා තුර ලොව බිහිවූ ඉතා ම සාර්ථක ප‍්‍රාසාංගික ශිල්පියා ලෙස ගිනස් වාර්තා පොතෙහි නම රැන්දූ ගායකයා ය; ගේය පද රචකයකයා ය; ශබ්දවාහිනී තැටි නිෂ්පාදකවරයා ය; තනු රචකයා යත නැටුම් ශිල්පියා ය; නර්තන රචකයා ය, නළුවා ය; ව්‍යාපාරිකයා ය; පරහිතකාමී සමාජ සේවකයා ය. <br /> <br /> [[File:ජැක්සන්_මයිකල්_ජෝසෆ්_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> ඇ.එ.ජ.යේ ඉන්දියානා ප‍්‍රාන්තයේ චිකාගෝ බද ගැරි නුවර කළු ඇමෙරිකානු කම්කරු පන්ති පවුලක මෙතෙමේ උපත ලද්දේ දරුවන් දස දෙනකුගේ පවුලක අටවැන්නා ලෙසිනි. මොහුගේ පියා යකඩ මෝලක කම්කරුවකු වූ ජෝසෆ් වෝල්ටර් ‘ජෝ’ ජැක්සන් විය. මව කැතරින් ඊස්තර් ස්ක‍්‍රෑස් වූවා ය. පියා ‘ෆොල්ක්න්’ නම් වූ ‘රිද්ම් හා බ්ලූ’ (R&amp;B) සංගීත කණ්ඩායමකට සම්බන්ධ ව සිටියේ ය. ඔහු දරුවන් ශික්ෂණය කිරීමට අනුගමනය කළ දැඩි කායික, වාචසික හා මානසික දණ්ඩන ක‍්‍රම මයිකල් පීඩාවට පත් කළ ද ඔහු සංගීතඥයකු ලෙස ගොඩනැගීමට ද දායක විය. <br /> <br /> මයිකල්ගේ සොහොයුරන් වූ ජැකී, ටිටෝ හා ජර්මේන් විසින් ගොඩනඟා තිබූ ‘ජැක්සන් සහෝදරයෝ’ (Jackson Brothers) නම් සංගීත කණ්ඩායමට 1964 දී මයිකල් හා මාර්ලන් යන සහෝදරයන් ද සම්බන්ධ වූයේ කොන්ගො හා ටැම්බුරීන වාදකයින් ලෙස ය. කලකට පසු මයිකල් පසුබිම් ගායනයෙන් හා රංගනයෙන් එම කණ්ඩායමට දායක විය. වයස අවු. 8 දී ජර්මේන් සමග මයිකල් ගීත ගැයීමට වූයෙන් ඉක්බිති ඔවුන්ගේ සංගීත කණ්ඩායම ‘ද ජැක්සන් 5’ (The Jackson 5) ලෙස හැඳින්වෙන්නට විය. ඔහු කේවල ගායකයකු ලෙස තම ජීවිතය ඇරඹුවේ 1971 දී ය. <br /> <br /> 1980 ගණන්වල මුල් කාලය වන විට ලෝක ජනප‍්‍රිය සංගීතයේ ප‍්‍රකට චරිතයක් බවට පත් මයිකල්ගේ ‘බීට් ඉට්’ (Beat It), ‘බිලී ජීන්’ (Billie Jean) හා ‘ත‍්‍රිලර්’ (Thriller) වැනි ඇල්බම සඳහා යොදා ගැනුණු වීඩියෝ පට නිසා ගීතය සිය පැරණි රාමුවෙන් ඔබ්බට ගොස් දෘශ්‍ය කලා මාධ්‍යයක් හා ප‍්‍රචාරාත්මක මෙවලමක් බවට පරිවර්තනය විය. තව ද එකල ආරම්භ කිරීමට යෙදුණු එම්.ටී.වී. නාලිකාවේ ජනප‍්‍රියත්වයට ද එම ඇල්බම මහත් සේ දායක විය. ‘බ්ලැක් ඕ වයිට්’ (Black or White), ‘ස්ක‍්‍රීම්’ (Scream) වැනි ජැක්සන්ගේ ඇල්බම 1990 දශකයේ ඉහත නාලිකාවේ ජනප‍්‍රිය ම ගීත සමුච්ච විය. ගීත වීඩියෝ හා වේදිකා රංගන හරහා ‘රොබෝ’ (robot) හා ‘මූන්වෝක්’ (moonwalk) යනුවෙන් නම් සපයන ලද සංකීර්ණ නැටුම් විලාස ජැක්සන් විසින් ජනප‍්‍රිය කරවනු ලැබිණි. ඔහුගේ සුවිශේෂී ගීතමය හඬෙන් හා මධුර උච්චාරණයෙන් ‘හිප්-හොප්’, ‘පෝස්ට්-ඩිස්කෝ’, සමකාලීන ‘රිද්ම් හා බ්ලූ’, ‘පොප්’ හා ‘රොක්’ සංගීත ශිල්පීහු මහත් ආභාසයක් ලැබූහ. <br /> <br /> 1982 දී එළි දැක්වුණු ජැක්සන්ගේ ‘ත‍්‍රිලර්’ වනාහි ලොව මෙතෙක් වැඩියෙන් ම අලෙවි වූ ගීත ඇල්බමයයි. ‘ ඕෆ් ද වෝල්’ (Off the Wall) (1979), ‘බෑඩ්’ (Bad) (1987), ‘‍ඩේන්ජරස්’ (Dangerous) (1991), ‘හිස්ටි‍්‍ර’(History) (1995) යනු ද ලොව වැඩියෙන් ම අලෙවි වූ ගීත ඇල්බම විය. ඒවා පිටපත් මිලියන 750ක් පමණ ලොව පුරා අලෙවි වී ඇති බවට ගණන් බලා තිබේ. එහෙත් 2001 දී එළි දැක් වූ ‘ඉන්විසිබ්ල්’ (Invisible) ඇල්බමය ඒ මට්ටමින් ම සාර්ථක වූයේ නැත. <br /> <br /> ‘රොක් ඇන්ඞ් රෝල් යශෝ ශාලාවට’(Rock and Roll Hall of Fame) දෙවරක් ප‍්‍රවිෂ්ට කරවන ලද කලාකරුවන් කිහිප දෙනා අතරට වැටෙන ජැක්සන් ‘නැටුම් යශෝ ශාලාවට' (Dance Hall of Fame) ප‍්‍රවිෂ්ට කරවනු ලැබූයේ ලෝක ‘රොක්’ හා ‘රොක් ඇන්ඞ් රෝල්’ ක්ෂේත‍්‍රයෙන් පැමිණි ප‍්‍රථම හා මේ දක්වා වන එක ම ශිල්පියා ලෙසිනි. ‘ග්රැමි වෘත්තාන්ත තරු’( Grammy Legend Award) හා ‘ග්රැමි යාවජීව කාර්ය සාධන’ (Grammy Lifetime Achievement Award) ඇතුළු ග‍්‍රැමී සම්මාන 13ක් ද ‘සියවසේ කලාකරු’ සම්මානය ඇතුළු ඇමෙරිකානු සංගීත සම්මාන 26ක් ද තම ගායන කුසලතාව වෙනුවෙන් ‘එක්සත් ජනපදයේ කේවල අංක එක’(number - one singles in the United States) සම්මාන 13ක් ද ඇතුළු සම්මාන සිය ගණනකින් ජැක්සන් පිදුම් ලබා සිටියේ ජනප‍්‍රිය සංගීත ක්ෂේත‍්‍රයේ වැඩි ම සම්මානයට පාත‍්‍ර වූ කලාකරුවා ලෙසිනි. <br /> <br /> ලෝකයේ ඉහළින් ම කැපී පෙනෙන මානව හිතවාදියකු හා පරාර්ථකාමියකු වූ මෙතෙමේ පෞද්ගලිකව මෙන් ම, 1992 ඇරඹූ ඔහුගේ ‘ලෝක සංහිඳියා පදනම’ (Heal the World Foundation) හරහා ද ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලි. 300කට අධික ප‍්‍රමාණයක්, යුද්ධයෙන්, දිළිඳුකමින් හා රෝගාබාධවලින් පීඩිත දරුවන්ගේ සුභසිද්ධිය සැලසීම ඇතුළු අසරණ සරණ පිණිස පරිත්‍යාග කරමින් ලෝකයේ ජනප‍්‍රිය කලාකරුවන් අතර වැඩි ම ධන පරිත්‍යාග කළ පුද්ගලයා ලෙසින් ගිනස් වාර්තා පොතට ඇතුළු විය. 1984 දී රොනල්ඩ් රේගන් ජනාධිපතිවරයා අතින් ඇමෙරිකානු ධවල මන්දිරයේ දී ඔහු සම්මානයට බඳුන් වූයේ මද්‍යසාර හා අන්තරායකර ඖෂධ පාවිච්චියට ඇබ්බැහි වූවන් එයින් මුදා ගනු පිණිස සිදු කරන ලද ධන කැප කිරීම හේතුවෙනි. එසේ ම ධන පරිත්‍යාගයේ ගීය ලෙසින් ලෝ පතල වූ We are the world (ලොව නම් අපි වෙමු) හි ගේය පද රචකයෝ වූවෝ ලයනල් රිචී (Lionel Richie) හා මයිකල් ජැක්සන් ය. එමගින් අරමුණු කෙරුණේ ඇ.එ.ජ.යේ හා අප‍්‍රිකාවේ දිළින්ඳන් කුසගින්නෙන් මුදවා ගැනීමයි. එම ගීය විශේෂ, ඇමෙරිකන් සංගීත සම්මාන දෙකකින් පිදුම් ලැබී ය. ඒ, ගීතයේ නිර්මාණය හා ‘අප‍්‍රිකාව වෙනුවෙන් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය’ යන අදහස වෙනුවෙනි. ගායකයකු නොවන ලෙස ජැක්සන්ට හිමි වූ එක ම ඇමෙරිකන් සංගීත සම්මාන වනුයේ ඒවා ය. රයන් වයිට්ගේ (Ryan White) මරණයෙන් පසු ඒඞ්ස් රෝගය නිවාරණය කරනු පිණිස ආධාර හා පර්යේෂණ සඳහා වැඩි මුදලක් වෙන් කරන ලෙස ජනාධිපති බිල් ක්ලින්ටන් පාලනයෙන් ඉල්ලා සිටීමට ජැක්සන් ඉදිරිපත් වූයේ එකල එය කුතුහලය දනවනසුලූ කාරණයක් වූ බව ද නොතකා ය. කොසෝවෝ සරණාගතයින් හා ග්වාතමාලාවේ දරුවන් වෙනුවෙන් ද ඔහු මහත් ධනයක් කැප කෙළේ ය. <br /> <br /> තරුණ කාලය මුළුල්ලේ සාමාන්‍ය දුඹුරු පැහැ සමකට ජැක්සන් හිමිකම් කීවේ ය. එහෙත් 1980 මැද භාගයේ සිට එය සුදු පැහැයට හැරීමට වීම ජැක්සන් සම්බන්ධයෙන් කටකතා පැතිර යෑමට හේතු විය. ඊට හේතු වූයේ සුවිශේෂී චර්ම රෝග දෙකක් බවට ද අදහසක් පවතී. පසු කලෙක තම ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානය වන ‘මූන්වෝක්’ (Moonwalk) මගින් තමාගේ නාසයේ ප්ලාස්ටික් සැත්කම් දෙකක් සහ දෙකොපුල්හි වලගැසීමක් ඇති වන පරිදි සැත්කමක් කර ඇති බව හෙතෙම පිළිගත්තේ ය. එහෙත් බාහිර වෛද්‍යවරු ඔහුගේ මුහුණේ සැත්කම් රාශියක් කර ඇති බවට අදහස් දක්වති. <br /> <br /> ප‍්‍රතිකාරයන්ට භාජනය වීමේ දී ඔහුට උපස්ථාන කළ හා මානසික සහාය ලබා දුන් දන්ත හෙදි ඩෙබී (Debbie Rowe) ඔහුගේ දෙවන බිරිඳ බවට පත් වූවා ය. ජැක්සන්ගේ වැඩිමහල් දරුවන් දෙදෙනා ඇයගෙනි. ජැක්සන් පළමුවර විවාහ වී සිටියේ එල්විස් ප්‍රෙස්ලිගේ (Elvis Presley) දියණිය වූ ලීසා මේරි ප්‍රෙස්ලි (Lisa Marie Presley) සමගිනි. 2002 දී කෘත‍්‍රිම සිංචන ක‍්‍ර‍්‍රමයෙන් ඔහුගේ තෙවන දරුවා උපත ලැබී ය. දරුවාගේ මවගේ තොරතුරු අප‍්‍රකට ය. <br /> <br /> 1989 දී ඔහු සෝවියට් සංගමයේ රූපවාහිනී තිරයේ වෙළෙඳ දැන්වීමක දර්ශනය වූ ප‍්‍රථම බටහිර ජාතිකයා බවට පත් විය. ධවල මන්දිරයේ ‘දශකයේ කලාකරුවා’ ලෙස ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්. බුෂ් විසින් මෙතෙමේ නම් කෙරිණ.<br /> <br /> ජැක්සන් චරිතයේ තවත් පැතිකඩක් හෙළි කළ ඔහුගේ දෙවන කෘතිය වූ Dancing the Dream නමැති කවි නිර්මාණ එකතුව එළිදුටුවේ 1992 දී ය. එය විචාරකයින්ගේ දෝෂ දර්ශනයට ලක් වුව ද 2009 දී පළ වූ එහි දෙවන මුද්‍රණය යම් ඇගයීමකට ලක් විය. <br /> <br /> 2006 වන විට Neverland Ranch නමින් හැඳින්වුණු ඔහුගේ මන්දිරය වියදම් අවම කිරීමේ පියවරක් ලෙස වසා දැමීම නිසා ඔහු ආර්ථික පරිහානියකට පත් ව ඇති බවට ආරංචි පැතිර යන්නට විය. <br /> <br /> 2009 මාර්තු මාසයේ දී ‘දිස් ඉස් ඉට්’ (This is it) යනුවෙන් නව ප‍්‍රසංගයක් ඉදිරිපත් කරන බවත් ඉක්බිති විශ‍්‍රාම ගැනීමට අදහස් කරන බවත් ජැක්සන් මාධ්‍ය හමුවකට සහභාගී වෙමින් ප‍්‍රකාශ කෙළේ ය. ලන්ඩන්, පැරිස්, නිව් යෝර්ක් හා මුම්බායිහි ප‍්‍රසංග 10ක් පැවැත්වීමට සැලසුම් කෙරිණි. මේ ප‍්‍රසංගයේ ප‍්‍රවේශ පත‍්‍ර මිලියනයක් පැය දෙකකට අඩු කාලයක දී ලන්ඩන් නුවර දී අලෙවි විය. මෙහි පළමු ප‍්‍රසංගය ආරම්භ වීමට සති තුනකට අඩු කාලයක් තිබිය දී ඔහු තම හෘදයේ ක‍්‍රියාකාරීත්වය ඇණහිටීමෙන් මරණයට පත් විය. එහෙත් පසුව අනාවරණය වූ පරිදි ඔහුගේ පෞද්ගලික වෛද්‍යවරයා වූ කොන්රඩ් මරේ (Conrad Murray) විසින් ප‍්‍රමාණය ඉක්මවා නියම කරන ලද වේදනා නාශක ඖෂධ නිසා ඔහුගේ මරණය සිදු වූයෙන් ජැක්සන්ගේ මරණයට හෙතෙමේ ලොස් ඇන්ජලීස් අධිකරණය විසින් වැරදිකරු කෙරිණ.<br /> <br /> ඔහුගේ දේහය, කැලිෆෝර්නියාවේ ග්ලෙන්ඩේල්හි ෆොරෙස්ට් ලෝව්න් මෙමෝරියල් පාක්හි (Forest Lawn Memorial Park) මිහිදන් කෙරිණ.<br /> <br /> මයිකල් ජැක්සන්ගේ මරණයෙන් ඉක්බිති පළ වූ පළමු ගීතය වූයේ 1980 ගණන්වල දී පෝල් අන්කා සමග රචනා කළ ‘දිස් ඉස් ඉට්’ය. එනමින් යුත් ප‍්‍රසංගයේ පුහුණුවීම් අඩංගු වාර්තා චිත‍්‍රපටය දෙසතියක දී ඇ.ඩො.මිලි. 260ක ආදායමක් ඉපිදවී ය.<br /> <br /> <br /> රන්ජන දේවමිත‍්‍ර සේනාසිංහ<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A,_%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%B8%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%9A._(Jackson,_Thomas_Jonathan)_(1824-1863)&diff=1186 2017-09-21T06:12:42Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div> <br /> ඇමෙරිකාවේ දකුණු හා උතුරුදිග ජනපද අතර ඇතිවූ සිවිල් යුද්ධවල දී (1861-1865) දකුණු නොහොත් සංයුක්ත ජනපදවල ඒකාබද්ධ සේනා මෙහෙයවූ මෙතෙමේ යුද්ධෝපක‍්‍රම පිළිබඳ මනා නිපුණත්වයක් ලද ජනරාල්වරයෙකි. බාල වියෙහි දී ම දෙමාපියන් මිය ගියෙන් ඥාතීන් භාරයේ ඇතිදැඩි වූ මොහුට ක‍්‍රමානුකූල අධ්‍යාපනයක් ලැබීමේ භාග්‍යය අහිමි විය. 1842 දී ඇමෙරිකානු හමුදා ඇකඩමියට ඇතුළත් වූ හේ පුහුණුව නිම වූ පසුව කාලතුවක්කු කටයුතු භාර ලුතිනන්වරයකු සේ ඇමෙරිකන්-මැක්සිකෝ යුද්ධයට සහභාගි විය. තනතුරු උසස්වීම් සමග හමුදා කටයුතු පිළිබඳ වගකීම් වැඩි වශයෙන් ඔහු වෙත පැවරුණත් නොබෝ කලකින් හමුදා සේවයෙන් ඉවත් වූ ජැක්සන් වර්ජිනියා හමුදා ආයතනයේ කාලතුවක්කු ශිල්පය හා ස්වභාව දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්ය තනතුරට පත් විය (1851-1861). මෙසමයේ දී ආගම් ගැන උනන්දු වූ මොහු ඊට අදාළ පර්යේෂණවල නිරත වූයේ ය.