http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%B8%E0%B7%91%E0%B6%AD_%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%8A මෙම පෝෂකයෙහි විකියට බොහෝ මෑතදී සිදුකල වෙනස්වීම් හෙළිකරන්න. si MediaWiki 1.27.1 Sat, 23 May 2026 19:41:16 GMT http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%BD%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A_(%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94)&diff=10986&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%BD%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A_(%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94)&diff=10986&oldid=0 <p>&#039;(1522-68). නෙදර්ලන්තයේ උසස් බෙල්ජියන් වංශයකට අයත් ර...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(1522-68). නෙදර්ලන්තයේ උසස් බෙල්ජියන් වංශයකට අයත් රණශූර සේනාපතියෙකි. හේ රාජ්‍ය තන්ත්‍රඥයකු වශයෙන් ද ප්‍රසිද්ධය. කුඩා කල ම ස්පාඤ්ඤයේ චාල්ස් V අධිරාජයා වෙත සේවයට බැඳුණු එග්මොන්ට් ක්‍රි.ව. 1541 දී ඇල්ජියර්ස්, ඩ්‍යුරෙන්, සැං ඩීස්‍යෝ යන යුද්ධවල දී දක්ෂ ලෙස සටන් කෙළේය. 1552 දී ඔහු ලක්සෙම්බ’ග්හි ආණ්ඩුකාරයාව සිටිය දී එපෙදෙස ආක්‍රමණය කළ ප්‍රංස ජාතිකයන් පලවා හැරියේය. 1555 දී පිලිප් II ස්පාඤ්ඤ අගරජු වූ පසු නෙදර්ලන්ත අසරු හමුදාවන්හි කපිතන් පදවියට පත් කරන ලද එග්මොන්ට් 1557 දී සැං-කාංතැං (Saint-Quentin)හි දී ද 1558 දී ග්‍රාව්ලීන් (Gravelins)හි දී ද ප්‍රංස ජාතිකයන් පැරදවිය. මේ ජයග්‍රහණ ගැන සැලකීමක් වශයෙන් බ්රැබන්ට් හා ආර්ත්ව‍ා (Artois) යන ප්‍රදේශවල ආණ්ඩුකාර පදවිය ද රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ මන්ත්‍රී පදවියක් ද ඔහුට පිරිනමන ලදි. එවක රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ ඉමහත් බලයක් දරමින් අත්තනෝමතිකව ක්‍රියා කළ ග්රාන්වෙලා කාඩිනල්වරයා බලයෙන් නෙරපීමට එග්මොන්ට් සිය මිත්‍ර ඔරෙන්ජ්හි විලියම් සමඟ එක්ව ක්‍රියාකොට ස්පාඤ්ඤ අගරජු ලවා එය ඉටු කරගත්තේය. ඔහු කතෝලික භක්තිකයකු වූ නමුත් නෙදර්ලන්තයේ ප්‍රොතෙස්තන්තවරුන් පෙළීම ගැන බලවත් විරෝධය දැක්වූයේය. නෙදර්ලන්තවාසීන්ගේ දුක්ගැනවිලි ස්පාඤ්ඤ අගරජුට ඉදිරිපත් කොට සහනයක් ලබාගැනීම පිණිස ඔහු මැඩ්රිඩ් නගරයට ගිය නමුත් එම දූත ගමන මුළුමනින් ම අසාර්ථක විය.<br /> <br /> නෙදර්ලන්ත ප්‍රදේශවල ඇති වූ වියවුල් තත්වය සමථයකට පත් කිරීම පිණිස ස්පාඤ්ඤ අගරජු විසින් 1561 දී ආල්වා ආදිපාදවරයා එහි යවන ලදි. ඔහු පැමිණි විගස ම එග්මොන්ට් හා හෝර්න් සිටුවරයා අල්ලා සිරභාරයට ගන්නා ලදහ. ඇත්ත වශයෙන් ඔවුන් දෙදෙන රජුට විරුද්ධව රාජද්‍රෝහිකම් කර නොතිබුණු නමුත් රටවාසීන් බිය වැද්දීම පිණිස ඔවුන්ගේ දිවි තොර කිරීමට ආල්වා ඉටාගත්තේය. මේ නිසා සාධාරණ නඩු විභාගයක් සඳහා දරන ලද ප්‍රයත්න සියල්ලක් නිෂ්ඵල විය. අන්තිමේ දී එග්මොන්ට් සහ හෝර්න් යන දෙදෙනා ප්‍රසිද්ධියේ හිස ගසා මරනු ලැබූහ. උපේක්ෂා සහගත සංසුන්ලීලාවෙන් සිය ඉරණමට මුහුණ දුන් එග්මොන්ට්හි සිටුවරයා නිදහස පිණිස දිවි පිදූ වේද ශාක්ෂිකයකු වශයෙන් මහජනයා අතර අභිවාදනයෙන් සැලකෙන්නට විය. <br /> <br /> ග’ට නම් ජර්මන් මහකිවියාගේ 'එග්මොන්ට්' නම් වූ දෘශ්‍යකාව්‍යයෙහි අතිශයින් සිත්ගන්නාසුලු කථානායකයා වූයේ මෙම එග්මොන්ට්ය. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-රණශූරයෝ]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Tue, 19 May 2026 04:49:27 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%BD%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A_(%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94) http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B6%A7%E0%B7%8A&diff=10985&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B6%A7%E0%B7%8A&diff=10985&oldid=0 <p>&#039;(775-839). ක්‍රි.ව. අටවැනි සියවසේ අවසාන භාගයේ සහ නවවැ...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(775-839). ක්‍රි.ව. අටවැනි සියවසේ අවසාන භාගයේ සහ නවවැනි සියවසේ මුල භාගයේ එංගලන්තයෙහි විසූ රජ කෙනෙකි. කෙන්ට් ප්‍රදේශයේ සුළු රජකුගේ පුතකු වශයෙන් ජන්ම ලාභය ලද හේ වෙසෙක්ස් පෙදෙසේ පාලකයා වීමට ප්‍රයත්න දැරීය. මෙම ප්‍රයත්නය අසාර්ථක වූයෙන් ප්‍රංසයේ ෂාර්ලමේන් රජතුමා වෙතට පැන ගිය ඔහු පෙරළා පැමිණ වෙසෙක්ස්හි පාලකයා මිය ගිය පසු (802) ඒ පෙදෙසෙහි රජ බවට පැමිණියේය. ඉක්බිති බටහිර වේල්සය, මර්සියාව, නැගෙනහිර ඇංග්ලියාව සහ නෝතම්බර්ලන්තය යන පළාත් සියල්ල ම වාගේ අත්පත් කරගැනීමට එග්බට් සමත් වූ බව පෙනේ (829). මේ අනුව, එවකට එංගලන්තයේ පැවැති 'සප්ත රාජ්‍යයන්' සියල්ල ම විසින් ඔහුගේ ආධිපත්‍යය පිළිගන්නා ලදි. එබැවින්, ඓතිහාසික වශයෙන් පළමුවැනි 'ඉංග්‍රීසි' රජතුමා හැටියට හැඳින්විය හැක්කේ එග්බට් යයි ඇතැම් ඉතිහාසඥයෝ විශ්වාස කරති. ක්‍රි.ව. 839 දී එග්බට් මිය ගිය පසු ඔහුගේ පුත් එතල්වුල්ෆ් (ඇතුල්ෆ්) රජ විය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Tue, 19 May 2026 04:33:58 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B6%A7%E0%B7%8A http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%92&diff=10984&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%92&diff=10984&oldid=0 <p>&#039;මධ්‍යධරණී මුහුදේ සිසිලියේ බටහිර වෙරළට ඔබ්බෙන...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>මධ්‍යධරණී මුහුදේ සිසිලියේ බටහිර වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි දූපත් පන්තියකි. මෙය ‍ෆාවිඤ්ඤානා, ලෙවාන්ත්සෝ සහ මාරෙට්ටිමෝ නමින් යුත් ප්‍රධාන දූපත් තුනකින් ද ජනශූන්‍ය කොදිව් කීපයෙකින් ද යුක්ත වෙයි. සිසිලියේ වැදගත් ම ධීවර ප්‍රදේශය වූ මේ දූපත්වල ප්‍රමාණය ව.සැ. 141/2කි. ජනගහනය (1950) 6196කි. පළමු පියුනික් යුද්ධයේ දී (ක්‍රි.පූ. 241) රෝමවරුන් කාතේජීනියානු නැව් හමුදාව විනාශ කළේ මේ අසල දීය. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: භූගෝල විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Tue, 19 May 2026 04:29:18 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%92 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%B8%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B6%BB%E0%B7%8A_%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A&diff=10983&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%B8%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B6%BB%E0%B7%8A_%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A&diff=10983&oldid=0 <p>&#039;(Meister Eckhart). 1260-1328. ජර්මන් ගූඪවාදයේ හෙවත් අත්‍රීන්ද්...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(Meister Eckhart). 1260-1328. ජර්මන් ගූඪවාදයේ හෙවත් අත්‍රීන්ද්‍රියවාදයේ (mysticism) පියා ලෙස සැලකෙන දේවධර්ම ශාස්ත්‍රඥයෙකි. ගෝතා අසල හෝක්‍හයිම්හි දී උත්පත්තිය ලැබූ මෙතෙමේ පැරිස්, ස්ට්‍රැස්බර්ග්, කො‍ලෝන් යන නගරයන්හි ප්‍රධාන ඩොමිනිකන් නිකායෙහි පූජාවරය ලබා පැරිස්හි දී දේවධර්ම ශාස්ත්‍රපති උපාධිය ලදුයේය. සැක්සනි ප්‍රදේශයේ නායක පූජක තනතුරට පත් කරනු ලැබූ ඔහු පසුව බොහිමියාවේ විකාර්-ජනරාල් පදවිය ද ලැබීය. සිය නිකායික ප්‍රතිසංස්කරණ නිසාත් වාග් චාතුර්යය නිසාත් විශේෂයෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් ඔහු පාසැල්වල අධ්‍යයනයෙහි මෙන් ම අධ්‍යාපනයෙහි ද යෙදුණේය.<br /> <br /> දෙවියන්වහන්සේගේ ස්වභාවය ගැන ද දෙවියන්වහන්සේ හා සත්වයනුත්-විශේෂයෙන් ම මනුෂ්‍යාත්මයත්-අතර ඇති සම්බන්ධතාව ගැන ද එක්හාර්ට් ඉගැන්වූ දෑ ඔහුගේ ගූඪවාදී ධර්මයේ ප්‍රමුඛස්ථානය ගනී. දෙවියන්වහන්සේ මනුෂ්‍යයාට ඉතා කිට්ටුවෙන් වැඩවසන සේකැයි යන හැඟීමෙන් උජ්ජ්වලිත වූ ඔහු අන්‍යයන්ට ද එය ඒත්තු ගැන්වීමට නන් අයුරින් වෙහෙස දැරීය. ඔහු ගිය ගිය තැන නූගත් නිහතමාන ජනයාට දේශනා කරමින් මනුෂ්‍යයා තුළ සැඟවී ඇති දිව්‍යමය ගිනි පුපුර සොයා මොළවා ගන්නා ලෙස ඔවුන්ට ඇවිටිලි කෙළේය. <br /> <br /> එක්හාර්ට්ගේ රචනා ශෛලිය ක්‍රමවත් නොවුවද, සංකේතාත්මක ප්‍රකාශනවලින් ගහන වුව ද, එකල එතරම් දියුණුවක් ලබා නොතිබුණු භාෂාවකින් ගැඹුරු මත එතරම් සාර්ථක ලෙස ප්‍රකාශ කිරීමට ඔහුට හැකිවීම සැලකිය යුතු කරුණකි. ජර්මන් දාර්ශනික භාෂාව හැඩගැස්වීමේ ගෞරවය ඔහුට හිමි වේ.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-දේවධර්මාචාර්යවරු]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Tue, 19 May 2026 04:26:34 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%B8%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B6%BB%E0%B7%8A_%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8A http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82&diff=10982&oldid=10966 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82&diff=10982&oldid=10966 <p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:18, 19 මැයි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3" >3 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">3 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1974)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1974)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ප්‍රවර්ගය:]] &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ප්‍රවර්ගය: <ins class="diffchange diffchange-inline">භූගෝල විද්‍යාව</ins>]] &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ප්‍රවර්ගය:]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ප්‍රවර්ගය: <ins class="diffchange diffchange-inline">එ</ins>]]</div></td></tr> </table> Tue, 19 May 2026 04:18:54 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94_%E0%B6%85%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=10981&oldid=10980 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94_%E0%B6%85%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=10981&oldid=10980 <p></p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94_%E0%B6%85%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA&amp;diff=10981&amp;oldid=10980">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a> Tue, 19 May 2026 04:11:28 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94_%E0%B6%85%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94_%E0%B6%85%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=10980&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94_%E0%B6%85%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=10980&oldid=0 <p>&#039;එක්සත් මහා බ්‍රිතාන්‍ය හා උතුරු අයර්ලන්ත රාජ...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94_%E0%B6%85%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA&amp;diff=10980">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a> Tue, 19 May 2026 04:04:12 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94_%E0%B6%85%E0%B6%BA%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B6%B6%E0%B6%9A%E0%B7%83%E0%B6%BA&diff=10979&oldid=10978 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B6%B6%E0%B6%9A%E0%B7%83%E0%B6%BA&diff=10979&oldid=10978 <p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">09:19, 15 මැයි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(ගණක චතුරස්‍රය - Abacus). සංඛ්‍යාවන් එකතු කිරීම හා අඩු කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වන පරිදි සකස් කරගත් පුවරු විශේෂයකි. ඇබකස් යනු ග්‍රීක භාෂාවේ 'ඇබැක්ස්' (දූලි) ශබ්දයෙන් හෝ සෙමිටික් භාෂාවල එන 'අබක්' (<del class="diffchange diffchange-inline">දුලි</del>) ශබ්දයෙන් හෝ බිඳී ආවකැයි සැලැකේ. පළමුවෙන් ලෑල්ලක වැලි හෝ දූලි දැමීමෙන් පිළියෙල කරගත් බැවින් ඊට ඇබකස් යන නම ව්‍යවහාර වී යයි කියති. විවිධ රටවල කලින් කල ව්‍යවහාර වූ ඇබකස් පුවරු වර්ග බොහෝ ගණනකි. ඒවායින් විශේෂ සැලකීමට භාජන වන වර්ග තුනකි. එනම්: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(ගණක චතුරස්‍රය - Abacus). සංඛ්‍යාවන් එකතු කිරීම හා අඩු කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වන පරිදි සකස් කරගත් පුවරු විශේෂයකි. ඇබකස් යනු ග්‍රීක භාෂාවේ 'ඇබැක්ස්' (දූලි) ශබ්දයෙන් හෝ සෙමිටික් භාෂාවල එන 'අබක්' (<ins class="diffchange diffchange-inline">දූලි</ins>) ශබ්දයෙන් හෝ බිඳී ආවකැයි සැලැකේ. පළමුවෙන් ලෑල්ලක වැලි හෝ දූලි දැමීමෙන් පිළියෙල කරගත් බැවින් ඊට ඇබකස් යන නම ව්‍යවහාර වී යයි කියති. විවිධ රටවල කලින් කල ව්‍යවහාර වූ ඇබකස් පුවරු වර්ග බොහෝ ගණනකි. ඒවායින් විශේෂ සැලකීමට භාජන වන වර්ග තුනකි. එනම්: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. මතුපිට වැලි (දූලි) අතුරා සකස් කරගත් පුවරුව (පසු කලක දී මේ පුවරුව මත ඉටි දැමීමෙන් ගල්ලෑල්ලක් මෙන් උපයෝගී කරගන්නා ලදි.) &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. මතුපිට වැලි (දූලි) අතුරා සකස් කරගත් පුවරුව (පසු කලක දී මේ පුවරුව මත ඉටි දැමීමෙන් ගල්ලෑල්ලක් මෙන් උපයෝගී කරගන්නා ලදි.) &#160;</div></td></tr> </table> Fri, 15 May 2026 09:19:01 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%87%E0%B6%B6%E0%B6%9A%E0%B7%83%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B6%B6%E0%B6%9A%E0%B7%83%E0%B6%BA&diff=10978&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B6%B6%E0%B6%9A%E0%B7%83%E0%B6%BA&diff=10978&oldid=0 <p>&#039;(ගණක චතුරස්‍රය - Abacus). සංඛ්‍යාවන් එකතු කිරීම හා අ...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(ගණක චතුරස්‍රය - Abacus). සංඛ්‍යාවන් එකතු කිරීම හා අඩු කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වන පරිදි සකස් කරගත් පුවරු විශේෂයකි. ඇබකස් යනු ග්‍රීක භාෂාවේ 'ඇබැක්ස්' (දූලි) ශබ්දයෙන් හෝ සෙමිටික් භාෂාවල එන 'අබක්' (දුලි) ශබ්දයෙන් හෝ බිඳී ආවකැයි සැලැකේ. පළමුවෙන් ලෑල්ලක වැලි හෝ දූලි දැමීමෙන් පිළියෙල කරගත් බැවින් ඊට ඇබකස් යන නම ව්‍යවහාර වී යයි කියති. විවිධ රටවල කලින් කල ව්‍යවහාර වූ ඇබකස් පුවරු වර්ග බොහෝ ගණනකි. ඒවායින් විශේෂ සැලකීමට භාජන වන වර්ග තුනකි. එනම්: <br /> <br /> 1. මතුපිට වැලි (දූලි) අතුරා සකස් කරගත් පුවරුව (පසු කලක දී මේ පුවරුව මත ඉටි දැමීමෙන් ගල්ලෑල්ලක් මෙන් උපයෝගී කරගන්නා ලදි.) <br /> <br /> 2. ඒක, දශ, ශත, සහස්‍රාදි සංඛ්‍යා ප්‍රමාණ වෙන් වෙන් වශයෙන් යොදා ගැනීම සඳහා මේසයක් මත අඳින ලද ඉරි මතුපිට වුවමනා පරිදි එහා මෙහා කිරීමට හැකිවන සේ තැබූ ලෝහ කැබලි හෝ පබළු හෝ වීදුරු කැබලි ආදි ඉත්තන් සහිත ඇබකසය හා<br /> <br /> 3. එහා මෙහා කළ හැකි පරිදි පීලි මත ලෝහ කැබලි සවි කිරීමෙන් සකස් කරගත් මේසය යන මේවායි.<br /> <br /> ලෝහ කැබලි යථාපරිදි විවිධ ස්ථාන කරා පැමිණවීමෙන් එකතු කිරීම්, අඩු කිරීම් ආදියට උපයෝගී කරගත් පැරණි ඇබකසය ඒක, දශ, ශත, සහස්‍රාදි ස්ථානගත සංඛ්‍යා දැක්වීම සඳහා වෙන් වෙන් වශයෙන් අඳින ලද ඉරි සහිත මේසයකි. මෙබඳු ඇබකසයකින් සංඛ්‍යා දෙකක් එකතු කරන පිළිවෙළ පහත දැක්වෙයි. එහි උදාහරණ වශයෙන් 327 හා 74 එකතු කර ඇත. <br /> <br /> ඒ ඒ ස්ථානයන් කරා යථාපරිදි ලෝහ කැබලි එහා මෙහා කිරීම එකතු කිරීමේ දී කෙරේ. අඩු කිරීමේ දී ලෝහ කැබලි යථා පරිදි ඉවත් කිරීම අවශ්‍යය. නැවත නැවත එකතු කිරීමෙන් ගුණ කිරීම ද නැවත නැවත අඩු කිරීමෙන් බෙදීම ද සිදු කරනු ලැබේ. මේ ඇබකසය ව්‍යවහාර වූයේ මධ්‍යධරණී මුහුද ආශ්‍රිත රටවලය. <br /> <br /> ක්‍රි.පූ. 6 වන ශතවර්ෂයේ දී චීනයෙහි භාවිත වූ ඇබකසයට ලෝහ කැබලි වෙනුවට උණ කෝටු යොදා තිබුණේය. මේ ඇබකසය 19 වන සියවස දක්වා කොරියාවෙහි ද භාවිත විය. ක්‍රි.ව. 600 පමණේ දී ජපන් රටට ද පැතිර ගිය යථෝක්ත ඇබකසය එහි දී සංගි හෙවත් සංචු යන නමින් හැඳින්විණ. ස්වාන් පාන් නමින් හැඳින්වෙන ඇබකසය 12 වන සියවසේ පටන් චීනයෙහි ව්‍යාප්ත විය. <br /> <br /> ඇබකසයක රාමුවෙහි සරල සමාන්තරව සවි කළ කම්බිවල ඇමුණූ ඉත්තන්ගෙන් දකුණේ සිට වමට ඒක, දශ, ශත, සහස්‍ර ආදි ස්ථානගත සංඛ්‍යා දැක්වෙයි. එහි ඇති හරස් පොල්ලට පහළින් වූ ඉත්තකු ඉහළට ගෙන ගිය විට ඉන් 'එකක්' ද හරස් පොල්ලට ඉහළින් වූ ඉත්තකු පහළට ගෙන ගිය විට ඉන් 'පහක්' ද අදහස් කැරෙයි. උදාහරණ වශයෙන් ඉහත දැක්වෙන ඇබකසයෙන් පෙන්වා ඇත්තේ 73,905 යන සංඛ්‍යාවයි. මේ ඇබකසයෙන් ලබාගත හැකි වැඩිම ඓක්‍යය 999,999,999කි. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1967)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: මිනිත උපකරණ]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ඇ]]</div> Fri, 15 May 2026 09:18:40 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%87%E0%B6%B6%E0%B6%9A%E0%B7%83%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%9C%E0%B6%A9%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%93&diff=10977&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%9C%E0%B6%A9%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%93&diff=10977&oldid=0 <p>&#039;(Aphrodite). ග්‍රීක දේව කථාවන්හි දැක්වෙන අයුරු ප්‍රේ...