<br /> <br /> [[File:ජැක්සන්_තෝමස්_ජේ_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධය පැනනැඟි විට වර්ජිනියා ජනපදයේ හමුදා සේවයට බැඳුණු මෙතෙමේ ස්වේච්ඡා භට කණ්ඩායම් එක්කොට ක‍්‍රියාකාරී සංයුක්ත ජනපද හමුදාංකයක් ඇති කරමින් කිත් පැසසුම් හා නිලතල ලද්දේ ය. සංයුක්ත ජනපද සේවා ජයග‍්‍රහණය කළ බුල්රන් සටන්වල දී (1861-1862) ජැක්සන් ද එම හමුදාවේ අණදෙන නිලයක් දැරී ය. සංයුක්ත ජනපද සේවාවල සේනාධිපති රොබට් ලී යටතේ සේවය කළ අතිදක්ෂ වූත් අවංක වූත් නිලධාරියා සේ හැඳින්වෙන්නේ මෙතෙමේ ය. ලීගේ නායකත්වයෙන් චාන්ස්ලස්විල්හි දී උතුරු ජනපද සේනා පරදවා ලද ජයග‍්‍රහණයෙන් උදම් වෙද්දී ජැක්සන් අභාග්‍යවත් ලෙස මරු වසඟ වූයේ ය. ඒ, යුද්ධ ව්‍යාපාරයට අදාළ කටයුත්තක නිරත වී ඉර බැස යන යාමයේ ආපසු එද්දී තම හමුදාවේ ම අයකු වැරදීමකින් තැබූ වෙඩි පහරකට ගොදුරු වීමෙනි.<br /> <br /> තමා වෙත පැවරුණ කාර්යය තම ශක්ති ප‍්‍රමාණයෙන් ඉටුකිරීම, විනය ගරුකත්වය හා සංග‍්‍රාම ශූරත්වය නිලධාරීන් හා සෙබළ මුළු අතර ඔහුගේ ජනප‍්‍රියත්වය හා විශිෂ්ටත්වය කැපී පෙනීමට හේතු වූ ගුණාංග වේ.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A,_%E0%B6%87%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%91_(Jakson_Andrew)_(1767-1845)&diff=1185 2017-09-21T06:11:52Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>පොදු ජනතාව අතරින් ඉදිරියට විත් රාජ්‍ය පාලන කටයුතු කෙරේ පොදු ජන සහභාගීත්වය වැඩි කිරීමේ අපේක්ෂාවෙන් ක‍්‍රියාකිරීම නිසා ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී නායකයකු සේ හඳුන්වනු ලැබූ මෙතෙමේ ඇමෙරිකාවේ හත්වන ජනාධිපතිවරයා ය.<br /> <br /> [[File:ජැක්සන්_ඇන්ඩ්‍රෑ_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> ඔහුගේ මව්පියෝ අයර්ලන්තයේ සිට ඇමෙරිකාවට සංක‍්‍රමණය වූවෝ ය. ඇන්ඩ‍්‍රෑ උපත ලද්දේ උතුරු හා දකුණු කැරොලිනා දේශසීමාවේ පිහිටි ජනපදයක ය. කුඩා වියේ සිට ම ප‍්‍රත්‍යන්ත ප‍්‍රදේශයක දුෂ්කර ජීවිතයකට හුරු වූ මොහු ලද අධ්‍යාපනය ද කඩාකප්පල් වූයේ ඇමෙරිකානු විප්ලවය හේතුවෙනි. විප්ලවකරුවන්ට ආධාර දුන් මොහු වරක් බි‍්‍රතාන්‍යයන් විසින් අත්අඩංගුවට ද ගන්නා ලදි. මෙම ගැටුම්වල දී ඔහුගේ මවත් සොහොයුරන් දෙදෙනාත් මියගිය බැව් පැවසේ.<br /> <br /> ඇමෙරිකානු නිදහස් සටනින් පසුව උපන් බිමෙන් පිටවී නීතිය හදාරා රාජ්‍ය නීතිඥ මණ්ඩලයේ සේවයට බැඳුණු මොහු (1787) ඉනික්බිති වත්මන් ටෙනසි ජනපදයේ සොලිස්ටර්වරයා ලෙස පත් කරන ලද්දේ ය. සිය රැකියාවට අමතරව ඉඩම් මිලදී ගැනීමෙන් හා වගා කටයුතුවල යෙදීමෙන් ධනවතකු වූ මොහුට ප‍්‍රදේශයේ ධනවත්, බලවත් කොටස්වල මිත‍්‍රත්වය දිනා ගැනීමට හැකි විය. ඔහු විවාහ පත් වූයේ එහි විසූ කර්නල්වරයකුගේ වැන්දඹු දියණියක සමග <br /> <br /> පොදුජන කටයුතු කෙරේ උනන්දුවක් දැක්වූ ජැක්සන් ඇන්ඩ‍්‍රෑ සිය දේශපාලන ජීවිතය ඇරඹුයේ නව ටෙනසි ජනපදයට ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කළ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු ලෙසිනි. පළමුවරට ජාතික රාජ්‍ය සභාවේ ටෙනසි ජනපදය නියෝජනය කරන ලද්දේ (1796-1797) ද ඔහු විසිනි. 1797 දී සෙනට් මණ්ඩලයට තේරී පත්වුව ද 1798 දී ඉන් ඉල්ලා අස්වූ හේ 1804 තෙක් ටෙනසිහි සුප‍්‍රීම් උසාවියේ විනිසුරුවකු සේ සේවය කෙළේ ය. අනතුරුව ටෙනසි හේවා වැසියන්ගේ (Militia) මේජර් ජනරාල් තනතුරට පත්වූ මොහු 1812 යුද්ධ සමයේ දී හමුදාවල අණදෙන නිලයක් දරමින් දකුණුදිග දේශසීමා ප‍්‍රදේශ ආක‍්‍රමණය කළ ක‍්‍රීක් ඉන්දියානුවන් පරදවා ඔවුන් සතු ව තිබූ විශාල භූමි ප‍්‍රදේශයක් ගිවිසුමක් මගින් ෆෙඩරල් රජයට පවරා ගෙන රණවීරයකු සේ ජනප‍්‍රියත්වයක් ලද්දේ ය. ඔහුගේ කිතුගොස තවත් පැතිරුණේ නිව් ඕර්ලියන්ස් අල්ලාගෙන බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා පරදවා ඔවුන් ලුවිසියානාවෙන් පලවා හැරීමෙන් (1815) පසුව ය. ඉන්පසුව දකුණු දිග ප‍්‍රදේශවල හමුදා අණදෙන නිලය ඉසිලූ මොහු ස්පාඤ්ඤය සතු ව තිබී ෆ්ලොරිඩාවෙහි විසූ සෙමිනොල් ඉන්දියානුවන්ගෙන් දකුණු ජෝර්ජියාවට එල්ලවූ ප‍්‍රහාර මැඩලනු වස් ෆ්ලොරිඩාව ආක‍්‍රමණය කොට ස්පාඤ්ඤ මධ්‍යස්ථාන කිහිපයක් නතුකර ගත්තේ ය. ෆ්ලොරිඩාව ඇමෙරිකානු එක්සත් රාජ්‍යයට ඈඳාගත් පසුව පළමුවරට එහි ආණ්ඩුකාර පදවිය දරන ලද්දේ ද ජැක්සන් විසිනි.<br /> <br /> 1823 දී සෙනෙට් මඩුල්ලට තේරී පත්වූ මෙතෙමේ ජනප‍්‍රියත්වය හා හිතවතුන්ගේ ඉල්ලීම් මුල්කොට ජනාධිපති තරගයට ද ඉදිරිපත් වූයේ ය. එම තරගයෙන් මුල්වරට ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ 1828 දී ය. බටහිර ජනපදවල ජන සහයෝගය ලබා එපෙදෙසින් තේරී පත් පළමුවන ජනාධිපතිවරයා වීමත් දක්ෂ ලෙස සැලසුම් කළ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයක් දියත්කොට ඡන්දදායකයන් හමුවට ගොස් ඔවුන්ගේ ඡන්දය දිනාගත් පළමුවන ජනාධිපතිවරයා වීමත් මොහුගේ ජයග‍්‍රහණයේ විශේෂ ලක්ෂණ විය.<br /> <br /> ජැක්සන්ගේ ප‍්‍රතිපත්ති මත පදනම් වූ දේශපාලන ව්‍යාපාර ජැක්සෝනියන් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය නමින් හැඳින්විණ. තමා බලයට පත් කළ දේශපාලන කොටස් සංවිධානය කර ඔහු විසින් ගොඩනඟන ලද ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පක්ෂය (Democratic Party) ඇ.එ.ජ. ඉතිහාසයේ පළමුවන නවීන දේශපාලන පක්ෂයයි. මොහුගේ පාලන සමය තුළ දී ජනපද හයක් එක්සත් රාජ්‍යයට අනුබද්ධ කරන ලදි. ඡන්ද බලය සම්බන්ධ නීතිරීති පුළුල් කිරීමෙන් දේශපාලන ක්ෂේත‍්‍රයේ නව අදහස් නියෝජනය කරන නව නායකයන්ට ඉදිරියට ඒමට පසුබිම සැකසිණ. දිගු කලක් තිස්සේ රාජ්‍ය පාලනයෙහි නිරත වීමෙන් ලද අද්දැකීම් නොවූයෙන් ප‍්‍රශ්න පැනනැඟි විට දී අවස්ථානුකුලව දැඩි ස්ථිර තීරණ ගත් මෙතෙමේ සිය අධිකාරය තදින් ක‍්‍රියාත්මක කළ ජනාධිපතිවරයකු සේ හැඳින්වේ. ජනාධිපති කෙළින් ම වගකිව යුත්තේ සිය ජාතියට බව විශ්වාස කළ හේ කොන්ග‍්‍රසයට විරුද්ධ ව නිෂේධ බලය පාවිච්චි කෙළේ ය. විරුද්ධවාදීන් තනතුරුවලින් ඉවත් කොට තම සහායකයන්ට නිලතල පැවරීම ක‍්‍රියාත්මක කෙරුණ ද එසේ සේවයෙන් පහ කෙරුණේ නිලධරයන්ගෙන් 1/5 තරම් ප‍්‍රමාණයක් පමණකැයි පැවසේ.<br /> <br /> ජනපද පිළිබඳ ප‍්‍රශ්න පැනනැඟි අවස්ථාවල ඔහු ක‍්‍රියා කළ ආකාරයෙන් පෙනී යන්නේ එක්සත් රාජ්‍ය සංගමයේ ඒකාබද්ධතාව රැක ගැනීම ඔහුගේ මූලික අරමුණක් වූ බවයි. දකුණු කැරොලිනාව ආරක්ෂිත තීරුබදු ගෙවීම ප‍්‍රතික්ෂේප කළ විට යුද බලය යොදවා හෝ ජනපදය රාජ්‍ය නීතියට අවනත කරවා ගැනීමට අපේක්ෂා කළ ජැක්සන් ජෝර්ජියා ජනපදය සුප‍්‍රීම් උසාවියේ තීරණය ද නොසලකා රතු ඉන්දියානුවන් සතු ඉඩම් බලයෙන් පවරා ගත් අවස්ථාවේ දී මුනිවත රැක්කේ ය.<br /> <br /> ප‍්‍රත්‍යන්ත ප‍්‍රදේශවාසීන්, ගොවියන්, ශ‍්‍රමිකයන් හා කුඩා පරිමාණ ව්‍යාපාර හිමියන් ආදි ජනකොටස්වල සහයෝගය ලද ජැක්සන් 1832 දී දෙවන වරටත් ජනාධිපති ධුරයට පත්වූයේ ය. ඇමෙරිකන් බැංකුවේ වරපත අලුත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් බැංකුව සමග පැනනැඟි අර්බුදය මෙම නිලකාලය පුරා ම පැවතුණි. ඒ පිළිබඳ සම්මත වූ පනත් කෙටුම්පත ජැක්සන් විසින් නිෂ්ප‍්‍රභ කරනු ලැබීම නිසා ඔහුගේ විරුද්ධවාදීහු අරගල කළහ. රාජ්‍ය අරමුදල් ජනපද බැංකුවල තැන්පත් කිරීම හා පොදු ඉඩම් මිලදී ගැනීමේ දී රන්රිදීවලින් ගෙවීම් කිරීම අනුමත කිරීම, බැංකු කටයුතු අඩපණ කිරීමට ජැක්සන් ගත් පියවර දෙකකි. මෙම අර්බුදය සමථයකට පැමිණීමට පෙර සේවයෙන් විශ‍්‍රාම ගත් (1837) මෙතෙමේ ටෙනසිහි පදිංචියට ගියේ ය. ආර්ථික අතින් හා ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් පිරිහුණ ද හේ ජීවිතයේ අවසන් කාලය දක්වා ම තමා හමුවීමට පැමිණි පක්ෂ නායකයන්ට හා හිතවතුන්ට උපදෙස් දීමේ නියැළී සිටි බව පැවසේ.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A,_%E0%B6%87%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E2%80%8D%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%91_(Jakson_Andrew)_(1767-1845)&diff=1184 2017-09-21T06:11:46Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>පොදු ජනතාව අතරින් ඉදිරියට විත් රාජ්‍ය පාලන කටයුතු කෙරේ පොදු ජන සහභාගීත්වය වැඩි කිරීමේ අපේක්ෂාවෙන් ක‍්‍රියාකිරීම නිසා ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී නායකයකු සේ හඳුන්වනු ලැබූ මෙතෙමේ ඇමෙරිකාවේ හත්වන ජනාධිපතිවරයා ය.<br /> <br /> [[File:ජැක්සන්_ඇන්ඩ්‍රෑ_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> ඔහුගේ මව්පියෝ අයර්ලන්තයේ සිට ඇමෙරිකාවට සංක‍්‍රමණය වූවෝ ය. ඇන්ඩ‍්‍රෑ උපත ලද්දේ උතුරු හා දකුණු කැරොලිනා දේශසීමාවේ පිහිටි ජනපදයක ය. කුඩා වියේ සිට ම ප‍්‍රත්‍යන්ත ප‍්‍රදේශයක දුෂ්කර ජීවිතයකට හුරු වූ මොහු ලද අධ්‍යාපනය ද කඩාකප්පල් වූයේ ඇමෙරිකානු විප්ලවය හේතුවෙනි. විප්ලවකරුවන්ට ආධාර දුන් මොහු වරක් බි‍්‍රතාන්‍යයන් විසින් අත්අඩංගුවට ද ගන්නා ලදි. මෙම ගැටුම්වල දී ඔහුගේ මවත් සොහොයුරන් දෙදෙනාත් මියගිය බැව් පැවසේ.<br /> <br /> ඇමෙරිකානු නිදහස් සටනින් පසුව උපන් බිමෙන් පිටවී නීතිය හදාරා රාජ්‍ය නීතිඥ මණ්ඩලයේ සේවයට බැඳුණු මොහු (1787) ඉනික්බිති වත්මන් ටෙනසි ජනපදයේ සොලිස්ටර්වරයා ලෙස පත් කරන ලද්දේ ය. සිය රැකියාවට අමතරව ඉඩම් මිලදී ගැනීමෙන් හා වගා කටයුතුවල යෙදීමෙන් ධනවතකු වූ මොහුට ප‍්‍රදේශයේ ධනවත්, බලවත් කොටස්වල මිත‍්‍රත්වය දිනා ගැනීමට හැකි විය. ඔහු විවාහ පත් වූයේ එහි විසූ කර්නල්වරයකුගේ වැන්දඹු දියණියක සමග <br /> <br /> පොදුජන කටයුතු කෙරේ උනන්දුවක් දැක්වූ ජැක්සන් ඇන්ඩ‍්‍රෑ සිය දේශපාලන ජීවිතය ඇරඹුයේ නව ටෙනසි ජනපදයට ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කළ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු ලෙසිනි. පළමුවරට ජාතික රාජ්‍ය සභාවේ ටෙනසි ජනපදය නියෝජනය කරන ලද්දේ (1796-1797) ද ඔහු විසිනි. 1797 දී සෙනට් මණ්ඩලයට තේරී පත්වුව ද 1798 දී ඉන් ඉල්ලා අස්වූ හේ 1804 තෙක් ටෙනසිහි සුප‍්‍රීම් උසාවියේ විනිසුරුවකු සේ සේවය කෙළේ ය. අනතුරුව ටෙනසි හේවා වැසියන්ගේ (Militia) මේජර් ජනරාල් තනතුරට පත්වූ මොහු 1812 යුද්ධ සමයේ දී හමුදාවල අණදෙන නිලයක් දරමින් දකුණුදිග දේශසීමා ප‍්‍රදේශ ආක‍්‍රමණය කළ ක‍්‍රීක් ඉන්දියානුවන් පරදවා ඔවුන් සතු ව තිබූ විශාල භූමි ප‍්‍රදේශයක් ගිවිසුමක් මගින් ෆෙඩරල් රජයට පවරා ගෙන රණවීරයකු සේ ජනප‍්‍රියත්වයක් ලද්දේ ය. ඔහුගේ කිතුගොස තවත් පැතිරුණේ නිව් ඕර්ලියන්ස් අල්ලාගෙන බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා පරදවා ඔවුන් ලුවිසියානාවෙන් පලවා හැරීමෙන් (1815) පසුව ය. ඉන්පසුව දකුණු දිග ප‍්‍රදේශවල හමුදා අණදෙන නිලය ඉසිලූ මොහු ස්පාඤ්ඤය සතු ව තිබී ෆ්ලොරිඩාවෙහි විසූ සෙමිනොල් ඉන්දියානුවන්ගෙන් දකුණු ජෝර්ජියාවට එල්ලවූ ප‍්‍රහාර මැඩලනු වස් ෆ්ලොරිඩාව ආක‍්‍රමණය කොට ස්පාඤ්ඤ මධ්‍යස්ථාන කිහිපයක් නතුකර ගත්තේ ය. ෆ්ලොරිඩාව ඇමෙරිකානු එක්සත් රාජ්‍යයට ඈඳාගත් පසුව පළමුවරට එහි ආණ්ඩුකාර පදවිය දරන ලද්දේ ද ජැක්සන් විසිනි.<br /> <br /> 1823 දී සෙනෙට් මඩුල්ලට තේරී පත්වූ මෙතෙමේ ජනප‍්‍රියත්වය හා හිතවතුන්ගේ ඉල්ලීම් මුල්කොට ජනාධිපති තරගයට ද ඉදිරිපත් වූයේ ය. එම තරගයෙන් මුල්වරට ජයග‍්‍රහණය ලද්දේ 1828 දී ය. බටහිර ජනපදවල ජන සහයෝගය ලබා එපෙදෙසින් තේරී පත් පළමුවන ජනාධිපතිවරයා වීමත් දක්ෂ ලෙස සැලසුම් කළ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයක් දියත්කොට ඡන්දදායකයන් හමුවට ගොස් ඔවුන්ගේ ඡන්දය දිනාගත් පළමුවන ජනාධිපතිවරයා වීමත් මොහුගේ ජයග‍්‍රහණයේ විශේෂ ලක්ෂණ විය.<br /> <br /> ජැක්සන්ගේ ප‍්‍රතිපත්ති මත පදනම් වූ දේශපාලන ව්‍යාපාර ජැක්සෝනියන් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය නමින් හැඳින්විණ. තමා බලයට පත් කළ දේශපාලන කොටස් සංවිධානය කර ඔහු විසින් ගොඩනඟන ලද ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පක්ෂය (Democratic Party) ඇ.එ.ජ. ඉතිහාසයේ පළමුවන නවීන දේශපාලන පක්ෂයයි. මොහුගේ පාලන සමය තුළ දී ජනපද හයක් එක්සත් රාජ්‍යයට අනුබද්ධ කරන ලදි. ඡන්ද බලය සම්බන්ධ නීතිරීති පුළුල් කිරීමෙන් දේශපාලන ක්ෂේත‍්‍රයේ නව අදහස් නියෝජනය කරන නව නායකයන්ට ඉදිරියට ඒමට පසුබිම සැකසිණ. දිගු කලක් තිස්සේ රාජ්‍ය පාලනයෙහි නිරත වීමෙන් ලද අද්දැකීම් නොවූයෙන් ප‍්‍රශ්න පැනනැඟි විට දී අවස්ථානුකුලව දැඩි ස්ථිර තීරණ ගත් මෙතෙමේ සිය අධිකාරය තදින් ක‍්‍රියාත්මක කළ ජනාධිපතිවරයකු සේ හැඳින්වේ. ජනාධිපති කෙළින් ම වගකිව යුත්තේ සිය ජාතියට බව විශ්වාස කළ හේ කොන්ග‍්‍රසයට විරුද්ධ ව නිෂේධ බලය පාවිච්චි කෙළේ ය. විරුද්ධවාදීන් තනතුරුවලින් ඉවත් කොට තම සහායකයන්ට නිලතල පැවරීම ක‍්‍රියාත්මක කෙරුණ ද එසේ සේවයෙන් පහ කෙරුණේ නිලධරයන්ගෙන් 1/5 තරම් ප‍්‍රමාණයක් පමණකැයි පැවසේ.<br /> <br /> ජනපද පිළිබඳ ප‍්‍රශ්න පැනනැඟි අවස්ථාවල ඔහු ක‍්‍රියා කළ ආකාරයෙන් පෙනී යන්නේ එක්සත් රාජ්‍ය සංගමයේ ඒකාබද්ධතාව රැක ගැනීම ඔහුගේ මූලික අරමුණක් වූ බවයි. දකුණු කැරොලිනාව ආරක්ෂිත තීරුබදු ගෙවීම ප‍්‍රතික්ෂේප කළ විට යුද බලය යොදවා හෝ ජනපදය රාජ්‍ය නීතියට අවනත කරවා ගැනීමට අපේක්ෂා කළ ජැක්සන් ජෝර්ජියා ජනපදය සුප‍්‍රීම් උසාවියේ තීරණය ද නොසලකා රතු ඉන්දියානුවන් සතු ඉඩම් බලයෙන් පවරා ගත් අවස්ථාවේ දී මුනිවත රැක්කේ ය.<br /> <br /> ප‍්‍රත්‍යන්ත ප‍්‍රදේශවාසීන්, ගොවියන්, ශ‍්‍රමිකයන් හා කුඩා පරිමාණ ව්‍යාපාර හිමියන් ආදි ජනකොටස්වල සහයෝගය ලද ජැක්සන් 1832 දී දෙවන වරටත් ජනාධිපති ධුරයට පත්වූයේ ය. ඇමෙරිකන් බැංකුවේ වරපත අලුත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් බැංකුව සමග පැනනැඟි අර්බුදය මෙම නිලකාලය පුරා ම පැවතුණි. ඒ පිළිබඳ සම්මත වූ පනත් කෙටුම්පත ජැක්සන් විසින් නිෂ්ප‍්‍රභ කරනු ලැබීම නිසා ඔහුගේ විරුද්ධවාදීහු අරගල කළහ. රාජ්‍ය අරමුදල් ජනපද බැංකුවල තැන්පත් කිරීම හා පොදු ඉඩම් මිලදී ගැනීමේ දී රන්රිදීවලින් ගෙවීම් කිරීම අනුමත කිරීම, බැංකු කටයුතු අඩපණ කිරීමට ජැක්සන් ගත් පියවර දෙකකි. මෙම අර්බුදය සමථයකට පැමිණීමට පෙර සේවයෙන් විශ‍්‍රාම ගත් (1837) මෙතෙමේ ටෙනසිහි පදිංචියට ගියේ ය. ආර්ථික අතින් හා ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් පිරිහුණ ද හේ ජීවිතයේ අවසන් කාලය දක්වා ම තමා හමුවීමට පැමිණි පක්ෂ නායකයන්ට හා හිතවතුන්ට උපදෙස් දීමේ නියැළී සිටි බව පැවසේ.<br /> <br /> <br /> අජන්තා සී. දයාරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F_%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B7%84%E0%B7%94%E0%B6%AF_(Java_Sea)&diff=1183 2017-09-21T06:11:15Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජාවා හා බෝර්නියෝ දූපත් දෙක අතර ඇති බටහිර පැසිෆික් සාගරයේ කොටසක් මේ නමින් හැඳින්වේ. බටහිරින් බෝර්නියෝ දූපතින් ද ඊශාන දිගින් මකැයර් සමුද්‍ර සන්ධියේ දකුණු පර්යන්තයෙන් ද නැගෙනහිරින් සෙලිබීස් හා ප්ලෝර්ස් යන දූපත්වලින් හා බාලි මුහුදින් ද දකුණින් ජාවා දූපතින් ද නිරිත දිගින් ඉන්දියන් සාගරයට ඇතුළුවීමේ දොරටුව වන සුන්ඩා සමුද්‍ර සන්ධියෙන් ද බටහිරින් සුමාත‍්‍රාවෙන් ද වයඹ දිගින් බිල්ටන් දූපතෙන් ද මායිම් ව ඇත. මේ මුහුදේ දිග කිමී. 1,440 වන අතර පළල කිමී. 416කි. මෙහි විශාලත්වය ව.කිමී. 26,720කි. නොගැඹුරු මුහුදක් වන මෙහි සාමාන්‍ය ගැඹුර මී. 46කි.<br /> <br /> [[File:ජාවා_මුහුද_1.PNG|center|250px]]<br /> <br /> සැප්තැම්බර් සිට මැයි මාසය දක්වා වූ කාලය තුළ මේ මුහුදේ දියවැල් බටහිර දිශාවට ද අවුරුද්දේ ඉතිරි කාලයේ දී ඒවා නැගෙනහිරට ද ගලයි.<br /> <br /> ජාවා දූපතේ මුහුදු පත්ලේ කරන ලද ගවේෂණවල දී මුහුදු පත්ලේ තෙල් තිබී ඇති බව සොයා ගෙන ඇත.<br /> <br /> දෙවන ලෝක යුද්ධයේ දී (බි‍්‍රතාන්‍යය ප‍්‍රමුඛ) මිත‍්‍ර ජාතීන් හා ජපානය අතර විශාල ම නාවික සටන ඇති වූයේ 1942 පෙබරවාරි 27 දින ජාවා මුහුදේ දී ය. මිත‍්‍ර ජාතීන්ට මෙහි දී අන්ත පරාජයක් අත් වී මේ මුහුදු ප‍්‍රදේශයෙන් ඉවත් වීමට සිදු විය.<br /> <br /> <br /> ඩී. බී. තෙවරප්පෙරුම<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F_%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B7%84%E0%B7%94%E0%B6%AF_(Java_Sea)&diff=1182 2017-09-21T06:10:47Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජාවා හා බෝර්නියෝ දූපත් දෙක අතර ඇති බටහිර පැසිෆික් සාගරයේ කොටසක් මේ නමින් හැඳින්වේ. බටහිරින් බෝර්නියෝ දූපතින් ද ඊශාන දිගින් මකැයර් සමුද්‍ර සන්ධියේ දකුණු පර්යන්තයෙන් ද නැගෙනහිරින් සෙලිබීස් හා ප්ලෝර්ස් යන දූපත්වලින් හා බාලි මුහුදින් ද දකුණින් ජාවා දූපතින් ද නිරිත දිගින් ඉන්දියන් සාගරයට ඇතුළුවීමේ දොරටුව වන සුන්ඩා සමුද්‍ර සන්ධියෙන් ද බටහිරින් සුමාත‍්‍රාවෙන් ද වයඹ දිගින් බිල්ටන් දූපතෙන් ද මායිම් ව ඇත. මේ මුහුදේ දිග කිමී. 1,440 වන අතර පළල කිමී. 416කි. මෙහි විශාලත්වය ව.කිමී. 26,720කි. නොගැඹුරු මුහුදක් වන මෙහි සාමාන්‍ය ගැඹුර මී. 46කි.<br /> <br /> [[File:ජාවා_මුහුද_1.png|center|250px]]<br /> <br /> සැප්තැම්බර් සිට මැයි මාසය දක්වා වූ කාලය තුළ මේ මුහුදේ දියවැල් බටහිර දිශාවට ද අවුරුද්දේ ඉතිරි කාලයේ දී ඒවා නැගෙනහිරට ද ගලයි.<br /> <br /> ජාවා දූපතේ මුහුදු පත්ලේ කරන ලද ගවේෂණවල දී මුහුදු පත්ලේ තෙල් තිබී ඇති බව සොයා ගෙන ඇත.<br /> <br /> දෙවන ලෝක යුද්ධයේ දී (බි‍්‍රතාන්‍යය ප‍්‍රමුඛ) මිත‍්‍ර ජාතීන් හා ජපානය අතර විශාල ම නාවික සටන ඇති වූයේ 1942 පෙබරවාරි 27 දින ජාවා මුහුදේ දී ය. මිත‍්‍ර ජාතීන්ට මෙහි දී අන්ත පරාජයක් අත් වී මේ මුහුදු ප‍්‍රදේශයෙන් ඉවත් වීමට සිදු විය.<br /> <br /> <br /> ඩී. බී. තෙවරප්පෙරුම<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F_%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B7%84%E0%B7%94%E0%B6%AF_(Java_Sea)&diff=1181 2017-09-21T06:10:14Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ජාවා හා බෝර්නියෝ දූපත් දෙක අතර ඇති බටහිර පැසිෆික් සාගරයේ කොටසක් මේ නමින් හැඳින්වේ. බටහිරින් බෝර්නියෝ දූපතින් ද ඊශාන දිගින් මකැයර් සමුද්‍ර සන්ධියේ දකුණු පර්යන්තයෙන් ද නැගෙනහිරින් සෙලිබීස් හා ප්ලෝර්ස් යන දූපත්වලින් හා බාලි මුහුදින් ද දකුණින් ජාවා දූපතින් ද නිරිත දිගින් ඉන්දියන් සාගරයට ඇතුළුවීමේ දොරටුව වන සුන්ඩා සමුද්‍ර සන්ධියෙන් ද බටහිරින් සුමාත‍්‍රාවෙන් ද වයඹ දිගින් බිල්ටන් දූපතෙන් ද මායිම් ව ඇත. මේ මුහුදේ දිග කිමී. 1,440 වන අතර පළල කිමී. 416කි. මෙහි විශාලත්වය ව.කිමී. 26,720කි. නොගැඹුරු මුහුදක් වන මෙහි සාමාන්‍ය ගැඹුර මී. 46කි.<br /> <br /> [[File:ජාවා_මුහුද_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> සැප්තැම්බර් සිට මැයි මාසය දක්වා වූ කාලය තුළ මේ මුහුදේ දියවැල් බටහිර දිශාවට ද අවුරුද්දේ ඉතිරි කාලයේ දී ඒවා නැගෙනහිරට ද ගලයි.<br /> <br /> ජාවා දූපතේ මුහුදු පත්ලේ කරන ලද ගවේෂණවල දී මුහුදු පත්ලේ තෙල් තිබී ඇති බව සොයා ගෙන ඇත.<br /> <br /> දෙවන ලෝක යුද්ධයේ දී (බි‍්‍රතාන්‍යය ප‍්‍රමුඛ) මිත‍්‍ර ජාතීන් හා ජපානය අතර විශාල ම නාවික සටන ඇති වූයේ 1942 පෙබරවාරි 27 දින ජාවා මුහුදේ දී ය. මිත‍්‍ර ජාතීන්ට මෙහි දී අන්ත පරාජයක් අත් වී මේ මුහුදු ප‍්‍රදේශයෙන් ඉවත් වීමට සිදු විය.<br /> <br /> <br /> ඩී. බී. තෙවරප්පෙරුම<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F_%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8F_(Java_Man)&diff=1180 2017-09-21T06:09:39Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ප‍්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ විසූ වඳ වී ගිය මානවයෙකි. ජාවා දූපතෙන් (නූතන ඉන්දුනීසියාවෙන්) සොයා ගත් ෆොසිලවලින් හඳුනා ගැනිණි. 1891 දී සෝලෝ ගඟ අසබඩ ටි‍්‍රනිල්හි දී ඉයුජින් ඩුබොවා නමැති ඕලන්ද ජාතික වෛද්‍යවරයකු විසින් සොයා ගැනුණු මෙම ජාවා මානවයාගේ කපාල පියස්ස සහ ඌර්වස්ථිය ඍජු කාය විලාශය සහිත (හෝමෝ ඉරෙක්ටස්) මානව විශේෂයට අයත් මානවයන්ගේ ෆොසිල අතරින් ප‍්‍රථමයෙන් ම හමුවූ අවශේෂ වේ. කෙසේ වුවත් ඩුබොවා විසින් තම සොයා ගැනීම පළමුව වර්ගීකරණය කරනු ලැබූයේ ‘පිනේකාන්ත්‍රොපස් ඉරෙක්ටස්’ ලෙසිනි. <br /> <br /> [[File:ජාවා_මිනිසා_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> සන්ගිරාන්හි දී සොයා ගැනුණු ෆොසිල සහ 1936 දී මොඩ්ජුන්ර්ටෝහි දී සොයා ගැනුණු ළදරුවකුගේ අවශේෂවලින් හෙළිවනුයේ හෝමෝ ඉරෙක්ටස් මානවයන් පූර්ව සහ මධ්‍යම ප්ලයිස්ටොසීන යුගයෙහි දී (ශතවර්ෂ 500,000 සිට 1,000,000කට පෙර) ජාවා දූපතෙහි විසූ බවයි. ඝන සෙමී. 