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(Aphrodite). ග්‍රීක දේව කථාවන්හි දැක්වෙන අයුරු ප්‍රේමයට හා සෞන්දර්යයට අධිගෘහිත දෙවඟනය. මෑ රෝම දේව කථාවන්හි [[වීනස්]] (බ.) නාමයෙන් හැඳින්වේ; සියුස් මහ දෙවියාගේ හා දියෝනිගේ දුහිතෘව ලෙසත් මුහුදු පෙණින් ජනිත වූ තැනැත්තියක ලෙසත් දැක්වෙයි. <br /> <br /> මේ රන්වන් මඤ්ජුහාසිනිය ප්‍රේමයේ දේවඟන වශයෙන් දෙව් මිනිස් ජීවිත කෙරෙහි සිය බලය පාන්නීය. පෙම්පහන දැල්වීමට මෙන් ම නිවා දැමීමටත් ඕ දනියි. ශෝභාවෙන් හා රූපලාවණ්‍යයෙන් සෑම දෙවඟනක් ම පරයා සිටුනා ඕ තොමෝ ඉතා ම ප්‍රඥා සම්පන්න පුද්ගලයා වුව ද වසඟයට පත් කළ හැකි, දෙවිවරුන් පවා අභිභවනය කළ හැකි, සෑම වශීකාරකයක් ම සිය මේඛලාදාමයෙහි ලා පැලැඳගෙන සිටින්නීය. ඕතොමෝ ප්‍රේමයේ බැම්මෙන් පරම්පරාවන් එකමුතු කරනුයෙන් විවාහයේ හා පවුල් ජීවිතයේ දෙවඟන ද වන්නීය. <br /> <br /> ඇෆ්‍රොඩයිටී පිළිබඳ කථා ප්‍රවෘත්තියත් ඒ පිළිබඳ ලබ්ධියත් ප්‍රථමයෙන් ව්‍යාප්ත වූයේ ආසියාතික ජනයා අතර යයි සැලකේ. ඉක්බිතිව ග්‍රීක දේව ගණයට ඇතුළත් වූ ඕ තොමෝ නභෝගර්භයට අධිපති දෙවඟන වශයෙන් 'ඇෆ්‍රොඩයිටී යුරේනියා' නමින් අදහනු ලැබුවාය. පොදුවේ කවුරුන් විසිනුත් ඇය අදහන ලද්දේ 'ඇෆ්‍රොඩයිටී පැන්ඩීමොස්' (සියලු දෙනා‍ගේම දෙවඟන) වශයෙනි. මේ දෙයාකාර පූජාවිධිය නිසා පසු කලෙක දී 'ඇෆ්‍රොඩයිටී යුරේනියා' පවිත්‍ර ප්‍රේමයේ දෙවඟන වශයෙනුත් 'ඇෆ්‍රොඩයිටී පැන්ඩීමොස්' කාම තෘෂ්ණාව පිළිබඳ දෙවඟන වශයෙනුත් වෙන වෙන ම සලකනු ලැබුවහ. <br /> <br /> පෙරදිග හා සම්බන්ධ ඇෆ්‍රාඩයිටී අදහන ලද්දේ සත්ව වර්ගයාගේත් වෘක්ෂලතාදියේත් බෝවීම ඇති කරන්නා වූ ද විශේෂයෙන් ස්ත්‍රී පක්ෂය පිළිබඳ සශ්‍රීකත්වය ඇති කරන්නාවූ ද දෙවඟන වශයෙනි. සශ්‍රීකත්වයේ සලකුණු වශයෙන් බැටළු, එළු, පරෙවි, මත්ස්‍ය යන සත්තු ද වන්ධ්‍යත්වයට පිළියම් වශයෙන් කිහිරි ආදි වෘක්ෂ ද මැයගේ සංකේතයෝ වෙත්. <br /> <br /> හීෆෙස්ටස්ගේ බිරිය වූ ඇෆ්‍රොඩයිටීගේ පෙම්වතුන් අතර ඒරීස්, එරෝස් හා ඇඩෝනිස් ද වෙති. <br /> <br /> පැරැණි කලාකෘතීන්හි ඇෆ්‍රොඩයිටී විවිධාකාරයෙන් නිරූපණය වී ඇත. ඇතැම් විට වස්ත්‍රයෙන් සැරසී සිටුනා හෝ බොහෝ විට හිඳුනා කතක හැටියටත් මුහුදෙන් පැනනඟින නිර්වස්ත්‍ර කාන්තාවක හෝ නොඑසේ නම් ස්නානයෙන් පසු නැඟී සිටුනා කාන්තාවක හැටියටත් දක්වා තිබේ. මැය නිරූපණය වන ඉතා ම ප්‍රකට ප්‍රතිමාව වනුයේ දැනට ලූවර් කෞතුකාගාරයෙහි දක්නා 'මීලොස්හි ඇෆ්‍රොඩයිටී' නමින් හැඳින්වෙන ප්‍රතිමාවයි.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1967)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ග්‍රීක-රෝම දේවකථා]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ඇ]]</div> Fri, 15 May 2026 08:58:46 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%9C%E0%B6%A9%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%93 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%A9%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%94&diff=10976&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%A9%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%94&diff=10976&oldid=0 <p>&#039;පකිස්ථානයේ වයඹදිය දේශසීමාවේ කයිබර් දුර්ගය ආශ...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>පකිස්ථානයේ වයඹදිය දේශසීමාවේ කයිබර් දුර්ගය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ වාසය කරන පඨාන් ගෝත්‍රයක් 'ඇප්රීඩී' නමින් හැඳින්වේ. නිතර ම පාහේ ආක්‍රමණයන්ට ගොදුරු වූ මේ ප්‍රදේශයේ වාසය කළ ස්වදේශික ජනයා හා ඇප්ඝන්වරුන් අතර වූ මිශ්‍රණයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මේ ගෝත්‍රය ඇති වී යයි සැලකේ. <br /> <br /> ඇප්රීඩීවරු වැඩි වශයෙන් ම පශුපාලනයෙන් හා ගොවිතැනින් ජීවත් වෙති. කලක් කයිබර් දුර්ග මාර්ගය හරහා ඔබ මොබ ගිය වෙළඳ තවලම් කොල්ලකෑමට ද මොවුහු පුරුදුව සිටියහ. <br /> <br /> අක්බාර් රජතුමාගේ කාලයේ දී මොවුන් 'රොෂනියා' නම් ධර්මය වැලඳ ගත් බව සඳහන් වේ. එම ධර්මය මර්දනය කරනු ලැබූ පසුව මොවුහු මෝගල් හමුදාවට ඇතුළත් කරගන්නා ලදහ. මොවුනට විශේෂයෙන් ම භාර දී තිබුණේ කයිබර් දුර්ගය රැකීමය. නදීර් ෂා ඉන්දියාව ආක්‍රමණය කළ අවස්ථාවේ දී මේ කාර්යය ඉටු කිරීමට ඔවුහු අසමත් වූහ. <br /> <br /> ක්‍රි.ව. 1672 දී ඇප්රීඩීවරු මෝගල් රාජ්‍යයට විරුද්ධව කැරලි ගැසූහ. දහනවවන හා විසිවන සියවස්වල දීත් මොවුන්ගේ කැරලි ගැසීම් හා කොල්ලකෑම් නතර කිරීම පිණිස වරින්වර යුද්ධ හමුදා යැවීමට එකල ඉන්දියාව පාලනය කළ බ්‍රිතාන්‍යයන්ට සිදු විය. ඉංග්‍රීසීහු ඇෆ්ඝනිස්ථානය යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව ඇප්රීඩීවරුන් ස්වාධීන ජාතියක් හැටියට පිළිගත්හ. ඉන්දියන් යුද්ධ හමුදාවේ එකල සිටි දක්ෂ යුද්ධ භටයන් අතුරෙන් ඇප්රීඩීවරු ද කොටසක් වූහ.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1967)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: මානව වංශ විද්‍යාව-ඇෆ්ඝනිස්ථානය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ඇ]]</div> Fri, 15 May 2026 08:31:01 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%87%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%A9%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%94 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1_%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%A9_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B7%85&diff=10975&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1_%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%A9_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B7%85&diff=10975&oldid=0 <p>&#039;(U.N. Development Programme). කෘෂිකර්ම, කර්මාන්ත, අධ්‍යාපන, සෞඛ්...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(U.N. Development Programme). කෘෂිකර්ම, කර්මාන්ත, අධ්‍යාපන, සෞඛ්‍ය, සංවර්ධන සැලැස්මකරණ, පොදු සේවා, සමාජසේවා ආදි අංශයන්හි යෝජනා ක්‍රම සම්බන්ධයෙන් ඒ ඒ රටවල ආණ්ඩුවලට ආධාර දීම සඳහා පිහිටුවා ඇති එ.ජා. ආයතනයයි. <br /> <br /> 1965 දී එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලයේ නිර්දේශය අනුව එවක පැවති විස්තාරිත කාර්මික ආධාර වැඩ පිළිවෙළ (Expanded Programme of Technical Assistance) හා එ.ජා. විශේෂ අරමුදල (U.N. Special Fund) එකතු කොට මෙම එ.ජා. සංවර්ධන වැඩ පිළිවෙළ පිහිටුවීමට තීරණය කරන ලදි. <br /> <br /> සංවර්ධන වැඩ පිළිවෙළ මගින් ආධාර දෙනු ලබන්නේ විශේෂඥයන්ගේ සේවය සැපයීම හෝ අධිශිෂ්‍යත්ව ප්‍රදානය කිරීම හෝ මගිනි. සාමාන්‍යයෙන් එ.ජා. සංවර්ධන වැඩ පිළිවෙළට අයත් යෝජනා ක්‍රම අංශ දෙකකට වැටේ. විශාල ප්‍රමාණයේ ප්‍රාග්-ආයෝජන කටයුතු විශේෂ අරමුදල් අංශයට අයත් වේ. විස්තාරිත කාර්මික ආධාර වැඩ පිළිවෙළ යටතේ මුල දී කරගෙන ගිය සුළු ප්‍රමාණයේ කාර්මික ආධාර යෝජනා ක්‍රම අනික් අංශයට වැටේ. <br /> <br /> වැඩ පිළිවෙළෙහි ධන සම්පත්, එහි යෝජනා ක්‍රම ක්‍රියාත්මක කොට කරගෙන යාමට හවුලේ වගකීම උසුලන ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ILO), ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය (FAO), යුනෙස්කෝ ආයතනය (UNESCO), ජාත්‍යන්තර සිවිල් ගුවන්සේවා ආයතනය (ICAO), ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO), ප්‍රතිසංස්කරණය හා සංවර්ධනය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර බැංකුව (IBRD), ජාත්‍යන්තර විදුලි සංදේශ සංගමය (ITU), ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය (WMO) , ජාත්‍යන්තර පරමාණු ශක්ති ඒජන්සිය (IAEA), ජගත් තැපැල් සංගමය (UPU) හා අන්තර් ආණ්ඩු සමුද්‍රාසන්න සාකච්ඡා සංවිධානය (IMCO) යන ආයතනවලට බෙදනු ලැබේ. <br /> <br /> මෙම ආයතනයෙහි ප්‍රතිපත්තිමය පාලනය එහි පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් තිස්හත් දෙනාගෙන් සිදු වේ. මොව්හු සංවර්ධිත හා සංවර්ධනය වන රටවල් අතුරෙන් තෝරාගනු ලබන්නාහු වෙත්. 1971 දී මෙම සංවර්ධන වැඩ පිළිවෙළ යටතේ ආධාර දීම සඳහා ඩොලර් කෝටි 45ක වැඩ යෝජනා කොට තිබිණි. <br /> <br /> සංවර්ධන වැඩ පිළිවෙළෙහි දෛනික කටයුතු පරිපාලක නිලධාරියකු විසින් පාලනය කරනු ලැබේ. වර්තමාන පරිපාලක නිලධාරියා රුඩොල්ප් ඒ. පීටර්සන් මහතාය. ප්‍රධාන කාර්යාලය නිව් යෝක් නුවර පිහිටා ඇත. <br /> <br /> 1971 වර්ෂයේ දී වැඩ පිළිවෙළෙහි කටයුතු කරගෙන යාම පිණිස සාමාජික රාජ්‍ය 128ක් විසින් ඩොලර් විසිහතර කෝටියක් ප්‍රදානය කිරීමට කැමැත්ත ප්‍රකාශ කරන ලදි. ලංකාවේ මහවැලි යෝජනා ක්‍රමය සැලසුම් කිරීමට කලින් ගෙනයන ලද පරීක්ෂණ කටයුතු වල දී එ.ජා. සංවර්ධන වැඩ පිළිවෙළේ හා එ.ජා. ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ ආධාර ලැබුණේය. <br /> <br /> 1972 ජූනි මාසයේ දී එ.ජා. වැඩපිළිවෙළ කෘෂිකර්ම, මානව සම්පත්, කාර්මික කටයුතු හා ස්වාභාවික ධන සම්පත් සඳහා වූ ලංකාවේ තාක්ෂණික ආධාර වැඩ පිළිවෙළක් පිළිගනිමින් පස්වර්ෂයක කාලයක් තුළ දී එම සංවර්ධන කටයුතු සදහා වැයකිරීම පිණිස ඩොලර් එක්කෝටි පනස් ලක්ෂයක ආධාර මුදලක් අනුමත කෙළේය. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජාත්‍යන්තර සංවිධාන]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Fri, 15 May 2026 07:09:58 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1_%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%A9_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B7%85 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B7%85%E0%B6%B3_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1_%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%9A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10974&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B7%85%E0%B6%B3_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1_%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%9A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10974&oldid=0 <p>&#039;(UN - Conference on Trade and Development (UNCTAD). 1964 දෙසැම්බර් 20 වැනි දින එ.ජා....&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(UN - Conference on Trade and Development (UNCTAD). 1964 දෙසැම්බර් 20 වැනි දින එ.ජා. සංවිධානය ගත් තීරණය පරිදි පිහිටුවන ලද නිත්‍ය ආයතනයකි.<br /> <br /> විශේෂයෙන් ආර්ථික සංවර්ධනය නඟා සිටුවීමේ අදහසින්, විවිධ සංවර්ධනාවස්ථාවන්හි පවත්නා රටවල් අතර ද විවිධ ආර්ථික හා සමාජ සංවිධාන පද්ධතීන් ඇති රටවල් අතර ද ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම වැඩි දියුණු කිරීම මෙම සම්මේලනයේ ප්‍රධාන කාර්යයකි. ඒ හැර ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම ද අනුබද්ධ ආර්ථික සංවර්ධන ප්‍රශ්න ද පිළිබඳව මූලධර්ම හා ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීම, මේ මූලධර්ම හා ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාවට නැංවීමේ යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම, ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම ද අනුබද්ධ ආර්ථික සංවර්ධනය ද පිළිබඳ ක්ෂේත්‍රයට අයත් එ.ජා. සංවිධාන පද්ධතිය තුළ වූ වෙනත් ආයතනවල ක්‍රියාවලීන් සමාලෝචනය හා සමායෝජනය, සුදුසු අවස්ථාවල දී වෙළඳ ක්‍ෂේත්‍රයේ බහු පාර්ශ්වික ගිවිසුම් ගැන සාකච්ඡා කිරීම හා ඒවා පිළිගැනීම සඳහා එ.ජා. සංවිධානයේ බලධාරී ආයතන සමග සාකච්ඡාවෙන් කාර්යාරම්භ කිරීම ආදියත් මෙම සම්මේලනයට අයත් කාර්යයෝයි. <br /> <br /> එ.ජා. සංවිධානයේ ද එහි විශේෂිත ආයතනවල හා ජාත්‍යන්තර පරමාණුබල සංවිධානයේ ද සාමාජික රටවල් වෙළඳ හා සංවර්ධන සම්මේලනයේ සාමාජිකයෝය. 1974 ඔක්තෝබර් මාසයේ දී සාමාජික සංඛ්‍යාව 143කි. සම්මේලනය තුන් වසකට වරක් වත් රැස්විය යුතුයි. සම්මේලනයේ නිර්දේශ හා තීරණ ක්‍රියාත්මක කිරීම ආදි කටයුතු සඳහා වෙළඳ හා සංවර්ධන මණ්ඩලය නම් වූ නිත්‍ය ආයතනයක් වේ. සාමාන්‍යයෙන් එම ආයතනය වර්ෂයකට දෙවරක් වත් රැස්විය යුතුය. සම්මේලනය විසින් එහි සාමාජික රාජ්‍ය අතුරෙන් තෝරනු ලබන සාමාජිකයන් 55කින් මේ වෙළඳ හා සංවර්ධන මණ්ඩලය සෑදී ඇත. මෙහි කටයුතු යථා පරිදි කරගෙන යාම සඳහා වෙළඳ භාණ්ඩ කමිටුව, නිෂ්පාදිත පිළිබඳ කමිටුව, වෙළඳාම හා සබැඳි අදෘශ්‍ය දෑ (රක්ෂණ ආදිය) සහ අරමුදල් සැපයීම පිළිබඳ කමිටුව, නාවික කටයුතු කමිටුව යයි කාරක සභා සතරක් වේ. මේවා වාර්ෂිකව රැස් වේ. <br /> <br /> එ.ජා. වෙළඳ හා සංවර්ධන සම්මේලනයෙහි ප්‍රධාන කාර්‍ය්‍ය සම්පාදකවරයා වූ මහා ලේකම් තැන එ.ජා. මහාලේකම්වරයා විසින් පත් කරනු ලැබ මහාමණ්ඩලය විසින් ස්ථිර කරනු ලැබිය යුතුය. <br /> <br /> වර්තමාන (1974) මහලේකම්වරයා ආචාර්ය ගාමිණී කොරයා මහතාය. සම්මේලනයේ ප්‍රධාන කාර්යාලය පිහිටා ඇත්තේ ජිනීවාහිය. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජාත්‍යන්තර සංවිධාන]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Fri, 15 May 2026 06:59:47 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B7%85%E0%B6%B3_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1_%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%9A%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F_%E0%B6%85%E0%B6%BB%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B6%BD&diff=10973&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F_%E0%B6%85%E0%B6%BB%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B6%BD&diff=10973&oldid=0 <p>&#039;(United Nations Children&#039;s Fund - UNICEF). මෙය වූකලි දෙවෙනි ලෝක සංග්‍රාම...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(United Nations Children's Fund - UNICEF). මෙය වූකලි දෙවෙනි ලෝක සංග්‍රාමයෙන් විනාශයට පැමිණි රටවල විපතට පත් ළමයින්ට හදිසි සහනාධාර සැපයීම සඳහා පිහිටුවන ලද්දකි. 1946 දෙසැම්බර 11 වෙනි දා ඇරඹුණු මෙම අරමුදලේ හදිසි ආධාර යෝජනා ක්‍රම නිමාවට පත් වූ කල්හි එහි වටිනා සේවය ගැන සලකා බැලූ මහාමණ්ඩලය විසින් 1953 දී එය ස්ථාවර ආයතනයක් වශයෙන් නොකඩවා පවත්වාගෙන යෑමට තීරණය කරන ලදි. <br /> <br /> හත්සිය දෙනකුන්ගෙන් පමණ යුත් කාර්ය මණ්ඩලයකින් සැදුම්ලත් ළමා අරමුදල පාලනය කරනු ලබන්නේ සාමාජිකයන් තිස් දෙනකුන්ගෙන් සමන්විත විධායක මණ්ඩලයක් මගිනි. ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමත් යෝජනා ක්‍රමවලට ආධාර වෙන් කිරීමත් මෙම විධායක මණ්ඩලයෙන් ඉටු වෙයි. ආර්ථික හා සමාජ කවුන්සලයත් මහා මණ්ඩලයත් මගින් ආයතනයේ කටයුතු විමර්ශනය කරනු ලැබේ. විධායක මණ්ඩලයේ උපදෙස් අනුව මහලේකම් විසින් විධායක අධ්‍යක්ෂ පත් කරනු ලැබේ. මෙහි ප්‍රධාන කාර්යාලය එක්සත් ජාතීන්ගේ ගොඩනැඟිල්ලේ පිහිටා ඇති අතර යුරෝපය හා අප්‍රිකාව සඳහා පැරිසියෙහි ද ආසියාව සඳහා බැංකොක්හි ද නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී ප්‍රදේශ සඳහා බේරූට්හි ද ඇමෙරිකාව සඳහා නිව් යෝක්හි ද ප්‍රාදේශික කාර්යාල පිහිටුවා ඇත. ළමා අරමුදල එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයේ ම කොටසක් වුව ද ඊට මුදල් ලැබෙන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ අයවැය ලේඛනයෙන් නොව නොයෙක් රාජ්‍යවලිනුත් විවිධ සංවිධානවලිනුත් තනි පුද්ගලයන්ගෙනුත් ය. 1950 දී තිහකින් පටන්ගත් ආධාර සපයන රටවල් සංඛ්‍යාව 1970 දී 124 දක්වා වැඩි විය. ආශිංසන පත්‍ර අලෙවි කිරීම වැනි ව්‍යාපාර මගින් ද මීට මුදල් ලැබේ. ළමා අරමුදල විවිධ ක්ෂේත්‍රයන්හි ලා ඉටු කළ විශිෂ්ට සේවය සලකා 1965 දී එයට නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමන ලදි. ඩොලර් 54,000ක් පමණ වූ ත්‍යාග මුදල ආයතනයේ යෝජනා ක්‍රම සඳහා ම යෙදවීමට විධායක මණ්ඩලය තීරණය කෙළේය.<br /> <br /> ආධාර ලබන රටවල් ළමා අරමුදලේ යෝජනා ක්‍රම සම්බන්ධයෙන් වගකිවයුතු වේ. අරමුදලේ ආධාර අවසන් වූ පසු ද යෝජනාක්‍රම අඛණ්ඩව පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා කටයුතු සංවිධානය වී තිබේ. ළමා අරමුදල මගින් සැපයෙන ආධාර මෙසේ ප්‍රධාන අංශ පහකට බෙදා දැක්විය හැකිය. <br /> <br /> == රෝග මර්දනය ==<br /> මැලේරියාව, ක්ෂය රෝගය, ලාදුරු, පරංගි, ට්‍රකෝමා ආදි බිහිසුණු රෝගයනට ගොදුරු වන අප්‍රිකානු, ආසියානු හා ලතින් ඇමෙරිකානු රටවල ළමයින් එම රෝගයන්ගෙන් ආරක්ෂා කරනු වස් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ සහයෝගය ඇතිව පුළුල් ව්‍යාපාරයක් ළමා අරමුදල විසින් අරඹන ලදි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට කාර්මික උපදෙස් හා ජාත්‍යන්තර විශේෂඥයන්ගේ සහයෝගය ලබාදෙන අතර ළමා අරමුදල කෘමිනාශක ද්‍රව්‍ය, බෙහෙත් විදින උපකරණ හෙවත් සිඤ්චක (Sprayers), විද්‍යාගාර උපකරණ, ශායනික උපකරණ, සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන උපකරණ, එන්නත් සාර හා වෙනත් ඖෂධ වර්ග, මැලේරියා මර්දන ව්‍යාපාරය සඳහා අවශ්‍ය ජීප් රථ ආදි වශයෙන් භෞතික ආධාර සපයයි. ළමා අරමුදලේ ආදායම වැඩිවත් ම වෙනත් ක්ෂේත්‍ර සම්බන්ධයෙන් ද ආධාර සැපයෙන්නට විය. 1970 වන විට මේ අරමුදල මගින් තිස්හය කෝටියක් පමණ වූ ළමයින්ට ක්ෂයරෝග මර්දන එන්නත් ලබා දී ඇති අතර විසිතුන් කෝටියකටත් වැඩි ළමා පිරිසකට ට්‍රකෝමා නම් ඇස් රෝගයට ප්‍රතිකාර ලබා දී ඇත.<br /> <br /> == සෞඛ්‍ය සේවා ==<br /> 1950 දී ළමා අරමුදල මව්වරුන් හා ළදරුවන් උදෙසා ස්ථිර සෞඛ්‍ය සේවයක් ආරම්භ කිරීමේ වැඩපිළිවෙළකට මුල පිරීය. ළමා සෞඛ්‍ය සේවා මධ්‍යස්ථාන සඳහා අවශ්‍ය දෑ සපයා ඇතුවා පමණක් නොව ග්‍රාමීය සාත්තු සේවකයන්ගේ පටන් ළමාරෝග විශේෂඥයන් දක්වා වූ සෞඛ්‍ය සේවකයන් 150,000 දෙනකුන්ට අභ්‍යාස ශිෂ්‍යත්ව ලබා දී ඇත. සාමාන්‍ය ග්‍රාමීය බෙහෙත් ශාලාවල පටන් නවීන පහසුකම් ඇති අභ්‍යාස වාට්ටු දක්වා වූ සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන විශාල සංඛ්‍යාවක් පිහිටුවා තිබේ. නූතන වෛද්‍ය පහසුකම් කොහෙත් ම නොමැති ප්‍රදේශවල පිහිටුවා ඇති මේ සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථානවලින් හැත්තෑ කෝටියකටත් වැඩි පිරිසක් සේවය ලබයි. රටවල් 122ක මාතෘ හා ළදරු සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථානවලට උපකරණ හා අනිකුත් අවශ්‍ය දෑ සපයා තිබේ. 1970 වන විට ග්‍රාමීය හා නාගරික සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන 53,000කට හා අභ්‍යාස ආයතන 53,000කට පමණ ආධාර සපයා තිබේ. <br /> <br /> == සාගින්න හා කුපෝෂණය ==<br /> සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල තත්ත්වය පසුගිය දසක කීපය තුළ ශීඝ්‍ර ලෙස වෙනස් වුව ද ඉතා ම මූලික මානුෂික ප්‍රශ්නය වූ සාගින්න තවමත් විසඳිය යුතු ප්‍රශ්නයක්ව පවතී. ඌන සංවර්ධිත රටවල මාංසජනක ධාතු, විටමින් පදාර්ථ හා වෙනත් පෝෂ්‍යජනක ආහාර ලැබෙනුයේ ඉතා සුළු ළමා පිරිසකටය. මේ ප්‍රශ්නය විසඳීමේ පියවරක් වශයෙන් ළමා අරමුදල විසින් පාසැල් හා සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන මගින් බෙදා හැරීම සඳහා පිටිකිරි සපයනු ලබන අතර මීට අමතරව ඉන්දියාවේ හා පකිස්ථානයේත් මැද පෙරදිග හා අප්‍රිකා මහාද්වීපයේ නොයෙක් රටවලත් ලතින් ඇමෙරිකාවේත් නූතන කිරිකම්හල් සමූහයක් පිහිටුවා ඇත. 1956 දී කිරි හිඟයක් ඇති වූ විට අන්‍ය ක්‍රමයකින් ආහාරවල පෝෂණ ගුණය ලබාදීමේ පුළුල් වැඩ පිළිවෙළක් ළමා අරමුදල මගින් ආරම්භ කරන ලදි. එනම් ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේත් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේත් වෙනත් විද්‍යාත්මක හා කාර්මික කණ්ඩායම්වලත් සහයෝගය ඇතිව කපුඇට පිටි, රටකජු (පී නට්) පිටි, මත්ස්‍ය පිටි වැනි උසස් ගණයේ මාංසජනක ධාතු අඩංගු ආහාර වර්ග අලුතෙන් නිපදවීමයි. සාගින්න හා කුපෝෂණය තුරන් කිරීමේ ව්‍යාපාරයේ එක් පියවරක් වශයෙන් 1970 වර්ෂය අවසාන වන විට කිරිපිටි රාත්තල් සැත්තෑහය කෝටි පනස් ලක්ෂයක් ඌන සංවර්ධිත රටවල සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථානවලට ළමා අරමුදල මගින් යවා ඇත. <br /> <br /> == සමාජ සේවා ==<br /> සමාජ සේවා තර කිරීම උදෙසා ආධාර සැපයීම ළමා අරමුදල මගින් පටන් ගන්නා ලද්දේ 1959 දීය. දියුණු වෙමින් පවත්නා රටවල් කාර්මිකකරණය දෙසට නැඹුරුවීම හේතුකොටගෙන ගැමිජනයා නගර කරා යෑමෙන් චිරාගත ජීවන ක්‍රමය අඩපණ විය. පවුල් ජීවිතය වියවුල් විය. දරුවන් කෙරෙහි වූ සැලකිල්ල ක්‍රමයෙන් අඩුවන්නට විය. මෙසේ අඩපණ වූ ජීවන ක්‍රමය හා වියවුල් වූ පවුල් ජීවිතය නැවත ගොඩනැඟීමට ඉවහල් වන පරිද්දෙන් ළමා අරමුදල නොයෙක් මං සැලසීය. සෞඛ්‍යයට අහිතකර මුඩුක්කුවල වැසි ජනයාට වාසයට යෝග්‍ය පරිසරයක් ඇති කර දෙනු වස් යෝජනා ක්‍රම රාශියක් ක්‍රියාත්මක කරන ලද අතර ළමයින්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම පිණිස සුභසාධක ආයතන පිහිටුවන ලදි. ග්‍රාමීය පෙදෙස්වල පවුල් ජීවිතයේ මට්ටම උසස් කරන අටියෙන් මව්වරුන් හා ගෘහිණීන් පුහුණු කිරීමේ යෝජනා ක්‍රම ද නොයෙකුත් ප්‍රජා සංවර්ධන කටයුතු ද අරඹා තිබේ. <br /> <br /> == අධ්‍යාපනය ==<br /> ළමා අරමුදල මගින් පටන් ගන්නා ලද අලුත් ම යෝජනා ක්‍රමය වූකලි අධ්‍යාපනය හා වෘත්තීය පුහුණුව විෂයයෙහි ආධාර සැපයීමයි. මේ සඳහා ළමා අරමුදලේ වැය ශීර්ෂයෙන් හතරෙන් එකකටත් වැඩි ප්‍රමාණයක් වෙන් වී ඇත. ළමා අරමුදල මේ සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කරනුයේ යුනෙස්කෝවේ හා ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ සමීප සහයෝගය ඇතිවය. අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් පන්ති කාමරයේ දී භාවිත වන චාම් උපකරණ සඳහා පමණක් නොව පාඩම් පොත් මුද්‍රණය කරන මුද්‍රණාලයන් සඳහා ද ආධාර සැපයේ. වෘත්තීය මධ්‍යස්ථානවලට උපකරණ හා නොයෙකුත් ආම්පන්න සම්පාදනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද ගුරුවරුන් හා වෘත්තීය උපදේශකයන් පුහුණු කරවීම සම්බන්ධයෙන් ද විශේෂ පරිශ්‍රමයක් දරනු ලැබේ. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජාත්‍යන්තර සංවිධාන]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Fri, 15 May 2026 06:51:17 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F_%E0%B6%85%E0%B6%BB%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B6%BD http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%81%E0%B6%BB%E0%B6%AB%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B6%B3_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A&diff=10972&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%81%E0%B6%BB%E0%B6%AB%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B6%B3_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A&diff=10972&oldid=0 <p>&#039;(U.N. High Commissioner for Refugees). ශරණාර්ථීන් (සරණාගතයන්) යන්නෙන්...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(U.N. High Commissioner for Refugees). ශරණාර්ථීන් (සරණාගතයන්) යන්නෙන් අදහස් කැරෙන්නේ දේශපාලන හෝ ආගමික විශ්වාස නිසා හෝ වෙනස් ජාතිගෝත්‍රයකට අයත්වීම නිසා හෝ පීඩා අන්තරායාභිමුඛව සිය රට හැර රැකවරණ සොයා අන් දේශ කරා යන ජනතාවන්ය. ශරණාර්ථීන් සඳහා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සහනය සැලසීම මුලින් ම ඇරඹුණේ ජාතීන්ගේ සංගමය 1921 දී ශරණාර්ථීන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් වශයෙන් නෝර්වේහි ආචාර්ය ප්‍රිට්යෝෆ් නැන්සන් පත් කළ අවස්ථාවේ දීය. <br /> <br /> අනතුරුව දෙවන ලෝක යුද්ධාරම්භයෙන් පසු 1943 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සහනාධාර හා පුනරුත්ථාපන පරිපාලනය (U.N. Relief and Rehabilitation Administration - UNRRA) පිහිටුවා ශරණාර්ථීන් හා උන්හිටිතැන් නැති වූවන් ගැන ක්‍රියා කරන ලදි. 1946 දී ජාත්‍යන්තර ශරණාර්ථින්ගේ සංවිධානය (International Refugee Organization - IRO) සම්මත කරගත් ව්‍යවස්ථාව එ.ජා. සංවිධානය පිළිගැනීමෙන් පසු එ.ජා. සහනාධාර හා පුනරුත්ථාපන පරිපාලනය මගින් එතෙක් කරගෙන යන ලද අසරණ සරණ කටයුතු එම සංවිධානයට පැවරිණ. 1952 පෙබරවාරි මාසයේ දී එහි කටයුතු නිම වන විට එය මගින් දසලක්ෂයකට අධික ශරණාර්ථින් සංඛ්‍යාවක් අලුත් නිවාසවල පදිංචි කරවන ලද අතර 73,000ක් ආපසු තම රටවලට යවා දහසය ලක්ෂයකට පමණ වෙනත් ක්‍රමයේ ආධාර ද දෙන ලදි. ජාත්‍යන්තර ශරණාර්ථීන්ගේ සංවිධානයේ කටයුතු නිම වුණු පසු ලෝක ශරණාර්ථීන් පිළිබඳ ප්‍රශ්නය සිය වගකීම බව සැලකූ එ.ජා. සංවිධානය ඒ සඳහා එ.ජා. ශරණාර්ථින් පිළිබඳ මහකොමසාරිස්වරයකු පත් කිරීමට තීරණය කෙළේ 1949 දෙසැම්බර් මාසයේ දීය. 1950 දෙසැම්බර් මාසයේ දී එම පදවිය පිළිබඳ ආඥාපනත සම්මත කර ගත් එ.ජා. සංවිධානය 1951 ජනවාරි 1 දා සිට එය ක්‍රියාත්මක කෙළේය. <br /> <br /> ශරණාර්ථීන්ගේ මහකොමසාරිස් එ.ජා. මහලේකම්වරයා විසින් නම් කරනු ලැබ මහාමණ්ඩලය විසින් තෝරාගනු ලැබේ. මහකොමසාරිස්වරයා වගකිවයුත්තේ මහාමණ්ඩලයටය. කොමසාරිස්වරයාගේ වැඩ පිළිවෙළ විධායක කමිටුවක් විසින් පරිපාලනය කෙරේ. සිය මැන්ඩේට් බලය ඇතුළත ශරණාර්ථිනට ජාත්‍යන්තර සුරක්ෂිතතාව සැපයීම හා ස්වේච්ඡාවෙන් ආපසු යාම නැතහොත් නව ජාතික ප්‍රජාවන් හා එක්වීම පහසු කිරීමෙන් ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්නවලට ස්ථිර පිළියම් සැලැස්සීම මහකොමසාරිස්වරයාගේ මූලික කාර්‍ය්‍යයයි. <br /> <br /> 1951 දී මහකොමසාරිස්වරයාගේ කටයුතු ඇරඹෙන විට ලොව දසත ශරණාර්ථීහු 1,250,000ක් ඔහුගේ මැන්ඩේට් බලය යටතට පත්වූහ. 1965 වන විට මින් දෙලක්ෂයක් පමණ සංඛ්‍යාවකගේ ප්‍රශ්න සම්පූර්ණයෙන් විසඳී තිබිණි. එහෙත් ඒ සමග ම ලෝකයේ සෑම පෙදෙසින් ම, විශේෂයෙන් විවිධ අප්‍රිකානු රටවලින් හා ආසියානු රටවලින්, නව ශරණාර්ථීන් ලක්ෂ ගණනින් මතුවීමෙන් මහකොමසාරිස්වරයාගේ කාර්‍ය්‍යය තව තවත් දුෂ්කර බවට හැරිණ. 1970 දී විසිපන්ලක්ෂයක් ලෝක ශරණාර්ථීහු කොමසාරිස්වරයාගේ සැලකිල්ලට යොමුව සිටියහ. මොවුන්ගෙන් දසලක්ෂයක් අප්‍රිකාවේ ද, එක්ලක්ෂ හැටදහසක් ආසියාවේ ද හත්ලක්ෂ පනස් දහසක් යුරෝපයේ ද හයලක්ෂ හැටපන්දහසක් අනික් මහාද්වීපවල ද විසිර සිටියහ. <br /> <br /> ශරණාර්ථීන් පිළිබඳ ප්‍රශ්නය අත්‍යන්තයෙන් ම සංකීර්ණ වූයේ නැගෙනහිර පකිස්ථානය පකිස්ථාන ජනරජයෙන් බෙදී වෙන්වීමෙන් කෙළවර වූ පකිස්ථාන අරගලය පිළිබඳ මුල් අවස්ථාවේ (1971) දීය. බ. පකිස්ථාන් හමුදා නැ. පකිස්ථානය (නැ. බෙංගාලය) ආක්‍රමණය කොට ගෙන ගිය අමානුෂික මර්දන ක්‍රියාකලාපය නිසා එරට හැර රැකවරණ සොයා ඉන්දියා භූමියට සංක්‍රමණය වූ ශරණාර්ථින්ගේ සංඛ්‍යාව කෝටිය ඉක්මවිය. <br /> <br /> == ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂාව ==<br /> සරණ සොයා විදේශ ගතවූවනට ජාතික ආරක්ෂාව නැති වී යාමෙන් ඔවුනට ඇතිවන ආබාධයන්ගෙන් හා අවහිරතාවලින් ඔවුන් මුදා ඔවුන්ගේ මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් හා නීත්‍යනුකූල ඕනෑ එපාකම් රැකදීම ශරණාර්ථින්හට මහකොමසාරිස්වරයාගෙන් ඉටුවන මූලික සේවයයි. මෙම ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂාව සලසා දීමේ දී ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම් සම්මත කර ගැනීමෙනි ඒ කරනු ලබන්නේ. මේ අතින් 1951 දී ජිනීවාහි දී සම්මත කරගන්නා ලද ශරණාර්ථින්ගේ තත්ත්වය (Status) පිළිබඳ වූ ගිවිසුම ඉතා වැදගත් තැනක් ගනී. වත්මන් එ.ජා. ශරණාර්ථින් පිළිබඳ මහකොමසාරිස්වරයා සද්රුද්දීන් අඝා ඛාන් කුමරාය. ප්‍රධාන කාර්යාලය ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවාහි පිහිටුවා ඇත.<br /> <br /> එක්සත් ජාතීන්ගේ සමීප පෙරදිග පලස්තීන ශරණාර්ථීන් සඳහා වූ සහන හා වැඩ ආයතනය (UNRWA) විශේෂයෙන් පලස්තීනයේ අරාබි ශරණාර්ථීන් ගැන කටයුතු කිරීමට පිහිටුවා ඇති හෙයින් ශරණාර්ථීන්ගේ මහකොමසාරිස්වරයා (UNHCR) එම ශරණාර්ථීන් ගැන ක්‍රියා නොකරයි.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජාත්‍යන්තර සංවිධාන]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Fri, 15 May 2026 05:47:53 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B7%81%E0%B6%BB%E0%B6%AB%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B6%B3_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BA_%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A&diff=10971&oldid=10970 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BA_%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A&diff=10971&oldid=10970 <p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">05:03, 15 මැයි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම්</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(U.N. Regional Economic Commissions). එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලයේ ([[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය]] බ.) උපකාරක ආයතන වශයෙන් ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම් සතරක් පිහිටුවා ඇත. ඒවා නම් යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම (ECE), ආසියාව හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කොමිසම (ECAFE), ලතින් ඇමෙරිකා ආර්ථික කොමිසම (ECLA) හා අප්‍රිකා ආර්ථික කොමිසම (ECA) යන මේවායි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(U.N. Regional Economic Commissions). එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලයේ ([[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය]] බ.) උපකාරක ආයතන වශයෙන් ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම් සතරක් පිහිටුවා ඇත. ඒවා නම් යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම (ECE), ආසියාව හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කොමිසම (ECAFE), ලතින් ඇමෙරිකා ආර්ථික කොමිසම (ECLA) හා අප්‍රිකා ආර්ථික කොමිසම (ECA) යන මේවායි. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙම ආර්ථික කොමිසම් පිහිටුවීමේ මූලික අරමුණ වූයේ ප්‍රස්තුත ප්‍රදේශයන්හි ආර්ථික ක්‍රියාවලියේ මට්ටම ඔසවා ගැනීමට උදව් වීම හා ඒ එක් එක් ප්‍රදේශයක පිහිටි රටවල් අතරත් එම රටවල් හා ලෝකයේ අන් රටවල් අතරත් ආර්ථික සබඳතා පවත්වාගෙන යාම හා ශක්තිමත් කිරීමත්ය. එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලයේ උපකාරක ආයතන වශයෙන් මෙම කොමිසම් විසින් ඒවායේ කටයුතු පිළිබඳව වාර්ෂිකව එම මණ්ඩලයට වාර්තා කළ යුතුය. එක් එක් කොමිසමක ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා වනුයේ එ.ජා. සංවිධානයේ උපලේකම් තත්ත්වය දරන විධායක ලේකම්වරයෙකි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙම ආර්ථික කොමිසම් පිහිටුවීමේ මූලික අරමුණ වූයේ ප්‍රස්තුත ප්‍රදේශයන්හි ආර්ථික ක්‍රියාවලියේ මට්ටම ඔසවා ගැනීමට උදව් වීම හා ඒ එක් එක් ප්‍රදේශයක පිහිටි රටවල් අතරත් එම රටවල් හා ලෝකයේ අන් රටවල් අතරත් ආර්ථික සබඳතා පවත්වාගෙන යාම හා ශක්තිමත් කිරීමත්ය. එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලයේ උපකාරක ආයතන වශයෙන් මෙම කොමිසම් විසින් ඒවායේ කටයුතු පිළිබඳව වාර්ෂිකව එම මණ්ඩලයට වාර්තා කළ යුතුය. එක් එක් කොමිසමක ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා වනුයේ එ.ජා. සංවිධානයේ උපලේකම් තත්ත්වය දරන විධායක ලේකම්වරයෙකි. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== </ins>යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම <ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>යුරෝපයේ ආර්ථික පුනඃසංස්කරණය සඳහා ද, යුරෝපයේ ආර්ථික කටයුතු මට්ටම එසවීම සඳහා ද යුරෝපීය රටවල් අතරත් ලෝකයේ අන් රටවල් හා යුරෝපීය රටවල් අතරත් ආර්ථික සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යාම හා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ද එක් ව කටයුතු කිරීම පහසු කිරීමට පියවර ගැනීම හා සහභාගී වීම අරභයා 1947 දී එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය විසින් යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවන ලදි. දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසුව ඇතැම් වෙළඳ භාණ්ඩ සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ බලවත් හිඟයත් තව සමහරක් සම්බන්ධයෙන් පැවති අතිරික්තයත් නිසා යුරෝපයේ ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතාව අත්‍යවශ්‍ය බව වැටහී යාම, ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය මෙම යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවීමෙහි මෙහෙය වන ලද බව පෙනේ. අත්හදා බැලීමක් වශයෙන් ආරම්භ කරනු ලැබූ මෙම කොමිසම එ.ජා. සංවිධානයේ නිත්‍ය ආයතනයක් බවට පත් වී ඇත. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>යුරෝපයේ ආර්ථික පුනඃසංස්කරණය සඳහා ද, යුරෝපයේ ආර්ථික කටයුතු මට්ටම එසවීම සඳහා ද යුරෝපීය රටවල් අතරත් ලෝකයේ අන් රටවල් හා යුරෝපීය රටවල් අතරත් ආර්ථික සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යාම හා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ද එක් ව කටයුතු කිරීම පහසු කිරීමට පියවර ගැනීම හා සහභාගී වීම අරභයා 1947 දී එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය විසින් යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවන ලදි. දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසුව ඇතැම් වෙළඳ භාණ්ඩ සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ බලවත් හිඟයත් තව සමහරක් සම්බන්ධයෙන් පැවති අතිරික්තයත් නිසා යුරෝපයේ ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතාව අත්‍යවශ්‍ය බව වැටහී යාම, ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය මෙම යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවීමෙහි මෙහෙය වන ලද බව පෙනේ. අත්හදා බැලීමක් වශයෙන් ආරම්භ කරනු ලැබූ මෙම කොමිසම එ.ජා. සංවිධානයේ නිත්‍ය ආයතනයක් බවට පත් වී ඇත. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15" >15 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">12 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>කොමිසමේ කාර්මික ආධාර කාර්යාලයේ අභ්‍යාස පන්ති පැවැත්වේ. යුරෝපයෙන් පිට සංවර්ධනය වන රටවල බොහෝ දෙන ද මෙහි පුහුණුව ලබති. අධිශිෂ්‍යත්ව පදනමක් උඩ යු.ආ.කො. විසින් සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල් 80ක පමණ විශේෂඥයන් 750ක් පමණ වූ සංඛ්‍යාවක් සඳහා යුරෝපා රටවල අධ්‍යයන සුදානම් කරනු ලැබේ. කොමිසමේ ලේකම් කාර්යාලය එ.ජා. ආර්ථීක හා සමාජ කටයුතු අංශයෙහි ම කොටසක් ව පවතින අතර ජිනීවා&#160; හි එ.ජා. කාර්යාලයෙහි පහසුකම්වල ප්‍රයෝජනය එයට ලැබේ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>කොමිසමේ කාර්මික ආධාර කාර්යාලයේ අභ්‍යාස පන්ති පැවැත්වේ. යුරෝපයෙන් පිට සංවර්ධනය වන රටවල බොහෝ දෙන ද මෙහි පුහුණුව ලබති. අධිශිෂ්‍යත්ව පදනමක් උඩ යු.ආ.කො. විසින් සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල් 80ක පමණ විශේෂඥයන් 750ක් පමණ වූ සංඛ්‍යාවක් සඳහා යුරෝපා රටවල අධ්‍යයන සුදානම් කරනු ලැබේ. කොමිසමේ ලේකම් කාර්යාලය එ.ජා. ආර්ථීක හා සමාජ කටයුතු අංශයෙහි ම කොටසක් ව පවතින අතර ජිනීවා&#160; හි එ.