900ක පමණ මධ්‍ය අගයක් ගන්නා කපාල ධාරිතාවක් ද (මෙය හෝමෝ ඉරෙක්ටස් විශේෂයට අයත්, පසුව සොයා ගැනුණු නියැදිවල කපාල ධාරිතාවට වඩා අඩු අගයක් ගනී.) කුඩා නළල් තලයකින් යුතු පැතැලි මුහුණකින් ද ප‍්‍රබල හනුක පේශි සන්ධානය සඳහා සැකැසුණු හිස මුදුනෙහි වන ශරීර වැටියකින් ද අපර කපාල අවමුර්ධියකින් ද හොඳින් වැඩුණු අධිඅක්ෂි කූපවැටිවලින් ද විශාල තල්ලකින් ද නිකටක් රහිත විශාල ශක්තිමත් යටි හනුවකින් ද ජාවා මිනිසා සමන්විත වෙයි. අර්ධ වශයෙන් අතිපිහිත වන විශාල රදනක දත් වැනි ඇතැම් වානර ලක්ෂණ ඇත ද ඔහුගේ දත් අවශ්‍යයෙන් ම මානව ලක්ෂණ ප‍්‍රකට කරයි. නූතන මිනිසා මෙන් ම ජාවා මිනිසා ද පූර්ණ කය ඍජුව තබා ගෙන ඇවිද්ද බව ද උසින් මී. 1.71ක් පමණ බව ද ඔහුගේ ඌර්වස්ථිවලින් පෙනී යයි. මිය යන විට පස් හැවිරිදි වියැති මොඩ්ජුකර්ටෝ ළදරුවාගේ හිස් කබල, ඒ වන විට හොඳින් වැඩුණු අධි අහිකූප වැටිවලින් සහ පසුපසට බෑවුම් වන නළල් තලයකින් යුක්ත විය. ජාවා මානවයා හෝමෝ ඉරෙක්ටස් විශේෂයට ම අයත් පීකිං මානවයාට වඩා ආදි කල්පිත මානවයකු සේ සැලකෙයි.<br /> <br /> <br /> ශ‍්‍රීමතී පෙරේරා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F_%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8F_(Java_Man)&diff=1179 2017-09-21T06:09:32Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ප‍්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ විසූ වඳ වී ගිය මානවයෙකි. ජාවා දූපතෙන් (නූතන ඉන්දුනීසියාවෙන්) සොයා ගත් ෆොසිලවලින් හඳුනා ගැනිණි. 1891 දී සෝලෝ ගඟ අසබඩ ටි‍්‍රනිල්හි දී ඉයුජින් ඩුබොවා නමැති ඕලන්ද ජාතික වෛද්‍යවරයකු විසින් සොයා ගැනුණු මෙම ජාවා මානවයාගේ කපාල පියස්ස සහ ඌර්වස්ථිය ඍජු කාය විලාශය සහිත (හෝමෝ ඉරෙක්ටස්) මානව විශේෂයට අයත් මානවයන්ගේ ෆොසිල අතරින් ප‍්‍රථමයෙන් ම හමුවූ අවශේෂ වේ. කෙසේ වුවත් ඩුබොවා විසින් තම සොයා ගැනීම පළමුව වර්ගීකරණය කරනු ලැබූයේ ‘පිනේකාන්ත්‍රොපස් ඉරෙක්ටස්’ ලෙසිනි. <br /> <br /> [[File:ජාවා_මිනිසා_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> සන්ගිරාන්හි දී සොයා ගැනුණු ෆොසිල සහ 1936 දී මොඩ්ජුන්ර්ටෝහි දී සොයා ගැනුණු ළදරුවකුගේ අවශේෂවලින් හෙළිවනුයේ හෝමෝ ඉරෙක්ටස් මානවයන් පූර්ව සහ මධ්‍යම ප්ලයිස්ටොසීන යුගයෙහි දී (ශතවර්ෂ 500,000 සිට 1,000,000කට පෙර) ජාවා දූපතෙහි විසූ බවයි. ඝන සෙමී. 900ක පමණ මධ්‍ය අගයක් ගන්නා කපාල ධාරිතාවක් ද (මෙය හෝමෝ ඉරෙක්ටස් විශේෂයට අයත්, පසුව සොයා ගැනුණු නියැදිවල කපාල ධාරිතාවට වඩා අඩු අගයක් ගනී.) කුඩා නළල් තලයකින් යුතු පැතැලි මුහුණකින් ද ප‍්‍රබල හනුක පේශි සන්ධානය සඳහා සැකැසුණු හිස මුදුනෙහි වන ශරීර වැටියකින් ද අපර කපාල අවමුර්ධියකින් ද හොඳින් වැඩුණු අධිඅක්ෂි කූපවැටිවලින් ද විශාල තල්ලකින් ද නිකටක් රහිත විශාල ශක්තිමත් යටි හනුවකින් ද ජාවා මිනිසා සමන්විත වෙයි. අර්ධ වශයෙන් අතිපිහිත වන විශාල රදනක දත් වැනි ඇතැම් වානර ලක්ෂණ ඇත ද ඔහුගේ දත් අවශ්‍යයෙන් ම මානව ලක්ෂණ ප‍්‍රකට කරයි. නූතන මිනිසා මෙන් ම ජාවා මිනිසා ද පූර්ණ කය ඍජුව තබා ගෙන ඇවිද්ද බව ද උසින් මී. 1.71ක් පමණ බව ද ඔහුගේ ඌර්වස්ථිවලින් පෙනී යයි. මිය යන විට පස් හැවිරිදි වියැති මොඩ්ජුකර්ටෝ ළදරුවාගේ හිස් කබල, ඒ වන විට හොඳින් වැඩුණු අධි අහිකූප වැටිවලින් සහ පසුපසට බෑවුම් වන නළල් තලයකින් යුක්ත විය. ජාවා මානවයා හෝමෝ ඉරෙක්ටස් විශේෂයට ම අයත් පීකිං මානවයාට වඩා ආදි කල්පිත මානවයකු සේ සැලකෙයි.<br /> <br /> <br /> ශ‍්‍රීමතී පෙරේරා<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8F_(Java)&diff=1178 2017-09-21T06:09:03Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ඉන්දුනීසියාවට අයත් දූපත් අතරින් විශාලත්වයෙන් සිව්වන තැන ගන්නා වූ ද ජනගහනය, දේශපාලනය, ආර්ථික ආදි අංශවලින් එරට ප‍්‍රධානතම දූපත වන්නාවූ ද මෙය ලොව වැඩි ම ජනගනත්වයක් ඇති දූපත වශයෙන් සැලකේ. බෝර්නියෝ දූපතට දකුණින් ද සුමාත‍්‍රාවට නැගෙනහිරින් ද බාලි දිවයිනට බටහිරින් ද පිහිටි ජාවා දූපතට උතුරින් ජාවා මුහුද හා දකුණින් ඉන්දියන් සාගරය වෙයි. මදුර නමැති කුඩා දිවයිනත් ඇතුළුව එහි විශාලත්වය ව.සැ. 50,574ක් වෙයි. (2011) මිලියන 138ක ජනගහනයක් සහිත ජාවා දූපතේ ජනඝනත්වය ව.කිමී.ට 1,062කි. <br /> <br /> [[File:ජාවා_1.gif|center|250px]]<br /> <br /> ලෝකයේ ඇති විශාලතම බෞද්ධ ස්තූප පද්ධතිය වූ බොරෝබුදුර් විහාරය සහ චණ්ඩි නමින් යුත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය අතින් වැදගත් තැනක් ගන්නා බෞද්ධ විහාර මෙන් ම හින්දු දෙවොල ද නිසා ජාවා දූපත ලෝක ප‍්‍රකට ය. ජාවා දූපතේ මෙන් ම එය අයත් ඉන්දුනීසියා රාජ්‍යයේ ද අගනුවර වූ ජකාර්තා (බතාවියා) පිහිටා ඇත්තේ නැගෙනහිර සිට බස්නාහිර දෙසට දිවෙන හෙල් වැටියකින් විහිදී යන හුනුගල් පර්වත නෙරුවක ය. නැගෙනහිර සිට බස්නාහිර දක්වා ජාවා දිවයින සිසාරා දිවෙන යමහල්වලින් සමන්විත හෙල්වැටි දාමයක් ඇත. මෙයින් දෙපසට විහිදී යන්නේ හුනුගල්වලින් නිර්මිත නෙරු ය. උස් ම කන්ද වූ ස්ලැමට් ශිඛරය මී. 3,433ක් පමණ වේ.<br /> <br /> ජාවා රට යමහල්වලින් බෙහෙවින් ම ගහන ය. එහෙත් එහි තදබල පිපිරීම් අඩු ය. මේ යමහල්වලින් පිට වූ අළු විසිරී ගොස් සාරවත් මතු පස් තට්ටුවක් සෑදී ඇත. වැසි ජලයෙන් පැතිරී ගිය මේ අළු නිසා ජාවාහි මිටියාවත් සශ‍්‍රීක වී ඇත.<br /> <br /> ජාවා රටේ ගංගා වැඩි ගණනක් උතුර බලා ගලා යයි. මේවායින් ප‍්‍රධාන දෙක වන බෙන්ගවාන් සොලෝ හා බරැන්ටස් උතුරේ ඇති හුණුගල් නෙරු නිසා නැගෙනහිර දෙසට හැරී ගලයි.<br /> <br /> නැගෙනහිර ප‍්‍රදේශයේ විහිදී යන ජපාරා තැනිතලාව නිර්මාණය වී ඇත්තේ යමහල් නිධිසාධනවලිනි. ජුවානා, රෙටාබැං, සුරබජා යන නිම්නවලින් වැඩි හරියක් යමහල් පාෂාණ ප‍්‍රභව කොට ඇත.<br /> <br /> ජාවා රටේ දේශගුණය උපනිවර්තනීය කලාපයට අයත් ය. එහෙත් එහි තද උෂ්ණත්වයක් නැත. දිවා රෑ දෙක සමාන වීම, කඳුවලින් ගහනවීම, සමුද්‍රාසන්නතාව, තෙත් මෝසම් සුළං නිසා නිරතුරුව ම වැසි ලැබීම මීට හේතු වෙයි. වැඩි ම උෂ්ණත්වයක් ඇත්තේ උතුරු ප‍්‍රදේශයේ වෙරළ තෙක් විහිදෙන තැනිතලා ප‍්‍රදේශවල ය. කඳුකර ප‍්‍රදේශවල සිසිල් දේශගුණයක් පවතී. වාර්ෂික මධ්‍ය උෂ්ණත්වය මු.ම. දී ෆැ. 79 කි. (ඉන්දුනීසියාව බ.) දෙසැම්බර් මාසයේ සිට මාර්තු දක්වා වූ කාලය තුළ ඊසාන දිග මෝසම් සුළංවලින් ජාවා දූපතට වැසි ලැබේ. මෙයින් වැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන්නේ උතුරු ප‍්‍රදේශයට ය. අපේ‍්‍රල් මාසයේ සිට ඔක්තෝබර් මාසය දක්වා වූ කාලයේ නිරිත දිග මෝසම් වැසි සමයයි. මේ කාලයේ දී දකුණු දිග වෙරළබඩ ප‍්‍රදේශයට අඩු වර්ෂාපතනයක් ලැබේ. වැඩි ම වර්ෂාපතනය ලැබෙන්නේ ජනවාරි මාසයේ ය. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 508 සිට 6,350 දක්වා වෙයි.<br /> <br /> ජාවා ඉතිහාසය: නූතන ඉන්දුනීසියානු ජනරජයට අයත්වන ජාවා රටට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත. වසර මිලියන 500,000කට පමණ පෙර මෙහි ජීවත් වී යැයි සැලකෙන ජාවා මිනිසා (බ.) පිළිබඳ තොරතුරු පුරාවිද්‍යා කැණීම් මගින් සොයාගෙන ඇත. වාණිජ වශයෙන් වැදගත් ජාත්‍යන්තර කේන්ද්‍රයක පිහිටීම නිසා අතීතයේ සිට මේ පෙදෙසට වරින්වර විදේශ ආක‍්‍රමණ එල්ල විය. එම ආක‍්‍රමණිකයන්ගේ සංස්කෘතික, ආගමික හා අනෙකුත් සිරිත්විරිත්වලට ලක් වූ ජාවා රටේ ඉතිහාසය ක‍්‍රිස්තු වර්ෂ ආරම්භය කරා දිව යයි. මුලින් ම ජාවා රටට එල්ල වූයේ ඉන්දියානු ආක‍්‍රමණයකි. එමගින් ජාවා රටට බෞද්ධ හා හින්දු සංස්කෘතික හා ආගමික ආභාසයක් ලැබිණ. <br /> <br /> ජාවා දේශයෙන් ලැබුණ මුල් ම සෙල්ලිපිය ලියැවී ඇත්තේ ක‍්‍රි.ව. 450 පමණ කාලයේ දී සංස්කෘත බසිනි. මේ අනුව ක‍්‍රි.ව. මුල් සියවස්වල හින්දු ලබ්ධිය හා බුදුදහම මේ දිවයිනේ සංවර්ධිත පෙදෙස්ව පැවති නැගෙනහිර හා මධ්‍යම ජාවාහි ව්‍යාප්ත වී පැවැති බව නිගමනය කෙරේ. ප‍්‍රථම බලවත් හින්දු රාජ්‍යය මධ්‍යම ජාවාහි බිහි විය. මෙහි බෝරෝබුදුර් නම් වූ බෞද්ධ පූජනීය ස්ථානය ද ප‍්‍රම්වනාන් නම් හින්දු දේවස්ථානය ද පිහිටා ඇත. ජාවාහි පසු කලක ලියැවුණ කාඩ්පත් හා සෙල්ලිපි ආශ‍්‍රයෙන් එහි ඓතිහාසික තොරතුරු ලබා ගැනීමට හැකි වී ඇත. <br /> <br /> පසුව රජ වූ ජාවාහි රජවරු මධ්‍යම ජාවා රට නොසලකා හැර නැගෙනහිර ජාවා රට තම දේශපාලන මධ්‍යස්ථානය බවට පත් කර ගත්හ. මෙයට හේතු වන්නට ඇත්තේ ක‍්‍රමයෙන් දියුණු වූ වෙළෙඳ ආර්ථිකය විය හැකි ය. 1294 දී බලයට පත්වූ මජපහිත් රජ සමුද්‍ර බලය හා වෙළෙඳ බලය පාලනය කිරීමේ දක්ෂයෙක් විය.<br /> <br /> මජපහිත්ගේ සොහොන් බිම අසලින් හමු වූ කුලුනු අනුව, ජාවා දූපත් මුස්ලිම් ආක‍්‍රමණවලට නතු වී ඇත්තේ ක‍්‍රි.ව. 1376 පමණ යයි සැලකේ. එතැන් සිට ක‍්‍රි.ව. 1400 පමණ දක්වා මුස්ලිම් බලය ව්‍යාප්ත වීය. මොවුහු මලක්කාවෙන් හා මැලේ අර්ධද්වීපයෙන් ජාවා රටට සංක‍්‍රමණය වූහ. මුස්ලිම් ආක‍්‍රමණවලට මුහුණ දීමට නොහැකි වූ ජාවාහි බෞද්ධ හා හින්දු ජනතාව ආරක්ෂාව පිණිස බාලි දූපත්වලට පලා ගියහ. 1513 සිට මුස්ලිම් සුල්තාන්වරුන්ට යටත් වූ ජාවා රටෙහි 1613-1646 දක්වා සුල්තාන් අගුන්ග් නම් වූ බලවත් මුස්ලිම් පාලකයෙක් රජකම් කෙළේ ය. මේ මුස්ලිම්වරුන් දේශීය බෞද්ධ හා හින්දු ආගමිකයන්ගේ ආභාසයන්ට කොතෙක් නතු වී ද යත් ඔවුන්ගේ මුස්ලිම් ආගමික සිද්ධස්ථාන හින්දු හා බෞද්ධ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පී ලක්ෂණ අනුව නිර්මාණය කිරීමෙන් ම පැහැදිලි වන්නේ ය.<br /> <br /> මුස්ලිම්වරුන්ට ජාවා රට නතු වූ පසු බටහිර ජාවාහි බැන්ටම්, මුස්ලිම් ජනපදයක් බවට පත්විය. ඒ අනුව සුඩාන් සමුද්‍ර සන්ධිය හා මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය අතර වෙළෙඳාම පාලනය කිරීමේ හැකියාව ද ඔවුන්ට ලැබිණ. ඒ අනුව එම ස්ථාන මේ දූපත් සමූහයෙහි වැදගත් ම ස්ථාන බවට පත් විය.<br /> <br /> අපරදිග ජාතියක් වූ ලන්දේසීන් මුල්වරට ජාවා රට හා සම්බන්ධ වූයේ 1596 දී බැන්ටම් වෙතට ලන්දේසි නෞකාවක් ගොඩබැස්වීමෙනි. 1691 වන විට ලන්දේසීන්ගේ ප‍්‍රථම වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය ජකර්තාවෙහි පිහිටුවිණ. 1755 දී ජාවාහි මානරම් පෙදෙස ලන්දේසීන් විසින් කොටස් දෙකකට බෙදනු ලැබී ය.<br /> <br /> ජාවා රටේ වෙළෙඳ කටයුතු කළ චීන ජාතිකයන් විශාල ප‍්‍රමාණයක් නගර ආශ‍්‍රිතව ජීවත් වූහ. ඔවුන් ජාවා රටේ වෙළෙඳ කටයුතුවල ප‍්‍රධාන තැනක් ගෙන සිටි අතර මේ යුගයේ දී ලන්දේසීන් හා චීන ජාතිකයන් අතර නිතර ගැටුම් ඇති වී ලන්දේසි බලය බලවත් ව චීන බලය අහෝසි විය. <br /> <br /> ක‍්‍රි.ව. 1811 දී ජාවා දූපත බි‍්‍රතන්‍යයන් අතට පත් විය. එහෙත් 1815 පැරිස් ගිවිසුම යටතේ එය යළිත් ලන්දේසීන් පවරා දෙන ලදි. ජාවා වැසියන් ලන්දේසීන්ට විරුද්ධ ව දියත් කළ මහා කැරැල්ල (1825-30) ලන්දේසීන් විසින් සමතයකට පත් කෙරිණ.<br /> <br /> 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට ජාවා ජාතිකයෝ නිදහස වෙනුවෙන් සංවිධානය වන්නට වූහ. දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමය අතරතුරේ 1942 දී ජපානය විසින් ලන්දේසීන් ජාවා මුහුදේ දී අන්ත පරාජයකට පත් කොට ජාවා අවට දූපත් සියල්ල ම අල්ලා ගන්නා ලදි. 1945-1949 කාලය තුළ ජාවා ජාතිකයින් ඉන්දුනීසියාව මුල්කර ගෙන කළ නිදහස් සටනේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස 1949 දෙසැම්බර් 27 දින ඉන්දුනීසියාව මුල් කරගෙන ජාවා රටට ද නිදහස ලැබිණ. 1950 ජාවා රට ඉන්දුනීසියානු සමූහාණ්ඩුව ලෙස නිදහස් ස්වාධීන රාජ්‍යයක් බවට පත්විය.<br /> <br /> ඉන්දුනීසියාවේ දේශපාලන ක්ෂේත‍්‍රය තුළ ජාවා දිවයිනට විශේෂ තැනක් හිමිවේ. නිදහස් අරගලයේ දී එහි මූලිකත්වය දැරුවෝ ජාවා දූපත්වාසීහු ය. ඉන්දුනීසියාවේ අගනගරය වන ජකර්තාව මෙහි පිහිටා තිබෙන බව ද අමතක කළ නොහේ. නිදහසින් පසු වුව ද දේශපාලන ක්ෂේත‍්‍රයෙහි ජාවා දූපත දරන ප‍්‍රමුඛත්වය 1960 මුල සිදු වූ ආණ්ඩුවිරෝධී කුමන්ත‍්‍රණයෙන් පෙනුණි. එය මැඩ පැවැත්වීම සඳහා 1965-66 කාලයේ සිදු වූ කොමියුනිස් විරෝධී ජනඝාතනය ද ප‍්‍රධාන වශයෙන් ජාවාහි සිදු විය<br /> <br /> ජාවා දූපතේ වෘක්ෂලතාදි විශේෂ 5,000කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති බව කියනු ලැබේ. මෙයින් වැඩි ගණනක් ආසියාතික වර්ග වන අතර නිරිත දිග හා නැගෙනහිර ප‍්‍රදේශවල ගස්වැල්වල ඕස්ටේ‍්‍රලියානු ආරය දක්නා ලැබේ.<br /> <br /> ජාවා රටේ වැඩෙන ගස්වැල් කලාප 2කට බෙදා දැක්විය හැකි ය. මුහුදු වෙරළේ සිට මී. 518 දක්වා වූ ප‍්‍රදේශය මුහුදු තීර කලාපයයි. මෙහි ඇති ලූණු සහිත බිම්වල යුෂවන් කොළ සහිත පැළෑටි වැඬේ. මුහුදු වෙරළින් ඔබ්බට උණ ගස් සරුවට වැවේ.<br /> <br /> දෙවන කලාපය ලෙස ගැනෙන උස් කඳු ප‍්‍රදේශ වසාගෙන ඝන වනාන්තර ඉතා සරුවට වැඬේ. මෙහි උඩවැඩියා වැනි වෛවර්ණ මල් පිපෙන පැළෑටි වර්ග දැකිය හැකි ය. වන සතුන් වැඩි සංඛ්‍යාවක් මෙහි නැත. මොනරා ඇතුළු කුරුලු වර්ග 400ක් පමණ මේ දූපත වාසභූමිය කොට ගෙන සිටිති. මෙහි වෙසෙන සර්ප ජාති 100ක් පමණ වේ.<br /> <br /> මුහුදෙහි මෙන් ම ගංගා හා ඇළදොළවල ද නොයෙක් වර්ණයෙන් යුක්ත මත්ස්‍ය වර්ග විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇත. ජාවා වැසියන්ගේ ආහාරයේ ප‍්‍රධාන තැනක් මත්ස්‍ය ආහාරවලට හිමිවේ. ධීවර කර්මාන්තයට මෙන් ම සුරතල් මසුන් ඇති කිරීමට ද ජාවා රට ප‍්‍රසිද්ධ ය. <br /> <br /> ජාවා කලා ශිල්ප : ඉන්දුනීසියාව බ.<br /> <br /> කෘෂිකර්මාන්තය : ලන්දේසීන් විසින් ඇති කරන ලද කෘෂිකාර්මික ප‍්‍රතිපත්තිවල වෙනසක් ඉන්දුනීසියානු ජනරජය පිහිටුවීමෙන් පසු සිදුවී නැත. ජාවා රටේ ලන්දේසි පාලන සමයේ වගාවට සුදුසු ඉඩම් සුළු ඉඩම් හිමියන් හා විශාල පරිමාණයේ වතු හිමියන් අතර බෙදී පැවතිණ.<br /> <br /> දෙවන ලෝක මහා සංග‍්‍රාමයට කලින් වගා කළ ඉඩම්වලින් 9%ක් ම වතු හිමියන් සතු ව පැවතුණි. ඉන්දුනීසියානු ජනරජය ආරම්භ වීමත් සමග මෙය 6%ක් දක්වා පහත වැටී තිබුණි. ඊට හේතු වූයේ ඉන්දුනීසියානු ජනරජය පටන් ගැනීමෙන් පසු ලන්දේසීන් සතු වතු රජයට පවරා ගැනීමයි. දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාමයේ දී මේ වතුවලට ඉමහත් හානි සිදුවිය. 1945න් පසු වතුවල ප‍්‍රමාණය මෙන් ම නිෂ්පාදනය ද බෙහෙවින් අඩු විය. ජනරජය යටතේ ඇති කුඩා ගොවි‍පළවලින් අපනයන බෝග වැඩි කොටස සැපයෙයි. විශාල වතුවලට වඩා වැඩි රබර් ප‍්‍රමාණයක් කුඩා වතුවලින් සැපයේ.<br /> <br /> වී, ජාවා රටේ ප‍්‍රධාන වගාව ය. මෙහි අක්කරයකට සාමාන්‍ය අස්වැන්න හොණ්ඩර 8.2කි. වී වගාව වැඩියෙන් ම කරන ප‍්‍රදේශය බස්නාහිර පළාතයි. රටකජු, ඉරිඟු, සෝයා බෝංචි, බතල, කෝපි, තේ, සීනි, සින්කෝනා හා දුම්කොළ වෙනත් අපනයන භෝග අතර වෙයි. අර්තාපල්, කෙසෙල්, අඹ, දූරියන් හා දොඩම් නිෂ්පාදන බෝග අතර වෙයි. කොප්පරා හා කපු සම්පූර්ණයෙන් ම වාගේ නිපදවනු ලබන්නේ සුළු ඉඩම් හිමියන් විසිනි.<br /> <br /> 1930න් පසු ඇතිවුණු ආර්ථික පරිහානියත් ජනගහනය වැඩිවීමත් නිසා කර්මාන්ත විවිධාංගීකරණය පටන් ගන්නා ලදි. සුළු කර්මාන්තත් පාරිභෝගික භාණ්ඩ නිපදවීමත් සඳහා ඕලන්ද ආණ්ඩුවෙන් අනුබල හා ආධාර සැපයිණ. රෙදි විවීම, ලෝහ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය, පිඟන්, කෘෂිකාර්මික ආම්පන්න, හම් පදම් කිරීම වැනි කර්මාන්ත පටන් ගන්නා ලදි. 1936 සිට 1942 දක්වා කාලය තුළ සුළු හා මහා පරිමාණයේ කම්හල් 500කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් අරඹා තිබුණි.<br /> <br /> සංස්කෘතිය : ජාවා දූපතෙහි සංස්කෘතිය පිළිබඳව ප‍්‍රධාන වශයෙන් වගකිව හැක්කේ එහි ප‍්‍රධාන භාෂා තුනක් පවතින බවත් ආගමික අතින් ඉස්ලාම් භක්තිය ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නා බවත් ය. භාවිත වන ප‍්‍රධාන භාෂාව ‘ජාවා භාෂාව’ (බ.) ය. ඒ අතර දේශීය භාෂා වන සුන්ඩනීස් හා මදුරීස් යන භාෂා ද ප‍්‍රධාන භාෂා වේ. මීට අමතරව දෙවන බසක් ලෙස බොහෝ දෙනා ‘භාසා ඉන්දුනීසියා’ නම් රාජ්‍ය භාෂාව දැන සිටිති. ආගමික වශයෙන් 90%ක් ඉස්ලාම් භක්තිකයෝ වෙති. ඒ අතර නැගෙනහිර ජාවාහි හින්දු බැතිමත්හු ස්වල්පයක් ද නගරවල රෝමානු කතෝලික හා බෞද්ධ බැතිමත්හු ද වෙති. බෞද්ධයන් වැඩිදෙනා චීන ජාතිකයෝ ය.<br /> <br /> ඉන්දුනීසියානු ජනරජයට අයත් දූපත්වලින් ගමනාගමන පහසුකම් වැඩි වශයෙන් සැලසී ඇත්තේ ජාවා දූපතේ ය. 1960න් පසු එහි දුම්රිය මාර්ගවලින් 75%ක් ද මහාමාර්ගවලින් 40%ක් ද තිබුණේ ජාවා දූපතේ ය. ගුවන්මාර්ගවලින් ජකාර්තා නගරය ගිනිකොන දිග ආසියාවේ අනෙක් නගර හා සම්බන්ධ ව ඇත.<br /> <br /> <br /> ඞී. බී. තෙවරප්පෙරුම<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%BB_(Jalandhar)&diff=1177 2017-09-21T06:05:25Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ටිබැට් දේශ සීමාවෙන් ආරම්භ ව ඉහළ බීස් (බියාස්) සහ සට්ලේජ් යන ගංගා නිම්න ඔස්සේ නිරිත දිග බීකනර් කාන්තාරය දක්වා විහිද ගිය විශාල භූමි ප‍්‍රදේශයකට මේ නම ව්‍යවහාර වේ. පංජාබ් දේශයට අයත් වූ මෙය පිහිටා ඇත්තේ උ.අ. 29‘55' හා 32‘59' ද නැ.දේ. 73‘ 52' සහ 78‘ 42' ද අතර ය. මේ විශාල භූමි ප‍්‍රදේශයට අයත් එහි එක් දිස්ත‍්‍රික්කයකට ද අගනුවරට ද ජාලන්ධර යන නම ව්‍යවහාර වේ. බි‍්‍රතාන්‍ය පාලන සමයෙහි මෙය හැඳින්වූයේ ජුලුන්දර් (Jullundur) නමිනි.<br /> <br /> [[File:ජාලන්ධර_1.gif|center|250px]]<br /> <br /> ජාලන්ධර දිස්ත‍්‍රික්කය හිමාල කඳු පාමුල සත්ලෙජි හා බියාස් ගංගා අතරේ වූ දොආබ් ප‍්‍රදේශයේ නිරිත දිග අංශයේ පිහිටියේ ය. මෙහි විශාලත්වය ව.කිමි. 3,458කි.<br /> <br /> කපු රෙදි හා සීනි මෙහි ප‍්‍රධාන කර්මාන්ත වන අතර සේද, තිරිගු, ලෝහ නිෂ්පාදන ආදිය අපනයනය කරනු ලැබේ. <br /> <br /> ඉපැරණි ඉතිහාසයක් ඇති මේ ප‍්‍රදේශය හින්දු පුරාණයන්හි ‘ජලන්ධර පීඨ’ යනුවෙන් හැඳින්වී ඇත. පසුව මෙහි බුදුසමය ව්‍යාප්ත විය. කි‍්‍ර.ව. පළමුවන සියවසේ දී කනිෂ්ක රජු යටතේ බෞද්ධ ධර්ම සංගායනාවක් මෙහි කුවාණ නම් ස්ථානයේ පැවැත්වූ බව පැවැසේ. බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවති මෙතැනට ෆාහියන් භික්ෂුව පස්වන සියවස මුල දී පැමිණ එහි විහාරාම 50ක් පැවැති බව පවසා තිබේ. හත්වන සියවසේ දී හියුං සාං චීන භික්ෂුව ද මෙම ස්ථානය දැක බලා ගත් බව සඳහන් වේ.<br /> <br /> අතීතයේ දී මේ ප‍්‍රදේශය ත‍්‍රිගර්ත නමින් හඳුන්වා ඇත. ත‍්‍රිගර්ත යනු ගංගා තුනක ජලාශ‍්‍රිත ප‍්‍රදේශයයි. රාවි, බියාස්, සට්ලෙජ් යන ගංගා තුනෙන් ම මීට ජලය ලැබේ. හේමචන්ද්‍රයන්ගේ අභිධාන චින්තාමණියෙහි ජාලන්ධරදේශය ත‍්‍රිගර්තය හැටියට (ජාලන්ධරා ස්ත‍්‍රිගර්තා සදුඃ) හඳුන්වා ඇත. මෙය ජාලන්ධර නමැති දෛත්‍යයාගේ අගනුවර වූ බැවින් එනම් වී යැයි පද්ම පුරාණාදි ග‍්‍රන්ථයන්හි සඳහන් වේ. තීව‍්‍ර තපස් රැකීමෙන් අනභිභවනීය බවට පත් යථෝක්ත දෛත්‍යයා ශිව දෙවියන් විසින් එක්තරා ප‍්‍රයෝගයකින් නසන ලදි. ඉන්පසු ඔහුගේ සිරුර යෝගිනීන්ට ගොදුරු විය. ජාලාන්ධර පුරාණයේ මේ පුවත මීට මඳක් වෙනස් අයුරකින් විස්තර කොට තිබේ. ඒ අන් කිසිවකුත් ජයගත නොහැකි මේ දෛත්‍යාගේ සිරුර මත පර්වත රාශියක් තබා සුනුවිසිනු කිරීමෙන් මරණය සිදු කළ බවත් එකල ඔහුගේ මුඛයෙන් නිකුත් වූ ගිනිදැල් ඊට නුදුරු ජ්වාලා මුඛී නම් ස්ථානයට ද ඔහුගේ පිට ජාලන්ධර පීඨ නම් ස්ථානයට ද ඔහුගේ පාද මුල්තැන් ප‍්‍රදේශයට ද සැඟවුණු බවයි.<br /> <br /> ජාලන්ධර ප‍්‍රදේශයේ වර්ග ප‍්‍රමාණය සැතපුම් 19,410කි. එහි ජනගහනය (2011) 2,181,753කි. එයින් 52% හින්දුවරු ය. ඉතිරි කොටස ඉස්ලාම්, සික්, ජෛන, බෞද්ධ, පාර්සි, ක‍්‍රිස්තු යන ලබ්ධිවලට අයත් ය. පාලන පහසුකම් සලකා කාන්ග‍්‍ර, හොෂියාර්පූර්, ජල්ලන්ධර්, ලුධ්යානා, ෆෙරොෂ්පූර් යයි දිස්ත‍්‍රික්ක පහකට බෙදා තිබේ. කාන්ග‍්‍ර දිස්ත‍්‍රික්කය සම්පූර්ණයෙන් ම වාගේ උස් බිම්වලට සීමා වී ඇත. අනෙකුත් දිස්ත‍්‍රික්ක තැනිබිම් ය. ලුධ්යානා, ෆෙරොග්පූර් සහ ජල්ලන්පූර් (ජාලන්ධර) දිස්ත‍්‍රික්ක වෙළෙඳ කටයුතු අතින් වැදගත් ය. කාන්ග‍්‍ර හා ජවාල මුඛී (ජ්වාලා මුඛී) යන ප‍්‍රදේශ ආගමික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගනී.<br /> <br /> මෙහි පස සාරවත් ය. තන්හි තන්හි වැලි සහිත බිම් ද ඇත. සෑම තැනක ම වාගේ ගොවිතැන් කර ඇති බැවින් ගොවි බිම්වල තන්හි තන්හි ඇති වල් පැළෑටි විනා ස්වාභාවික වෘක්ෂලතාදිය කිසිවක් දක්නට ලැබෙන්නේ කලාතුරකිනි. හිමාලය කඳුවැටියට නුදුරුව පිහිටීම නිසා නොයෙක් වර්ගවලට අයත් වෘක්ෂලතාදිය මෙහි සශ‍්‍රීක ලෙස වැඩේ. අඹ, මසන් ආදි පලතුරු ද මෙහි සුලභ ය. තිරිඟු, කඩල, බාර්ලි, ඉරිඟු, උක්, කපු, වී හා මෙනේරි ප‍්‍රධාන වැවිලි ය. කපුරෙදි, සේද, ආභරණ, රිදී, කම්බි, රන්, රිදී, රේන්ද, පිත්තල භාජන, මැටි බඳුන්, ගෘහ භාණ්ඩ හා සිත්කලු දැව භාණ්ඩ, මෙහි නිපදවන ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් සමහරකි.<br /> <br /> විවිධ ප‍්‍රදේශ කරා යාම සඳහා මනා ලෙස සකස් කළ පාරවල් බොහෝ ගණනකින් යුත් මේ ප‍්‍රදේශය හරහා වයඹ දිග දුම්රිය මාර්ගය වැටී තිබේ. අයිති අක්බරි නමැති ග‍්‍රන්ථයේ මේ ප‍්‍රදේශය අසුන් ඇති කිරීම ගැන ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලන බව සඳහන් වුව ද දැනට එය දියුණු තත්ත්වයක නොපවතී. ගවාදි සතුන් මෙහි ඇති කරනු ලැබේ. වනසතුන් අතුරෙන් ඉතා කලාතුරකින් දක්නට ලැබෙන්නේ වෘකයා ය. අඳුන් දිවියන් ඇතුළු මෘග විශේෂ කිහිපයක් හා සාවෝ ද වනාන්තරවල වාසය කරති. කෙත්වලට හානි පමුණුවන මීයන්ගෙන් මෙහි අඩුවක් නැත.<br /> <br /> තැනිබිම්වල සමශීතෝෂ්ණ දේශගුණය පවතී. ජූනි, ජූලි මාස හැර අනිකුත් ග‍්‍රීෂ්ම ඍතුවට අයත් මාසවල උණුසුම අධික නැත. ජනවාරි මාසයේ පවත්නා උෂ්ණත්වය සෙ. 560කි. ජූනි මාසයේ එය සෙ. 930 දක්වා නඟී. කඳු ආශ‍්‍රිත බැවින් නිතර වැසි ලැබේ. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 560කි.<br /> <br /> ජාලන්ධරය පිළිබඳව සඳහන් වන පැරණිතම ඓතිහාසික සිද්ධිය නම් ක‍්‍රිස්තු වර්ෂාරම්භය පමණේ දී රජ කළ කනිෂ්ක රජුගේ ආරක්ෂාව යටතේ ජාලන්ධරයේ කුවන නගරයේ තාම්‍යවන සංඝාරාමයේ දී පැවැත්වූ සිව්වන ධර්ම සංගීතියයි (මේ ධර්ම සංගීතිය පැවැත්වූයේ කාශ්මීරයේ ආරාමයක දී යයි හියුං සියෑං සඳහන් කරන අතර ඇතැමෙක් කාශ්මීරයේ කුණ්ඩලවනාරාමයේ දී යයි කියති). කි‍්‍ර.ව. 7 වන ශතකයේ දී ජාලන්ධරය කරා ගිය හියුං-සියෑං කරන විස්තරයෙහි එකල හීනයාන-මහායාන දෙකට ම අයත් දෙදහසක් පමණ භික්ෂූන් වසන ආරාම 50ක් පමණ ද දේවස්ථාන තුනක් හා 500ක් පමණ දේවදෘෂ්ටිකයන් ද සිටි බව සඳහන් වේ. හියුං- සියෑං එහි යන කාලයේ දී එය පාලනය කෙළේ උදිත නම් රජෙකි. වංශාවලිය ආදි ම නමින් හඳුන්වා ඇත්තේ උදිත යයි කනිංහැම් පවසයි.<br /> <br /> ජාලන්ධර, කාන්ග‍්‍ර ප‍්‍රදේශාධිපති රජ පවුල ඉන්දියාවේ ඉතා පැරණි රජපවුල්වලින් එකක් හැටියට සැලකේ. එහි ආදි කර්තෘ සුශර්මන්ද්‍ර ය. මේ වංශයෙන් පැවත එන හැමදෙන ම සෝමවංශිකයෝ යැයි හැඳින්වෙති. ඔවුන්ගේ පරපුරේ ආදි ම පුරුෂයන් මුල්තැන් ප‍්‍රදේශයේ අධිපතියන් වූ බවත් මහාභාරත යුද්ධයේ දී පාණ්ඩවයන්ට විරුද්ධ ව දුර්යෝධනට පක්ෂ ව සටන් කළ බවත් පැවැසේ. යුද්ධයෙන් පසු සතුරන් විසින් රට අත්පත් කරගත් බැවින් ජාලන්ධර පීඨයට ගොස් සුශර්මචන්ද්‍රගේ නායකත්වය යටතේ විසූ බවත් එකල කාන්ග‍්‍ර බලකොටුව කළ බවත් ජනප‍්‍රවාදයෙහි එයි. තම ආක‍්‍රමණයේ දී ඔවුනට ඔහුට යටත් වන්නට ඇලෙක්සැන්ඩර්ට සිදු විය. <br /> <br /> පස්වන ශතවර්ෂාවසානයේ දී කාශ්මීරයේ රජ විසින් ත‍්‍රිගර්ත ප‍්‍රදේශය ප‍්‍රවරෙශට දෙන ලදි. ක‍්‍රි.ව. 804 දී පිහිටුවන ලද ශිලාලිපියක එකල ජයචන්ද්‍ර නමැති රජකු විසින් ජාලන්ධරය පාලනය කළ බව සඳහන් වෙයි. වංශාවලිය මෙම රජු හඳුන්වා ඇත්තේ මල්ලචන්ද්‍ර නමිනි. නවවන සියවස අවසානයේ දී කාශ්මීරයේ ශංකර්වර්මන් රජු විසින් ත‍්‍රිගර්තයේ පාලකයා වූ පෘථිවිචන්ද්‍ර රජු යටත් කරන ලදැයි ද 1028-1081 කාලයෙහි කාශ්මීරයේ පාලකයා වූ අවන්ත රජු ජාලන්ධර දේශාධිපති ඉන්දුචන්ද්‍ර රජුගේ දූවරු දෙදෙනකු විවාහ කරගත් බව ද කාශ්මීරයේ ඉතිහාස වංසකථාව වන රාජතරංගනීයෙහි පැවැසේ. කාන්ග‍්‍ර ප‍්‍රදේශයට අයත් වංශාවලියෙහි මෙහි අවසන් වරට සඳහන් කළ රජුගේ නම ඉන්ද්‍රචන්ද්‍ර යයි නම් කර ඇත. <br /> <br /> 1088 පමණේ දී ජාලන්ධර නගරය ඉබ‍්‍රාහිම් ෂා ඝෝරි විසින් ආක‍්‍රමණය කරන ලදුව එතැන් පටන් බොහෝ කලක් ගතවන තුරු මුළු ප‍්‍රදේශය ම ඉස්ලාම් භක්තිකයන් යටතේ පාලනය විය. සය්යිඩ් වංශිකයන්ගේ පාලන සමයෙහි (1414-1451) මේ ප‍්‍රදේශයෙහි දිල්ලියේ පාලකයන්ට විරුද්ධ ව කැරලි කීපයක් ඇති විය. එයින් ප‍්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගන්නේ බෝකර් නායක ජස්රත් විසින් මෙහෙයවන ලද කැරැල්ල ය. ක‍්‍රි.ව. 1555 පෙබරවාරි මාසයේ මෝගල් අධිරාජ හුමායුන් විසින් මේ ප‍්‍රදේශය යටත් කරන ලදුව මෝගල්වරුන් යටතේ පාලනය විය. බාල වයසෙහි සිටි අක්බාර් කුමරුගේ භාරකාරයා හා ආරක්ෂකයා ලෙස කටයුතු කළ බයිරාම් ඛාන්, පසුකලෙක අක්බාර් අධිරාජයා විසින් එම නිලයෙන් පහකර මක්කමට යැවීමේ දී ඔහුගේ සතුරකු වූ පීර් මුහම්මද්ට භාරදීම තමාට කරන ලද අපහාසයක් ලෙස සැලකූ බයිරාම්, රජුට විරුද්ධ ව ඇති කළ කැරැල්ලෙන් පරාජයට පත්වූයේ ද ජාලන්ධර නගරයේ දී ය. 1748 පටන් මීර් මන්දු මුළු පන්ජාබ් ප‍්‍රදේශයේ ම ආණ්ඩුකාරයා ලෙස කටයුතු කළ නමුත් 1750 දී අහමද් ෂා අබ්දාලීගේ ආක‍්‍රමණ සමයේ දී දිල්ලි අධිරාජ්‍යයාගෙන් පිහිටක් නොලැබීම නිසා ඔහුට යටත් වන්නට සිදුවිය.<br /> <br /> 1751 දී නැවතත් ඉන්දියාව ආක‍්‍රමණය කළ අබ්දාලී විසින් මීර් මන්දු පරදවන ලදි. ඉන්පසු ඔහු අබ්දාලී යටතේ ලාහෝර් ප‍්‍රදේශයේ ආණ්ඩුකාරයා හැටියට පත් කරන ලදුව 1753 දී ඔහුගේ මරණය සිදුවන තුරු ම එම පදවිය දැරී ය. අනතුරුව ඔහුගේ ළදරු පුතු එම පදවියට පත් කළ නමුදු මවගේ අත්තනෝමතික ක‍්‍රියා නිසා පාලන කටයුතු අවුල් විය. දිල්ලියේ බලසම්පන්න වශිර් කෙනකු වූ ඉමාද්-අල්-මුලුක් 1756 දී පන්ජාබ් ප‍්‍රදේශය තමා යටතට ගෙන මීර් මුනිම් එහි ආණ්ඩුකාරයා වශයෙන් පත් කෙළේ ය. මෙයින් කෝපයට පත් අහමඩ් ෂා අබ්දාලි නැවත වරක් ඉන්දියාව ආක‍්‍රමණය කර දිල්ලි නගරයේ තිබූ වටිනා වස්තු කොල්ලකා ගෙන ඉමාද්-අල් මුලුක් සමග සටන් කිරීමට ගියේ ය. සටන් නොකර යටත් වීමට කැමැත්ත දැක්වූ ඉමාද්-අල්-මුලූක්ට අබ්දාලි විසින් පන්ජාබ් ප‍්‍රදේශය ඇතුළු තවත් ප‍්‍රදේශ කීපයක් දෙන ලදි. <br /> <br /> 1757 දී පමණ ජාලන්ධර ප‍්‍රදේශයේ ආණ්ඩුකාර පදවිය දැරූ ආදීන බෙග් ඛාන් මරාඨයන්ගේ ආධාර ඇති ව ඇෆ්ඝන්වරුන් ලාහෝර්, පන්ජාබ් ප‍්‍රදේශවලින් පලවා හැරියේ ය. මේ වර්ෂයේ දී ම සික්වරු, ජාලාන්ධරයට ගිනි තැබූහ. එහෙත් 1759 දී නැවතත් ඉන්දියාව ආක‍්‍රමණය කළ අබ්දාලී විසින් යළිත් පන්ජාබය යටත් කරන ලදි. ඉන්පසු මෝගල්වරුන් යටතේ පාලනය වූ ජාලන්ධරය 1766 දි පෛගුල්ලා පුරියාමිස්ල් සන්ධානය යටතට පත් වීමෙන් එහි නායකයා වූ බුෂ්හාල් සිං යටතේ පාලනය විය. ඔහු පුත් බුං සිං විසින් ජාලන්ධර නගරයෙහි බලකොටුවක් කරවන ලදි. 1807 දී එල්ලවූර් නගරය අත්පත් කරගත් රන්ජිත් සිං 1811 දී ජාලන්ධරය යටත් කෙළේ ය. එතැන් පටන් බි‍්‍රතාන්‍යයන් යටතට පැමිණෙන (1846) තුරු ජාලන්ධර නගරය සික්වරුන්ගේ අගනුවර විය.<br /> <br /> <br /> ඞී. ආර්. සෙනෙවිරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%BB_(Jalandhar)&diff=1176 2017-09-21T06:03:36Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>ටිබැට් දේශ සීමාවෙන් ආරම්භ ව ඉහළ බීස් (බියාස්) සහ සට්ලේජ් යන ගංගා නිම්න ඔස්සේ නිරිත දිග බීකනර් කාන්තාරය දක්වා විහිද ගිය විශාල භූමි ප‍්‍රදේශයකට මේ නම ව්‍යවහාර වේ. පංජාබ් දේශයට අයත් වූ මෙය පිහිටා ඇත්තේ උ.අ. 29‘55' හා 32‘59' ද නැ.දේ. 73‘ 52' සහ 78‘ 42' ද අතර ය. මේ විශාල භූමි ප‍්‍රදේශයට අයත් එහි එක් දිස්ත‍්‍රික්කයකට ද අගනුවරට ද ජාලන්ධර යන නම ව්‍යවහාර වේ. බි‍්‍රතාන්‍ය පාලන සමයෙහි මෙය හැඳින්වූයේ ජුලුන්දර් (Jullundur) නමිනි.<br /> <br /> [[File:ජාලන්ධර_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> ජාලන්ධර දිස්ත‍්‍රික්කය හිමාල කඳු පාමුල සත්ලෙජි හා බියාස් ගංගා අතරේ වූ දොආබ් ප‍්‍රදේශයේ නිරිත දිග අංශයේ පිහිටියේ ය. මෙහි විශාලත්වය ව.කිමි. 3,458කි.<br /> <br /> කපු රෙදි හා සීනි මෙහි ප‍්‍රධාන කර්මාන්ත වන අතර සේද, තිරිගු, ලෝහ නිෂ්පාදන ආදිය අපනයනය කරනු ලැබේ. <br /> <br /> ඉපැරණි ඉතිහාසයක් ඇති මේ ප‍්‍රදේශය හින්දු පුරාණයන්හි ‘ජලන්ධර පීඨ’ යනුවෙන් හැඳින්වී ඇත. පසුව මෙහි බුදුසමය ව්‍යාප්ත විය. කි‍්‍ර.ව. පළමුවන සියවසේ දී කනිෂ්ක රජු යටතේ බෞද්ධ ධර්ම සංගායනාවක් මෙහි කුවාණ නම් ස්ථානයේ පැවැත්වූ බව පැවැසේ. බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් ව පැවති මෙතැනට ෆාහියන් භික්ෂුව පස්වන සියවස මුල දී පැමිණ එහි විහාරාම 50ක් පැවැති බව පවසා තිබේ. හත්වන සියවසේ දී හියුං සාං චීන භික්ෂුව ද මෙම ස්ථානය දැක බලා ගත් බව සඳහන් වේ.<br /> <br /> අතීතයේ දී මේ ප‍්‍රදේශය ත‍්‍රිගර්ත නමින් හඳුන්වා ඇත. ත‍්‍රිගර්ත යනු ගංගා තුනක ජලාශ‍්‍රිත ප‍්‍රදේශයයි. රාවි, බියාස්, සට්ලෙජ් යන ගංගා තුනෙන් ම මීට ජලය ලැබේ. හේමචන්ද්‍රයන්ගේ අභිධාන චින්තාමණියෙහි ජාලන්ධරදේශය ත‍්‍රිගර්තය හැටියට (ජාලන්ධරා ස්ත‍්‍රිගර්තා සදුඃ) හඳුන්වා ඇත. මෙය ජාලන්ධර නමැති දෛත්‍යයාගේ අගනුවර වූ බැවින් එනම් වී යැයි පද්ම පුරාණාදි ග‍්‍රන්ථයන්හි සඳහන් වේ. තීව‍්‍ර තපස් රැකීමෙන් අනභිභවනීය බවට පත් යථෝක්ත දෛත්‍යයා ශිව දෙවියන් විසින් එක්තරා ප‍්‍රයෝගයකින් නසන ලදි. ඉන්පසු ඔහුගේ සිරුර යෝගිනීන්ට ගොදුරු විය. ජාලාන්ධර පුරාණයේ මේ පුවත මීට මඳක් වෙනස් අයුරකින් විස්තර කොට තිබේ. ඒ අන් කිසිවකුත් ජයගත නොහැකි මේ දෛත්‍යාගේ සිරුර මත පර්වත රාශියක් තබා සුනුවිසිනු කිරීමෙන් මරණය සිදු කළ බවත් එකල ඔහුගේ මුඛයෙන් නිකුත් වූ ගිනිදැල් ඊට නුදුරු ජ්වාලා මුඛී නම් ස්ථානයට ද ඔහුගේ පිට ජාලන්ධර පීඨ නම් ස්ථානයට ද ඔහුගේ පාද මුල්තැන් ප‍්‍රදේශයට ද සැඟවුණු බවයි.<br /> <br /> ජාලන්ධර ප‍්‍රදේශයේ වර්ග ප‍්‍රමාණය සැතපුම් 19,410කි. එහි ජනගහනය (2011) 2,181,753කි. එයින් 52% හින්දුවරු ය. ඉතිරි කොටස ඉස්ලාම්, සික්, ජෛන, බෞද්ධ, පාර්සි, ක‍්‍රිස්තු යන ලබ්ධිවලට අයත් ය. පාලන පහසුකම් සලකා කාන්ග‍්‍ර, හොෂියාර්පූර්, ජල්ලන්ධර්, ලුධ්යානා, ෆෙරොෂ්පූර් යයි දිස්ත‍්‍රික්ක පහකට බෙදා තිබේ. කාන්ග‍්‍ර දිස්ත‍්‍රික්කය සම්පූර්ණයෙන් ම වාගේ උස් බිම්වලට සීමා වී ඇත. අනෙකුත් දිස්ත‍්‍රික්ක තැනිබිම් ය. ලුධ්යානා, ෆෙරොග්පූර් සහ ජල්ලන්පූර් (ජාලන්ධර) දිස්ත‍්‍රික්ක වෙළෙඳ කටයුතු අතින් වැදගත් ය. කාන්ග‍්‍ර හා ජවාල මුඛී (ජ්වාලා මුඛී) යන ප‍්‍රදේශ ආගමික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගනී.<br /> <br /> මෙහි පස සාරවත් ය. තන්හි තන්හි වැලි සහිත බිම් ද ඇත. සෑම තැනක ම වාගේ ගොවිතැන් කර ඇති බැවින් ගොවි බිම්වල තන්හි තන්හි ඇති වල් පැළෑටි විනා ස්වාභාවික වෘක්ෂලතාදිය කිසිවක් දක්නට ලැබෙන්නේ කලාතුරකිනි. හිමාලය කඳුවැටියට නුදුරුව පිහිටීම නිසා නොයෙක් වර්ගවලට අයත් වෘක්ෂලතාදිය මෙහි සශ‍්‍රීක ලෙස වැඩේ. අඹ, මසන් ආදි පලතුරු ද මෙහි සුලභ ය. තිරිඟු, කඩල, බාර්ලි, ඉරිඟු, උක්, කපු, වී හා මෙනේරි ප‍්‍රධාන වැවිලි ය. කපුරෙදි, සේද, ආභරණ, රිදී, කම්බි, රන්, රිදී, රේන්ද, පිත්තල භාජන, මැටි බඳුන්, ගෘහ භාණ්ඩ හා සිත්කලු දැව භාණ්ඩ, මෙහි නිපදවන ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් සමහරකි.<br /> <br /> විවිධ ප‍්‍රදේශ කරා යාම සඳහා මනා ලෙස සකස් කළ පාරවල් බොහෝ ගණනකින් යුත් මේ ප‍්‍රදේශය හරහා වයඹ දිග දුම්රිය මාර්ගය වැටී තිබේ. අයිති අක්බරි නමැති ග‍්‍රන්ථයේ මේ ප‍්‍රදේශය අසුන් ඇති කිරීම ගැන ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලන බව සඳහන් වුව ද දැනට එය දියුණු තත්ත්වයක නොපවතී. ගවාදි සතුන් මෙහි ඇති කරනු ලැබේ. වනසතුන් අතුරෙන් ඉතා කලාතුරකින් දක්නට ලැබෙන්නේ වෘකයා ය. අඳුන් දිවියන් ඇතුළු මෘග විශේෂ කිහිපයක් හා සාවෝ ද වනාන්තරවල වාසය කරති. කෙත්වලට හානි පමුණුවන මීයන්ගෙන් මෙහි අඩුවක් නැත.<br /> <br /> තැනිබිම්වල සමශීතෝෂ්ණ දේශගුණය පවතී. ජූනි, ජූලි මාස හැර අනිකුත් ග‍්‍රීෂ්ම ඍතුවට අයත් මාසවල උණුසුම අධික නැත. ජනවාරි මාසයේ පවත්නා උෂ්ණත්වය සෙ. 560කි. ජූනි මාසයේ එය සෙ. 930 දක්වා නඟී. කඳු ආශ‍්‍රිත බැවින් නිතර වැසි ලැබේ. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමී. 560කි.<br /> <br /> ජාලන්ධරය පිළිබඳව සඳහන් වන පැරණිතම ඓතිහාසික සිද්ධිය නම් ක‍්‍රිස්තු වර්ෂාරම්භය පමණේ දී රජ කළ කනිෂ්ක රජුගේ ආරක්ෂාව යටතේ ජාලන්ධරයේ කුවන නගරයේ තාම්‍යවන සංඝාරාමයේ දී පැවැත්වූ සිව්වන ධර්ම සංගීතියයි (මේ ධර්ම සංගීතිය පැවැත්වූයේ කාශ්මීරයේ ආරාමයක දී යයි හියුං සියෑං සඳහන් කරන අතර ඇතැමෙක් කාශ්මීරයේ කුණ්ඩලවනාරාමයේ දී යයි කියති). කි‍්‍ර.ව. 7 වන ශතකයේ දී ජාලන්ධරය කරා ගිය හියුං-සියෑං කරන විස්තරයෙහි එකල හීනයාන-මහායාන දෙකට ම අයත් දෙදහසක් පමණ භික්ෂූන් වසන ආරාම 50ක් පමණ ද දේවස්ථාන තුනක් හා 500ක් පමණ දේවදෘෂ්ටිකයන් ද සිටි බව සඳහන් වේ. හියුං- සියෑං එහි යන කාලයේ දී එය පාලනය කෙළේ උදිත නම් රජෙකි. වංශාවලිය ආදි ම නමින් හඳුන්වා ඇත්තේ උදිත යයි කනිංහැම් පවසයි.<br /> <br /> ජාලන්ධර, කාන්ග‍්‍ර ප‍්‍රදේශාධිපති රජ පවුල ඉන්දියාවේ ඉතා පැරණි රජපවුල්වලින් එකක් හැටියට සැලකේ. එහි ආදි කර්තෘ සුශර්මන්ද්‍ර ය. මේ වංශයෙන් පැවත එන හැමදෙන ම සෝමවංශිකයෝ යැයි හැඳින්වෙති. ඔවුන්ගේ පරපුරේ ආදි ම පුරුෂයන් මුල්තැන් ප‍්‍රදේශයේ අධිපතියන් වූ බවත් මහාභාරත යුද්ධයේ දී පාණ්ඩවයන්ට විරුද්ධ ව දුර්යෝධනට පක්ෂ ව සටන් කළ බවත් පැවැසේ. යුද්ධයෙන් පසු සතුරන් විසින් රට අත්පත් කරගත් බැවින් ජාලන්ධර පීඨයට ගොස් සුශර්මචන්ද්‍රගේ නායකත්වය යටතේ විසූ බවත් එකල කාන්ග‍්‍ර බලකොටුව කළ බවත් ජනප‍්‍රවාදයෙහි එයි. තම ආක‍්‍රමණයේ දී ඔවුනට ඔහුට යටත් වන්නට ඇලෙක්සැන්ඩර්ට සිදු විය. <br /> <br /> පස්වන ශතවර්ෂාවසානයේ දී කාශ්මීරයේ රජ විසින් ත‍්‍රිගර්ත ප‍්‍රදේශය ප‍්‍රවරෙශට දෙන ලදි. ක‍්‍රි.ව. 804 දී පිහිටුවන ලද ශිලාලිපියක එකල ජයචන්ද්‍ර නමැති රජකු විසින් ජාලන්ධරය පාලනය කළ බව සඳහන් වෙයි. වංශාවලිය මෙම රජු හඳුන්වා ඇත්තේ මල්ලචන්ද්‍ර නමිනි. නවවන සියවස අවසානයේ දී කාශ්මීරයේ ශංකර්වර්මන් රජු විසින් ත‍්‍රිගර්තයේ පාලකයා වූ පෘථිවිචන්ද්‍ර රජු යටත් කරන ලදැයි ද 1028-1081 කාලයෙහි කාශ්මීරයේ පාලකයා වූ අවන්ත රජු ජාලන්ධර දේශාධිපති ඉන්දුචන්ද්‍ර රජුගේ දූවරු දෙදෙනකු විවාහ කරගත් බව ද කාශ්මීරයේ ඉතිහාස වංසකථාව වන රාජතරංගනීයෙහි පැවැසේ. කාන්ග‍්‍ර ප‍්‍රදේශයට අයත් වංශාවලියෙහි මෙහි අවසන් වරට සඳහන් කළ රජුගේ නම ඉන්ද්‍රචන්ද්‍ර යයි නම් කර ඇත. <br /> <br /> 1088 පමණේ දී ජාලන්ධර නගරය ඉබ‍්‍රාහිම් ෂා ඝෝරි විසින් ආක‍්‍රමණය කරන ලදුව එතැන් පටන් බොහෝ කලක් ගතවන තුරු මුළු ප‍්‍රදේශය ම ඉස්ලාම් භක්තිකයන් යටතේ පාලනය විය. සය්යිඩ් වංශිකයන්ගේ පාලන සමයෙහි (1414-1451) මේ ප‍්‍රදේශයෙහි දිල්ලියේ පාලකයන්ට විරුද්ධ ව කැරලි කීපයක් ඇති විය. එයින් ප‍්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගන්නේ බෝකර් නායක ජස්රත් විසින් මෙහෙයවන ලද කැරැල්ල ය. ක‍්‍රි.ව. 1555 පෙබරවාරි මාසයේ මෝගල් අධිරාජ හුමායුන් විසින් මේ ප‍්‍රදේශය යටත් කරන ලදුව මෝගල්වරුන් යටතේ පාලනය විය. බාල වයසෙහි සිටි අක්බාර් කුමරුගේ භාරකාරයා හා ආරක්ෂකයා ලෙස කටයුතු කළ බයිරාම් ඛාන්, පසුකලෙක අක්බාර් අධිරාජයා විසින් එම නිලයෙන් පහකර මක්කමට යැවීමේ දී ඔහුගේ සතුරකු වූ පීර් මුහම්මද්ට භාරදීම තමාට කරන ලද අපහාසයක් ලෙස සැලකූ බයිරාම්, රජුට විරුද්ධ ව ඇති කළ කැරැල්ලෙන් පරාජයට පත්වූයේ ද ජාලන්ධර නගරයේ දී ය. 1748 පටන් මීර් මන්දු මුළු පන්ජාබ් ප‍්‍රදේශයේ ම ආණ්ඩුකාරයා ලෙස කටයුතු කළ නමුත් 1750 දී අහමද් ෂා අබ්දාලීගේ ආක‍්‍රමණ සමයේ දී දිල්ලි අධිරාජ්‍යයාගෙන් පිහිටක් නොලැබීම නිසා ඔහුට යටත් වන්නට සිදුවිය.<br /> <br /> 1751 දී නැවතත් ඉන්දියාව ආක‍්‍රමණය කළ අබ්දාලී විසින් මීර් මන්දු පරදවන ලදි. ඉන්පසු ඔහු අබ්දාලී යටතේ ලාහෝර් ප‍්‍රදේශයේ ආණ්ඩුකාරයා හැටියට පත් කරන ලදුව 1753 දී ඔහුගේ මරණය සිදුවන තුරු ම එම පදවිය දැරී ය. අනතුරුව ඔහුගේ ළදරු පුතු එම පදවියට පත් කළ නමුදු මවගේ අත්තනෝමතික ක‍්‍රියා නිසා පාලන කටයුතු අවුල් විය. දිල්ලියේ බලසම්පන්න වශිර් කෙනකු වූ ඉමාද්-අල්-මුලුක් 1756 දී පන්ජාබ් ප‍්‍රදේශය තමා යටතට ගෙන මීර් මුනිම් එහි ආණ්ඩුකාරයා වශයෙන් පත් කෙළේ ය. මෙයින් කෝපයට පත් අහමඩ් ෂා අබ්දාලි නැවත වරක් ඉන්දියාව ආක‍්‍රමණය කර දිල්ලි නගරයේ තිබූ වටිනා වස්තු කොල්ලකා ගෙන ඉමාද්-අල් මුලුක් සමග සටන් කිරීමට ගියේ ය. සටන් නොකර යටත් වීමට කැමැත්ත දැක්වූ ඉමාද්-අල්-මුලූක්ට අබ්දාලි විසින් පන්ජාබ් ප‍්‍රදේශය ඇතුළු තවත් ප‍්‍රදේශ කීපයක් දෙන ලදි. <br /> <br /> 1757 දී පමණ ජාලන්ධර ප‍්‍රදේශයේ ආණ්ඩුකාර පදවිය දැරූ ආදීන බෙග් ඛාන් මරාඨයන්ගේ ආධාර ඇති ව ඇෆ්ඝන්වරුන් ලාහෝර්, පන්ජාබ් ප‍්‍රදේශවලින් පලවා හැරියේ ය. මේ වර්ෂයේ දී ම සික්වරු, ජාලාන්ධරයට ගිනි තැබූහ. එහෙත් 1759 දී නැවතත් ඉන්දියාව ආක‍්‍රමණය කළ අබ්දාලී විසින් යළිත් පන්ජාබය යටත් කරන ලදි. ඉන්පසු මෝගල්වරුන් යටතේ පාලනය වූ ජාලන්ධරය 1766 දි පෛගුල්ලා පුරියාමිස්ල් සන්ධානය යටතට පත් වීමෙන් එහි නායකයා වූ බුෂ්හාල් සිං යටතේ පාලනය විය. ඔහු පුත් බුං සිං විසින් ජාලන්ධර නගරයෙහි බලකොටුවක් කරවන ලදි. 1807 දී එල්ලවූර් නගරය අත්පත් කරගත් රන්ජිත් සිං 1811 දී ජාලන්ධරය යටත් කෙළේ ය. එතැන් පටන් බි‍්‍රතාන්‍යයන් යටතට පැමිණෙන (1846) තුරු ජාලන්ධර නගරය සික්වරුන්ගේ අගනුවර විය.<br /> <br /> <br /> ඞී. ආර්. සෙනෙවිරත්න<br /> <br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%AB%E0%B7%93_%E0%B6%B7%E0%B7%96%E0%B7%82%E0%B6%B1%E0%B7%8A_(Jamini_Bhushan)._(1979-1926)&diff=1175 2017-09-21T06:02:55Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>භාරතයේ ස්වාධීන්තවය උදෙසා අප‍්‍රතිහත ධෛර්යයෙන් හා විචක්ෂණශීලීත්වයෙන් යුක්තව උරදුන් අතිදක්ෂ සම්මානනීය ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකි. ඔහු (කවිරාජ) ජාමිණී භූෂන් රායි (කවිරත්න) යනුවෙන් ද හැඳින්වේ. 19 වන සියවසේ ඉන්දියාවේ බෙංගාල ප‍්‍රදේශයේ උපන් ජාත්‍යනුරාගී පුද්ගලයන් විසින් අරඹන ලද වීරෝදාර ක‍්‍රියාවන් එම සියවසේ හයවන දශකය තුළ ඇති වූ සංස්කෘතික, අධ්‍යාපනික, විද්‍යාත්මක පුනරුදයට තුඩු දුන්නේ ය. මෙම භාරත පුත‍්‍රයන්ගෙන් කිහිප දෙනෙක් නම් ජගදීස් චන්ද්‍රබෝස්, රවීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්, ප‍්‍රපුල්ලා චන්‍ද්‍රරායි, නීල්රාදන් සීර්කාර්, ස්වාමි විවේකානන්ද, ආශූතෝෂ් මුඛර්ජි සහ රාමේන්ද්‍ර සුන්දර ත‍්‍රිවේදි සහ ජාමිණී භූෂන් යන අයයි. <br /> <br /> [[File:ජාමිණී_භූෂන්_1.jpg|center|200px]]<br /> <br /> 1879 කුල්නා දිස්ත‍්‍රික්කයේ පයෝග‍්‍රම්හි දී කව්රාජ් පඥඛානන් රායිගේ (කව්චින්තාමණී) පුතකුව උපන් ජාමිණී භූෂන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ උපන් ගමෙහි ම වූ පාසලෙනි. ඉන්පසු කල්කටාහි බෝමන්පූර් දකුණු සුළු නගරසභා පාසලින් ද හේ අධ්‍යාපනය ලැබී ය. බහුශ‍්‍රැතයකු වූ මොහුගේ පියා එක් අතකින් සංස්කෘත භාෂා අංශයට ද අනිත් අතින් බටහිර අධ්‍යාපන අංශයට ද තම පුතු යොමු කෙළේ ය. ඉන්පසු ජාමිණී භූෂන් රජයේ සංස්කෘත විද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය ලැබී ය. ඔහු කල්කටා වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය ශිෂ්‍යයකු වශයෙන් සිටිය දී සංස්කෘත භාෂාවෙන් ශාස්ත‍්‍රපති (එම්.ඒ.) උපාධිය ලබා ගත්තේ ය. 1905 දී වෛද්‍ය උපාධිය ලබාගත් මෙතෙමේ සූති විද්‍යාව සහ ස්ත‍්‍රී චිකිත්සාව පිළිබඳව තමන් තුළ වූ විශාල දැනුම නිසා පළමු පෙළ සාමර්ථ්‍යය හා රන්පදක්කමක් ද දිනා ගත්තේ ය. මෙලෙසින් තම පියා වෙතින් ආරම්භ කරන ලද ආයුර්වේද අධ්‍යාපනය ඔහු අවසන් කළේ එවකට සිටි ප‍්‍රධාන ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයා වූ මහා මහෝපාධ්‍යාය කව්රාජ් විජායි රත්නසෙන් යටතේයි.<br /> <br /> 1906 දී බටහිර වෛද්‍ය ක‍්‍රමය ද උගත් ජාමිණී භූෂන් තම පවුලෙන් උරුම වූ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමය අනුව වෙදකම් කිරීමට පටන් ගත්තේ ය. පරිහානියට පත්වෙමින් තිබූ ආයුර්වේදය යළි පණ ගන්වමින් කටයුතු කරමින් වෛද්‍ය වෘත්තියෙහි යෙදුණ ඔහුට ඇතැම් විට ඒ සඳහා බාධකවලට ද මුහුණ දීමට සිදු වුව ද ඒ ගැන කිසිදු තැකීමක් නොකෙළේ ය.<br /> <br /> ඔහු බෙංගාල මර්වාරි රෝහලේ කව්රාජ් පදවිය ලබන විට ඔහුගේ මාසික වැටුප වූයේ රු. 40කි. ආයුර්වේදයේ පැවති පෞරාණික උත්කෘෂ්ටභාවය එලෙසින් ම පුනරුත්ථාපනය කිරීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් එය විද්‍යාත්මක ක‍්‍රම අනුව ක‍්‍රමානුකූල කිරීම හා උසස් තත්ත්වයකට ගෙන ඒම සඳහා ඔහු දැරූ උත්සාහයේ අග‍්‍ර ඵලය වූයේ වෛද්‍යරාජ් බෙහෙත් ශාලාව පිහිටුවනු ලැබී ය. මේ සමග ඔහුගේ නම හා කීර්තිය සමස්ත භාරතයෙහිත් පිටරටවලත් පැතිර ගියේ ය. චිකිත්සාව සඳහා ඔහු අයකළ රු. 4 නොබෝ කලකින් රු. 32 දක්වා වැඩි විය. ඔහු දුෂ්කර පළාත්වල සේවයේ යෙදුණ අවස්ථාවල අය කිරීම රු. 1,000ක් විය. මෙසේ ගෝලියර්, ටිපෙරා, ඉන්දෝර් ආදි මහාරාජාවරුන් අතර ද ආයුර්වේදය ගෞරවයට පාත‍්‍ර වීම නිසා ඔහුගේ සේවය විශේෂයෙන් අත්‍යවශ්‍ය සේවයක් බවට පත් විය. එසේ වුව ද ඔහු ඒ අවස්ථාවේ දී ම දුප්පතුන්ට නොමිලයේ බෙහෙත් කිරීමත් ඉතා හොඳ වර්ගයේ බෙහෙත් ඔවුනට නොමිලයේ ලබාදීමත් ඇරැඹී ය.<br /> <br /> ජාමිණී භූෂන්ගේ පුළුල් සේවයත් ආයුර්වේද වෛද්‍ය වෘත්තියෙහි ලා ඔහු තුළ වූ හැකියාවත් නිසා 1915 මදුරාසියේ පැවැත්වූ 7 වන සමස්ත භාරතීය ආයුර්වේද සමුළුවේ සභාපති ධුරයට ඔහු තේරී පත් විය. මේ අවස්ථාව සඳහා සමස්ත ඉන්දීය ආයුර්වේද මහා ප‍්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වූ එම මදුරාසි ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාලය ගැන ඔහු විශාල පැහැදීමකින් සිටි බවත් නූතන ලෝකයේ අවශ්‍යතාවන්ට සරිලන අයුරින් නව ආලෝකයක් ආයුර්වේදයට ලබා දීම සඳහා බෙංගාලයේ වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් පිහිටුවීමට ඔහු ශපථ කළ බවත් සඳහන් වේ.<br /> <br /> ඔහු කල්කටාවට යළි පැමිණි පසු කුලියට ගත් නිවසක අෂ්ටාංග ආයුර්වේද විද්‍යාලය හා රෝහල පිහිටුවී ය. අද දක්නට ලැබෙන ගොඩනැගිල්ල සඳහා මහත්මා ගාන්ධි විසින් 1916 මැයි 6 දා මුල්ගල් තබන ලදි. ඉන්දියාවේ නොයෙකුත් පෙදෙස්වලින් ද ලංකාව, නේපාලය ආදි රටවලින් ද මෙහි අධ්‍යාපනය සඳහා ශිෂ්‍යයෝ ඇතුළත් වූහ. මුදලින් රු. 70,000ක් ගොඩනැගිල්ලේ කොන්ත‍්‍රාත්තුව සඳහා යෙදූ අතර 1926 අගෝස්තු 11 දා ඔහු මිය යන විට ඔහුගේ අන්තිම කැමති පත‍්‍රයෙන් සිය ධනයෙන් (ඉඩකඩම්) විශාල ප‍්‍රමාණයක් මේ ආයතනයේ මතු ප‍්‍රයෝජනය සඳහා පවරා දෙන ලදි.<br /> <br /> ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාලය හා රෝහල ගොඩනැගීම සඳහා ගත් බලවත් උත්සාහය නිසා ඔහුට කිසිදා විවේකයක් නොවී ය. ඔහුගේ ශිෂ්‍යයනට ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමය ඉගෙනුම පහසු කරනු වස් ජාමිණී භූෂන් විසින් පොත් කිහිපයක් ලියන ලදි. ශාලක්‍ය තන්ත‍්‍ර (උගුර, කණ, නාසය පිළිබඳ), ප‍්‍රසූති තන්ත‍්‍ර (Midwifery), භිෂ තන්ත‍්‍ර(Toxicology) , කුමාර තන්ත‍්‍ර (ළමා රෝග) සහ තවත් කිහිපයකි. ඔහුගේ ‘රෝග විනිශ්චය’ නම් කෘතිය ඔහුට විශාල කීර්තියක් අත්කර දුන්නේ ය. මෙයින් කොටසක් බෙංගාල රීතිය (Swastha Niti) අනුව ලියන ලද්දකි. කොටස් තුනක් අවුරුදු කිහිපයක් ම උසස් ඉංග‍්‍රීසි පාඨශාලාවල සෞඛ්‍ය විෂයය ඉගැන්වීම සඳහා නියමිත පාඨග‍්‍රන්ථ ලෙස භාවිත විණි.<br /> <br /> ජාමිණී භූෂන් බරණැස හින්දු විශ්වවිද්‍යාලයේ විභාග පරීක්ෂකවරයකු වශයෙන් ද තවත් විශ්වවිද්‍යාලවල හා ශාස්තී‍්‍රය මණ්ඩලවල සාමාජිකයකු වශයෙන් ද පෙනී සිට ඇත. ඔහු විසින් බෙංගාලි භාෂාවෙන් ‘ආයුර්වේද’ නමින් පළ කරන ලද මාසික සඟරාව, ආයුර්වේද සහ අනෙකුත් වෛද්‍ය කටයුතු පිළිබඳ ප‍්‍රසිද්ධියක් ලබා දීම සඳහා වූ මාර්ගෝපදේශකයෙක් වී. ජාමිණී භූෂන් කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලයට තේරී පත්වුණ නිලධාරියෙක් වූ අතර ඔහු රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ සහ විද්වත් ආයතනවල සාමාජිකයෙක් ද විය.<br /> <br /> <br /> රත්න කුමාරි සෝමවීර<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක http://encyclopedia.gov.lk/ltrl_cyclopedia/si_encyclopediaV2/index.php?title=%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%AB%E0%B7%93_%E0%B6%B7%E0%B7%96%E0%B7%82%E0%B6%B1%E0%B7%8A_(Jamini_Bhushan)._(1979-1926)&diff=1174 2017-09-21T06:02:46Z

<p>පරිපාලක: </p> <hr /> <div>භාරතයේ ස්වාධීන්තවය උදෙසා අප‍්‍රතිහත ධෛර්යයෙන් හා විචක්ෂණශීලීත්වයෙන් යුක්තව උරදුන් අතිදක්ෂ සම්මානනීය ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකි. ඔහු (කවිරාජ) ජාමිණී භූෂන් රායි (කවිරත්න) යනුවෙන් ද හැඳින්වේ. 19 වන සියවසේ ඉන්දියාවේ බෙංගාල ප‍්‍රදේශයේ උපන් ජාත්‍යනුරාගී පුද්ගලයන් විසින් අරඹන ලද වීරෝදාර ක‍්‍රියාවන් එම සියවසේ හයවන දශකය තුළ ඇති වූ සංස්කෘතික, අධ්‍යාපනික, විද්‍යාත්මක පුනරුදයට තුඩු දුන්නේ ය. මෙම භාරත පුත‍්‍රයන්ගෙන් කිහිප දෙනෙක් නම් ජගදීස් චන්ද්‍රබෝස්, රවීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්, ප‍්‍රපුල්ලා චන්‍ද්‍රරායි, නීල්රාදන් සීර්කාර්, ස්වාමි විවේකානන්ද, ආශූතෝෂ් මුඛර්ජි සහ රාමේන්ද්‍ර සුන්දර ත‍්‍රිවේදි සහ ජාමිණී භූෂන් යන අයයි. <br /> <br /> [[File:ජාමිණී_භූෂන්_1.jpg|center|250px]]<br /> <br /> 1879 කුල්නා දිස්ත‍්‍රික්කයේ පයෝග‍්‍රම්හි දී කව්රාජ් පඥඛානන් රායිගේ (කව්චින්තාමණී) පුතකුව උපන් ජාමිණී භූෂන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ උපන් ගමෙහි ම වූ පාසලෙනි. ඉන්පසු කල්කටාහි බෝමන්පූර් දකුණු සුළු නගරසභා පාසලින් ද හේ අධ්‍යාපනය ලැබී ය. බහුශ‍්‍රැතයකු වූ මොහුගේ පියා එක් අතකින් සංස්කෘත භාෂා අංශයට ද අනිත් අතින් බටහිර අධ්‍යාපන අංශයට ද තම පුතු යොමු කෙළේ ය. ඉන්පසු ජාමිණී භූෂන් රජයේ සංස්කෘත විද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය ලැබී ය. ඔහු කල්කටා වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය ශිෂ්‍යයකු වශයෙන් සිටිය දී සංස්කෘත භාෂාවෙන් ශාස්ත‍්‍රපති (එම්.ඒ.) උපාධිය ලබා ගත්තේ ය. 1905 දී වෛද්‍ය උපාධිය ලබාගත් මෙතෙමේ සූති විද්‍යාව සහ ස්ත‍්‍රී චිකිත්සාව පිළිබඳව තමන් තුළ වූ විශාල දැනුම නිසා පළමු පෙළ සාමර්ථ්‍යය හා රන්පදක්කමක් ද දිනා ගත්තේ ය. මෙලෙසින් තම පියා වෙතින් ආරම්භ කරන ලද ආයුර්වේද අධ්‍යාපනය ඔහු අවසන් කළේ එවකට සිටි ප‍්‍රධාන ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයා වූ මහා මහෝපාධ්‍යාය කව්රාජ් විජායි රත්නසෙන් යටතේයි.<br /> <br /> 1906 දී බටහිර වෛද්‍ය ක‍්‍රමය ද උගත් ජාමිණී භූෂන් තම පවුලෙන් උරුම වූ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමය අනුව වෙදකම් කිරීමට පටන් ගත්තේ ය. පරිහානියට පත්වෙමින් තිබූ ආයුර්වේදය යළි පණ ගන්වමින් කටයුතු කරමින් වෛද්‍ය වෘත්තියෙහි යෙදුණ ඔහුට ඇතැම් විට ඒ සඳහා බාධකවලට ද මුහුණ දීමට සිදු වුව ද ඒ ගැන කිසිදු තැකීමක් නොකෙළේ ය.<br /> <br /> ඔහු බෙංගාල මර්වාරි රෝහලේ කව්රාජ් පදවිය ලබන විට ඔහුගේ මාසික වැටුප වූයේ රු. 40කි. ආයුර්වේදයේ පැවති පෞරාණික උත්කෘෂ්ටභාවය එලෙසින් ම පුනරුත්ථාපනය කිරීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් එය විද්‍යාත්මක ක‍්‍රම අනුව ක‍්‍රමානුකූල කිරීම හා උසස් තත්ත්වයකට ගෙන ඒම සඳහා ඔහු දැරූ උත්සාහයේ අග‍්‍ර ඵලය වූයේ වෛද්‍යරාජ් බෙහෙත් ශාලාව පිහිටුවනු ලැබී ය. මේ සමග ඔහුගේ නම හා කීර්තිය සමස්ත භාරතයෙහිත් පිටරටවලත් පැතිර ගියේ ය. චිකිත්සාව සඳහා ඔහු අයකළ රු. 4 නොබෝ කලකින් රු. 32 දක්වා වැඩි විය. ඔහු දුෂ්කර පළාත්වල සේවයේ යෙදුණ අවස්ථාවල අය කිරීම රු. 1,000ක් විය. මෙසේ ගෝලියර්, ටිපෙරා, ඉන්දෝර් ආදි මහාරාජාවරුන් අතර ද ආයුර්වේදය ගෞරවයට පාත‍්‍ර වීම නිසා ඔහුගේ සේවය විශේෂයෙන් අත්‍යවශ්‍ය සේවයක් බවට පත් විය. එසේ වුව ද ඔහු ඒ අවස්ථාවේ දී ම දුප්පතුන්ට නොමිලයේ බෙහෙත් කිරීමත් ඉතා හොඳ වර්ගයේ බෙහෙත් ඔවුනට නොමිලයේ ලබාදීමත් ඇරැඹී ය.<br /> <br /> ජාමිණී භූෂන්ගේ පුළුල් සේවයත් ආයුර්වේද වෛද්‍ය වෘත්තියෙහි ලා ඔහු තුළ වූ හැකියාවත් නිසා 1915 මදුරාසියේ පැවැත්වූ 7 වන සමස්ත භාරතීය ආයුර්වේද සමුළුවේ සභාපති ධුරයට ඔහු තේරී පත් විය. මේ අවස්ථාව සඳහා සමස්ත ඉන්දීය ආයුර්වේද මහා ප‍්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වූ එම මදුරාසි ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාලය ගැන ඔහු විශාල පැහැදීමකින් සිටි බවත් නූතන ලෝකයේ අවශ්‍යතාවන්ට සරිලන අයුරින් නව ආලෝකයක් ආයුර්වේදයට ලබා දීම සඳහා බෙංගාලයේ වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් පිහිටුවීමට ඔහු ශපථ කළ බවත් සඳහන් වේ.<br /> <br /> ඔහු කල්කටාවට යළි පැමිණි පසු කුලියට ගත් නිවසක අෂ්ටාංග ආයුර්වේද විද්‍යාලය හා රෝහල පිහිටුවී ය. අද දක්නට ලැබෙන ගොඩනැගිල්ල සඳහා මහත්මා ගාන්ධි විසින් 1916 මැයි 6 දා මුල්ගල් තබන ලදි. ඉන්දියාවේ නොයෙකුත් පෙදෙස්වලින් ද ලංකාව, නේපාලය ආදි රටවලින් ද මෙහි අධ්‍යාපනය සඳහා ශිෂ්‍යයෝ ඇතුළත් වූහ. මුදලින් රු. 70,000ක් ගොඩනැගිල්ලේ කොන්ත‍්‍රාත්තුව සඳහා යෙදූ අතර 1926 අගෝස්තු 11 දා ඔහු මිය යන විට ඔහුගේ අන්තිම කැමති පත‍්‍රයෙන් සිය ධනයෙන් (ඉඩකඩම්) විශාල ප‍්‍රමාණයක් මේ ආයතනයේ මතු ප‍්‍රයෝජනය සඳහා පවරා දෙන ලදි.<br /> <br /> ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාලය හා රෝහල ගොඩනැගීම සඳහා ගත් බලවත් උත්සාහය නිසා ඔහුට කිසිදා විවේකයක් නොවී ය. ඔහුගේ ශිෂ්‍යයනට ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමය ඉගෙනුම පහසු කරනු වස් ජාමිණී භූෂන් විසින් පොත් කිහිපයක් ලියන ලදි. ශාලක්‍ය තන්ත‍්‍ර (උගුර, කණ, නාසය පිළිබඳ), ප‍්‍රසූති තන්ත‍්‍ර (Midwifery), භිෂ තන්ත‍්‍ර(Toxicology) , කුමාර තන්ත‍්‍ර (ළමා රෝග) සහ තවත් කිහිපයකි. ඔහුගේ ‘රෝග විනිශ්චය’ නම් කෘතිය ඔහුට විශාල කීර්තියක් අත්කර දුන්නේ ය. මෙයින් කොටසක් බෙංගාල රීතිය (Swastha Niti) අනුව ලියන ලද්දකි. කොටස් තුනක් අවුරුදු කිහිපයක් ම උසස් ඉංග‍්‍රීසි පාඨශාලාවල සෞඛ්‍ය විෂයය ඉගැන්වීම සඳහා නියමිත පාඨග‍්‍රන්ථ ලෙස භාවිත විණි.<br /> <br /> ජාමිණී භූෂන් බරණැස හින්දු විශ්වවිද්‍යාලයේ විභාග පරීක්ෂකවරයකු වශයෙන් ද තවත් විශ්වවිද්‍යාලවල හා ශාස්තී‍්‍රය මණ්ඩලවල සාමාජිකයකු වශයෙන් ද පෙනී සිට ඇත. ඔහු විසින් බෙංගාලි භාෂාවෙන් ‘ආයුර්වේද’ නමින් පළ කරන ලද මාසික සඟරාව, ආයුර්වේද සහ අනෙකුත් වෛද්‍ය කටයුතු පිළිබඳ ප‍්‍රසිද්ධියක් ලබා දීම සඳහා වූ මාර්ගෝපදේශකයෙක් වී. ජාමිණී භූෂන් කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලයට තේරී පත්වුණ නිලධාරියෙක් වූ අතර ඔහු රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ සහ විද්වත් ආයතනවල සාමාජිකයෙක් ද විය.<br /> <br /> <br /> රත්න කුමාරි සෝමවීර<br /> <br /> &lt;!--Categories--&gt;<br /> &lt;!--Interwiki--&gt;<br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජ-ජෞ]]</div>

පරිපාලක