ජා. කාර්යාලයෙහි පහසුකම්වල ප්‍රයෝජනය එයට ලැබේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආසියා හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කොමිසම</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== </ins>ආසියා හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කොමිසම <ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(ECAFE) එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය 1947 දී මෙම ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවීය. මෙයට ඇතුළත් වන භූගෝලීය බල ප්‍රදේශය ඇෆ්ඝනිස්ථානය, ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, ඉරානය, කාම්බෝජය (ඛමේර්), කොරියාව, චීනය, ජපානය, නවසීලන්තය, නේපාලය, තායිලන්තය, පකිස්තානය, පිලිපීනය, බටහිර සැමෝවා, බුරුමය, බ්රුනොයි, මලයාසියාව, මහාද්වීපික ඕස්ට්‍රේලියාව, මොංගෝලියාව, ශ්‍රී ලංකාව, ලාඕසය, වියට්නාමය, සිංගප්පූරුව හා හොංකොං යන ප්‍රදේශවලින් හිම් වේ. මේවා අතුරෙන් බ්රුනොයි හා හොංකොං ආශ්‍රේය සාමාජිකයන් වන අතර ඉතිරි රටවල් හා එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංසය, නෙදර්ලන්තය, සෝවියට් සංගමය හා එක්සත් ජනපදය යන රාජ්‍යයෝ ද මෙම ආර්ථික කොමිසමෙහි සාමාජිකත්වය දරති. ප්‍රධාන කාර්යාලය බැංකොක්හි පිහිටියේ ය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(ECAFE) එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය 1947 දී මෙම ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවීය. මෙයට ඇතුළත් වන භූගෝලීය බල ප්‍රදේශය ඇෆ්ඝනිස්ථානය, ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, ඉරානය, කාම්බෝජය (ඛමේර්), කොරියාව, චීනය, ජපානය, නවසීලන්තය, නේපාලය, තායිලන්තය, පකිස්තානය, පිලිපීනය, බටහිර සැමෝවා, බුරුමය, බ්රුනොයි, මලයාසියාව, මහාද්වීපික ඕස්ට්‍රේලියාව, මොංගෝලියාව, ශ්‍රී ලංකාව, ලාඕසය, වියට්නාමය, සිංගප්පූරුව හා හොංකොං යන ප්‍රදේශවලින් හිම් වේ. මේවා අතුරෙන් බ්රුනොයි හා හොංකොං ආශ්‍රේය සාමාජිකයන් වන අතර ඉතිරි රටවල් හා එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංසය, නෙදර්ලන්තය, සෝවියට් සංගමය හා එක්සත් ජනපදය යන රාජ්‍යයෝ ද මෙම ආර්ථික කොමිසමෙහි සාමාජිකත්වය දරති. ප්‍රධාන කාර්යාලය බැංකොක්හි පිහිටියේ ය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25" >25 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">21 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1974 මාර්තු-අප්‍රේල්හි දී මෙරට පැවැත්වුණු තිස්වෙනි සම්මේලන වාරයේ දී මෙහි කටයුතු පුළුල් කර ආසියාව සහ පැසිපික් ප්‍රදේශය පිළිබඳ ආර්ථික හා සමාජ කොමිසම (ESCAP) යනුවෙන් මෙය නම් කැරිණි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1974 මාර්තු-අප්‍රේල්හි දී මෙරට පැවැත්වුණු තිස්වෙනි සම්මේලන වාරයේ දී මෙහි කටයුතු පුළුල් කර ආසියාව සහ පැසිපික් ප්‍රදේශය පිළිබඳ ආර්ථික හා සමාජ කොමිසම (ESCAP) යනුවෙන් මෙය නම් කැරිණි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ලතින් ඇමෙරිකානු ආර්ථික කොමිසම</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== </ins>ලතින් ඇමෙරිකානු ආර්ථික කොමිසම <ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්‍යයන්හි ආණ්ඩුවලට ඒ රාජ්‍යයන්ගේ ආර්ථීක සංවර්ධනය පිණිස කටයුතු කිරීමට හා ඒවායේ ජනතාවගේ ජීවන තත්වය වැඩි දියුණු කරගැනීමටත් ආධාර දීමේ අරමුණු ඇතිව 1948 දී මෙම කොමිසම පිහිටුවන ලදි. මෙහි සාමාජිකත්වය හිමි කරගත හැක්කේ ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්‍යවලට ය. ආජන්ටිනා, බොලිවියා, බ්‍රසීලය, චිලී, කොලම්බියා, කොස්ටරිකා, කියුබා, ඩොමිනිකන් ජනරජය, ඉක්වදෝර්, එල් සල්වදෝර්, ගුවාතමාලා, හායිටි, හොණ්ඩ්‍යුරාස්, මෙක්සිකෝ, නිකරගුවා, පැනමා, පැරගුවේ, පේරු, උරුගුවේ, වැනිසියුලා හා ගුයානා යන රාජ්‍ය ලතින් ඇමෙරිකානු රටවල් සේ ගැනේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්‍යයන්හි ආණ්ඩුවලට ඒ රාජ්‍යයන්ගේ ආර්ථීක සංවර්ධනය පිණිස කටයුතු කිරීමට හා ඒවායේ ජනතාවගේ ජීවන තත්වය වැඩි දියුණු කරගැනීමටත් ආධාර දීමේ අරමුණු ඇතිව 1948 දී මෙම කොමිසම පිහිටුවන ලදි. මෙහි සාමාජිකත්වය හිමි කරගත හැක්කේ ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්‍යවලට ය. ආජන්ටිනා, බොලිවියා, බ්‍රසීලය, චිලී, කොලම්බියා, කොස්ටරිකා, කියුබා, ඩොමිනිකන් ජනරජය, ඉක්වදෝර්, එල් සල්වදෝර්, ගුවාතමාලා, හායිටි, හොණ්ඩ්‍යුරාස්, මෙක්සිකෝ, නිකරගුවා, පැනමා, පැරගුවේ, පේරු, උරුගුවේ, වැනිසියුලා හා ගුයානා යන රාජ්‍ය ලතින් ඇමෙරිකානු රටවල් සේ ගැනේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33" >33 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">28 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මධ්‍ය ඇමෙරිකානු සහයෝගතා කමිටුව හා වෙළඳ කමිටුව මේ මඟින් පිහිටුවා ඇති ස්ථිර ආයතන දෙකකි. ලතින් ඇමෙරිකානු ආර්ථික කොමිසමේ කටයුතු කරගෙන යාමේ දී එය එ.ජා. මහා ලේකම් කාර්යාලය හා වෙනත් ආයතන ද එ.ජා. ප්‍රාදේශීය කොමිසම් හා විශේෂිත ආයතන ද සමඟ සමීප සමායෝජනයෙන් ක්‍රියා කරයි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මධ්‍ය ඇමෙරිකානු සහයෝගතා කමිටුව හා වෙළඳ කමිටුව මේ මඟින් පිහිටුවා ඇති ස්ථිර ආයතන දෙකකි. ලතින් ඇමෙරිකානු ආර්ථික කොමිසමේ කටයුතු කරගෙන යාමේ දී එය එ.ජා. මහා ලේකම් කාර්යාලය හා වෙනත් ආයතන ද එ.ජා. ප්‍රාදේශීය කොමිසම් හා විශේෂිත ආයතන ද සමඟ සමීප සමායෝජනයෙන් ක්‍රියා කරයි. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අප්‍රිකා ආර්ථික කොමිසම</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== </ins>අප්‍රිකා ආර්ථික කොමිසම <ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අප්‍රිකාවේ ආර්ථික හා සමාජ සංවර්ධනය සඳහා ද අප්‍රිකානු රටවල් අතරත් ලොව අන් රටවල් හා අප්‍රිකානු රටවල් අතරත් ආර්ථික සබඳතා පවත්වාගැනීම හා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ද එක්ව කටයුතු කිරීම පහසු කිරීමට පියවරගැනීම හා ඒවාට සහභාගි වීම ආදිය අරභයා මෙම ආර්ථික කොමිසම 1958 දී පිහිටුවන ලදි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අප්‍රිකාවේ ආර්ථික හා සමාජ සංවර්ධනය සඳහා ද අප්‍රිකානු රටවල් අතරත් ලොව අන් රටවල් හා අප්‍රිකානු රටවල් අතරත් ආර්ථික සබඳතා පවත්වාගැනීම හා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ද එක්ව කටයුතු කිරීම පහසු කිරීමට පියවරගැනීම හා ඒවාට සහභාගි වීම ආදිය අරභයා මෙම ආර්ථික කොමිසම 1958 දී පිහිටුවන ලදි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table> Fri, 15 May 2026 05:03:30 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BA_%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BA_%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A&diff=10970&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BA_%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A&diff=10970&oldid=0 <p>&#039;එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම් (U.N....&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම්<br /> <br /> (U.N. Regional Economic Commissions). එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලයේ ([[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය]] බ.) උපකාරක ආයතන වශයෙන් ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම් සතරක් පිහිටුවා ඇත. ඒවා නම් යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම (ECE), ආසියාව හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කොමිසම (ECAFE), ලතින් ඇමෙරිකා ආර්ථික කොමිසම (ECLA) හා අප්‍රිකා ආර්ථික කොමිසම (ECA) යන මේවායි. <br /> <br /> මෙම ආර්ථික කොමිසම් පිහිටුවීමේ මූලික අරමුණ වූයේ ප්‍රස්තුත ප්‍රදේශයන්හි ආර්ථික ක්‍රියාවලියේ මට්ටම ඔසවා ගැනීමට උදව් වීම හා ඒ එක් එක් ප්‍රදේශයක පිහිටි රටවල් අතරත් එම රටවල් හා ලෝකයේ අන් රටවල් අතරත් ආර්ථික සබඳතා පවත්වාගෙන යාම හා ශක්තිමත් කිරීමත්ය. එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලයේ උපකාරක ආයතන වශයෙන් මෙම කොමිසම් විසින් ඒවායේ කටයුතු පිළිබඳව වාර්ෂිකව එම මණ්ඩලයට වාර්තා කළ යුතුය. එක් එක් කොමිසමක ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා වනුයේ එ.ජා. සංවිධානයේ උපලේකම් තත්ත්වය දරන විධායක ලේකම්වරයෙකි. <br /> <br /> යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම<br /> <br /> යුරෝපයේ ආර්ථික පුනඃසංස්කරණය සඳහා ද, යුරෝපයේ ආර්ථික කටයුතු මට්ටම එසවීම සඳහා ද යුරෝපීය රටවල් අතරත් ලෝකයේ අන් රටවල් හා යුරෝපීය රටවල් අතරත් ආර්ථික සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යාම හා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ද එක් ව කටයුතු කිරීම පහසු කිරීමට පියවර ගැනීම හා සහභාගී වීම අරභයා 1947 දී එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය විසින් යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවන ලදි. දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසුව ඇතැම් වෙළඳ භාණ්ඩ සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ බලවත් හිඟයත් තව සමහරක් සම්බන්ධයෙන් පැවති අතිරික්තයත් නිසා යුරෝපයේ ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතාව අත්‍යවශ්‍ය බව වැටහී යාම, ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය මෙම යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවීමෙහි මෙහෙය වන ලද බව පෙනේ. අත්හදා බැලීමක් වශයෙන් ආරම්භ කරනු ලැබූ මෙම කොමිසම එ.ජා. සංවිධානයේ නිත්‍ය ආයතනයක් බවට පත් වී ඇත. <br /> <br /> කොමිසම යුරෝපයේ කෘෂිකර්ම ප්‍රශ්න, ගල් අඟුරු, විදුලි බලය, ගෑස්, දේශාභ්‍යන්තර ප්‍රවාහණය, වානේ, දැව, වෙළඳ සංවර්ධනය, නිවාස ගොඩනැඟිලි ඉදි කිරීම හා සැලැස්ම කරණය, සංඛ්‍යා ලේඛන යන අංශයන්හි කටයුතු නිත්‍ය කාරක සභා මගින් කරයි. එය වාර්ෂික ව එක් පොදු රැස්වීමක් පවත්වන අතර එහි උපකාරක ආයතනවල රැස්වීම් වර්ෂය පුරා පැවැත්වේ. <br /> <br /> යුරෝපා ආර්ථික කොමිසම වෙනත් ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම් සමඟත්, එ.ජා. විශේෂිත ආයතන සමඟත්, එ.ජා. වෙළඳ හා සංවර්ධන සම්මේලනය (UNCTAD) සමගත් එහි කටයුතු ගැන ඕනෑකමක් දක්වන ආණ්ඩුවලට සම්බන්ධ වූ හා නොවූ ආයතන සමඟත් සමීප සම්බන්ධතාවෙන් කටයුතු කරයි. අයර්ලන්තය, අයිස්ලන්තය, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද රාජ්‍යය, ඇල්බේනියාව, ඉතාලිය, එක්සත් රාජධානිය, ඩෙන්මාර්කය, තුර්කිය, නෙදර්ලන්තය, නෝර්වේ, පෝලන්තය, පින්ලන්තය, පෘතුගාලය, ප්‍රංසය, බල්ගේරියාව, බ්‍යෙලෝ රුසියාව, බෙල්ජියම, මෝල්ටාව, යුක්රේන්, යුගෝස්ලාවියාව, රුමේනියාව, ලක්සම්බර්ග්, සයිප්‍රස්, සෝවියට් සංගමය, ස්පාඤ්ඤය හා ස්වීඩනය යන මේ රටවල් යු.ආ. කොමිසමේ සාමාජිකත්වය දරයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජික රටක් නොවන ස්විට්සර්ලන්තය උපදේශක තත්ත්වයෙන් කොමිසමේත් එහි උපකාරක ආයතනවලත් රැස්වීම්වලට සහභාගි වේ. <br /> <br /> කොමිසමේ කාර්මික ආධාර කාර්යාලයේ අභ්‍යාස පන්ති පැවැත්වේ. යුරෝපයෙන් පිට සංවර්ධනය වන රටවල බොහෝ දෙන ද මෙහි පුහුණුව ලබති. අධිශිෂ්‍යත්ව පදනමක් උඩ යු.ආ.කො. විසින් සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල් 80ක පමණ විශේෂඥයන් 750ක් පමණ වූ සංඛ්‍යාවක් සඳහා යුරෝපා රටවල අධ්‍යයන සුදානම් කරනු ලැබේ. කොමිසමේ ලේකම් කාර්යාලය එ.ජා. ආර්ථීක හා සමාජ කටයුතු අංශයෙහි ම කොටසක් ව පවතින අතර ජිනීවා හි එ.ජා. කාර්යාලයෙහි පහසුකම්වල ප්‍රයෝජනය එයට ලැබේ. <br /> <br /> ආසියා හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කොමිසම<br /> <br /> (ECAFE) එ.ජා. ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය 1947 දී මෙම ප්‍රාදේශීය ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවීය. මෙයට ඇතුළත් වන භූගෝලීය බල ප්‍රදේශය ඇෆ්ඝනිස්ථානය, ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, ඉරානය, කාම්බෝජය (ඛමේර්), කොරියාව, චීනය, ජපානය, නවසීලන්තය, නේපාලය, තායිලන්තය, පකිස්තානය, පිලිපීනය, බටහිර සැමෝවා, බුරුමය, බ්රුනොයි, මලයාසියාව, මහාද්වීපික ඕස්ට්‍රේලියාව, මොංගෝලියාව, ශ්‍රී ලංකාව, ලාඕසය, වියට්නාමය, සිංගප්පූරුව හා හොංකොං යන ප්‍රදේශවලින් හිම් වේ. මේවා අතුරෙන් බ්රුනොයි හා හොංකොං ආශ්‍රේය සාමාජිකයන් වන අතර ඉතිරි රටවල් හා එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංසය, නෙදර්ලන්තය, සෝවියට් සංගමය හා එක්සත් ජනපදය යන රාජ්‍යයෝ ද මෙම ආර්ථික කොමිසමෙහි සාමාජිකත්වය දරති. ප්‍රධාන කාර්යාලය බැංකොක්හි පිහිටියේ ය. <br /> <br /> ආසියා හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කොමිසම පිහිටුවීමෙහි ලා මුල් වූ අරමුණු හා එයට අයත් කාර්යය සීමාව සංක්‍ෂේපයෙන් මෙසේය: (1) ආසියාවේ හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කටයුතුවල මට්ටම ඔසවා ලීම සඳහා ද එම ප්‍රදේශවල වූ රටවල් එකිනෙක අතරත් එම රටවල් හා ලෝකයේ අන් රටවල් අතරත් ආර්ථික සම්බන්ධතා පවත්වාගෙනයාම හා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ද එක්ව කටයුතු කිරීම පහසු කිරීමේ පියවර ගැනීම හා ඒවාට සහභාගි වීම, (2) ආර්ථික ප්‍රශ්න හා ශිල්ප කර්මාන්ත පිළිබඳ ප්‍රශ්න ගැන අධ්‍යයන විමංසන පැවැත්වීම, ආර්ථික, ශිල්ප කර්මාන්ත හා සංඛ්‍යා ලේඛනමය තොරතුරු එකතු කිරීම, ආනයනය හා බෙදාහැරීම මේ ප්‍රදේශවල රාජ්‍යවලට අවශ්‍ය වන එහෙත් විශේෂිත ආයතන මගින් හෝ එ.ජා කාර්මික ආධාර වැඩ පිළිවෙළ යටතේ හෝ සැලසෙන සේවාවන් හා නොගැටෙන උපදේශක සේවා සැලසීම, (3) කාර්මික ආධාර ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රශ්න ද ඇතුළත් ආර්ථික ප්‍රශ්න සම්බන්ධයෙන් ප්‍රදේශය තුළ ආර්ථික හා සමාජ මණ්ඩලය විසින් ඉටු කළ යුතු කාර්යයන්හි දී එයට ආධාර දීම, (4) ආර්ථික සංවර්ධනයේ සමාජ අංශය ගැනත් ආර්ථික හා සමාජ සාධකයන්ගේ සම්බන්ධතාව ගැනත් කටයුතු කිරීම යන මේයි. <br /> <br /> කොමිසමේ කටයුතු එහි වාර්ෂික රැස්වීම් වාරය සහ එහි ප්‍රධාන කාරක සභා හා අනුමණ්ඩල යන මේවායේ රැස්වීම් මගින් සිදු කෙරේ. කර්මාන්ත හා ස්වාභාවික ධන සම්පත් කමිටුව, වෙළඳ කමිටුව දේශාභ්‍යන්තර ප්‍රවාහණ හා සංදේශ කමිටුව යනුවෙන් කොමිසමේ ස්ථාවර කාරක සභා තුනක් වේ. කාර්මිකකරණය පිළිබඳ ආසියානු සම්මේලනය, ආසියානු ආර්ථික සැලසුම්කරුවන්ගේ සම්මේලනය, ආසියානු සංඛ්‍යාලේඛන විද්‍යාඥයන්ගේ සම්මේලනය හා ජල සම්පත් සංවර්ධනය පිළිබඳ ප්‍රාදේශීය සම්මේලනය යන නිත්‍ය ප්‍රාදේශීය මණ්ඩල සතරක් ද ගොඩනැඟී ඇත. ආසියා හා ඈත පෙරදිග ආර්ථික කොමිසමේ මූලිකත්වය නිසා ඇති වූ නව ආයතන කීපයක් ද වේ. 1966 දී මැනිලාහි පිහිටුවන ලද ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව ආර්ථීක සංවර්ධනය හා සැලැස්මකරණය පිළිබඳ ආසියානු ආයතනය (1964 බැංකොක්), ආසියානු මහා මාර්ග සමායෝජන කමිටුව (බැංකොක්) යන මේවායි. <br /> <br /> 1974 මාර්තු-අප්‍රේල්හි දී මෙරට පැවැත්වුණු තිස්වෙනි සම්මේලන වාරයේ දී මෙහි කටයුතු පුළුල් කර ආසියාව සහ පැසිපික් ප්‍රදේශය පිළිබඳ ආර්ථික හා සමාජ කොමිසම (ESCAP) යනුවෙන් මෙය නම් කැරිණි.<br /> <br /> ලතින් ඇමෙරිකානු ආර්ථික කොමිසම<br /> <br /> ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්‍යයන්හි ආණ්ඩුවලට ඒ රාජ්‍යයන්ගේ ආර්ථීක සංවර්ධනය පිණිස කටයුතු කිරීමට හා ඒවායේ ජනතාවගේ ජීවන තත්වය වැඩි දියුණු කරගැනීමටත් ආධාර දීමේ අරමුණු ඇතිව 1948 දී මෙම කොමිසම පිහිටුවන ලදි. මෙහි සාමාජිකත්වය හිමි කරගත හැක්කේ ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්‍යවලට ය. ආජන්ටිනා, බොලිවියා, බ්‍රසීලය, චිලී, කොලම්බියා, කොස්ටරිකා, කියුබා, ඩොමිනිකන් ජනරජය, ඉක්වදෝර්, එල් සල්වදෝර්, ගුවාතමාලා, හායිටි, හොණ්ඩ්‍යුරාස්, මෙක්සිකෝ, නිකරගුවා, පැනමා, පැරගුවේ, පේරු, උරුගුවේ, වැනිසියුලා හා ගුයානා යන රාජ්‍ය ලතින් ඇමෙරිකානු රටවල් සේ ගැනේ.<br /> <br /> කොමිසමේ මූලස්ථානය චිලී රටේ සන්තියාගෝහි පිහිටුවා ඇත. මෙම ආර්ථික කොමිසමේ ලේකම් කාර්යාලය ආර්ථික සංවර්ධනය හා පර්යේෂණ වෙළඳ ප්‍රතිපත්ති, සමාජ කටයුතු සංඛ්‍යාලේඛන, පරිපාලන හා කෘෂිකර්ම යන අංශවලට බෙදා ඇත. <br /> <br /> මධ්‍ය ඇමෙරිකානු සහයෝගතා කමිටුව හා වෙළඳ කමිටුව මේ මඟින් පිහිටුවා ඇති ස්ථිර ආයතන දෙකකි. ලතින් ඇමෙරිකානු ආර්ථික කොමිසමේ කටයුතු කරගෙන යාමේ දී එය එ.ජා. මහා ලේකම් කාර්යාලය හා වෙනත් ආයතන ද එ.ජා. ප්‍රාදේශීය කොමිසම් හා විශේෂිත ආයතන ද සමඟ සමීප සමායෝජනයෙන් ක්‍රියා කරයි. <br /> <br /> අප්‍රිකා ආර්ථික කොමිසම<br /> <br /> අප්‍රිකාවේ ආර්ථික හා සමාජ සංවර්ධනය සඳහා ද අප්‍රිකානු රටවල් අතරත් ලොව අන් රටවල් හා අප්‍රිකානු රටවල් අතරත් ආර්ථික සබඳතා පවත්වාගැනීම හා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ද එක්ව කටයුතු කිරීම පහසු කිරීමට පියවරගැනීම හා ඒවාට සහභාගි වීම ආදිය අරභයා මෙම ආර්ථික කොමිසම 1958 දී පිහිටුවන ලදි.<br /> <br /> අප්‍රිකානු මහාද්වීපය කොමිසමට අයත් භූගෝලීය ප්‍රදේශයයි. මෙම ප්‍රදේශයේ වූ ස්වාධීන නොවන රටවලට ද පෘතුගාලය හැර එකී රටවල ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතාව පිළිබඳව වග කිවයුතු විදේශ ජාතීන්ට ද ආශ්‍රේය සාමාජිකත්වය හිමිය. එහෙත් එම විදේශ ජාතීන්ට එම ප්‍රදේශවල භූමිය සම්බන්ධ වගකීමක් නැති වූ කල සාමාජිකත්වය අහෝසි වී යයි. ඒ අනුව සෝමාලිය නිදහස ලැබූ පසු ඉතාලියේත්, රුවාන්දා හා බුරුන්දි නිදහස දිනාගැනීමෙන් පසු බෙල්ජියමේත් සාමාජිකත්වය නැති වී ගියේය. <br /> <br /> පුහුණු මිනිස් ශ්‍රමය නොමැතිකම අප්‍රිකාවේ සංවර්ධනයට එරෙහි වූ මූලික බාධාවක් බව මුලදී ම තේරුම් ගත් මෙම ආර්ථික කොමිසම එ.ජා. කාර්මික ආධාර වැඩ පිළිවෙළෙහි ආධාර ඇතිව අප්‍රිකානු සංඛ්‍යා විද්‍යාඥයන් පුහුණු කිරීමේ මධ්‍යස්ථාන තුනක් එම මහාද්වීපයේ තැන තැන ඇති කෙළේය. ඒ සමඟ ම කොමිසම මිනිස් බලය සැලසුම් කිරීමේ ක්‍රම පිළිබඳ අභ්‍යාස පන්ති පැවැත්වීය. ආර්ථික සංවර්ධනයේ විවිධ අංශයන්හි දේශන පන්ති හා අභ්‍යාස පාඩම් මාලා පැවැත්වීමෙන් ද අභ්‍යාස ක්‍රම හා ඉගැන්වීමේ උපකරණ පිළිබඳ වැඩපළවල් සංවිධානය කිරීමෙන් ද වෙනත් නොයෙක් මාර්ගවලින් ද මෙම කොමිසම අප්‍රිකානු රටවල සංවර්ධනය පිණිස කටයුතු කරයි. <br /> <br /> අප්‍රිකා ආර්ථික කොමිසම විශේෂයෙන් එ.ජා. සංවර්ධන වැඩ පිළිවෙළ මගින් අරඹා ක්‍රියාත්මක කැරෙන කාර්මික ආධාර වැඩපිළිවෙළවල් සමඟ සමීප සහයෝගතාවෙන් ක්‍රියා කරයි. අප්‍රිකාවේ ජනගහනයෙන් 75%ක් පමණ ගොවිතැනේ යෙදී සිටින්නන් බැවින් කෘෂිකර්මය ගැන මෙම කොමිසම විශාල උනන්දුවක් දක්වයි. මේ සම්බන්ධයෙන් එහි මූලික වෑයම් වනුයේ පරිභෝග ගොවිතැනින් වෙළඳාම සඳහා කරන ගොවිතැනට මාරුවීම වැඩී වර්ධනය කරලීමය. අන්තර් අප්‍රිකා වෙළඳාම නංවාලීම ගැන ද මෙම ආර්ථික කොමිසම උනන්දු වෙයි. 1964 දී අප්‍රිකා සංවර්ධන බැංකුව අයිවරි කෝස්ට්හි අබිජාන්හි පිහිටුවන ලද්දේ මෙම කොමිසම මගිනි. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජාත්‍යන්තර සංවිධාන]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Fri, 15 May 2026 05:02:18 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BA_%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%99%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%9D_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10969&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%99%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%9D_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10969&oldid=0 <p>&#039;එක්සත් ජාතීන්ගේ ආධ්‍යාපනික විද්‍යාත්මක හා ස...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>[[එක්සත් ජාතීන්ගේ ආධ්‍යාපනික විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික සංවිධානය]] බ.</div> Fri, 08 May 2026 04:07:46 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%99%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%9D_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%86%E0%B6%B0%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B4%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%9A_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%98%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10968&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%86%E0%B6%B0%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B4%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%9A_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%98%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10968&oldid=0 <p>&#039;(එ.ජා.ආ.වි.සං.ස.) (UNESCO). එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ය...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(එ.ජා.ආ.වි.සං.ස.) (UNESCO). එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ යුනෙස්කෝව විශේෂිත ආයතන තෙළෙසින් පෘථුලතම ආයතනයයි. සාමාජික රටවල් එකසිය තිස්හතරකින් (1974) සැදුම් ලත් අන්තර් රාජ්‍ය ආයතනයක් වූ 'එජාආවිසංස'ය අන් විශේෂිත ආයතන මෙන් එක් කාර්‍ය්‍යක්ෂේත්‍රයකට පමණක් සීමා නොවේ. ජාති, භාෂා, ආගම් හෝ ස්ත්‍රී පුරුෂාදී භේදයක් නොමැතිව, සාධාරණත්වයත් නීතියේ මහිමයත් මානව අයිතිවාසිකම් හා මූලික නිදහසත් සම්බන්ධයෙන් ලෝකයා තුළ ගරු සැලකිල්ල වර්ධනය කිරීම අරභයා අධ්‍යාපනය, විද්‍යාව හා සංස්කෘතිය මාධ්‍යය කොටගෙන ජාතීන් අතර සහයෝගය වැඩි දියුණු කිරීමෙන් ලෝකයේ සාමය හා ආරක්ෂාව විෂයෙහි සේවයක් ඉටු කිරීම මෙම සංවිධානයේ පරමාර්ථයයි. අන්තර්ජාතික වශයෙන් බුද්ධි විෂයක සහයෝගය වැඩි දියුණු කිරීම, සාමාජික රටවලට ආධාර සැපයීම හා ජනතාවන් අතර අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධයක් ලබා දී මානව අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කොට සාමය උදාකිරීම සම්බන්ධයෙන් මේ ආයතනය පානා අවධාරණයත් ඒ සඳහා අනුගමනය කරන ක්‍රියා මාර්ගයත් ව්‍යවස්ථා මාලාවෙහි එන &quot;යුද ගැටුම් ඇරඹෙන්නේ මිනිසාගේ සිත්සතන් තුළින් බැවින් සාමයේ රැකවරණ ගොඩනැගිය යුත්තේ ද මිනිසාගේ සිත් සතන් තුළය&quot; යන ආරම්භ වාක්‍යයෙන් මොනවට පැහැදිලි වෙයි. <br /> <br /> == ආරම්භය ==<br /> ඒ ඒ රටවල අධ්‍යාපනය නඟාලීමට විශේෂයෙන් දෙවෙනි ලෝක සංග්‍රාමයෙන් විනාශයට පත් රටවල අධ්‍යාපන ක්‍රමය පුනරුත්ථාපනය කිරීමට අන්තර්ජාතික වශයෙන් ගත යුතු පියවර කවරේද යන්න ගැන සලකා බැලීම සඳහා 1942-45 කාලය මුළුල්ලේ පැවැත්වුණු, මිත්‍ර රටවල අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරුන්ගේ රැස්වීම්වල දී ජාතීන්ගේ සංගමය (League of Nations ) බුද්ධි විෂයක සහයෝගතා ආයතනය (Institute of Intellectual Co-operation) විස්තාරිත ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් බවට පමුණුවාලීමේ අදහස ඉදිරිපත් විය. එජාආවිසංසයේ ආරම්භය පිළිබඳ මූල බීජය ලෙස සැලකිය හැක්කේ එම අදහසයි. ඊට අනතුරුව රටවල් හතලිස් හතරක නියෝජිතයන් ලන්ඩනයේ දී රැස් වී සකස් කරගන්නා ලද ව්‍යවස්ථා මාලාව රාජ්‍ය විස්සක් විසින් පිළිගනු ලැබ 1946 නොවැම්බර් 4 වැනි දා පැරිසියේ දී මෙම සංවිධානය නිල වශයෙන් ඇරඹිණි. <br /> <br /> == පරිපාලනය හා කාර්යමණ්ඩලය ==<br /> එජාආවිසංසයේ ප්‍රධාන බලමණ්ඩලය වූකලි සාමාජික රටවල් එකසිය තිස්හතරට එක ඡන්දය බැගින් ඇති මහා සම්මේලනයයි. විධායක මණ්ඩලය තෝරනු ලබන්නේත් අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා පත්කරනු ලබන්නේත් දෑවුරුදු කාලසීමාවක් සඳහා වැඩ සටහන් හා අයවැය ලේඛනය නිශ්චය කරනු ලබන්නේත් එම සම්මේලනය මගිනි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පිළිගෙන ඇති පරිද්දෙන් එක් එක් සාමාජික රට අයවැය ලේඛනයට මුදල් සපයයි. 1971-72 වර්ෂය සඳහා පිළියෙල කරන ලද එජාආවිසංසයේ අයවැය ලේඛනයෙහි මුදල් ප්‍රමාණය ඩොලර් 89,898,560කි. පැරිසියේ පිහිටා ඇති, එජාආවිසංසයේ විධායක ආයතනය වූ මහා ලේකම් කාර්යාලය අධ්‍යක්ෂවරුන්, විශේෂඥයන්, පරිපාලන නිලධාරීන් ආදීන්ගෙන් යුත් වෘත්තීය මාණ්ඩලික සාමාජිකයන් 1,660 දෙනකුන්ගෙන් සමන්විත වෙයි. ලිපිකරු හා කාර්මික කාර්ය මණ්ඩලය 1,400 දෙනකුන්ගෙන් යුක්තය. එජාආවිසංසයේ ලෝකව්‍යාප්ත වැඩ පිළිවෙළවල් ක්‍රියාවේ යෙදවීමේ පහසුව උදෙසා බොහෝ සාමාජික රටවල් ජාතික කොමිසම් පිහිටුවා ඇත. මේ හැරුණු විට මෙම සංවිධානය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ අනිකුත් ආයතන හා සමඟ මෙන් ම අන්තර්රාජ්‍ය සංවිධාන හා වෙනත් සංවිධාන හා සමඟ ද සමීප සම්බන්ධතාවකින් යුතුව ක්‍රියා කරයි. <br /> <br /> == කාර්යාවලිය ==<br /> එජාආවිසංසයේ හැම කාර්යයක ම පදනම වනුයේ දැනුම, අත්දැකීම් හා අදහස් හුවමාරුව මගින් අන්තර්ජාතික වශයෙන් බුද්ධිවිෂයක සහයෝගය වැඩිදියුණු කිරීමයි. මෙම සංවිධානයේ නිත්‍ය සම්බන්ධකම් පවත්වන ජාතික සංවිධානවලට හා ජාත්‍යන්තර සංවිධානවලට අයත් අධ්‍යාපනඥයන්, විද්‍යාඥයන්, කලාකරුවන්, ලේඛකයන් සමාජ විද්‍යාඥයන් ඇතුළු විශේෂඥයන් විශාල පිරිසක සහයෝගය මේ කාර්යයෙහි ලා නොඅඩුව ලැබේ. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල විශේෂඥ සාකච්ඡා සම්මේලන හා රැස්වීම් සංවිධානය කිරීම, ජාත්‍යන්තර විද්‍යාප්‍රයත්න සමායෝජනය කිරීම, විවිධ සංවිධානවලට ආධාර සැපයීම, මූලාශ්‍රය ග්‍රන්ථ හා ආශ්‍රය ග්‍රන්ථ ඇතුළු ප්‍රකාශන සමූහයක් ප්‍රසිද්ධ කිරීම, ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම් ඇති කිරීම ආදී කටයුතු එජාආවිසංසයේ කාර්යාවලියට ඇතුළති. සාමය, මානව අයිතිවාසිකම් හා අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධය තරකිරීමේ විශේෂ වැඩසටහන් ද මේ මගින් ක්‍රියාත්මක වෙයි. ජාතිභේද ප්‍රශ්න සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීම, විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ පැවැත්වීම, එක්සත් ජාතීන් පිළිබඳ දැනුමක් ලබාදීම ජාත්‍යන්තර අවබෝධය ඇති කිරීම මේ වැඩසටහන්වලින් කීපයකි. 1948 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් පිළිගන්නා ලද මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනය එජාආවිසංසයේ සහයෝගය ඇතුව කෙටුම්පත් කරන ලද්දකි. එජාආවිසංසයේ සෑම කාර්යයක දී ම දැනුම පුළුල් කිරීමත් එම දැනුම මිනිසාගේ යහපත උදෙසා උපයෝගී කරගැනීමත් විශේෂයෙන් එය ලෝකයේ ජනතාවන් අතර අවබෝධයේ හා සහයෝගයේ පදනම කරගැනීමත් කෙරෙහි විශේෂ අවධානය යොමු වෙයි. එහි ප්‍රධාන කාර්යක්ෂේත්‍රයන් පිළිබඳ සංක්ෂේප විස්තරයක් පහත දැක්වේ. <br /> <br /> == අධ්‍යාපනය ==<br /> අධ්‍යාපනය මූලික මානව අයිතිවාසිකමක් පමණක් නොව සංවර්ධනයට අත්‍යාවශ්‍යක ආයෝජනයක් වශයෙන් ද දැන් සලකනු ලැබේ. එහෙත් දැනට ලෝකයේ ප්‍රාථමික හා ද්විතීයක පාසැල් වියෙහි පසුවන ළමා ජනගහනයෙන් පාසැල් අධ්‍යාපනය ලබනුයේ සියයට හැටදෙනෙකි. වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් තුනෙන් කොටසකට කියවීමට හෝ ලිවීමට නුපුළුවන. ජනගහනයේ වැඩිවීම නිසා මේ තත්ත්වය ක්‍රමයෙන් උග්‍ර අතට හැරෙයි. එසේ වුවද එජාආවිසංසය මගින් ඒ ඒ රටවල ක්‍රියාත්මක කෙරෙන නොයෙකුත් අධ්‍යාපන යෝජනා හේතුකොටගෙන එම සංඛ්‍යාව වර්ෂයෙන් වර්ෂය අඩු වෙමින් පවතී. ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීම (ලොව පුරා ගුරු අභ්‍යාස යෝජනා ක්‍රම තිහකටත් වැඩි සංඛ්‍යාවක් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ), පාසැල් ඉදිකිරීම, පාසැල්වලට මුදල් සැපයීම හා පරිපාලනය, මැනැවින් සකස් කළ විෂයමාලා සම්පාදනය කිරීම, පාඨග්‍රන්ථ හා වෙනත් අධ්‍යාපන උපකරණ සැපයීම යන කටයුතු අතින් එජාආවිසංසය තම සාමාජික රටවලට ආධාර සපයයි. <br /> <br /> == විද්‍යාව ==<br /> මෑත වර්ෂවල දී එජාආවිසංසයේ කාර්ය මාලාවේ ඉතා ශීඝ්‍ර ලෙස පුළුල් වෙමින් පවත්නා අංශය වනුයේ විද්‍යාවිෂයයෙහි වූ යෝජනා ක්‍රම ක්‍රියාත්මක කිරීමයි. විද්‍යා ප්‍රතිපත්තිය, විද්‍යාතොරතුරු සැපයීම හා මූලික පර්යේෂණ, විද්‍යා අධ්‍යාපනය, තාක්ෂණික විද්‍යා පුහුණුව හා පර්යේෂණ, පරිසර විද්‍යාව හා ස්වාභාවික සම්පත් සම්බන්ධයෙන් පර්යේෂණ පැවැත්වීම යනුවෙන් අංශ තුනකින් විද්‍යා වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. විශේෂයෙන් එජාආවිසංසය මූලික පාසැලේ පටන් විශ්වවිද්‍යාලය දක්වා මූලික විද්‍යා අධ්‍යාපනය දියුණු කිරීමට සාමාජික රටවලට ආධාර සපයයි. ජාත්‍යන්තර සහයෝගය වර්ධනය කිරීමෙහි ලා එජාආවිසංසය ආරම්භ කොට ඇති ඉතා සාර්ථක කර්තව්‍යයක් නම් සාගර විද්‍යාව හැදෑරීමට - ලෝකයේ සාගර සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යයනය කිරීමට - ආධාර දීමයි. ලෝකයේ ස්වාභාවික සම්පත් අපතේ යෑම හා විනාශ කිරීම පිළිබඳව පර්යේෂණ පැවැත්වීම එජාආවිසංසයේ නව පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රයකි. විද්‍යාවත් තාක්ෂණික විද්‍යාවත් සංවර්ධන කටයුතු උදෙසා යොදාගැනීම විද්‍යා වැඩසටහනේ තවද අංගයකි. මීට අමතර වශයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ ආධාරය ඇතිව උපදේශක දූත ගමන් මගින් හා ප්‍රාදේශික සම්මේලන මගින් ද විද්‍යාඥයන්, කාර්මිකයන් හා තාක්ෂණික විද්‍යාඥයන් පුහුණු කිරීමෙහි හා කාර්මික පර්යේෂණ වැඩිදියුණු කිරීමෙහි ලා සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල අවශ්‍යතාවන් සපුරාලීමට මේ සංවිධානය ආධාර සපයයි. <br /> <br /> == සමාජවිද්‍යාව මානවවිද්‍යාව හා සංස්කෘතිය ==<br /> මානව සංහතියට සේවය කිරීමේ බුද්ධිවිෂයක හා ප්‍රායෝගික මාධ්‍යයක් වශයෙනුත් මානව සංහතිය මුහුණපා සිටින උග්‍ර සමාජ ප්‍රශ්න තේරුම්ගෙන ඒවා හැකි පමණින් විසඳනු පිණිස මිනිසුන්ගේ සිතුම් පැතුම් අදහස් උදහස් හා ජීවන ක්‍රම උපයෝගි කර ගැනීම උදෙසාත් සමාජ විද්‍යා වැඩසටහන මෙහෙයවනු ලැබේ. ජාති ප්‍රශ්න, මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ වෙනත් ප්‍රශ්න හා සාමය පිළිබඳ ප්‍රශ්න කෙරෙහි එජාආවිසංසය සෑහෙන තරමින් අවධානය යොමු කොට තිබේ. ප්‍රායෝගික සමාජවිද්‍යා වැඩසටහන එම විෂයයන්ගෙන් සමාජයට ඉටුවන සේවය සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යයන පැවැත්වීමට කැප වී ඇත. මිනිසාගේ නාගරික හා ග්‍රාමීය පරිසරය විද්‍යාවේ හා තාක්ෂණික විද්‍යාවේ විශ්වසාධාරණත්වයට එරෙහිව පවත්නා සංස්කෘතික විෂමතා, තනි පුද්ගලයන් හා ජනතාවන් අතර අදහස් හුවමාරුවේ පදනම හා ස්වභාව යනු එම අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍ර අතුරෙන් කීපයකි. එජාආවිසංසය මේ ක්ෂේත්‍රයන් යටතෙහි පර්යේෂණ පවත්වනු පමණක් නොව, ඒ සඳහා අනිකුත් ආයතනවලට ආධාර ද කරයි. විශේෂඥ සාකච්ඡා ද සංවිධාන කරයි; පර්යේෂණ වාර්තා ද ප්‍රකාශයට පමුණුවයි. සංස්කෘතිය වූ කලි වර්තමානයේ ප්‍රතිබිම්බයක් මෙන් ම අතීතයේ උරුමයක් ද වන්නේය. මේ ද්වන්ද්ව ලක්ෂණය එජාආවිසංසයේ සංස්කෘතික වැඩසටහන්වලින් මොනොවට පැහැදිලි වෙයි. එය ස්වායත්ත කලානිර්මාණයන්ට ධෛර්ය දෙන අතර ම සංස්කෘතික උරුමයන් රැකගැනීමට ද විශේෂ ආයාසයක් ගන්නා බැවිනි. අබු සිම්බල් ඇතුළු සිද්ධස්ථාන විසිදෙකක් අස්වාන් වේල්ලේ ජලාශයෙන් රැකගැනීමට ගෙන ගිය ව්‍යාපාරය නිදසුනක් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. <br /> <br /> == අදහස් හුවමාරුව හා ප්‍රවෘත්ති සේවය ==<br /> තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම සෑම මානව අයිතිවාසිකමකට ම වඩා ප්‍රධාන වෙයි. එහෙත් ලෝක ජනගහනයෙන් රටවල් සියයකටත් වැඩි සංඛ්‍යාවක ජීවත්වන සියයට හැත්තෑවක් පමණ දෙනා පහසුකම් නොමැතිකමින් ලෝක සිද්ධි තබා තම රටේ සිදුවීම් වත් දැනගත නොහැකිව සිටිති. එජාආවිසංසයේ අදහස් හුවමාරු හා ප්‍රවෘත්ති සේවා වැඩ සටහනේ මුඛ්‍ය අදහස වනුයේ මේ තත්ත්වයට පිළියම් යෙදීමයි. ලේඛන හා චිත්‍ර මගින් ප්‍රවෘත්ති ප්‍රචාරය කිරීමටත් අදහස් හුවමාරු කිරීමේ මාර්ග හා ඒවා ආධ්‍යාපනික, විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික අරමුණු උදෙසා උපයෝගී කරගැනීමේ විධි දියුණු කිරීමටත් එජාආවිසංසය විශේෂ පරිශ්‍රමයක් දරයි. මේ අතර පතපොත සුලභ කිරීමේ දීර්ඝකාලීන වැඩසටහනක් අරඹා ඇතුවා පමණක් නොව 1972 වර්ෂය ජාත්‍යන්තර පොත් වර්ෂය වශයෙන් ප්‍රකාශයට පමුණුවන ලදි. සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල තොරතුරු සැපයීමේ පහසුකම් වඩාලන අටියෙන් පත්‍රකලාවේදීන් පුහුණු කිරීමට ද ජාතික ප්‍රවෘත්ති ආයතන හා පුවත්පත් බිහි කිරීමට ද විධිවිධාන යොදනු ලැබේ. එජාආවිසංසය ඇතුළු එක්සත් ජාතීන්ගේ අනෙකුත් ආයතන මානව සංහතියේ සුභසිද්ධිය උදෙසා මෙහෙයවන කාර්යයන් දැනුම් දීමෙන් ජාත්‍යන්තර අවබෝධය වැඩි දියුණු කිරීමේ පරමාභිප්‍රායයෙන් අරඹා ඇති තොරතුරු සැපයීමේ කටයුතුවලට ගුවන් විදුලිය, රූපවාහිනිය, චිත්‍රපට, සඟරා හා වෙනත් ප්‍රකාශන උපයෝගී කරගනු ලැබේ. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ජාත්‍යන්තර සංවිධාන]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Fri, 08 May 2026 04:06:50 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A_%E0%B6%86%E0%B6%B0%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B4%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%9A_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%98%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%9A_%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B0%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B7%83%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=10967&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B7%83%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=10967&oldid=0 <p>&#039;එංගලන්තයේ රජය මගින් ප්‍රතිෂ්ඨාපිත ක්‍රිස්ති...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>එංගලන්තයේ රජය මගින් ප්‍රතිෂ්ඨාපිත ක්‍රිස්තියානි සභාව මෙනමින් හැඳින්වේ. බ්‍රිතාන්‍ය දේශයට මුලින් ම ක්‍රිස්තියානිය පැමිණියේ කවර අයුරින් දැයි ඉඳුරා කිව නොහැකියි. ශුද්ධ වූ පාවුලු ස්පාඤ්ඤයෙන් ඔබ්බට ගිය බව කියැවෙන පුරාවෘත්තයක් වෙයි. සමහරු අරිමතියාවේ යෝසෙප් බ්‍රිතාන්‍යයට ගිය බව පවසති. එහෙත් ප්‍රමාණවත් ඓතිහාසික සාක්ෂි මත පිහිටා බ්‍රිතාන්‍යයේ ක්‍රිස්තියානිය පිළිබඳව ආදිතම සීමාව හැටියට ගත හැක්කේ තුන්වැනි ශතවර්ෂයේ ආරම්භක අවධියයි. ක්‍රි.ව. 208 දී ටර්ටලියන් (Tertullian) ද 230 දී ඔරිජන් (Origen) ද බ්‍රිතාන්‍යයේ සමහර ප්‍රදේශවල කෙල්ටික් වැසියන් අතර පදිංචිව සිටි ක්‍රිස්තියානි පිරිසක් ගැන සඳහන් කරත්. ක්‍රි.ව. 304 දී පමණ එවකට බ්‍රිතාන්‍ය දේශය රෝම අධිරාජ්‍යයේ කොටසක්ව තුබුණු හෙයින් එහි වුසූ ක්‍රිස්තියානිකාරයන් වධහිංසාවට භාජන කරන ලද බව වාර්තාගතය. මේ පීඩාකාරී අවධියේ දී ඕල්බන් (Alban) නමැත්තා ක්‍රිස්තියානි පූජකයකුට රහසේ ආරක්ෂාව සැලැසීය. රෝම අධිරාජ්‍යයේ හේවායන් ක්‍රිස්තියානිකාරයන් සොයා ආ අවස්ථාවේ දී ඕල්බන් පූජකකබායෙන් සැරැසී තමා විසින් රැකවරණය කරන ලද පූජකයා වෙනුවට ඔවුන් අතින් මරුමුවට පත් විය. ශුද්ධවරයකු ලෙස සිහිපත් කරනු ලබන, ආගම නිසා ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් ක්‍රියා කළ ප්‍රථම බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ක්‍රිස්තියානිකාරයා ඕල්බන් වේ. මීට අවුරුදු අටකට පමණ පසු - එනම් 312 දී - කොන්ස්ටන්ටයින් අධිරාජයා ක්‍රිස්තියානිකාරයනට නිදහසේ සිය ආගම ඇදහීමට අවසර දීමෙන් පසු බ්‍රිතාන්‍යයේ ක්‍රිස්තියානි සභාව ද ඉක්මනින් දියුණු වන්නට විය. මීට ආසන්න සමයේ එරටේ බිෂොප්වරුන් කිහිපදෙනකු වූ බවට සාක්ෂි හමු වීමෙන් පෙනී යන්නේ එවකට ක්‍රිස්තියානි සභාව එහි මනාව පිහිටා තුබුණු බවයි. <br /> <br /> පස්වැනි සියවසේ දී පෙලේගියස් (Pelagius) නම් උගත් වෙල්ෂ් ජාතික පුජකවරයෙක් යුරෝපයේ සැරිසරමින් සදාචාර ශක්තිය හා මානව අභිමානය ගැන නව උගැන්වීමක් පතළ කළේය. හෙතෙමේ සිය නව උගැන්වීම මගින් සාන්ත ඔගස්ටීන්ගේ දේව ධර්මය විචාරයට ලක් කළේය. ස්කොට්ලන්තයෙන් පිටත්ව දකුණට සම්ප්‍රාප්ත වූ නිනියන් (Ninian) පූජකාරාමයක් පිහිටුවීය. අයර්ලන්තයට වහලකු ලෙස ගෙන යන ලද පූජකයකුගේ පුත්‍රයා වූ පැට්රික් ප්‍රංසයට බේරී පලා ගිය නමුදු පසු කලෙක අයර්ලන්තයේ බිෂොප්වරයා ලෙස ආපසු එහි යවන ලද්දේය. එහි දී හේ අයර්ලන්තවාසීන් ක්‍රිස්තියානි ආගමට හරවාගනිමින් දහස් ගණන් පූජකයන්ගෙන් හෙබි පූජකාරාම ගොඩනංවාලීය. මෙසේ අයර්ලන්තයේ ක්‍රිස්තියානි සභාව ශීඝ්‍රයෙන් උන්නතියට යෙමින් පැවති අවදියේ දීය, බ්‍රිතාන්‍යයේ රෝම ආධිපත්‍යය කෙළවර වූයේ. පසු කාලයේ දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් නමින් තමන් හඳුන්වා ගත් ඇන්ගල් හා සැක්සන් වර්ගයා බ්‍රිතාන්‍යය ආක්‍රමණය කළෝය. මොව්හු ක්‍රිස්තියානිකාරයෝ නොවූහ. මේ සමයේ දී ශතක එකහමාරක් පමණ කාලයක් බ්‍රිතාන්‍යයේ කෙල්ටික් වැසියන් අතර පැවති 'කෙල්ටික් සභාව' අක්‍රියව අවිද්‍යමානව වාගේ පැවැතිණි. භවැනි සියවසෙහි දී සගයන් දොළොස් දෙනකු ද සමග අයර්ලන්තය හැර ගිය සාන්ත කොලම්බා (Columba) අයෝනා දූපත තමාගේ වාසභූමිය කරගනිමින් එහි තනාගත් පූජකාරාමය ක්‍රිස්තියානි සභාවේ ඉතා වැදගත් මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. <br /> <br /> == රෝමානු කතෝලික සම්බන්ධය ==<br /> ක්‍රි.ව. 597 දී කොලම්බා ශුද්ධවරයාගේ දිවි කෙළවර විය. මේ එංගලන්ත සභා ඉතිහාසයේ වැදගත් අවුරුද්දකි. ඔගස්ටීන් ශුද්ධවරයා රෝමයේ සිට කැන්ටබරියට පැමිණ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් අතර ධර්මදූත කටයුතු ඇරැඹුයේ මේ අවුරුද්දේ දී ය. උතුරු ප්‍රදේශයේ අයෝනාවේ මධ්‍යස්ථානයෙන් ආ කෙල්ටික් පූජකවරු ඉංග්‍රීසීන් අතර ධර්මප්‍රචාරයෙහි යෙදුණහ. මේ අයුරින් මේ අවධිය වන විට බ්‍රිතාන්‍යයේ පැරැණි කෙල්ටික් සභාව ද අලුතින් එහි පැමිණි රෝම සභාව ද යන සංවිධාන දෙකක් විය. ඔවුනතර කැපී පෙනුණු වෙනස්කම් වූයේ සභා දෙකට අයත් වූවන් වෙන වෙන දින දෙකක දී පාස්කු මංගල්‍යය පැවැත්වීමට පුරුදුව සිටීමයි. 663 දී හ්විට්බි (Whitby) නම් ස්ථානයේ දී පවත්වන ලද සම්මේලන වාරයේ දී රෝම සම්ප්‍රදාය පොදුවේ පිළිගන්නට එකඟ වීමෙන් පාස්කු දිනය ගැන සම්මුතියක් ඇති විය. ක්‍රමයෙන් කෙල්ටික් සභාවේ ආගමික චාරිත්‍ර විධි රෝම සභාවේ බලපෑම්වලට ද භාජන වෙමින් වෙනස් වන්නට පටන් ගති. රෝම හා කෙල්ටික් සම්ප්‍රදායයන්ගේ මේ සම්මිශ්‍රණය නිසා එවක යුරෝපයේ අන් කිසි ම රටක ක්‍රිස්තියානි සභාවකට නොදෙවැනි වන තරමේ උන්නතියක් ලබමිනි, සිය ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගයකට පිවිසීමේ භාග්‍යය එංගලන්ත සභාවට අත් වූයේ. මේ හත්වැනි ශත වර්ෂයේ දීය. මේ උන්නති අවස්ථාවේ තමන් ක්‍රිස්තියානි රටක් බවට පත්වීමෙන් අනතුරුව ඔවුහු 732 දී ජර්මනියටත් 995 දී ස්කැන්ඩිනේවියාවටත් ධර්මදූත කණ්ඩායම් පිටත් කර යැවූහ. <br /> <br /> දෙවැනි සහස්‍රකය ආරම්භ වන විට එංගලන්තය පුරා බිෂොප්වරු දහ අට දෙනෙක් වූහ. මෙකල පූජකවරු විවාහ ජීවිත ගත කළෝය. 1009 දී ඔවුන් අවිවාහක ජීවිත ගෙවිය යුතු යැයි පැනවීමක් ඇති කරන ලද නමුත් එය ක්‍රියාත්මක වශයෙන් පිළිගැනුණු බවක් නොපෙනේ. පළමුවැනි විලියම් යටතේ 1966 දී මේ දේශයට නෝර්මන්වරුන්ගේ පැමිණීම සිදු විය. ඒ සමඟ ම එංගලන්තයෙහි සභාව ද නව ප්‍රබෝධයකින් නැගී සිටිනු දක්නට ලැබිණි. විලියම් රජ තෙමේ තමා දේශයේ ද ක්‍රිස්තියානි සභාවේ ද නායකයා හා ප්‍රමුඛයා ලෙස සලකා ගනිමින් එරට සහා සංවිධානයේ කටයුතුවල දී මැදිහත් වීමට පාප්තුමාට ඉඩකඩ නොතැබීය. මේ සමඟ ම ඉංග්‍රීසින්ගේ ආවේණික සංස්කෘතිය, කලාව හා වාස්තුවිද්‍යාව ද කෙමෙන් අතුරුදහන් වී යද්දී මහාද්වීපයේ ජනප්‍රිය සැලැසුම්වලට අනුව සුවිසල් දෙව් මැදුරු ගොඩනංවා සැරැසීම ද ඇරැඹිණි. <br /> <br /> පූජකාරාමයන්ගේ සංවර්ධනයත් සමඟ ම බුද්ධිමය පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරයකට ද මඟ පෑදිණි. 1167 දී ඔක්ස්ෆඩ්හි ද 1209 දී කේම්බ්‍රිජ්හි ද විශ්වවිද්‍යාල පිහිටුවන ලදි. මේ ස්ථාන බුද්ධිමතුන්ගේ හා උගතුන්ගේ මධ්‍යස්ථාන බවට පත්වීමත් සමඟ ම, පුහුණුව හා උසස් අධ්‍යාපන සුදුසුකම් ඇති දේශකයෝ විශාල ගණනින් පිට වී රට පුරා යන්නට වූහ. ඔවුන්ගේ කාර්ය සිද්ධීන් නිසා ආගම සමාජයේ වඩා පෞද්ගලික ජීවමාන බලවේගයක් බවට පත් විය. <br /> <br /> == ආගමික ප්‍රතිසංස්කරණ යුගය ==<br /> ජෝන් වික්ලිෆ් (John Wycliffe) 1378 දී පාප් තනතුර හා සභා සංවිධානයේ දූෂණ ක්‍රියාවන් සිය විවේචනයට ලක් කළේය. බයිබලය ඉංග්‍රීසි බසට පෙරැළීම ඔහුගේ විශිෂ්ටතම සේවාව විය. මේ අවදියේ බයිබලයක මිල අධිකව පැවැතියෙන් ඉන් පිටපතක් ලබාගත නොහැකිකමේ අඩුව පිරිමැසීමට ඉංග්‍රීසි භාෂා මාධ්‍යයෙන් ආගමික නාට්‍ය සම්ප්‍රදායයක් බිහි විය. රට පුරා පාසැල් ද ඇති විය. 1500 වන විට එංගලන්තයේ ශ්‍රේෂ්ඨ මානවහිතවාදීහු තිදෙනෙක් වූහ. ඒ ජෝන් කොලට් (Colet), ඉරැස්මස් (Erasmus) හා තෝමස් මෝර් (More) ය. මේ වන විට පූජකයන් තරමට ම උගත් ගිහියෝ ද විශාල ගණනක් පහළ වී සිටියහ. මුද්‍රණ ශිල්පය ප්‍රචලිතව යාමෙන් දහස් ගණනින් පොතපත පළ වන්නට ද විය. හැම අතින් ම වෙනස්කම් හා ප්‍රතිසංස්කරණයන් ඇති කිරීමේ අවශ්‍යතාව කාටත් පෙනී යන්නට විය. මාටින් ලූතර්ගේ අදහස් 1520 දී කේම්බ්‍රිජ් අධ්‍යයන මාතෘකා ලෙස සලකනු ලැබිණි; ඒ කෙරෙහි උගතුන්ගේ ද අවධානය යොමු විය. එකල රජ කළ අටවැනි හෙන්රි රජ පාප්තුමාගේ හිතවතකුව මේ ප්‍රතිසංස්කරණ අදහස්වලට විරුද්ධව ක්‍රියා කළේය. 1530 දී තමාගේ දෙවැනි විවාහයට වුල්සි කාඩිනල්වරයා විරුද්ධ වන බැව් දැනගත් විට රජ තෙමේ තෝමස් ක්‍රොම්වෙල් චාන්සලර් ධුරයට පත් කළේය. ඉන් දෑවුරුද්දකට පසු තෝමස් ක්රැන්මර් කැන්ටබරියේ ආච්බිෂොප් තනතුරට පත් විය. වැඩිකල් යෑමට පෙර රජතුමා විසින් ම සභාවට නව්‍ය මුහුණුවරක් ලැබෙන අයුරින් ප්‍රතිසංස්කරණ පියවර කිහිපයක් ම ගන්නා ලදි. මේවා සභාව විසින් ම ඇති කරන ලද ප්‍රතිසංස්කරණයන් නොව පාර්ලිමේන්තුවේ උපකාරයෙන් රජු විසින් කරන ලද ඒවායි. පාප් විරෝධී හැඟීම් හා ප්‍රොතෙස්තන්ත අදහස් පිළිබඳ උද්යෝගය මේ වන විට හොඳ හැටි පැතිර තුබුණු හෙයින් ජනතා විරෝධයක් මේ ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රයත්නයන් නිසා උද්ගත නොවීය. පොදු ජන චින්තනයේ අරමුණ හා අධිෂ්ඨානය වූයේ කවර ආකාරයකින් හෝ රෝමයෙන් වෙන්වීමයි. <br /> <br /> තමා විසින් කරන ලද ප්‍රතිසංස්කරණයන්ගෙන් පාප්තුමන්ගේ බලය ඉවත ලන ලද නමුත් තමා ද රෝමානු කතෝලික සභාවේ මූලික ඉගැන්වීම් හයක් පිළිගන්නා බව 1539 දී හෙන්රි රජතුමා ප්‍රකාශ කළේය. මේ පිළිගැනීම්වලින් එකක් නම් පූජකයන් අවිවාහකයන් වශයෙන් ජීවත් වීමේ ඇති අවශ්‍යතාවයි. කෙසේ වුව ද හෙන්රි රජුගේ මේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු හුදු ව්‍යවස්ථා ප්‍රඥප්ති මාත්‍ර බවට පත් විය. එදිනෙදා කටයුතුවල දී සභාව සම්බන්ධයෙන් වෙනසක් විද්‍යමාන නොවූ අතර දේව මෙහෙය ද පෙර පුරුදු ආකාරයෙන් ම සිදු විය. නියම වශයෙන් ක්රැන්මර්ගේ නායකත්වයෙන් සිදු කරන ලද මේ පෙරැළිය ක්‍රියාත්මක වූයේ හෙන්රි රජුගේ පුත්‍ර එඩ්වර්ඩ් VI රජුගේ රාජ්‍ය කාලයේ දී බව පෙනේ. <br /> <br /> මෙකල දේවස්ථාන සැරැසිලි ක්‍රමයන්හි හා දේව මෙහෙයයන්හි සැලැකිය යුතු විපර්යාස ඇති වීය. 1549 දී ප්‍රථම වරටත් ඊට තෙවසරකට පසුව දෙවන වරටත් ප්‍රකාශයට පත් අලුත් යාච්ඤා පොත්වල එංගලන්ත සභාව පිළිගත් ඉගැන්වීම් අන්තර්ගත විය. 1554 දී රෝමානු කතෝලික කාන්තාවක වූ මේරි රැජින සිහසුනට පත් වී 1558 දී ඇගේ මරණය සිදුවන තෙක් සියල්ල වියවුල් ස්වරූපයක් ගත්තේය. එහෙත් ඇගෙන් පසුව බලයට පත් වූ පළමුවැනි එලිසබත් රැජින මැදුම් පිළිවෙතක් අනුගමනය කළාය. ප්‍රශ්නය ගැන ඇගේ විරෝධය කෙතරම් දැඩි වුව ද ඇගේ රාජ්‍ය කාලය තුළ දී ද පූජක සමාජයෙන් අඩක් ම විවාහක ජීවිත ගත කළ බව පෙනේ. දහඅටවන සියවසේ දී ජෝන් වෙස්ලි හා ඔහුගේ සගයන් විසින් එංගලන්ත සභාව පිළිබඳ විශිෂ්ට පුනර්ජීවයකට මඟ පාදන ලදි. 1791 දී නායකයාගේ මරණින් පසු ඔහුගේ අනුගාමිකයෝ ඇංග්ලිකානු සභාවෙන් බිඳී ගියහ. සභාව ඇතුළත ම නව ප්‍රබෝධයකින් ශුභාරංචි ප්‍රකාශ කිරීමේ ව්‍යාපාරයක් ඇති වූයේ මේ සමයේ දීය. චාර්ල්ස් සිමියන්, විලියම් විල්බර්ෆෝස් වැන්නෝ ඒ ව්‍යාපාරයේ මුල් තැන් ගෙන ක්‍රියා කළහ. වහල් සේවය සමාජයෙන් බැහැර කිරීම හා ධර්ම දූත කටයුතු පිළිබඳව උත්සුකව ක්‍රියා කළේ මේ ව්‍යාපාරයට අයත් වූවන්ය. <br /> <br /> == ලෝක ව්‍යාප්තිය ==<br /> මීළඟ ශතකයේ දී එංගලන්ත සභාව විදේශයන්හි ද පැතිර ගියේය. ශතකය ඇරැඹෙන විට ම කැනඩාවේ දියොකීසි දෙකක් විය. 1882 වන විට එංගලන්ත සභාවට අයත් දියොකීසි දෙසැත්තෑවක් අප්‍රිකාවේ, ඉන්දියාවේ, චීනයේ, ඕස්ට්‍රේලියාවේ හා නවසීලන්තයේ විවිධ ප්‍රදේශවල පිහිටුවා තිබිණි. 1867 දී ප්‍රථම වරට ලැම්බත් සම්මේලන වාරයක් පවත්වන ලද අවස්ථාවේ දී ඊට බිෂොප්වරු හැත්තෑ දෙනෙක් සහභාගි වූහ. වර්තමානයේ ලැම්බත් සම්මේලනය දශවාර්ෂිකව රැස්වීම් වාර පවත්වයි. 1958 දී ඊට රටවල් හතලිහකින් බිෂොප්වරු තුන්සිය දහදෙනෙක් සහභාගි වූහ. අද එංගලන්ත සභාව පන්සියයකට අධික බිෂොප්වරුන් සංඛ්‍යාවකින් යුක්ත දියොකීසි හාර සියයකින් පමණ යුක්තය. ලෝකයේ ක්‍රිස්තු ලබ්ධිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ලක්ෂ 8000ක් පමණ වන අතර ඉන් ලක්ෂ 400ක් පමණ මේ සභාවට අයත් වූවෝ වෙති. එක එක දියෝකීසිය බිෂොප්වරයකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පවත්නා අතර දියෝකීසි කිහිපයක් ඇතුළත් ප්‍රදේශයක් ආච්බිෂොප්වරයකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සංවිධානය වී ඇත. ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, බුරුමය හා ලංකාව මෙට්‍රොපොලිටන් හෙවත් ආච්බිෂොප්වරයකු සහිත ප්‍රදේශයක් ලෙස සංවිධානය වී ඇත. ලැම්බත් සම්මේලන වාරවල මුලසුන කැන්ටබරියේ ආච්බිෂොප්වරයා විසින් හොබවනු ලැබෙන නමුදු ස්වකීය ප්‍රදේශවල කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ඒ ඒ ප්‍රදේශයේ ආච්බිෂොප්වරයා සම්පූර්ණ ස්වෛරීභාවයෙන් යුතුව ක්‍රියා කරයි. <br /> <br /> 1814 වර්ෂයේ දී කල්කටාවේ බිෂොප්වරයකු සහිතව එංගලන්ත සභාව ඉන්දියාවේ තහවුරු කරන ලද අවස්ථාවේ දී කොළඹ එංගලන්ත සභා භක්තිමතුන්ගේ සංවිධානයේ පරිපාලනය ද එතුමා යටතට ම පත් කැරිණි. 1930 දී, එතෙක් මේ රටේ පැවැති එංගලන්ත සභා සංවිධානය 'ලංකා සභාව' නමින් ස්වාධීනව සංවිධානය විය. 1845 දීය, ප්‍රථම වරට කොළඹට බිෂොප්වරයකු පත් කරන ලද්දේ. අවුරුදු සියයක් ගත වන තුරු ම ලංකාවේ එංගලන්ත සහා ශාඛාවේ පැවැති මේ උසස් ම තනතුර හෙබැවූවෝ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෝ වූහ. 1945 දී අතිගෞරවාර්හ ලක්දාස ද මැල් උතුමන් කොළඹ අතිරේක බිෂොප්වරයකු ලෙස පත් කරන ලද අතර පසුව එම දියෝකීසියට අයත් රට මැද ප්‍රදේශ එතුමන්ගේ පාලනය හා මාර්ගෝපදේශකත්වය යටතේ කුරුණෑගල දියෝකීසිය වශයෙන් වෙන්ව සංවිධානය කරන ලදි. 1962 අවුරුද්දේ දී ද මැල් බිෂොප්තුමන් ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, බුරුමය හා ලංකාව ඇතුළත් ප්‍රදේශයේ මෙට්‍රොපොලිටන් තනතුරට තෝරා පත් කර ගන්නා ලදින් අතිගෞරවාර්හ ලක්ෂ්මන් වික්‍රමසිංහ උතුමා කුරුණෑගල දියෝකීසියේ දෙවැනි බිෂොප්වරයා ලෙස පත් කරනු ලැබීය. 1965 දී අතිගෞරවාර්හ හැරල්ඩ් ද සොයිසා උතුමා බිෂොප් තනතුරට පත් කරනු ලැබීමෙන් කොළඹ දියෝකීසියේ උසස් ම තනතුර ද ප්‍රථම වරට සිංහලයකු අතට පත් විය.<br /> <br /> (කර්තෘ: [[පූජ්‍ය හැරල්ඩ් ද මැල්]])<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ඇදහිලි හා විශ්වාස]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Wed, 06 May 2026 10:01:08 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B7%83%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82&diff=10966&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82&diff=10966&oldid=0 <p>&#039;(Aix-les-Bains). ප්‍රංසයේ සැවෝයි පළාතේ පෙදෙසක් හා නගරයක...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(Aix-les-Bains). ප්‍රංසයේ සැවෝයි පළාතේ පෙදෙසක් හා නගරයක් මෙනමින් හැඳින්වේ. ඇල්ප්ස් කඳු පාමුල වූ නිම්නයක පිහිටා ඇති එක්ස්-ලේ-බැං පෙදෙස සැපදායක දේශගුණයෙන් යුක්තය. මෙහි උණු දිය උල්පත් චිර ප්‍රසිද්ධය. ඩයනා නම් ග්‍රීක දෙවඟනට කැප කළ පැරණි කුඩා දේවස්ථානයක් අද ද මෙහි දක්නට තිබේ. මේ අවට පැරණි නටබුන් රැසකි. 19 වැනි සියවසේ දී එක්ස්-ලේ-බැං නගරය විවේක සුව පතා පැමිණෙන්නවුන් සඳහා වූ ප්‍රධාන පන්තියේ සුඛ ස්ථානයක් බවට පරිවර්තනය විය. මෙහි ජනගහනය (1959) 15,680කි.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය:]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය:]]</div> Wed, 06 May 2026 07:32:57 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=X-%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB&diff=10965&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=X-%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB&diff=10965&oldid=0 <p>&#039;<a href="/si_encyclopedia/index.php/%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB" title="එක්ස් කිරණ">එක්ස් කිරණ</a> බ.&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>[[එක්ස් කිරණ]] බ.</div> Wed, 06 May 2026 07:26:16 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:X-%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB&diff=10964&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB&diff=10964&oldid=0 <p>&#039;(<a href="/si_encyclopedia/index.php/X-%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB" title="X-කිරණ">X-කිරණ</a>). වාතය ඉවත් කරන ලද නළයක් තුළ ඇති සුදුසු...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB&amp;diff=10964">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a> Wed, 06 May 2026 07:25:50 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%AB http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10963&oldid=10952 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10963&oldid=10952 <p></p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&amp;diff=10963&amp;oldid=10952">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a> Tue, 05 May 2026 07:03:47 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A&diff=10961&oldid=10960 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A&diff=10961&oldid=10960 <p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:42, 30 අප්‍රේල් 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7" >7 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">7 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සෙ. 420°ට පමණ රත් කරන ලද ඇලුමිනා කැටිති මතින් එතිල් මද්‍යසාර වාෂ්ප ගමන් කරවීමෙන් සංශුද්ධ එතිලීන් නිපැදවිය හැකිය. වාණිජ අවශ්‍යතාවන් සඳහා එතිලීන් නිපදවාගනු ලබන්නේ එතේන් හා ප්‍රොපේන් තාපවිච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සෙ. 420°ට පමණ රත් කරන ලද ඇලුමිනා කැටිති මතින් එතිල් මද්‍යසාර වාෂ්ප ගමන් කරවීමෙන් සංශුද්ධ එතිලීන් නිපැදවිය හැකිය. වාණිජ අවශ්‍යතාවන් සඳහා එතිලීන් නිපදවාගනු ලබන්නේ එතේන් හා ප්‍රොපේන් තාපවිච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එතිලීන් තනුක සල්පියුරික් අම්ලය සමග ප්‍රතික්‍රියා වීමෙන් එතනෝල් ලැබේ. ක්ලෝරීන් හා බ්රෝමීන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරවීමෙන් අනුරූප හේලයිඩ ලබාගත හැකිය. රිදී උත්ප්‍රේරකයක් ඇති විට සෙ. 200°-400° පමණ උෂ්ණත්වයේ දී වායුගෝලයේ ඇති ඔක්සිජන් මගින් එතිලීන් ඔක්සිකරණය කිරීමට පිළිවන. මෙහි දී එතිලීන් ඔක්සයිඩය සෑදේ.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එතිලීන් තනුක සල්පියුරික් අම්ලය සමග ප්‍රතික්‍රියා වීමෙන් එතනෝල් ලැබේ. ක්ලෝරීන් හා බ්රෝමීන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරවීමෙන් අනුරූප හේලයිඩ ලබාගත හැකිය. රිදී උත්ප්‍රේරකයක් ඇති විට සෙ. 200°-400° පමණ උෂ්ණත්වයේ දී වායුගෝලයේ ඇති ඔක්සිජන් මගින් එතිලීන් ඔක්සිකරණය කිරීමට පිළිවන. මෙහි දී එතිලීන් ඔක්සයිඩය සෑදේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>88888888888888888888888888888888888888888</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>88888888888888888888888888888888888888888</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එතිලීන් ඔක්සයිඩය හිම දිය කරන ද්‍රව්‍යයක් වශයෙන් ද තීන්ත වර්ග, ප්ලාස්ටික් වර්ග හා ක්ෂාලක (detergents) නිපැදවීමේ දී ද උපයෝගී කරගනු ලැබේ. ලැකර් වර්ග හා වාර්නිෂ් නිපැදවීමේ දී ද්‍රාවකයක් වශයෙන් යොදාගනු ලබන සෙලෝසෝල්ව් (cellosolve) නිපදවනු ලබන්නේ එතිලීන් ඔක්සයිඩය ඇල්කොහොල් විච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි. ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ් උත්ප්‍රේරකයක් වශයෙන් ඇති විට එතිලීන්, බෙන්සීන් සමග ප්‍රතික්‍රියාවේ යෙදීමෙන් එතිල් බෙන්සීන් ලැබේ. එතිල් බෙන්සීන් හයිඩ්රජන්හරණය කිරීමෙන් ස්ටයිරීන් (styrene) ලැබේ. ස්ටයිරීන් වූකලි කෘත්‍රිම රබර් හා ප්ලාස්ටික් වර්ග නිපැදවීමේ දී යොදාගනු ලබන ද්‍රව්‍යයකි. එතිලීන් බහුඅවයවීකරණයෙන් පොලි-එතිලීන් හෙවත් පොලිතීන් නිපදවා ගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එතිලීන් ඔක්සයිඩය හිම දිය කරන ද්‍රව්‍යයක් වශයෙන් ද තීන්ත වර්ග, ප්ලාස්ටික් වර්ග හා ක්ෂාලක (detergents) නිපැදවීමේ දී ද උපයෝගී කරගනු ලැබේ. ලැකර් වර්ග හා වාර්නිෂ් නිපැදවීමේ දී ද්‍රාවකයක් වශයෙන් යොදාගනු ලබන සෙලෝසෝල්ව් (cellosolve) නිපදවනු ලබන්නේ එතිලීන් ඔක්සයිඩය ඇල්කොහොල් විච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි. ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ් උත්ප්‍රේරකයක් වශයෙන් ඇති විට එතිලීන්, බෙන්සීන් සමග ප්‍රතික්‍රියාවේ යෙදීමෙන් එතිල් බෙන්සීන් ලැබේ. එතිල් බෙන්සීන් හයිඩ්රජන්හරණය කිරීමෙන් ස්ටයිරීන් (styrene) ලැබේ. ස්ටයිරීන් වූකලි කෘත්‍රිම රබර් හා ප්ලාස්ටික් වර්ග නිපැදවීමේ දී යොදාගනු ලබන ද්‍රව්‍යයකි. එතිලීන් බහුඅවයවීකරණයෙන් පොලි-එතිලීන් හෙවත් පොලිතීන් නිපදවා ගත හැකිය.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8888888888888888888888888888888888888888</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8888888888888888888888888888888888888888</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>වායුගෝලීය පීඩන 1000ක පමණ පීඩනයක් යටතේ මඳ ප්‍රමාණයක් ඔක්සිජන් ඇති විට ඉහළ උෂ්ණත්වයක දී මෙම බහුඅවයවීකරණය සිදු වේ. පොලි-එතිලීන් වූකලි ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. මෙම ප්ලාස්ටික් වර්ගය අම්ල හා භස්ම මගින් ද පොදු කාබනික ද්‍රාවණ මගින් ද කරනු ලබන පහර දීම්වලට ඔරොත්තු දේ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>වායුගෝලීය පීඩන 1000ක පමණ පීඩනයක් යටතේ මඳ ප්‍රමාණයක් ඔක්සිජන් ඇති විට ඉහළ උෂ්ණත්වයක දී මෙම බහුඅවයවීකරණය සිදු වේ. පොලි-එතිලීන් වූකලි ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. මෙම ප්ලාස්ටික් වර්ගය අම්ල හා භස්ම මගින් ද පොදු කාබනික ද්‍රාවණ මගින් ද කරනු ලබන පහර දීම්වලට ඔරොත්තු දේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table> Thu, 30 Apr 2026 04:42:47 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A&diff=10960&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A&diff=10960&oldid=0 <p>&#039;(එතීන්). <a href="/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%94%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%93%E0%B6%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="ඔලිපීන (පිටුව නොපවතියි)">ඔලිපීන</a> (බ.) හයිඩ්‍රොකාබන පවුලේ ප්‍රථම...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(එතීන්). [[ඔලිපීන]] (බ.) හයිඩ්‍රොකාබන පවුලේ ප්‍රථම සාමාජිකයායි. C2H4 රසායනික සූත්‍රයෙන් එය හඳුන්වනු ලැබේ. සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය හා පීඩනය යටතේ වායු අවස්ථාවේ පවතින මෙහි සිත් පිනවන සුවඳක් ඇත. පැහැයක් නොමැත. [[පැට්රෝලියම්]] (බ.) බිඳීමේ දී ඉවත් වන වායුවල සංඝටකයක් බැවින් අතුරුඵලයක් වශයෙන් නිපදවා ගත හැකිය. තාපාංකය සෙ. -103.7°කි. වායුගෝලීය පීඩනය යටතේ ද්‍රවාංකය සෙ. -169.1°කි. වායුගෝලීය පීඩන 50 පමණේ දී සෙ. 10°ක පමණ උෂ්ණත්වය යටතේ මෙය ද්‍රව අවස්ථාවේ තබාගත හැකිය. දීප්ත දැල්ලක් දෙමින් වාතයේ දහනය වන එතිලීන්, වාතය සමග එකතුවීමෙන් ස්ඵෝටනය වන වායු මිශ්‍රණයක් සෑදේ. <br /> <br /> එතිලීන්වල කාබන් පරමාණු දෙකක් තිබේ. මෙම කාබන් පරමාණු දෙක ද්විත්ව බන්ධනයකින් සම්බන්ධ වී තිබේ. මෙම ද්විත්ව බන්ධනයෙන් එකක් ó-බන්ධනයකි. එනම් sp2 දෙමුහුමට යටත් වූ කාබන් පරමාණු දෙකක දෙමුහුන් වූ කවච දෙකක් කෙළින් ම අතිච්ඡාදනය වීම නිසා ඇති වන බන්ධනයකි. අනෙක් බන්ධනය π-බන්ධනයකි. එනම් දෙමුහුමට භාජන නොවූ 2p උපකවච පාර්ශ්විකව අතිච්ඡාදනය වීම නිසා ඇති වන්නකි. π-බන්ධනය පහසුවෙන් බිඳීමට පිළිවන් හෙයින් එතිලීන් අසන්තෘප්තය. <br /> <br /> සෙ. 160°-170° පමණ උෂ්ණත්වයක දී සාන්ද්‍ර සල්පියුරික් අම්ලයට එතිල් මද්‍යසාරය යෙදීමෙන් රසායනාගාරයේ දී එතිලීන් නිපදවාගනු ලැබේ. මෙම ප්‍රතික්‍රියාවේ යාන්ත්‍රණය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් නැත. අම්ලය මෙහි දී උත්ප්‍රේරකයක් වශයෙන් ක්‍රියා කරතැයි වැඩිදෙනා පිළිගනිති. සිදුවිය හැකි අතුරු ප්‍රතික්‍රියා නිසා අම්ලයෙන් කොටසක් සල්පර්ඩයොක්සයිඩ් (SO2) ගෙනදෙමින් වියෝජනය වේ. නිදහස් වන වායු මිශ්‍රණය සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් ද්‍රාවණයක් තුළින් බුබුලනය කිරීමෙන් අපද්‍රව්‍ය වශයෙන් ඇති S02 ඉවත් කළ හැකිය. ප්‍රතික්‍රියාවේ දී ඉවත් වන ජලය නිසා සල්පියුරික් අම්ලය තනුක වීමෙන් නිර්ජලකාරකයක් වශයෙන් ක්‍රියා කිරීමට සල්පියුරික් අම්ලයට ඇති හැකියාව ටික වේලාවක දී හීන වේ. <br /> <br /> සෙ. 420°ට පමණ රත් කරන ලද ඇලුමිනා කැටිති මතින් එතිල් මද්‍යසාර වාෂ්ප ගමන් කරවීමෙන් සංශුද්ධ එතිලීන් නිපැදවිය හැකිය. වාණිජ අවශ්‍යතාවන් සඳහා එතිලීන් නිපදවාගනු ලබන්නේ එතේන් හා ප්‍රොපේන් තාපවිච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි.<br /> <br /> එතිලීන් තනුක සල්පියුරික් අම්ලය සමග ප්‍රතික්‍රියා වීමෙන් එතනෝල් ලැබේ. ක්ලෝරීන් හා බ්රෝමීන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරවීමෙන් අනුරූප හේලයිඩ ලබාගත හැකිය. රිදී උත්ප්‍රේරකයක් ඇති විට සෙ. 200°-400° පමණ උෂ්ණත්වයේ දී වායුගෝලයේ ඇති ඔක්සිජන් මගින් එතිලීන් ඔක්සිකරණය කිරීමට පිළිවන. මෙහි දී එතිලීන් ඔක්සයිඩය සෑදේ. <br /> 88888888888888888888888888888888888888888<br /> එතිලීන් ඔක්සයිඩය හිම දිය කරන ද්‍රව්‍යයක් වශයෙන් ද තීන්ත වර්ග, ප්ලාස්ටික් වර්ග හා ක්ෂාලක (detergents) නිපැදවීමේ දී ද උපයෝගී කරගනු ලැබේ. ලැකර් වර්ග හා වාර්නිෂ් නිපැදවීමේ දී ද්‍රාවකයක් වශයෙන් යොදාගනු ලබන සෙලෝසෝල්ව් (cellosolve) නිපදවනු ලබන්නේ එතිලීන් ඔක්සයිඩය ඇල්කොහොල් විච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි. ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ් උත්ප්‍රේරකයක් වශයෙන් ඇති විට එතිලීන්, බෙන්සීන් සමග ප්‍රතික්‍රියාවේ යෙදීමෙන් එතිල් බෙන්සීන් ලැබේ. එතිල් බෙන්සීන් හයිඩ්රජන්හරණය කිරීමෙන් ස්ටයිරීන් (styrene) ලැබේ. ස්ටයිරීන් වූකලි කෘත්‍රිම රබර් හා ප්ලාස්ටික් වර්ග නිපැදවීමේ දී යොදාගනු ලබන ද්‍රව්‍යයකි. එතිලීන් බහුඅවයවීකරණයෙන් පොලි-එතිලීන් හෙවත් පොලිතීන් නිපදවා ගත හැකිය.<br /> 8888888888888888888888888888888888888888<br /> වායුගෝලීය පීඩන 1000ක පමණ පීඩනයක් යටතේ මඳ ප්‍රමාණයක් ඔක්සිජන් ඇති විට ඉහළ උෂ්ණත්වයක දී මෙම බහුඅවයවීකරණය සිදු වේ. පොලි-එතිලීන් වූකලි ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. මෙම ප්ලාස්ටික් වර්ගය අම්ල හා භස්ම මගින් ද පොදු කාබනික ද්‍රාවණ මගින් ද කරනු ලබන පහර දීම්වලට ඔරොත්තු දේ. <br /> <br /> පලතුරු වර්ග එතිලීන් වායුවට නිරාවරණය කිරීමෙන් ඉදවිය හැකිය. මේ නිසා අමු පලතුරු වර්ග වෙළඳපොළට ප්‍රවාහණය කිරීමෙන් අනතුරුව ගබඩාවල දී දින කීපයක් එතිලීන් වායුව වැදීමට හැරීමෙන් හොඳින් ඉදේ. ස්වාභාවිකව ඉදුණු පලතුරුවල හා මෙම පලතුරුවල වෙනසක් හඳුනාගැනීමට නොහැකි තරම්ය. වේදනානාශකයක් වශයෙන් ද එතිලීන් යොදාගනු ලැබේ. මෙම වායුව ආශ්වාස කිරීමෙන් ඉක්මනටත් අපහසුවක් නොමැතිවත් විසංඥභාවය ඇති වේ. එසේම නැවත සිහිය එම ද අපහසුවක් නොමැතිව සිදුවුවත් එතිලීන් වාතය සමඟ මිශ්‍රවීමෙන් පහසුවෙන් ස්ඵෝටනය වනසුලු මිශ්‍රණ සෑදෙන නිසා ප්‍රායෝගික වශයෙන් වේදනානාශකයක් වශයෙන් එතිලීන් යොදාගැනීමේ දී දුෂ්කරතා මතු වේ. ග්ලයිකෝල්, ඩයොක්සැන් (dioxan) වැනි ද්‍රාවක නිෂ්පාදනයේ දී ද මස්ටඩ් වායුව නිපැදවීමේ දී ද එතිලීන් උපයෝගී කරගනු ලැබේ.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: රසායන විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Thu, 30 Apr 2026 04:42:25 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%8A_II&diff=10959&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%8A_II&diff=10959&oldid=0 <p>&#039;(965-1016). 978-1016 කාලයේ එංගලන්තයේ රජය. මොහු අනුශාසනා වි...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(965-1016). 978-1016 කාලයේ එංගලන්තයේ රජය. මොහු අනුශාසනා විරහිත යන අර්ථවත් 'දි අන්රෙඩි' යන අපරනාමයෙන් ද හැඳින්වේ. එතල්රෙඩ් රජකම ලබාගත් අන්දම එතරම් අවංක නොවේ යයි ඉතිහාසඥයෝ විශ්වාස කරති. <br /> <br /> ඔහු දුර්වල පාලකයකු වූ බැවින් ද ඒ අවධියේ දී ඩේන්වරුන්ගේ බලය බෙහෙවින් වැඩී තිබුණ බැවින් ද ඔහුගේ පාලන සමය මහත් අර්බුද සහිත කාලයක් විය. ක්‍රි.ව. 997-1013 අතර කාලයේ දී කිහිප වතාවක් ම දරුණු ලෙස එංගලන්තයට පහර දී එරටින් කප්පම් ලබාගැනීමට ඩේන්වරු සමත් වූහ. මේ ආක්‍රමණයට මුහුණ දීම් වස් එතල්රෙඩ් රජ විවාහ සබඳතාවක් මගින් නෝමන්ඩියේ ආදිපාදයා සමඟ මිත්‍ර ගිවිසුමක් ඇති කොට ගත්තේය. එහෙත් ක්‍රි.ව. 1013 දී ඩේන්වරු එංගලන්ත රජය අල්ලා ගැනීමට පොහොසත් වූහ. එතල්රෙඩ් නෝමන්ඩියට පලා ගියේය. අන්තිමේ දී ඩේන් ජාතික ස්වෙයින් රජු මිය ගිය පසු (1014) එතල්රෙඩ් පෙරළා එංගලන්තයට පැමිණ රජ විය. ඉන්පසු ස්වෙයින්ගේ පුත් කැන්‍යුට් යළිදු එංගලන්තයට පහර දුන් නමුත් එතල්රෙඩ් ඒ මැඩපැවැත්වීමට සමත් විය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Thu, 30 Apr 2026 04:41:46 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%8A_II http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%8A_I&diff=10958&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%8A_I&diff=10958&oldid=0 <p>&#039;ඉංග්‍රීසි ඉතිහාසයේ සඳහන් වන එතල්රෙඩ් නාමධාරී...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>ඉංග්‍රීසි ඉතිහාසයේ සඳහන් වන එතල්රෙඩ් නාමධාරී රජුන් දෙදෙනාගෙන් ප්‍රථමයා වූ මොහු 865-871 අතරතුර දී වෙසෙක්ස්හි රජ පදවිය දැරීය. කෙන්ට් හා නැගෙනහිර ඇංග්ලියා පෙදෙස්වල ද ආධිපත්‍යය ඉසුලූ මොහුගේ රාජ්‍ය කාලයෙන් වැඩි කොටසක් ගත වූයේ ඩේන් තර්ජනයන්ට මුහුණ දීමටය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Thu, 30 Apr 2026 04:41:16 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%8A_I http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AC%E0%B7%9A%E0%B6%BB_%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%8F&diff=10957&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AC%E0%B7%9A%E0%B6%BB_%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%8F&diff=10957&oldid=0 <p>&#039;(ලෙයුකොසිර්කා අවුරෙයොලා කොම්ප්‍රෙසිරොස්ට්‍...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(ලෙයුකොසිර්කා අවුරෙයොලා කොම්ප්‍රෙසිරොස්ට්‍රිස් - Leucocirca aureola compressirostris Blyth). ගේ කුරුල්ලාට වඩා තරමක් කුඩා පක්ෂියෙකි. ලංකාවේ දකුණු පළාතේ වියළි ප්‍රදේශවල ද නැගෙනහිර හා ඌව පළාත්වල ද මේ කුරුල්ලා දක්නට ලැබේ. ඌ සාමාන්‍යයෙන් ගැවසෙන්නේ ගස් අතුවලය. බිමට බසින්නේ කලාතුරකිනි. බිම සිටින්නේ ද ටික වේලාවක් පමණකි. කිසි විටෙකත් නිශ්චලව නොසිටී. උගේ ශරීරයේ කොටසක් කළුපාටය, අනික් කොටස සුදුපාටය. පෙඳය දිගය; පළල්ය. උගේ පියාපත් තරමක් දිගය. කකුල් කුඩාය; දුර්වලය. හොට කුඩාය. පැතැළිය; පළල්ය. අධෝහනු දෙපැත්තේ ශක්තිමත් දිග රළු කෙඳි තිබේ. කෘමීන් අල්ලා ගැනීමට ඌ මේවා උපකාර කරගනී. <br /> <br /> එඬේර කුරුල්ලා තම ප්‍රධාන ආහාරය වන කෘමීන් අල්ලා ගන්නේ පියාසර කරමින්ය. උගේ ශරීරය ඊට හැඩ ගැසී තිබේ.<br /> <br /> මේ කුරුල්ලා උගේ පෙඳය අවානක් සේ විදහාගෙන පියාපත් පහත් කරගෙන නටයි. එබැවින් ඌ නටන කුරුල්ලා යන නමින් ද හැඳින්වේ. මොවුහු ජෝඩු වශයෙන් ජීවත් වෙති. කුරුල්ලා හා කිරිල්ල පෙනුමෙන් එක සමානය. උන්ගේ ප්‍රජනන කාලය ජනවාරි සිට ජූලි දක්වාය. කෙඳි, මුල් ආදියෙන් වැඩි මුවාවක් නැති එළිමහනේ කූඩු සාදන බැවින් කාක උරගාදීන්ගෙන් උගේ බිත්තරවලට හානි සිදු වේ. කිරිල්ල එක වරකට බිත්තර දෙකක් හෝ තුනක් දමයි. ඒවා ඇත්දත් පාටය. සාමාන්‍යයෙන් පැටවුන්ගේ ශරීර තිත් සහිතය. <br /> <br /> ඉන්දියාව, බුරුමය හා තායිලන්තය යන රටවලත් මේ කුරුල්ලෝ දක්නට ලැබෙත්. එඬේර කුරුල්ලා පසෙරිපෝමේස් (Passeriformes) ගෝත්‍රයෙහි මුස්කිකපිඩෙ (Muscicapidae) කුලයට අයත්ය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: සත්ත්ව විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Thu, 30 Apr 2026 04:40:27 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%AC%E0%B7%9A%E0%B6%BB_%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%8F http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BD&diff=10956&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BD&diff=10956&oldid=0 <p>&#039;මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ විලකි. මුල දී ඇල්බට් එඩ්වඩ්...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ විලකි. මුල දී ඇල්බට් එඩ්වඩ් නියන්සා නමින් හැඳින්වුණු මේ විල නයිල් ගඟ පෝෂණය කරන විශාල ජලාශයන්ගෙන් එකකි. කොංගෝව හා උගන්ඩාව අතර දේශසීමාවෙහි ඇල්බ'ටයින් සුවිභේද නිම්නයෙහි මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 3,000ක් පමණ උස් වූ කොටසක එඩ්වඩ් විල පිහිටා ඇත. <br /> <br /> වලයාකාර වූ මේ විල දිගින් සැතපුම් 44කි; පළලින් සැතපුම් 32 කි. මෙම විල මීට ඊශාන දිගින් පිහිටා ඇති ද්වේරු විලට සැතපුම් 25ක් පමණ දික් වූත් සැතපුම් 1/4ක් පමණ පුළුල් වූත් ඇළකින් සම්බන්ධ වී ඇත. මේ විලේ විශාලත්වය ව.සැ. 820ක් වේ.<br /> <br /> එඩ්වඩ් විලේ ජලය පිට වන්නේ සෙම්ලිකි ගඟ ඔස්සේ පමණි. සෙම්ලිකි ගඟ ඇල්බට් විලට ගලා බසී. විලේ දකුණු ඉවුරු පෙදෙස් වගුරු සහිතය. සමහර තැන්වල ජලය ඉතා කිවුල්ය. ලුණු තට්ටු සහිත ස්ථාන ද වේ. නැගෙනහිර වෙරළබඩ පෙදෙස් තැනිතලාවලින් යුක්තය. විලේ උතුරු දෙසින් රුවන්සෝරි කඳු පෙදෙස දක්වා විහිදෙන දියළු තැන්නක් ඇත. බටහිර පැත්තේ දී සුවිභේද නිම්නය විල් වෙරළට ඉතා නුදුරුව විහිදී ඇත. ඊශාන දිග වෙරළබඩ පෙදෙස් හාත්පස ආවාට විල් (crater lakes) කීපයක් ම ඇත. <br /> <br /> එඩ්වඩ් විලට ජලය සපයන කුඩා ගංගා බොහෝ ඇතත් ඉන් ප්‍රධාන වන්නේ බටහිර දිගින් ගලා එන රුවුරු නදියයි. <br /> <br /> නොයෙක් වර්ගවල මත්ස්‍යයන්ට ද දිය කුකුළන්ට හා කිඹුලන්ට ද එඩ්වඩ් විල වාසභූමි වේ. විල අවට වගුරු බිම්වල හිපපොටේමස් නම් සත්ව විශේෂය දක්නට ලැබේ. <br /> <br /> 1888-1889 අතරේ දී මේ විල සොයා දැනගත් එච්.ඇම්. ස්ටැන්ලි නම් ගවේෂකයා වේල්ස්හි කුමාරයාගේ නාමය අනුව එය ඇල්බට් එඩ්වඩ් යනුවෙන් නම් කෙළේය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: භූගෝල විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Thu, 30 Apr 2026 04:39:48 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BD http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%AF_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%86%E0%B7%99%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B7%8A&diff=10955&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%AF_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%86%E0%B7%99%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B7%8A&diff=10955&oldid=0 <p>&#039;(1003-1066). දෙවැනි එතල්රෙඩ් නම් ඉංග්‍රීසි රජතුමාගේ...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(1003-1066). දෙවැනි එතල්රෙඩ් නම් ඉංග්‍රීසි රජතුමාගේ පුතකු වූ මොහු ක්‍රි.ව. 1042 සිට 1066 දක්වා එංගලන්තයෙහි රජ කෙළේය. ආගමට දැක් වූ ලැදියාව නිසා සාන්තුවරවාචී 'ද කොන්ෆෙසර්' යන විරුද නාමය ලත් මෙතෙම පෞද්ගලික වශයෙන් එංගලන්තයේ නෝමන්වරුන්ට පක්ෂපාතීව ක්‍රියා කළ බව පෙනේ. මේ හේතුකොටගෙන, එවක එංගලන්තයේ ඉතා ම බලසම්පන්න රදලවරයා වූ ද රජුගේ මාමණ්ඩි වූ ද ගොඩ්වින් ආදිපාදවරයා සහ රජු අතර බලවත් භේද ඇති විය. රජුගේ නියෝග කඩකොට විදෙස්ගත වූ ගොඩ්වින් සිය පුතුන් ද සමඟ අන්තිමේ දී 1051 දී ආපසු පැමිණ සිය බලය විදහා දැක්වූයෙන් ගොඩ්වින්ගේ අදහස්වලට අනුකූලව කටයුතු කිරීමට රජුට සිදු විය. නරපාලකයකුට වඩා තාපසයකුට ඔබින ගුණාංගවලින් යුක්ත වූ එඩ්වඩ් තෙමේ 1066 දී කලුරිය කෙළේය. සුප්‍රකට වෙස්ට්මින්ස්ටර් ඇබි දේවස්ථානය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කෙළේ ඔහුය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Thu, 30 Apr 2026 04:39:11 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%AF_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%86%E0%B7%99%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B7%8A http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB_%E0%B6%AF%E0%B7%96%E0%B6%B4%E0%B6%AD&diff=10954&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB_%E0%B6%AF%E0%B7%96%E0%B6%B4%E0%B6%AD&diff=10954&oldid=0 <p>&#039;(Prince Edward Island). සෙන්ට් ලෝරන්ස් බොක්කේ පිහිටා ඇති දූප...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(Prince Edward Island). සෙන්ට් ලෝරන්ස් බොක්කේ පිහිටා ඇති දූපතකි. මෙය කැනඩාවේ කුඩා ම පළාතය. නෝතම්බර්ලන්ඩ් සමුද්‍රසන්ධිය මගින් නිව් බ්‍රන්ස්වික් පළාතෙන් හා නෝවා ස්කෝෂා පළාතෙන් වෙන් වී ඇති, කලින් සෙන්ට් ජෝන් දූපත යනුවෙන් හැඳින්වුණු මෙය 1798 දී වික්ටෝරියා රැජනගේ පියා වූ කෙන්ට්හි ආදිපාදයාණන්ගේ නාමය අනුව එඩ්වඩ් කුමාර දූපත යි නම් කරන ලදි. භූමිදර්ශන ආදියෙන් උයනක සිරි උසුලන බැවින් හා මෙහි භූමි ප්‍රදේශයෙන් සියයට අසූ පහක් ම ගොවිතැනට යෝග්‍ය බැවින් මෙය 'මුහුදුබොක්කේ උයන' (The Garden of the Gulf) යනුවෙන් ද හඳුන්වති. <br /> <br /> මේ දිවයිනෙහි ප්‍රමාණය ව.සැ. 2,184කි. ජනගහනය (1951) 98,429කි. ෂාර්ලට්ටවුන් නගරය මෙහි අගනුවර මෙන් ම විශාලතම නගරය ද වේ. කිංස් කෝරළය (ප්‍රධාන නගරය - ජෝජ් ටවුන්), ප්‍රින්ස් කෝරළය (ප්‍රධාන නගරය - සමර් සයිඩ්), ක්වීන්ස් කෝරළය (ප්‍රධාන නගරය - ෂාර්ලට්ටවුන්) යනුවෙන් මෙය කෝරළ තුනකට බෙදී තිබේ.<br /> <br /> අර්ධ චන්ද්‍රාකාර හැඩයෙන් යුත් මේ දිවයිනෙහි ගැඹුරු මුහුදු බොකු බෙහෙවි. උසින් අඩි 500ක් පමණ වූ ක්වීන්ස් කවුන්ට් කඳුවැටිය මුහුදු මට්ටමේ සිට ඉහළ ම පෙදෙසයි. මෙහි විල් නැත. ගංගා දීර්ඝ නොවුව ද පුළුල්ය. බ්රූඩනල්, කාර්ඩිගන්, ඩන්ක්, මොන්ටේගු, නෝත්, වෙස්ට් හිල්ස්බරෝ යනු ප්‍රධාන ගංගාවෝයි. මේ දිවයිනෙහි ජාතික උද්‍යානයක් ද වේ. <br /> <br /> මෙහි සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ශීත ඍතුවේ දී ෆැරන්හයිට් 170ක් පමණ ද උෂ්ණ සෘතුවේ දී ෆැරන්හයිට් 650ක් පමණ ද වේ. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය අඟල් 40ක් පමණය. දිවයින වටා පිහිටි මුහුදු බොකුවල සහ සමුද්‍ර සන්ධිවල උණුසුම් ජලය හේතුකොටගෙන මෙහි දේශගුණය කැනඩාවේ දේශගුණයට වඩා සෞම්‍යය.<br /> <br /> එඩ්වඩ් කුමාර දූපතේ භූමි ප්‍රදේශයෙන් වැඩි හරියක් ම ගොවිතැනට හිතකරය. සියයට 85ක් ම ගොවිතැන සඳහා යොදා තිබේ. දිවයින මුළුල්ලේ පැතිරී ඇති රතු ලෝම් පස අගනා ස්වාභාවික සම්පතකි. මේ පස වැලිගල් තට්ටුවක් මත රඳා පවත්නා නිසා පැළෑටි මුල් කිට්ටුව ම ජලය රැඳේ. අර්තාපල් වගාව මෙහි ප්‍රධාන ගොවිතැනයි. ඕට්, බාර්ලි, තිරිඟු වැනි ධාන්‍ය සහ ට'නිප්, බීට් ආදි එළවළු වර්ග ද සමෘද්ධව වැවේ. ඇපල් සහ ස්ට්‍රෝබෙරි මෙහි විශාල ලෙස වවනු ලැබේ. දිවයිනෙහි ධීවර කර්මාන්තය තරමක් සැලැකිය යුතු ආදායම් මාර්ගයකි. බටර්, කේජු වැනි ආහාර ද්‍රව්‍ය සෑදීම සහ ඒවා ඇහිරීම ප්‍රධාන කර්මාන්තයි. ලීමෝල් කර්මාන්තය ද දියුණුවට පත්වූවකි.<br /> <br /> එඩ්වඩ් කුමාර දූපත හා සම්බන්ධ ප්‍රදේශ ආණ්ඩුවේ බලතල කැනඩාවේ අනික් ප්‍රදේශ ආණ්ඩුවල බලතල මෙනි. එක් ආයතනයකින් සමන්විත ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය මන්ත්‍රීවරුන් තිස්දෙනකුන්ගෙන් යුක්තය. සාමාන්‍යයෙන්, ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානයා මහආණ්ඩුව විසින් පත් කරනු ලැබ සිටින උපආණ්ඩුකාර තැන වුව ද විධායක කටයුතු භාරව ඇත්තේ අගමැතිවරයකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් අමාත්‍ය මණ්ඩලයකටය. මේ දිවයිනේ කැනේඩියානු මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට මන්ත්‍රීවරුන් සතර දෙනකු තෝරා පත් කරගනු ලබන අතර ෆෙඩරල් උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලය‍ට සෙනට් සභිකයන් සතර දෙනෙක් පත් වෙති. <br /> <br /> 1871 දී මෙහි දුම්රිය මාර්ගය ඉදි කිරීමට පෙර ප්‍රධාන රට සහ දිවයින අතර ගමනාගමනය කෙරුණේ රුවල් නැව් සහ දුම් නැව් මගිනි. ශීත සෘතුවේ දී නෝතම්බර්ලන්ඩ් සමුද්‍රසන්ධියෙහි දිය මිදෙන බැවින් එම කාලය තුළ දී ගමනාගමනය තැපැල් ගෙන යන අයිස් බෝට්ටුවලට පමණක් සීමා විය. කැනේඩියානු ජාතික දුම්රිය අංශය මගින් පාලනය වෙන යටකී දුම්රිය මාර්ගය සමුද්‍ර සන්ධිය තරණය කරන්නේ පාරු පාලමෙනි. දැන් මේ දිවයිනෙහි සැතපුම් පන්සියයක පමණ මහා මාර්ග වේ. සාමාන්‍ය පාරවල් දහස් ගණනකි. මැරිටයිම් සෙන්ට්‍රල් එයාර්වේස් නම් අහස් යානා සේවය මගින් ෂාර්ලට්ටවුන්, සමර්සයිඩ් යන නගරවල සිට මොනික්ටන්, නිව් බ්‍රන්ස්වික් යන නගර දක්වාත් නිව් ග්ලැස්ගෝ, හැලිෆැක්ස්, නෝවා ස්කෝෂා යන නගර දක්වාත් ගුවන් නැව් යාත්‍රා කරනු ලැබේ. <br /> <br /> 1534 දී ෂාක් කාත්‍යෙ නම් ප්‍රංස දේශසංචාරකයා විසින් පළමුව සොයාගන්නා ලද මේ දිවයින පසුව 'ඊල් සැං ෂාං' යනුවෙන් නම් කරන ලදි. 1713 දී ප්‍රංස ආණ්ඩුව විසින් ෂාර්ලට්ටවුන් සහ ජෝජ්ටවුන් යන නගර අසල ජනාවාස පිහිටුවන ලදි. 1749 හා 1755 යන වර්ෂයන් අතර කාලය තුළ දී දෙදහසක් පමණ ආකේඩියන්වරුන් පිරිසක් නෝවා ස්කෝෂා පළාතේ සිට මේ දිවයිනට සංක්‍රමණය වූහ. 1758 දී මෙය බ්‍රිතාන්‍යයට අත්වීමෙන් පසු ආකේඩියන්වරු නෙරපන ලදහ. 1763 දී නෝවා ස්කෝෂා යටත්විදේශයේ කොටසක් බවට පත් කරනු ලැබූ එඩ්වඩ් කුමාර දූපත 1769 දී වෙන ම යටත් විදේශයක් බවට පමුණුවන ලදි. මීට යටත් විදේශ ස්වතන්ත්‍ර ආණ්ඩු ක්‍රමය ලැබුණේ 1851 දීය. මෙය 1873 දී කැනඩා සමූහාණ්ඩුවට සම්බන්ධ විය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: භූගෝල විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Thu, 30 Apr 2026 04:38:01 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB_%E0%B6%AF%E0%B7%96%E0%B6%B4%E0%B6%AD http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_(%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A)&diff=10953&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_(%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A)&diff=10953&oldid=0 <p>&#039;(1330-1376). එංගලන්තයේ තෙවැනි එඩ්වඩ් රජුගේ දෙටු පුත්...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(1330-1376). එංගලන්තයේ තෙවැනි එඩ්වඩ් රජුගේ දෙටු පුත් මෙතෙම ඔටුන්න හිමි කුමරු වශයෙන් වේල්ස්හි කුමාර පදවිය ලැබුව ද පියරජුට කලින් මිය ගියෙන් කිරුළ පැලඳීමේ වාසනාව නොලද්දේය. <br /> <br /> ස්වකීය කාලවර්ණ සන්නාහය නිසා බ්ලැක් ප්‍රින්ස් (කළු කුමරු) යන විරුදයෙන් හඳුන්වනු ලැබූ මෙම රණකාමියා යුද්ධ සේනාවක ප්‍රධානියා වශයෙන් පියරජු විසින් ප්‍රංසයේ ගැස්කනියට යවනු ලැබීය. එහි දී හේ උග්‍ර සටන් කීපයකින් ජය ගත්තේ 1356 දී දෙවැනි ජෝන් නම් වූ රජු පරදවා ඔහු සිරභාරයට ගැනීමෙහි ද සමත් විය. 1362 දි සිය පියාගෙන් ප්‍රංසයේ ඇක්විටේන් ප්‍රදේශයේ පාලන භාරය ලත් ඔහු 1371 දී රදල කැරැල්ලක් නිසා එපෙදෙසින් පිට වී යන තෙක් ම එහි විසීය. මේ අතර එඩ්වඩ් කුමරා 1367 දී නාහෙරා නම් ස්ථානයේ දී ලත් විශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් මගින් ක්‍රෑර පේදුරු නමින් ප්‍රකටව සිටි ස්පාඤ්ඤයේ කැස්ටීල් පාලකයාහට එපෙදෙස යළි හිමි කොට දුන්නේය.<br /> <br /> එඩ්වඩ්හට ඉංග්‍රීසි කිරුළ දැරීමේ අවස්ථාව නොලැබුණ ද සිය පියා ඇවෑමෙන් එංගලන්තයේ රජ බවට පත් වූයේ ඔහු පුත් රිචඩ් II ය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div> Thu, 30 Apr 2026 04:17:37 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_(%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A) http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10952&oldid=10951 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10952&oldid=10951 <p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">08:11, 29 අප්‍රේල් 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48" >48 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">48 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ඉතිහාසය ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ඉතිහාසය ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන දේශනාමය භාවිතයට පැමිණ වැඩි කලක් නොමැත. දැනට ඇෆ්ඝනිස්ථානය නමින් හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයෙන් විශාල කොටසක් පුරාණයේ දී බුරාසාන් නමින් හඳුන්වන ලදි. 1747 දී අහමද් ෂා දුරානි (<del class="diffchange diffchange-inline">අලි</del>) යටතේ ස්වාධීන <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් </del>රාජ්‍යය පහළ වන තෙක් ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන නමින් රටක් නොවීය. <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් </del>යන නමින් දන්නා ලද ජාතියක් මේ ප්‍රදේශයේ බහුල වශයෙන් පදිංචිව සිටීමත් එහි බලය ලබාගත් රජ පෙළපත <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් රාජ වංශයක් </del>වීමත් නිසාය<del class="diffchange diffchange-inline">. </del>අහමද් ෂාගේ කාලයේ දී ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන නම ඇති වූයේ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන දේශනාමය භාවිතයට පැමිණ වැඩි කලක් නොමැත. දැනට ඇෆ්ඝනිස්ථානය නමින් හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයෙන් විශාල කොටසක් පුරාණයේ දී බුරාසාන් නමින් හඳුන්වන ලදි. 1747 දී අහමද් ෂා දුරානි (<ins class="diffchange diffchange-inline">අබ්දාලි</ins>) යටතේ ස්වාධීන <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් </ins>රාජ්‍යය පහළ වන තෙක් ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන නමින් රටක් නොවීය. <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් </ins>යන නමින් දන්නා ලද ජාතියක් මේ ප්‍රදේශයේ බහුල වශයෙන් පදිංචිව සිටීමත් එහි බලය ලබාගත් රජ පෙළපත <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් රාජවංශයක් </ins>වීමත් නිසාය<ins class="diffchange diffchange-inline">, </ins>අහමද් ෂාගේ කාලයේ දී ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන නම ඇති වූයේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඊසාන දිගින් මොංගෝලියානු සානුවෙනුත් <del class="diffchange diffchange-inline">බට- හිරින් </del>පර්සියාවෙනුත් දකුණු දිගින් ඉන්දියාවෙනුත් වට වී ඇති ඇෆ්ඝනිස්ථානය ආදී අතීතයේ සිට ම සංචාරක ගෝත්‍රිකයන්ගේ ආක්‍රමණවලට ගොදුරු වූ ප්‍රදේශයක් විය. ආර්යය, සිතියන්, ටාටර්, මෝගල් සහ අරාබි යන ජාතීන් කලින් කල මේ ප්‍රදේශයට පැමිණ ඇති බවට සාධක ඇත. නොයෙක් සංස්කෘතීන්ට අයත් ජාතීන් මුණ ගැසුණ ස්ථානයක් වශයෙන් ඇෆ්ඝනිස්ථානය ඉතිහාසය අතින් වැදගත් වේ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඊසාන දිගින් මොංගෝලියානු සානුවෙනුත් <ins class="diffchange diffchange-inline">බටහිරින් </ins>පර්සියාවෙනුත් දකුණු දිගින් ඉන්දියාවෙනුත් වට වී ඇති ඇෆ්ඝනිස්ථානය ආදී අතීතයේ සිට ම සංචාරක ගෝත්‍රිකයන්ගේ ආක්‍රමණවලට ගොදුරු වූ ප්‍රදේශයක් විය. ආර්යය, සිතියන්, ටාටර්, මෝගල් සහ අරාබි යන ජාතීන් කලින් කල මේ ප්‍රදේශයට පැමිණ ඇති බවට සාධක ඇත. නොයෙක් සංස්කෘතීන්ට අයත් ජාතීන් මුණ ගැසුණ ස්ථානයක් වශයෙන් ඇෆ්ඝනිස්ථානය ඉතිහාසය අතින් වැදගත් වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇෆ්ඝන් ජාතිකයන් පැවතෙන්නේ හේබ්‍රෙව් ජාතිකයන්ගෙන් යයි විශ්වාසයක් ඔවුන් අතර පවතී. මෙය පිළිගැනීමට ඇති සාධක ප්‍රමාණවත් නොවේ. එහෙත් <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් </del>ජාතිකයන් සෙමිටික් වර්ගයා අතර සම්බන්ධකමක් පැවති බව පිළිගත හැක. දැනට <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන්වරු </del>කන්දහාර්, <del class="diffchange diffchange-inline">සාස්නි </del>සහ කාබුල් යන ප්‍රදේශවල ද <del class="diffchange diffchange-inline">සිල්සායිවරුන් </del>හා පඨාන් ගෝත්‍රිකයෝ සුලෙයිමාන් පර්වත ප්‍රාන්තයෙහි ද වාසය කරති.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇෆ්ඝන් ජාතිකයන් පැවතෙන්නේ හේබ්‍රෙව් ජාතිකයන්ගෙන් යයි විශ්වාසයක් ඔවුන් අතර පවතී. මෙය පිළිගැනීමට ඇති සාධක ප්‍රමාණවත් නොවේ. එහෙත් <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් </ins>ජාතිකයන් සෙමිටික් වර්ගයා අතර සම්බන්ධකමක් පැවති බව පිළිගත හැක. දැනට <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන්වරු </ins>කන්දහාර්, <ins class="diffchange diffchange-inline">ඝාස්නි </ins>සහ කාබුල් යන ප්‍රදේශවල ද <ins class="diffchange diffchange-inline">ඝිල්සායිවරුන් </ins>හා පඨාන් ගෝත්‍රිකයෝ සුලෙයිමාන් පර්වත ප්‍රාන්තයෙහි ද වාසය කරති.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආර්යයන් ඉන්දියාවට පැමිණෙන්නට ප්‍රථම ඔවුන් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ කලක් වාසය කළ බව ඍග්වේදයේ සඳහන් සමහර ස්ථාන <del class="diffchange diffchange-inline">නාම වලින් </del>පැහැදිලි වේ. එයට පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය ඉතිහාසයේ සඳහන් වන්නේ ඩේරියස් නම් ඇකිමේනියානු අධිරාජයාගේ රාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙනි. ඔහුගේ අධිරාජ්‍යයට කාබුල්, කන්දහාර් සහ හිරාත් යන ප්‍රදේශ අයත්ව තිබිණ. හෙරොඩෝටස්ගේ වාර්තාවෙන් සහ ඇකිමේනියානු ශිලාලිපිවලින් පැහැදිලි වන ආකාරයට ඇෆ්ඝනිස්ථානය නමින් දැන් දන්නා ප්‍රදේශය ක්ෂත්‍රප හයකට බෙදී තිබිණ (ඇකිමේනියානු අධිරාජ්‍යය බ.) ඇකිමේනියානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ පාලනය යටතට පත් විය. ඇලෙක්සැන්ඩර් තමාගේ නමින් මේ ප්‍රදේශයේ නගරයක් ඉදි කළ බව ද සඳහන් වේ. ඇලෙක්සැන්ඩර්ට මේ ප්‍රදේශයේ දී බොහෝදුරට මුණ ගැසුණේ ඉන්දියානු සංස්කෘතික ආභාසය ලද මිනිසුන් යයි දැක්වේ . ඔහුගේ අකාල මරණයෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ ප්‍රදේශ අයත් වූයේ සෙලූකස් නිකේටර්ටය. ක්‍රි.පූ. 305 දී නිකේටර් සහ චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්යයන් අතර වූ ගිවිසුමෙන් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ ක්ෂත්‍රප ප්‍රදේශ මෞර්යය අධිරාජ්‍යයේ කොටස් බවට පත්විය. අශෝක අධිරාජයාගේ සමයේ දී මේ ප්‍රදේශයට බුද්ධාගම් ප්‍රවිෂ්ට වන්නට ඇති බවට සාධක ඇත. අශෝකයන්ගෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථාන ප්‍රදේශ මෞර්යය අධිරාජ්‍යයෙන් ගිලිහී ගියේය. මෙයින් පසුව ඉන්දු-ග්‍රීකයන් බලයට පත් වන තෙක් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ <del class="diffchange diffchange-inline">දේශ- පාලන </del>වශයෙන් අවුල් සහගත තත්වයක් <del class="diffchange diffchange-inline">පවතින් නට </del>ඇති බව පිළිගත හැකිය. ක්‍රි.පූ. 208 දී පමණ මේ ප්‍රදේශය තුන්වැනි ඇන්ටියෝකස් විසින් ආක්‍රමණය කරන ලදි. එයට පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය බැක්ට්‍රියාවේ පාලක යුතිඩීමස් යටතට පත් විය (ඉන්දු - ග්‍රීකයෝ බ.). ඉන්දු - ග්‍රීකයන්ගෙන් පසුව මධ්‍ය ආසියානු සංචාරක ජාතීහු මේ ප්‍රදේශයට පැමිණියහ. ශක හා පාර්තියානු ගෝත්‍රිකයන්ගෙන් පසුව බලයට පත් කුෂාණ <del class="diffchange diffchange-inline">රාජ වංශය </del>මේ ප්‍රදේශයට දේශපාලන වශයෙන් ස්ථාවරත්වයක් ලබාදීමෙහි සමත් විය. කුෂාණ සමයේ දී, විශේෂයෙන් කනිෂ්ක අධිරාජයාගේ රාජ්‍ය සමයේ දී, <del class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝනිස්- ථානය </del>ශ්‍රෙෂ්ඨ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් විය. මධ්‍යම ආසියාවට හා ඈත පෙරදිගට බුදුදහම පැතිර වීමේ දී බාමියන් වැනි බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන වැදගත් තැනක් ගත්තේය ([[ඉන්දියාව]]-ඉතිහාසය බ.) ක්‍රි.ව. පස්වන සියවසෙහි මැදභාගයේ පමණ ඇෆ්ඝනිස්ථානය හූණ ආක්‍රමණිකයන් යටතට පත් විය. ඔවුහු නැගෙනහිර සහ උතුරු <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් </del>ප්‍රදේශවල බලය අල්ලාගෙන සිටියහ. සත්වන සියවසෙහි ඉන්දියාවට පැමිණි හියුං සාං නම් චීන සංචාරකයා ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ පැවති බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන පිළිබඳව තම වාර්තාවේ සඳහන් කොට ඇත.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආර්යයන් ඉන්දියාවට පැමිණෙන්නට ප්‍රථම ඔවුන් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ කලක් වාසය කළ බව ඍග්වේදයේ සඳහන් සමහර ස්ථාන <ins class="diffchange diffchange-inline">නාමවලින් </ins>පැහැදිලි වේ. එයට පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය ඉතිහාසයේ සඳහන් වන්නේ ඩේරියස් නම් ඇකිමේනියානු අධිරාජයාගේ රාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙනි. ඔහුගේ අධිරාජ්‍යයට කාබුල්, කන්දහාර් සහ හිරාත් යන ප්‍රදේශ අයත්ව තිබිණ. හෙරොඩෝටස්ගේ වාර්තාවෙන් සහ ඇකිමේනියානු ශිලාලිපිවලින් පැහැදිලි වන ආකාරයට ඇෆ්ඝනිස්ථානය නමින් දැන් දන්නා ප්‍රදේශය ක්ෂත්‍රප හයකට බෙදී තිබිණ (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ඇකිමේනියානු අධිරාජ්‍යය<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>බ.) ඇකිමේනියානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ පාලනය යටතට පත් විය. ඇලෙක්සැන්ඩර් තමාගේ නමින් මේ ප්‍රදේශයේ නගරයක් ඉදි කළ බව ද සඳහන් වේ. ඇලෙක්සැන්ඩර්ට මේ ප්‍රදේශයේ දී බොහෝදුරට මුණ ගැසුණේ ඉන්දියානු සංස්කෘතික ආභාසය ලද මිනිසුන් යයි දැක්වේ. ඔහුගේ අකාල මරණයෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ ප්‍රදේශ අයත් වූයේ සෙලූකස් නිකේටර්ටය. ක්‍රි.පූ. 305 දී නිකේටර් සහ චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්යයන් අතර වූ ගිවිසුමෙන් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ ක්ෂත්‍රප ප්‍රදේශ මෞර්යය අධිරාජ්‍යයේ කොටස් බවට පත්විය. අශෝක අධිරාජයාගේ සමයේ දී මේ ප්‍රදේශයට බුද්ධාගම් ප්‍රවිෂ්ට වන්නට ඇති බවට සාධක ඇත. අශෝකයන්ගෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථාන ප්‍රදේශ මෞර්යය අධිරාජ්‍යයෙන් ගිලිහී ගියේය. මෙයින් පසුව ඉන්දු-ග්‍රීකයන් බලයට පත් වන තෙක් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ <ins class="diffchange diffchange-inline">දේශපාලන </ins>වශයෙන් අවුල් සහගත තත්වයක් <ins class="diffchange diffchange-inline">පවතින්නට </ins>ඇති බව පිළිගත හැකිය. ක්‍රි.පූ. 208 දී පමණ මේ ප්‍රදේශය තුන්වැනි ඇන්ටියෝකස් විසින් ආක්‍රමණය කරන ලදි. එයට පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය බැක්ට්‍රියාවේ පාලක යුතිඩීමස් යටතට පත් විය (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ඉන්දු-ග්‍රීකයෝ<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>බ.). ඉන්දු-ග්‍රීකයන්ගෙන් පසුව මධ්‍ය ආසියානු සංචාරක ජාතීහු මේ ප්‍රදේශයට පැමිණියහ. ශක හා පාර්තියානු ගෝත්‍රිකයන්ගෙන් පසුව බලයට පත් කුෂාණ <ins class="diffchange diffchange-inline">රාජවංශය </ins>මේ ප්‍රදේශයට දේශපාලන වශයෙන් ස්ථාවරත්වයක් ලබාදීමෙහි සමත් විය. කුෂාණ සමයේ දී, විශේෂයෙන් කනිෂ්ක අධිරාජයාගේ රාජ්‍ය සමයේ දී, <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝනිස්ථානය </ins>ශ්‍රෙෂ්ඨ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් විය. මධ්‍යම ආසියාවට හා ඈත පෙරදිගට බුදුදහම පැතිර වීමේ දී බාමියන් වැනි බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන වැදගත් තැනක් ගත්තේය ([[ඉන්දියාව]]-ඉතිහාසය බ.) ක්‍රි.ව. පස්වන සියවසෙහි මැදභාගයේ පමණ ඇෆ්ඝනිස්ථානය හූණ ආක්‍රමණිකයන් යටතට පත් විය. ඔවුහු නැගෙනහිර සහ උතුරු <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් </ins>ප්‍රදේශවල බලය අල්ලාගෙන සිටියහ. සත්වන සියවසෙහි ඉන්දියාවට පැමිණි හියුං සාං නම් චීන සංචාරකයා ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ පැවති බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන පිළිබඳව තම වාර්තාවේ සඳහන් කොට ඇත.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ඉස්ලාම් බලයට යටත් වීම ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ඉස්ලාම් බලයට යටත් වීම ==</div></td></tr> </table> Wed, 29 Apr 2026 08:11:39 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10951&oldid=0 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10951&oldid=0 <p>&#039;(<a href="/si_encyclopedia/index.php/%E0%B6%85%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A_%E0%B6%BB%E0%B6%A7" title="අවකන් රට">අවකන් රට</a>). නිරිත දිග ආසියාවේ රටකි. මෙහි විශාල...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&amp;diff=10951">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a> Wed, 29 Apr 2026 06:44:29 GMT Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%A0%E0%B7%8A%E0%B6%A1%E0%B7%8F%E0%B7%80:%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA