http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA 2026-05-13T21:57:05Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3255&oldid=prev 2023-09-21T04:04:24Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:04, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58" >58 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">58 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අභයගිරි ජේතවන යන මහාදාගැබ් දෙකේ නම් ද මේ අයුරින් ම හුවමාරු වී තිබේ. මේ පිළිබඳ ඇත්ත සෙවීමේ දී පුරාණ ඇතුළු නුවර, එනම් පවුරෙන් පිරිකෙවුණු පෙදෙස, කොතැන්හි වී දැයි නිර්ණය කිරීම අවශ්‍යයි. විහාර භූමි පිහිටියේ පවුරින් පිටය. මහාවිහාරය නගරයට දකුණෙනුත් අභයගිරිය හෙවත් උත්තරාරාමය උතුරෙනුත් පිහිටි බව පැරණි පොත්පත්වල සඳහන් වේ. නගරය කොතැන්හි වීද යන්න තීරණය කරගැනීමට ඉවහල් වන සාධකයක් ථූපවංසයෙහි එයි. ශ්‍රී මහාබෝධිය පිහිටුවූයේ නගරයේ දකුණු දොරටුවේ සිට දුනු පන්සියයකට දුරිනැයි එහි සඳහන්ය. දුන්න දැන් මිනුමේ සැටියට අඩි 8 ක් පමණ වෙයි. ඒ නිසා බෝමළුවේ සිට අඩි 4000ක් දුරිනුයි නුවර දකුණු වාසල පිහිටියේ; එනම් සැතැප්මකටත් අඩුවෙනි. මෙපමණ දුර බෝමළුවේ සිට උතුරට කෙළින් ගිය විට හමුවන්නේ ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් පිහිටි ස්ථානයකි. සුමංගලවිලාසිනියේ බුද්ධඝෝස ආචාරීන්ගේ කියමනකුත් මේ හා ගැළපේ. නගරයට පිවිසෙන මග ථූපාරාමයේ දකුණු දොරටුව පසු කරගෙන නැගෙනහිර අතට ගොස් උතුරට හැරෙන බව බුද්ධඝෝසාචාරීහු කියත්. ථූපවංසයේත් සුමංගලවිලාසිනියේත් සඳහන් තොරතුරුවලට ගැළපෙන තැන භූමිය පරීක්ෂා කරන විට එතැන වැටියකුත් ඊට පිටින් පතහකුත් දක්නට ලැබේ. වැටිය නුවර පවුර ගරා වැටීමෙන් සෑදුණකි. ඊට පිටින් ඇති පතස අගළ තුබූ තැනයි. ඒ වටේ ගිය විට පුරාණ ඇතුළු නුවරේ සීමාව මැනගත හැකියි. මෙසේ පවුරෙන් පිරිකෙවුණු ඇතුළු නුවර ප්‍රමාණය උතුරේ සිට දකුණටත් නැගෙනහිර සිට බස්නාහිරටත් සැතැප්මකට ටිකක් අඩුවෙයි. දැනට ජේතවනය නමින් හැඳින්වෙන දාගැබ තිබෙන්නේ මේ පවුරු වළල්ලට උතුරු දිගිනි. නුවරට උතුරින් තිබුණු දාගැබ උත්තර චේතිය හෙවත් අභයගිරිය බව ඉතිහාසයෙන් දැනගත හැකියි. ඒ නිසා දැන් මහජනයා ජේතවනය යයි කියන දාගැබ පුරාණ අභයගිරිය විය යුතුයි. දැන් මහජනයාගේ මතයේ හැටියට අභයගිරිය යයි කියන දාගැබ තිබෙන්නේ රුවන්වැලිසෑයට (මහාථූපයට) හැතැපුම් බාගයක් පමණ නැගෙනහිරටයි. මේ පෙදෙස පිහිටියේ මහාවිහාර භූමියට යාබදවයි. මහාවංසකථාවේ හැටියට මහාසේන ජේතවන විහාරයත් එහි දාගැබත් පිහිටුවූයේ මහාවිහාර සීමාව ඇතුළේය. දැන් මහජනයා අභයගිරිය යයි කියන්නේ පුරාණ ජේතවනයටයි. අභයගිරියේ හා ජේතවනයේ නම් හුවමාරැ වී ඇති බව මේ දෙතැන ඇති සෙල්ලිපි වලින් ද ස්ඵුට වේ. මහජනයා නම් කරන ජේතවනයෙනි දක්නා ලැබෙන සෙල්ලිපි සියල්ලෙහි ම සඳහන් වන්නේ අභයගිරිය ගැනයි. එසේ ම මහජනයා නම් කරන අභයගිරිය අසල ඇති සෙල්ලිපිවල සඳහන් වන්නේ දෙනානකයයි. දෙතැන සෙල්ලිපි හුවමාරුවක් ඒ කාලයේ කිසි කෙනකුට වුවමනා වූ කටයුත්තක් නොවෙයි. අභයගිරිය (උත්තර චේතිය) සඳහන් ‘මහජන ජේතවනයේ’ දක්නට ඇති ගල් පුවරුවක් අලි කීපදෙනකුන් නැතිව එසවිය නොහැකි තරම් විශාලය. එහි ඇති ලිපියත් ජේතවන දාගැබ කළ මහසෙන් රජුට පෙර විසූ කනිට්ඨතිස්ස රජුගේයි. දාගැබ්වල මහත ද මේ නිගමනය තවත් දුරට තහවුරු කරයි. පුරාණ පොත්වල සඳහන් වන අයුරු ජේතවන දාගැබ උසින් 160 රියනකි; අභයගිරිය 140 රියනකි. අනුරාධපුරයේ මහ දාගැබ් තුනෙන් ඉතාමත් විශාල එක ‘මහජන අභයගිරියයි’. පුරාණ පොත්වල එන පරිදි ඉතා ම විශාල දාගැබ ජේතවනය බැවින් දැන් ‘මහජන අභයගිරිය’ පුරාණ ජේතවනය විය යුතුයි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අභයගිරි ජේතවන යන මහාදාගැබ් දෙකේ නම් ද මේ අයුරින් ම හුවමාරු වී තිබේ. මේ පිළිබඳ ඇත්ත සෙවීමේ දී පුරාණ ඇතුළු නුවර, එනම් පවුරෙන් පිරිකෙවුණු පෙදෙස, කොතැන්හි වී දැයි නිර්ණය කිරීම අවශ්‍යයි. විහාර භූමි පිහිටියේ පවුරින් පිටය. මහාවිහාරය නගරයට දකුණෙනුත් අභයගිරිය හෙවත් උත්තරාරාමය උතුරෙනුත් පිහිටි බව පැරණි පොත්පත්වල සඳහන් වේ. නගරය කොතැන්හි වීද යන්න තීරණය කරගැනීමට ඉවහල් වන සාධකයක් ථූපවංසයෙහි එයි. ශ්‍රී මහාබෝධිය පිහිටුවූයේ නගරයේ දකුණු දොරටුවේ සිට දුනු පන්සියයකට දුරිනැයි එහි සඳහන්ය. දුන්න දැන් මිනුමේ සැටියට අඩි 8 ක් පමණ වෙයි. ඒ නිසා බෝමළුවේ සිට අඩි 4000ක් දුරිනුයි නුවර දකුණු වාසල පිහිටියේ; එනම් සැතැප්මකටත් අඩුවෙනි. මෙපමණ දුර බෝමළුවේ සිට උතුරට කෙළින් ගිය විට හමුවන්නේ ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් පිහිටි ස්ථානයකි. සුමංගලවිලාසිනියේ බුද්ධඝෝස ආචාරීන්ගේ කියමනකුත් මේ හා ගැළපේ. නගරයට පිවිසෙන මග ථූපාරාමයේ දකුණු දොරටුව පසු කරගෙන නැගෙනහිර අතට ගොස් උතුරට හැරෙන බව බුද්ධඝෝසාචාරීහු කියත්. ථූපවංසයේත් සුමංගලවිලාසිනියේත් සඳහන් තොරතුරුවලට ගැළපෙන තැන භූමිය පරීක්ෂා කරන විට එතැන වැටියකුත් ඊට පිටින් පතහකුත් දක්නට ලැබේ. වැටිය නුවර පවුර ගරා වැටීමෙන් සෑදුණකි. ඊට පිටින් ඇති පතස අගළ තුබූ තැනයි. ඒ වටේ ගිය විට පුරාණ ඇතුළු නුවරේ සීමාව මැනගත හැකියි. මෙසේ පවුරෙන් පිරිකෙවුණු ඇතුළු නුවර ප්‍රමාණය උතුරේ සිට දකුණටත් නැගෙනහිර සිට බස්නාහිරටත් සැතැප්මකට ටිකක් අඩුවෙයි. දැනට ජේතවනය නමින් හැඳින්වෙන දාගැබ තිබෙන්නේ මේ පවුරු වළල්ලට උතුරු දිගිනි. නුවරට උතුරින් තිබුණු දාගැබ උත්තර චේතිය හෙවත් අභයගිරිය බව ඉතිහාසයෙන් දැනගත හැකියි. ඒ නිසා දැන් මහජනයා ජේතවනය යයි කියන දාගැබ පුරාණ අභයගිරිය විය යුතුයි. දැන් මහජනයාගේ මතයේ හැටියට අභයගිරිය යයි කියන දාගැබ තිබෙන්නේ රුවන්වැලිසෑයට (මහාථූපයට) හැතැපුම් බාගයක් පමණ නැගෙනහිරටයි. මේ පෙදෙස පිහිටියේ මහාවිහාර භූමියට යාබදවයි. මහාවංසකථාවේ හැටියට මහාසේන ජේතවන විහාරයත් එහි දාගැබත් පිහිටුවූයේ මහාවිහාර සීමාව ඇතුළේය. දැන් මහජනයා අභයගිරිය යයි කියන්නේ පුරාණ ජේතවනයටයි. අභයගිරියේ හා ජේතවනයේ නම් හුවමාරැ වී ඇති බව මේ දෙතැන ඇති සෙල්ලිපි වලින් ද ස්ඵුට වේ. මහජනයා නම් කරන ජේතවනයෙනි දක්නා ලැබෙන සෙල්ලිපි සියල්ලෙහි ම සඳහන් වන්නේ අභයගිරිය ගැනයි. එසේ ම මහජනයා නම් කරන අභයගිරිය අසල ඇති සෙල්ලිපිවල සඳහන් වන්නේ දෙනානකයයි. දෙතැන සෙල්ලිපි හුවමාරුවක් ඒ කාලයේ කිසි කෙනකුට වුවමනා වූ කටයුත්තක් නොවෙයි. අභයගිරිය (උත්තර චේතිය) සඳහන් ‘මහජන ජේතවනයේ’ දක්නට ඇති ගල් පුවරුවක් අලි කීපදෙනකුන් නැතිව එසවිය නොහැකි තරම් විශාලය. එහි ඇති ලිපියත් ජේතවන දාගැබ කළ මහසෙන් රජුට පෙර විසූ කනිට්ඨතිස්ස රජුගේයි. දාගැබ්වල මහත ද මේ නිගමනය තවත් දුරට තහවුරු කරයි. පුරාණ පොත්වල සඳහන් වන අයුරු ජේතවන දාගැබ උසින් 160 රියනකි; අභයගිරිය 140 රියනකි. අනුරාධපුරයේ මහ දාගැබ් තුනෙන් ඉතාමත් විශාල එක ‘මහජන අභයගිරියයි’. පුරාණ පොත්වල එන පරිදි ඉතා ම විශාල දාගැබ ජේතවනය බැවින් දැන් ‘මහජන අභයගිරිය’ පුරාණ ජේතවනය විය යුතුයි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:F-21.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">400px</del>|left]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:F-21.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">600px</ins>|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතුළු නුවර රජමාළිගාව පිහිටා තිබිණි. මෙය කොතැන ද කියා ශිලාලිපිවල උපකාරයෙන් දැනගත හැකියි. රජමාළිගයේ මහාපාළි නම් දන් සැල ද දළදා මැදුර ද විය. දැන් ගෙඩිගේ මූකළාන යයි කියන තැන විශාල ගල්ඔරුවක “මෙ මහපෙළ” කියා පැවැසේ. ඒ නිසා මේ ගල් ඔරුව මහා පාළියේ බත් ඔරුවයි. ඒ අසල තිබෙන ගල් පුවරුවක දළදා ගෙය ගැන සඳහන් වේ. පුරාණ අනුරාධපුරයේ දළදා මාළිගය තිබුණේ මහජනයා කියන ලෙස ථූපාරාමයට දකුණෙන් නොව ගෙඩිගේ මූකළානේ බව මේ ලිපියෙන් එළි වේ. දළදා මැදුරත් මහපාළියත් හැඳින ගැන්මෙන් ඒ අසල දක්නට ඇති නටබුන් ගොඩනැඟිලි රජ මැදුරට අයත් වී යයි තීරණය කළහැකියි. මේ පෙදෙසේ පාදා ඇති අත්තිවාරම්වලින් මුළු සැලැස්මක් දැක්වෙන්නේ ගෙඩිගෙයට නිරිත දිගින්ය. මෙය මහා විජයබාහු රජු අනුරාධපුරයේ ඉදි කළ මාළිගයේ නෂ්ටාවශේෂ යයි සැලකිය හැකියි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතුළු නුවර රජමාළිගාව පිහිටා තිබිණි. මෙය කොතැන ද කියා ශිලාලිපිවල උපකාරයෙන් දැනගත හැකියි. රජමාළිගයේ මහාපාළි නම් දන් සැල ද දළදා මැදුර ද විය. දැන් ගෙඩිගේ මූකළාන යයි කියන තැන විශාල ගල්ඔරුවක “මෙ මහපෙළ” කියා පැවැසේ. ඒ නිසා මේ ගල් ඔරුව මහා පාළියේ බත් ඔරුවයි. ඒ අසල තිබෙන ගල් පුවරුවක දළදා ගෙය ගැන සඳහන් වේ. පුරාණ අනුරාධපුරයේ දළදා මාළිගය තිබුණේ මහජනයා කියන ලෙස ථූපාරාමයට දකුණෙන් නොව ගෙඩිගේ මූකළානේ බව මේ ලිපියෙන් එළි වේ. දළදා මැදුරත් මහපාළියත් හැඳින ගැන්මෙන් ඒ අසල දක්නට ඇති නටබුන් ගොඩනැඟිලි රජ මැදුරට අයත් වී යයි තීරණය කළහැකියි. මේ පෙදෙසේ පාදා ඇති අත්තිවාරම්වලින් මුළු සැලැස්මක් දැක්වෙන්නේ ගෙඩිගෙයට නිරිත දිගින්ය. මෙය මහා විජයබාහු රජු අනුරාධපුරයේ ඉදි කළ මාළිගයේ නෂ්ටාවශේෂ යයි සැලකිය හැකියි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3254&oldid=prev 2023-09-21T04:03:46Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:03, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58" >58 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">58 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අභයගිරි ජේතවන යන මහාදාගැබ් දෙකේ නම් ද මේ අයුරින් ම හුවමාරු වී තිබේ. මේ පිළිබඳ ඇත්ත සෙවීමේ දී පුරාණ ඇතුළු නුවර, එනම් පවුරෙන් පිරිකෙවුණු පෙදෙස, කොතැන්හි වී දැයි නිර්ණය කිරීම අවශ්‍යයි. විහාර භූමි පිහිටියේ පවුරින් පිටය. මහාවිහාරය නගරයට දකුණෙනුත් අභයගිරිය හෙවත් උත්තරාරාමය උතුරෙනුත් පිහිටි බව පැරණි පොත්පත්වල සඳහන් වේ. නගරය කොතැන්හි වීද යන්න තීරණය කරගැනීමට ඉවහල් වන සාධකයක් ථූපවංසයෙහි එයි. ශ්‍රී මහාබෝධිය පිහිටුවූයේ නගරයේ දකුණු දොරටුවේ සිට දුනු පන්සියයකට දුරිනැයි එහි සඳහන්ය. දුන්න දැන් මිනුමේ සැටියට අඩි 8 ක් පමණ වෙයි. ඒ නිසා බෝමළුවේ සිට අඩි 4000ක් දුරිනුයි නුවර දකුණු වාසල පිහිටියේ; එනම් සැතැප්මකටත් අඩුවෙනි. මෙපමණ දුර බෝමළුවේ සිට උතුරට කෙළින් ගිය විට හමුවන්නේ ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් පිහිටි ස්ථානයකි. සුමංගලවිලාසිනියේ බුද්ධඝෝස ආචාරීන්ගේ කියමනකුත් මේ හා ගැළපේ. නගරයට පිවිසෙන මග ථූපාරාමයේ දකුණු දොරටුව පසු කරගෙන නැගෙනහිර අතට ගොස් උතුරට හැරෙන බව බුද්ධඝෝසාචාරීහු කියත්. ථූපවංසයේත් සුමංගලවිලාසිනියේත් සඳහන් තොරතුරුවලට ගැළපෙන තැන භූමිය පරීක්ෂා කරන විට එතැන වැටියකුත් ඊට පිටින් පතහකුත් දක්නට ලැබේ. වැටිය නුවර පවුර ගරා වැටීමෙන් සෑදුණකි. ඊට පිටින් ඇති පතස අගළ තුබූ තැනයි. ඒ වටේ ගිය විට පුරාණ ඇතුළු නුවරේ සීමාව මැනගත හැකියි. මෙසේ පවුරෙන් පිරිකෙවුණු ඇතුළු නුවර ප්‍රමාණය උතුරේ සිට දකුණටත් නැගෙනහිර සිට බස්නාහිරටත් සැතැප්මකට ටිකක් අඩුවෙයි. දැනට ජේතවනය නමින් හැඳින්වෙන දාගැබ තිබෙන්නේ මේ පවුරු වළල්ලට උතුරු දිගිනි. නුවරට උතුරින් තිබුණු දාගැබ උත්තර චේතිය හෙවත් අභයගිරිය බව ඉතිහාසයෙන් දැනගත හැකියි. ඒ නිසා දැන් මහජනයා ජේතවනය යයි කියන දාගැබ පුරාණ අභයගිරිය විය යුතුයි. දැන් මහජනයාගේ මතයේ හැටියට අභයගිරිය යයි කියන දාගැබ තිබෙන්නේ රුවන්වැලිසෑයට (මහාථූපයට) හැතැපුම් බාගයක් පමණ නැගෙනහිරටයි. මේ පෙදෙස පිහිටියේ මහාවිහාර භූමියට යාබදවයි. මහාවංසකථාවේ හැටියට මහාසේන ජේතවන විහාරයත් එහි දාගැබත් පිහිටුවූයේ මහාවිහාර සීමාව ඇතුළේය. දැන් මහජනයා අභයගිරිය යයි කියන්නේ පුරාණ ජේතවනයටයි. අභයගිරියේ හා ජේතවනයේ නම් හුවමාරැ වී ඇති බව මේ දෙතැන ඇති සෙල්ලිපි වලින් ද ස්ඵුට වේ. මහජනයා නම් කරන ජේතවනයෙනි දක්නා ලැබෙන සෙල්ලිපි සියල්ලෙහි ම සඳහන් වන්නේ අභයගිරිය ගැනයි. එසේ ම මහජනයා නම් කරන අභයගිරිය අසල ඇති සෙල්ලිපිවල සඳහන් වන්නේ දෙනානකයයි. දෙතැන සෙල්ලිපි හුවමාරුවක් ඒ කාලයේ කිසි කෙනකුට වුවමනා වූ කටයුත්තක් නොවෙයි. අභයගිරිය (උත්තර චේතිය) සඳහන් ‘මහජන ජේතවනයේ’ දක්නට ඇති ගල් පුවරුවක් අලි කීපදෙනකුන් නැතිව එසවිය නොහැකි තරම් විශාලය. එහි ඇති ලිපියත් ජේතවන දාගැබ කළ මහසෙන් රජුට පෙර විසූ කනිට්ඨතිස්ස රජුගේයි. දාගැබ්වල මහත ද මේ නිගමනය තවත් දුරට තහවුරු කරයි. පුරාණ පොත්වල සඳහන් වන අයුරු ජේතවන දාගැබ උසින් 160 රියනකි; අභයගිරිය 140 රියනකි. අනුරාධපුරයේ මහ දාගැබ් තුනෙන් ඉතාමත් විශාල එක ‘මහජන අභයගිරියයි’. පුරාණ පොත්වල එන පරිදි ඉතා ම විශාල දාගැබ ජේතවනය බැවින් දැන් ‘මහජන අභයගිරිය’ පුරාණ ජේතවනය විය යුතුයි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අභයගිරි ජේතවන යන මහාදාගැබ් දෙකේ නම් ද මේ අයුරින් ම හුවමාරු වී තිබේ. මේ පිළිබඳ ඇත්ත සෙවීමේ දී පුරාණ ඇතුළු නුවර, එනම් පවුරෙන් පිරිකෙවුණු පෙදෙස, කොතැන්හි වී දැයි නිර්ණය කිරීම අවශ්‍යයි. විහාර භූමි පිහිටියේ පවුරින් පිටය. මහාවිහාරය නගරයට දකුණෙනුත් අභයගිරිය හෙවත් උත්තරාරාමය උතුරෙනුත් පිහිටි බව පැරණි පොත්පත්වල සඳහන් වේ. නගරය කොතැන්හි වීද යන්න තීරණය කරගැනීමට ඉවහල් වන සාධකයක් ථූපවංසයෙහි එයි. ශ්‍රී මහාබෝධිය පිහිටුවූයේ නගරයේ දකුණු දොරටුවේ සිට දුනු පන්සියයකට දුරිනැයි එහි සඳහන්ය. දුන්න දැන් මිනුමේ සැටියට අඩි 8 ක් පමණ වෙයි. ඒ නිසා බෝමළුවේ සිට අඩි 4000ක් දුරිනුයි නුවර දකුණු වාසල පිහිටියේ; එනම් සැතැප්මකටත් අඩුවෙනි. මෙපමණ දුර බෝමළුවේ සිට උතුරට කෙළින් ගිය විට හමුවන්නේ ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් පිහිටි ස්ථානයකි. සුමංගලවිලාසිනියේ බුද්ධඝෝස ආචාරීන්ගේ කියමනකුත් මේ හා ගැළපේ. නගරයට පිවිසෙන මග ථූපාරාමයේ දකුණු දොරටුව පසු කරගෙන නැගෙනහිර අතට ගොස් උතුරට හැරෙන බව බුද්ධඝෝසාචාරීහු කියත්. ථූපවංසයේත් සුමංගලවිලාසිනියේත් සඳහන් තොරතුරුවලට ගැළපෙන තැන භූමිය පරීක්ෂා කරන විට එතැන වැටියකුත් ඊට පිටින් පතහකුත් දක්නට ලැබේ. වැටිය නුවර පවුර ගරා වැටීමෙන් සෑදුණකි. ඊට පිටින් ඇති පතස අගළ තුබූ තැනයි. ඒ වටේ ගිය විට පුරාණ ඇතුළු නුවරේ සීමාව මැනගත හැකියි. මෙසේ පවුරෙන් පිරිකෙවුණු ඇතුළු නුවර ප්‍රමාණය උතුරේ සිට දකුණටත් නැගෙනහිර සිට බස්නාහිරටත් සැතැප්මකට ටිකක් අඩුවෙයි. දැනට ජේතවනය නමින් හැඳින්වෙන දාගැබ තිබෙන්නේ මේ පවුරු වළල්ලට උතුරු දිගිනි. නුවරට උතුරින් තිබුණු දාගැබ උත්තර චේතිය හෙවත් අභයගිරිය බව ඉතිහාසයෙන් දැනගත හැකියි. ඒ නිසා දැන් මහජනයා ජේතවනය යයි කියන දාගැබ පුරාණ අභයගිරිය විය යුතුයි. දැන් මහජනයාගේ මතයේ හැටියට අභයගිරිය යයි කියන දාගැබ තිබෙන්නේ රුවන්වැලිසෑයට (මහාථූපයට) හැතැපුම් බාගයක් පමණ නැගෙනහිරටයි. මේ පෙදෙස පිහිටියේ මහාවිහාර භූමියට යාබදවයි. මහාවංසකථාවේ හැටියට මහාසේන ජේතවන විහාරයත් එහි දාගැබත් පිහිටුවූයේ මහාවිහාර සීමාව ඇතුළේය. දැන් මහජනයා අභයගිරිය යයි කියන්නේ පුරාණ ජේතවනයටයි. අභයගිරියේ හා ජේතවනයේ නම් හුවමාරැ වී ඇති බව මේ දෙතැන ඇති සෙල්ලිපි වලින් ද ස්ඵුට වේ. මහජනයා නම් කරන ජේතවනයෙනි දක්නා ලැබෙන සෙල්ලිපි සියල්ලෙහි ම සඳහන් වන්නේ අභයගිරිය ගැනයි. එසේ ම මහජනයා නම් කරන අභයගිරිය අසල ඇති සෙල්ලිපිවල සඳහන් වන්නේ දෙනානකයයි. දෙතැන සෙල්ලිපි හුවමාරුවක් ඒ කාලයේ කිසි කෙනකුට වුවමනා වූ කටයුත්තක් නොවෙයි. අභයගිරිය (උත්තර චේතිය) සඳහන් ‘මහජන ජේතවනයේ’ දක්නට ඇති ගල් පුවරුවක් අලි කීපදෙනකුන් නැතිව එසවිය නොහැකි තරම් විශාලය. එහි ඇති ලිපියත් ජේතවන දාගැබ කළ මහසෙන් රජුට පෙර විසූ කනිට්ඨතිස්ස රජුගේයි. දාගැබ්වල මහත ද මේ නිගමනය තවත් දුරට තහවුරු කරයි. පුරාණ පොත්වල සඳහන් වන අයුරු ජේතවන දාගැබ උසින් 160 රියනකි; අභයගිරිය 140 රියනකි. අනුරාධපුරයේ මහ දාගැබ් තුනෙන් ඉතාමත් විශාල එක ‘මහජන අභයගිරියයි’. පුරාණ පොත්වල එන පරිදි ඉතා ම විශාල දාගැබ ජේතවනය බැවින් දැන් ‘මහජන අභයගිරිය’ පුරාණ ජේතවනය විය යුතුයි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:F-21.jpg|400px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතුළු නුවර රජමාළිගාව පිහිටා තිබිණි. මෙය කොතැන ද කියා ශිලාලිපිවල උපකාරයෙන් දැනගත හැකියි. රජමාළිගයේ මහාපාළි නම් දන් සැල ද දළදා මැදුර ද විය. දැන් ගෙඩිගේ මූකළාන යයි කියන තැන විශාල ගල්ඔරුවක “මෙ මහපෙළ” කියා පැවැසේ. ඒ නිසා මේ ගල් ඔරුව මහා පාළියේ බත් ඔරුවයි. ඒ අසල තිබෙන ගල් පුවරුවක දළදා ගෙය ගැන සඳහන් වේ. පුරාණ අනුරාධපුරයේ දළදා මාළිගය තිබුණේ මහජනයා කියන ලෙස ථූපාරාමයට දකුණෙන් නොව ගෙඩිගේ මූකළානේ බව මේ ලිපියෙන් එළි වේ. දළදා මැදුරත් මහපාළියත් හැඳින ගැන්මෙන් ඒ අසල දක්නට ඇති නටබුන් ගොඩනැඟිලි රජ මැදුරට අයත් වී යයි තීරණය කළහැකියි. මේ පෙදෙසේ පාදා ඇති අත්තිවාරම්වලින් මුළු සැලැස්මක් දැක්වෙන්නේ ගෙඩිගෙයට නිරිත දිගින්ය. මෙය මහා විජයබාහු රජු අනුරාධපුරයේ ඉදි කළ මාළිගයේ නෂ්ටාවශේෂ යයි සැලකිය හැකියි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතුළු නුවර රජමාළිගාව පිහිටා තිබිණි. මෙය කොතැන ද කියා ශිලාලිපිවල උපකාරයෙන් දැනගත හැකියි. රජමාළිගයේ මහාපාළි නම් දන් සැල ද දළදා මැදුර ද විය. දැන් ගෙඩිගේ මූකළාන යයි කියන තැන විශාල ගල්ඔරුවක “මෙ මහපෙළ” කියා පැවැසේ. ඒ නිසා මේ ගල් ඔරුව මහා පාළියේ බත් ඔරුවයි. ඒ අසල තිබෙන ගල් පුවරුවක දළදා ගෙය ගැන සඳහන් වේ. පුරාණ අනුරාධපුරයේ දළදා මාළිගය තිබුණේ මහජනයා කියන ලෙස ථූපාරාමයට දකුණෙන් නොව ගෙඩිගේ මූකළානේ බව මේ ලිපියෙන් එළි වේ. දළදා මැදුරත් මහපාළියත් හැඳින ගැන්මෙන් ඒ අසල දක්නට ඇති නටබුන් ගොඩනැඟිලි රජ මැදුරට අයත් වී යයි තීරණය කළහැකියි. මේ පෙදෙසේ පාදා ඇති අත්තිවාරම්වලින් මුළු සැලැස්මක් දැක්වෙන්නේ ගෙඩිගෙයට නිරිත දිගින්ය. මෙය මහා විජයබාහු රජු අනුරාධපුරයේ ඉදි කළ මාළිගයේ නෂ්ටාවශේෂ යයි සැලකිය හැකියි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3252&oldid=prev 2023-09-21T04:01:11Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:01, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46" >46 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">46 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ක්‍රි.ව.648 දී පමණ රජ පැමිණි මානවම්මගෙන් මේ වියවුල් කාලය නිමාවූයේය. එතැන් පටන් අවුරුදු තුන්සීයක් පමණ අනුරාධපුරයට භාග්‍ය සම්පන්න කාලයක් විය. දැනට අනුරාධපුරයේ සුන්බුන් ගොඩනැඟිලි අතර දක්නා ගල්කැටයම් බොහොමයක් මේ කාලයට අයත්ය. ප්‍රාසාදවල අධිෂ්ඨානයන්හි මනා ලෙස නෙළා පිහිටුවන ලද ගල් පුවරු, දොරටුවල දක්නා ලැබෙන පිටගැට පේළි ඒ පියගැට දෙපස ඇති කොරවක් ගල්, පාමුල ඇති සඳකඩ පහන්, දොරටුවල නාගරූප යනාදිය මේ කාලයේ අනුරාධපුරයේ විසූ ශිල්පීන්ගේ කෞශල්‍යය විදහා පාන්නේය. ක්‍රි.ව. අටවැනි හා නවවැනි ශතකවල (සියවස්වල) විසූ රජුන් අනුරාධපුරයේ කරවූ ප්‍රසාද සිය ගණනක් මහාවංසයේ සඳහන් වන නමුත් එයින් දැනට අඳුනා ගත හැක්කේ කීපයක් පමණි. වටරවුම් පාරේ දැන් ඇත්ගාල යයි කියන තැන පුරාණ [[රත්නප්‍රාසාදය]] (බ.) විය. මෙය දෙවැනි මිහිඳු රජු විසින් කරවන ලද්දකි. කුට්ටම් පොකුණට උතුරින් පුරාණ කපාරාරාමයේ සුන්බුන් දකින්නට ඇත. අනුරාධපුරය අවට [[පන්කුලිය]] (බ.), [[විජයාරාමය]] (බ.), [[පුලියන්කුලම]] (බ.), [[තොලුවිල]] (බ.) යන නම්වලින් දැනට හැඳින්වෙන තැන්වලත් තිසාවැව අසල මගුල් උයනේත් දක්නට ලැබෙන ගොඩනැඟිලි ද, නුවරට බටහිරින් දැනට මාළිගාව යයි මහජනයා වරදවා කියන පියන්ගල්වල නටබුන් ද මේ යුගයේ කර්මාන්ත හැටියට සැලකිය හැකියි. මහදාගැබ්වල කොත්කැරලි ද, සලපතළ මළු ද, ඇත්පවුරු දොරටු යනාදිය ද මේ කාලයේ තැනූ ඒවායි. නවවැනි ශතකයේ දී අනුරාධපුරය ඉතා රමණීය නගරයක් වූවාට කිසි සැකක් නොමැතියි. මේ කාලයේ රජවරුන් කීපදෙනකු පොළොන්නරුවේ විසූ නමුත් නියම රාජධානිය වූයේ අනුරාධපුරයයි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ක්‍රි.ව.648 දී පමණ රජ පැමිණි මානවම්මගෙන් මේ වියවුල් කාලය නිමාවූයේය. එතැන් පටන් අවුරුදු තුන්සීයක් පමණ අනුරාධපුරයට භාග්‍ය සම්පන්න කාලයක් විය. දැනට අනුරාධපුරයේ සුන්බුන් ගොඩනැඟිලි අතර දක්නා ගල්කැටයම් බොහොමයක් මේ කාලයට අයත්ය. ප්‍රාසාදවල අධිෂ්ඨානයන්හි මනා ලෙස නෙළා පිහිටුවන ලද ගල් පුවරු, දොරටුවල දක්නා ලැබෙන පිටගැට පේළි ඒ පියගැට දෙපස ඇති කොරවක් ගල්, පාමුල ඇති සඳකඩ පහන්, දොරටුවල නාගරූප යනාදිය මේ කාලයේ අනුරාධපුරයේ විසූ ශිල්පීන්ගේ කෞශල්‍යය විදහා පාන්නේය. ක්‍රි.ව. අටවැනි හා නවවැනි ශතකවල (සියවස්වල) විසූ රජුන් අනුරාධපුරයේ කරවූ ප්‍රසාද සිය ගණනක් මහාවංසයේ සඳහන් වන නමුත් එයින් දැනට අඳුනා ගත හැක්කේ කීපයක් පමණි. වටරවුම් පාරේ දැන් ඇත්ගාල යයි කියන තැන පුරාණ [[රත්නප්‍රාසාදය]] (බ.) විය. මෙය දෙවැනි මිහිඳු රජු විසින් කරවන ලද්දකි. කුට්ටම් පොකුණට උතුරින් පුරාණ කපාරාරාමයේ සුන්බුන් දකින්නට ඇත. අනුරාධපුරය අවට [[පන්කුලිය]] (බ.), [[විජයාරාමය]] (බ.), [[පුලියන්කුලම]] (බ.), [[තොලුවිල]] (බ.) යන නම්වලින් දැනට හැඳින්වෙන තැන්වලත් තිසාවැව අසල මගුල් උයනේත් දක්නට ලැබෙන ගොඩනැඟිලි ද, නුවරට බටහිරින් දැනට මාළිගාව යයි මහජනයා වරදවා කියන පියන්ගල්වල නටබුන් ද මේ යුගයේ කර්මාන්ත හැටියට සැලකිය හැකියි. මහදාගැබ්වල කොත්කැරලි ද, සලපතළ මළු ද, ඇත්පවුරු දොරටු යනාදිය ද මේ කාලයේ තැනූ ඒවායි. නවවැනි ශතකයේ දී අනුරාධපුරය ඉතා රමණීය නගරයක් වූවාට කිසි සැකක් නොමැතියි. මේ කාලයේ රජවරුන් කීපදෙනකු පොළොන්නරුවේ විසූ නමුත් නියම රාජධානිය වූයේ අනුරාධපුරයයි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:F-20.jpg|800px|center]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''පරිහාණිය:''' ක්‍රි.ව.833 දී රජ පැමිණි පළමුවැනි සේන රජුගේ කාලයේ දී පාඬි රජ සිංහලයන් යුද්ධයෙන් පරදවා අනුරාධපුරය පැහැර ගෙන එහි තිබූ ධනය කොල්ලකා නුවර “යකුන් කැපුවා සේ නිසරු කළේය” යි මහාවංසය කියයි. එහෙත් ඊට පසුව රජ වූ දෙවැනි සේන පාඬිරජුගෙන් පළිගත්තේය. අනුරාධපුරයට වූ හානි ද පිරිමැස්වීය. හතරවැනි උදය රජුගේ කාලයේ දී පරන්තක නම් සොළී රජු එවූ සේනාවක් අනුරාධපුරය පැහැරගෙන එහි දළදා මැදුර ආදි සිද්ධස්ථාන කීපයක් වැනසුවාය. නමුත් සොළී සෙනඟ වැඩිකල් අනුරාධපුරයේ නොසිටියහ. මින් ටික කලකට පසු, ක්‍රි.ව.956 දී රජ පැමිණි සිව්වැනි මිහිඳු රජතුමා අනුරාධපුරයේ ශ්‍රී විභූතිය සඳහා නොයෙක් ගොඩනැඟිලි තැන වූයේය. නමුත් ඒ වන විට මේ නගරයේ අස්තංගමනය ළං වී තිබුණි. මිහිඳු රජුගේ මරණින් පසු සිංහල ප්‍රධානීන් අතර ඇති වූ භේද නිසා රාජරාජ නම් රජුට ලංකාවේ සොළී බලය පිහිටුවීමට හැකි විය. ක්‍රි.ව.1017 දී රාජේන්ද්‍ර චෝළ රජුගේ සේනාව සිංහල රජු ජීවග්‍රාහයෙන් ගෙන අනුරාධපුරයත් අත්පත් කර ගත්තාය. සොළීන්ට ලංකාව යටත්ව තිබූ කාලයේ දී අනුරාධපුරයේ දාගැබ් වෙහෙර විහාර ආදිය විනාශ කර දමන ලදි. සොළීන්ගේ මූල ස්ථානය [[පොළොන්නරුව]] (බ.) විය. අනුරාධපුරයේ අවුරුදු 1500 ක් පමණ පැවති රාජ්‍ය මෙයින් අවසාන විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''පරිහාණිය:''' ක්‍රි.ව.833 දී රජ පැමිණි පළමුවැනි සේන රජුගේ කාලයේ දී පාඬි රජ සිංහලයන් යුද්ධයෙන් පරදවා අනුරාධපුරය පැහැර ගෙන එහි තිබූ ධනය කොල්ලකා නුවර “යකුන් කැපුවා සේ නිසරු කළේය” යි මහාවංසය කියයි. එහෙත් ඊට පසුව රජ වූ දෙවැනි සේන පාඬිරජුගෙන් පළිගත්තේය. අනුරාධපුරයට වූ හානි ද පිරිමැස්වීය. හතරවැනි උදය රජුගේ කාලයේ දී පරන්තක නම් සොළී රජු එවූ සේනාවක් අනුරාධපුරය පැහැරගෙන එහි දළදා මැදුර ආදි සිද්ධස්ථාන කීපයක් වැනසුවාය. නමුත් සොළී සෙනඟ වැඩිකල් අනුරාධපුරයේ නොසිටියහ. මින් ටික කලකට පසු, ක්‍රි.ව.956 දී රජ පැමිණි සිව්වැනි මිහිඳු රජතුමා අනුරාධපුරයේ ශ්‍රී විභූතිය සඳහා නොයෙක් ගොඩනැඟිලි තැන වූයේය. නමුත් ඒ වන විට මේ නගරයේ අස්තංගමනය ළං වී තිබුණි. මිහිඳු රජුගේ මරණින් පසු සිංහල ප්‍රධානීන් අතර ඇති වූ භේද නිසා රාජරාජ නම් රජුට ලංකාවේ සොළී බලය පිහිටුවීමට හැකි විය. ක්‍රි.ව.1017 දී රාජේන්ද්‍ර චෝළ රජුගේ සේනාව සිංහල රජු ජීවග්‍රාහයෙන් ගෙන අනුරාධපුරයත් අත්පත් කර ගත්තාය. සොළීන්ට ලංකාව යටත්ව තිබූ කාලයේ දී අනුරාධපුරයේ දාගැබ් වෙහෙර විහාර ආදිය විනාශ කර දමන ලදි. සොළීන්ගේ මූල ස්ථානය [[පොළොන්නරුව]] (බ.) විය. අනුරාධපුරයේ අවුරුදු 1500 ක් පමණ පැවති රාජ්‍ය මෙයින් අවසාන විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3250&oldid=prev 2023-09-21T03:58:52Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">03:58, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41" >41 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">41 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මහසෙන් පුත් සිරිමෙවන් සමයෙහි දී දළදාව ලංකාවට ගෙනැවිත් එය රජමැදුරේ තැන්පත්කොට අවුරුදු පතා පෙරහැරින් අභයගිරියට වැඩමවා පුද සත්කාර පවත්වන ලදි. මහසෙන් රජුගෙන් පසුව අනුරාධපුරයේ විශාල දාගැබ් තනවා නැත. එහෙත් තුන් නිකායට අයත් විහාරවල නොයෙක් මාහැඟි ප්‍රාසාද කළ බැව් සඳහන්ය. මේ කාලයේදී අනුරාධපුරය පැවති තත්වය ගැන දැනගැනීමට බුද්ධඝෝෂාචාරීන්ගේ අටුවා ද ([[පාහියන්]] බ.), හුවාං ත්සාං ([[හියුං සාං]] බ.) යන චීනයාත්‍රිකයන්ගේ පොත් ද උපකාරී වේ. හුවාං ත්සාං ලංකාවට පැමිණියේ නැත. දෙමළ රටේ සිටිද්දී ලංකාවෙන් ගිය අය කී තොරතුරු ඔහුගේ පොතේ සඳහන්ය. පාහියන්ගේ වාර්තාවේ මහා විහාරයේ භික්ෂූන් තුන්දහසක් ද අභයගිරියේ පන්දහසක් ද විසූ බව කියා තිබේ. සිංහල රජුන් තුනුරුවන් විෂයයෙහි පැවැත්වූ පූජා ද, මහාබෝධිය දළදා මැදුර ආදි සිද්ධස්ථානවල මහිමය ද, මහාපාළියේ භික්ෂූන්ට දන් දුන් හැටි ආදි නොයෙකුත් දේ ද අනුරාධපුරය පිළිබඳ මේ වාර්තාවලින්&#160; එළි වේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මහසෙන් පුත් සිරිමෙවන් සමයෙහි දී දළදාව ලංකාවට ගෙනැවිත් එය රජමැදුරේ තැන්පත්කොට අවුරුදු පතා පෙරහැරින් අභයගිරියට වැඩමවා පුද සත්කාර පවත්වන ලදි. මහසෙන් රජුගෙන් පසුව අනුරාධපුරයේ විශාල දාගැබ් තනවා නැත. එහෙත් තුන් නිකායට අයත් විහාරවල නොයෙක් මාහැඟි ප්‍රාසාද කළ බැව් සඳහන්ය. මේ කාලයේදී අනුරාධපුරය පැවති තත්වය ගැන දැනගැනීමට බුද්ධඝෝෂාචාරීන්ගේ අටුවා ද ([[පාහියන්]] බ.), හුවාං ත්සාං ([[හියුං සාං]] බ.) යන චීනයාත්‍රිකයන්ගේ පොත් ද උපකාරී වේ. හුවාං ත්සාං ලංකාවට පැමිණියේ නැත. දෙමළ රටේ සිටිද්දී ලංකාවෙන් ගිය අය කී තොරතුරු ඔහුගේ පොතේ සඳහන්ය. පාහියන්ගේ වාර්තාවේ මහා විහාරයේ භික්ෂූන් තුන්දහසක් ද අභයගිරියේ පන්දහසක් ද විසූ බව කියා තිබේ. සිංහල රජුන් තුනුරුවන් විෂයයෙහි පැවැත්වූ පූජා ද, මහාබෝධිය දළදා මැදුර ආදි සිද්ධස්ථානවල මහිමය ද, මහාපාළියේ භික්ෂූන්ට දන් දුන් හැටි ආදි නොයෙකුත් දේ ද අනුරාධපුරය පිළිබඳ මේ වාර්තාවලින්&#160; එළි වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline"> </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:F-19.jpg|600px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''වියවුල් සමයක්:''' පළමුවැනි කාශ්‍යප රජු තමාගේ වාසය හැටියට [[සීගිරිය]] (බ.) සකස්කොට ගත් නමුත් ඊ ළඟට ආ රජවරු පෙර ලෙස ම අනුරාධපුරය රාජධානි කොට විසූහ. ක්‍රිස්තු හවැනි, සත්වැනි ශතක ලංකාවේ රජුන් අතර වියවුල් ඇති වූ කාලයකි. මේ යුද්ධවල දී අනුරාධපුරයේ සිද්ධස්ථානවලට හානි පැමුණුණේය. සෙබළුන්ට පඩි දීමට මුදල් නැති වූ අවස්ථාවල දී දකුණු දාගැබ, ථූපාරාමය වැනි චෛත්‍ය බිඳ එහි නිදන් කළ ධනය පැහැර ගත් රජවරු ද වූහ. එහෙත් ඔවුහු යුද්ධයෙන් ජයගත්තාට පසුව වෙහෙර විහාර නැවතත් ප්‍රකෘතිමත් කළහ. එබඳු වියවුල් සහිත කාලවල දී රටේ සාමය පවත්වා සමෘද්ධිය ඇති කරලීමට පොහොසත් රජවරු වූහ. ඔවුනතුරෙන් පළමුවැනි අග්‍රබෝධි හා සිව්වැනි අග්‍රබෝධි යන රජවරු විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුත්තෝය. දැනට කුට්ටම් පොකුණ යයි කියනු ලබන අලංකාර ගල් මේවරින් නිමි පොකුණ පළමුවැනි අග්බෝ රජු කාලයේ දී කළ කර්මාන්තයකැයි සැලකිය හැකියි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''වියවුල් සමයක්:''' පළමුවැනි කාශ්‍යප රජු තමාගේ වාසය හැටියට [[සීගිරිය]] (බ.) සකස්කොට ගත් නමුත් ඊ ළඟට ආ රජවරු පෙර ලෙස ම අනුරාධපුරය රාජධානි කොට විසූහ. ක්‍රිස්තු හවැනි, සත්වැනි ශතක ලංකාවේ රජුන් අතර වියවුල් ඇති වූ කාලයකි. මේ යුද්ධවල දී අනුරාධපුරයේ සිද්ධස්ථානවලට හානි පැමුණුණේය. සෙබළුන්ට පඩි දීමට මුදල් නැති වූ අවස්ථාවල දී දකුණු දාගැබ, ථූපාරාමය වැනි චෛත්‍ය බිඳ එහි නිදන් කළ ධනය පැහැර ගත් රජවරු ද වූහ. එහෙත් ඔවුහු යුද්ධයෙන් ජයගත්තාට පසුව වෙහෙර විහාර නැවතත් ප්‍රකෘතිමත් කළහ. එබඳු වියවුල් සහිත කාලවල දී රටේ සාමය පවත්වා සමෘද්ධිය ඇති කරලීමට පොහොසත් රජවරු වූහ. ඔවුනතුරෙන් පළමුවැනි අග්‍රබෝධි හා සිව්වැනි අග්‍රබෝධි යන රජවරු විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුත්තෝය. දැනට කුට්ටම් පොකුණ යයි කියනු ලබන අලංකාර ගල් මේවරින් නිමි පොකුණ පළමුවැනි අග්බෝ රජු කාලයේ දී කළ කර්මාන්තයකැයි සැලකිය හැකියි.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3248&oldid=prev 2023-09-21T03:56:19Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">03:56, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36" >36 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">36 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>වසභ වූකලි අනුරාධපුර ඉතිහාසයෙහි ලා සඳහන් කළයුතු තවත් සිංහල නරපතියෙකි. ඒ රජු නගරයේ පවුර කලින් තිබුණාට වඩා උස් කරවා තර කරවා නගරය ඇතුළේ පොකුණු කණවා ඊට උමගකින් ජලය ගෙන ආ බව මහාවංසයේ සඳහන්ය. නගරය මේ කාලයේ දී ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වූ බවට සාධකයක් වශයෙන් නුවර වැව බැඳවීම පෙන්විය හැකියි. මෙය අසවලාගේ කෘතියක් යයි කිසි තැනක දක්වා නැති නුමුත් පළමුවැනි ගජබාහු රජුගේ ලිපියක සඳහන් වන හෙයින් ඊට පෙර සිට පැවැත්තකැයි තීරණය වේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>වසභ වූකලි අනුරාධපුර ඉතිහාසයෙහි ලා සඳහන් කළයුතු තවත් සිංහල නරපතියෙකි. ඒ රජු නගරයේ පවුර කලින් තිබුණාට වඩා උස් කරවා තර කරවා නගරය ඇතුළේ පොකුණු කණවා ඊට උමගකින් ජලය ගෙන ආ බව මහාවංසයේ සඳහන්ය. නගරය මේ කාලයේ දී ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වූ බවට සාධකයක් වශයෙන් නුවර වැව බැඳවීම පෙන්විය හැකියි. මෙය අසවලාගේ කෘතියක් යයි කිසි තැනක දක්වා නැති නුමුත් පළමුවැනි ගජබාහු රජුගේ ලිපියක සඳහන් වන හෙයින් ඊට පෙර සිට පැවැත්තකැයි තීරණය වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''මහසෙන් අවධිය:''' වළගම්අබා රජුගෙන් පසු හවුරුදු තුන්සියයක් අතර කාලයේ දී නොයෙක් රජවරුන් විසින් අනුරාධපුරයේ තනවන ලද බොහෝ ප්‍රාසාදාදිය ගැන මහාවංසයේ සඳහන් වේ. එහෙත් ඒ කිසිවක් දැන් නිශ්චය වශයෙන් හඳුනා ගත නොහැකිය. ක්‍රි.ව. 267 දී රජ වූ ජෙට්ඨතිස්ස පිහිටුවූ [[පාචීනතිස්ස පබ්බත විහාරය]] (බ.) දැන් නුවර වැව අද්දර මිහින්තලා පාර අයිනේ අගළකින් වටවූ භූමිය බැව් එතැන ඇති ශිලාලිපියකින් එළිවී ඇත. දෙටුතිස් රජුගේ මලණුවන් වූ මහාසේනගේ කාලය අනුරාධපුර ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් කාලපරිච්ඡේදයකි. මහාවිහාරයත් අභයගිරි විහාරයත් අතර භේදය මේ කාලයේ දී උත්සන්න වීමෙන් අභයගිරි පැත්ත ගත් රජතුමා මහා විහාරයේ ලෝහපාසාදය ආදී නොයෙක් ගොඩනැඟිලි විනාශ කෙළේය. පසුව තමාට විරුද්ධව ඉතා ප්‍රබල වූ මහජනමතයක් ඇතිවූ කල්හි ස්වකීය ක්‍රියා මාර්ගය වෙනස් කොට මහාවිහාරයේ විනාශකළ ගොඩනැඟිලි නැවත සෑදවූයේය. මහා විහාරයේ සීමාව තුළ ම ජේතවන නම් අලුත් විහාරයක් ද පිහිටුවූයේය ([[ජේතවනාරාමය]] බ.). මේ විහාරයේ දාගැබ මහතින් ඊට පෙර තැනූ චෛත්‍ය සියල්ල ම ඉක්මවා ගියේය. රියන් 160ක් යයි මහාවංසයේ සඳහන් මේ දාගැබ තවමත් අඩි 230ක් උසට තිබේ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''මහසෙන් අවධිය:''' වළගම්අබා රජුගෙන් පසු හවුරුදු තුන්සියයක් අතර කාලයේ දී නොයෙක් රජවරුන් විසින් අනුරාධපුරයේ තනවන ලද බොහෝ ප්‍රාසාදාදිය ගැන මහාවංසයේ සඳහන් වේ. එහෙත් ඒ කිසිවක් දැන් නිශ්චය වශයෙන් හඳුනා ගත නොහැකිය. ක්‍රි.ව. 267 දී රජ වූ ජෙට්ඨතිස්ස පිහිටුවූ [[පාචීනතිස්ස පබ්බත විහාරය]] (බ.) දැන් නුවර වැව අද්දර මිහින්තලා පාර අයිනේ අගළකින් වටවූ භූමිය බැව් එතැන ඇති ශිලාලිපියකින් එළිවී ඇත. දෙටුතිස් රජුගේ මලණුවන් වූ මහාසේනගේ කාලය අනුරාධපුර ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් කාලපරිච්ඡේදයකි. මහාවිහාරයත් අභයගිරි විහාරයත් අතර භේදය මේ කාලයේ දී උත්සන්න වීමෙන් අභයගිරි පැත්ත ගත් රජතුමා මහා විහාරයේ ලෝහපාසාදය ආදී නොයෙක් ගොඩනැඟිලි විනාශ කෙළේය. පසුව තමාට විරුද්ධව ඉතා ප්‍රබල වූ මහජනමතයක් ඇතිවූ කල්හි ස්වකීය ක්‍රියා මාර්ගය වෙනස් කොට මහාවිහාරයේ විනාශකළ ගොඩනැඟිලි නැවත සෑදවූයේය. මහා විහාරයේ සීමාව තුළ ම ජේතවන නම් අලුත් විහාරයක් ද පිහිටුවූයේය ([[ජේතවනාරාමය]] බ.). මේ විහාරයේ දාගැබ මහතින් ඊට පෙර තැනූ චෛත්‍ය සියල්ල ම ඉක්මවා ගියේය. රියන් 160ක් යයි මහාවංසයේ සඳහන් මේ දාගැබ තවමත් අඩි 230ක් උසට තිබේ.<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:F-18.jpg|600px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මහසෙන් රජුගේ අවධිය වන විට අනුරාධපුරය සමෘද්ධියේ මුදුන්පෙත්තට පැමිණ තිබිණි. එහි විසූ තෙරවරුන්ගේ කීර්තිය බෞද්ධ ලෝකයේ බොහෝ තැන්හි පැතිරී ගොස් තිබූ බවට නාගාර්ජුන කොණ්ඩාවේ ශිලාලිපියක් සාක්ෂි දෙයි. අනුරාධපුරයේ සිද්ධස්ථාන වැඳගැන්මට පිටරටවලින් ද සැදැහැවත්හු ආවෝය. මේ සිද්ධස්ථාන කීපයක් පිහිටි තැන් බුදුරදුන් මේ දිවයිනට වැඩි තුන්වැනි ගමනේ දී සමාධියෙන් වැඩ සිටීමෙන් පවිත්‍ර වූ ඒවාය යන විශ්වාසය මේ කාලය වන විට සැදැහැවතුන් අතර ඇති විය. මහාවංසයේ දැක්වෙන හැටියට අනුරාධපුරයේ පිහිටා ඇති බුදුන් පරිභෝග කළ ස්ථාන නම් ශ්‍රී මහාබෝධිස්ථානය, මහාථූපය (රුවන්වැලිය), ථූපාරාමය, සිලාචේතිය (අභයගිරිය) යන සතරයි. පසුව රචිත ග්‍රන්ෟථයන්හි බුදුන්වහන්සේ අනුරාධපුරයේ අට තැනක සමාධි සුවයෙන් වැඩ උන් බව කියා&#160; තිබේ. පූජාවලියේ කියන්නේ අනුරාධපුරයේ දකුණු මහාසෑය, ශ්‍රී මහාබෝධිය, ලෝවාමහපාය, පිරිත්ලාගෙය, දන්තාදර (ජන්තාඝර) පොකුණ, ථූපාරාමය, රුවන්වැලිසෑය, මහසලසෑය (මිහින්තලයෙහි මහසලසෑය පූජාවලිය 708 පිට) යන තැන්වල බුදුන් සමාධියෙන් වැඩහුන් බවයි. මේ අට තැනට අටමස්ථානය කියා ඒ කාලයේ දී ව්‍යවහාර වූයේය. වර්තමාන [[අටමස්ථානය]] (බ.) මීට වෙනසි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මහසෙන් රජුගේ අවධිය වන විට අනුරාධපුරය සමෘද්ධියේ මුදුන්පෙත්තට පැමිණ තිබිණි. එහි විසූ තෙරවරුන්ගේ කීර්තිය බෞද්ධ ලෝකයේ බොහෝ තැන්හි පැතිරී ගොස් තිබූ බවට නාගාර්ජුන කොණ්ඩාවේ ශිලාලිපියක් සාක්ෂි දෙයි. අනුරාධපුරයේ සිද්ධස්ථාන වැඳගැන්මට පිටරටවලින් ද සැදැහැවත්හු ආවෝය. මේ සිද්ධස්ථාන කීපයක් පිහිටි තැන් බුදුරදුන් මේ දිවයිනට වැඩි තුන්වැනි ගමනේ දී සමාධියෙන් වැඩ සිටීමෙන් පවිත්‍ර වූ ඒවාය යන විශ්වාසය මේ කාලය වන විට සැදැහැවතුන් අතර ඇති විය. මහාවංසයේ දැක්වෙන හැටියට අනුරාධපුරයේ පිහිටා ඇති බුදුන් පරිභෝග කළ ස්ථාන නම් ශ්‍රී මහාබෝධිස්ථානය, මහාථූපය (රුවන්වැලිය), ථූපාරාමය, සිලාචේතිය (අභයගිරිය) යන සතරයි. පසුව රචිත ග්‍රන්ෟථයන්හි බුදුන්වහන්සේ අනුරාධපුරයේ අට තැනක සමාධි සුවයෙන් වැඩ උන් බව කියා&#160; තිබේ. පූජාවලියේ කියන්නේ අනුරාධපුරයේ දකුණු මහාසෑය, ශ්‍රී මහාබෝධිය, ලෝවාමහපාය, පිරිත්ලාගෙය, දන්තාදර (ජන්තාඝර) පොකුණ, ථූපාරාමය, රුවන්වැලිසෑය, මහසලසෑය (මිහින්තලයෙහි මහසලසෑය පූජාවලිය 708 පිට) යන තැන්වල බුදුන් සමාධියෙන් වැඩහුන් බවයි. මේ අට තැනට අටමස්ථානය කියා ඒ කාලයේ දී ව්‍යවහාර වූයේය. වර්තමාන [[අටමස්ථානය]] (බ.) මීට වෙනසි.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3246&oldid=prev 2023-09-21T03:38:40Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">03:38, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28" >28 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">28 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනුරාධපුරය රාජධානියක් වූවාට පසුව එහි ජනගහනය වැඩි වූවාට සැකක් නැත. ජනතාවට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීමට අනුරාධ කුමාරයා බැඳවූ වැව නොසෑහුණු නිසා පණ්ඩුකාභය රජ අලුතෙන් වැවක් නගරයට නුදුරුව බැඳවිය. තමන්ගේ අභය නාමයෙන් ප්‍රකට වූ අභය වාපියේ නම ක්‍රමයෙන් වෙනස් වෙමින් ඇවිත් අනුරාධපුර යුගයේ අවසානය වන විට බයවෑ නමින් හැඳින්විණි. ඒ නම දෙමළෙන් උසුරුවන අයුරින් බසවක්කුලම් කියා දැන් ව්‍යවහාර වෙයි. ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 205ක් වූ ද සැතැප්මකට වඩා දික් වූ ද අඩි 28ක් පමණ උස් වූ මියරක් (වැව් කණ්ඩියක්) ඇත්තා වූ ද මේ වැව ඒ කාලයේ හැටියට විශාල කර්මාන්තයක් මෙන් ගිණිය හැකියි. පණ්ඩුකාභය රජු පුරශෝධක චණ්ඩාලයන් පන්සියයක් ද වර්චස් ශෝධකයන් දෙසියයක් ද මළමිනී බැහැර ගෙන යන්නන් එක්සිය පනසක් ද ඒ ගණනට ම සොහොන්-ගොවුවන් ද පත් කළ මහාවංසය සඳහන් කරයි. මේ සංඛ්‍යා සැබෑ නම් නගරයේ විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් විසූ බව නිගමනය වේ. පණ්ඩුකාභය රජ තමාගේ දෙටු මයිලණුවන් වූ අභය කුමාරයා නගරගුත්තික තනතුරට පත් කළේය. පුරාණ අනුරාධපුරය පිළිබඳ කටයුතු බලා ගැන්මට මෙ නමින් නිලධාරියකු සිටි බව පැරණි බ්‍රාහ්මී ලිපිවලින් ද ඔප්පු වේ. අනුරාධපුරයේ සන්නිවේශය කෙබඳුව තිබුණා ද යන්න ගැන ද පණ්ඩුකාභය චරිතය විස්තර කරමින් මහාවංසය නොයෙක් දේ සඳහන් කරයි. නුවර දොරටු සතර අසල ද්වාරගාම සතරක් විය. සොහොන් බිම ද, ආඝාතනය ද, යෝනසභාගවත්ථුව ද, නීච සුසානය ද ඒ කාලයේ මිනිසුන් ඇදහූ දෙවිවරුන් යක්ෂයන් ආදීන්ගේ ආයතනයන් ද ඒ ඒ තැන්වල පිහිටුවූයේ ය. අභය වෑ මියරට පහළින් චිත්තරාජ නම් යක්ෂයා ද, නගරයේ පෙරදිග කාළවේල නම් යක්ෂයා ද, රජ මාළිගාවෙහි අස්සමුඛී යකින්නිය ද වැස්විය. වෙසමුණි රජුගේ නුගයත්, වැදිදෙවියාට තල්ගසකුත්, මහේජඝර නම් ආයතනයකුත් නිගණ්ඨ, ආජීවක ආදි ඒ ඒ පාෂාණ්ඩයන්ගේ ආරාමත් පිහිටුවූවේය. පණ්ඩුකාභය කාලයේ දී කරවූවකැයි අඳුනාගත හැකි කිසි ම කර්මාන්තයක් බසවක්කුලම හැර දැනට අනුරාධපුරයේ දක්නට නොමැතියි. පණ්ඩුකාභය රජුගේ පුත් මුටසීව මිහිපල්හු මහාමේඝවන නම් උයනක් කරවූ බව සඳහන් වේ. පසු කාලයක දී මේ භූමියෙහි [[මහාවිහාරය]] (බ.) පිහිටුවන ලදි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනුරාධපුරය රාජධානියක් වූවාට පසුව එහි ජනගහනය වැඩි වූවාට සැකක් නැත. ජනතාවට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීමට අනුරාධ කුමාරයා බැඳවූ වැව නොසෑහුණු නිසා පණ්ඩුකාභය රජ අලුතෙන් වැවක් නගරයට නුදුරුව බැඳවිය. තමන්ගේ අභය නාමයෙන් ප්‍රකට වූ අභය වාපියේ නම ක්‍රමයෙන් වෙනස් වෙමින් ඇවිත් අනුරාධපුර යුගයේ අවසානය වන විට බයවෑ නමින් හැඳින්විණි. ඒ නම දෙමළෙන් උසුරුවන අයුරින් බසවක්කුලම් කියා දැන් ව්‍යවහාර වෙයි. ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 205ක් වූ ද සැතැප්මකට වඩා දික් වූ ද අඩි 28ක් පමණ උස් වූ මියරක් (වැව් කණ්ඩියක්) ඇත්තා වූ ද මේ වැව ඒ කාලයේ හැටියට විශාල කර්මාන්තයක් මෙන් ගිණිය හැකියි. පණ්ඩුකාභය රජු පුරශෝධක චණ්ඩාලයන් පන්සියයක් ද වර්චස් ශෝධකයන් දෙසියයක් ද මළමිනී බැහැර ගෙන යන්නන් එක්සිය පනසක් ද ඒ ගණනට ම සොහොන්-ගොවුවන් ද පත් කළ මහාවංසය සඳහන් කරයි. මේ සංඛ්‍යා සැබෑ නම් නගරයේ විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් විසූ බව නිගමනය වේ. පණ්ඩුකාභය රජ තමාගේ දෙටු මයිලණුවන් වූ අභය කුමාරයා නගරගුත්තික තනතුරට පත් කළේය. පුරාණ අනුරාධපුරය පිළිබඳ කටයුතු බලා ගැන්මට මෙ නමින් නිලධාරියකු සිටි බව පැරණි බ්‍රාහ්මී ලිපිවලින් ද ඔප්පු වේ. අනුරාධපුරයේ සන්නිවේශය කෙබඳුව තිබුණා ද යන්න ගැන ද පණ්ඩුකාභය චරිතය විස්තර කරමින් මහාවංසය නොයෙක් දේ සඳහන් කරයි. නුවර දොරටු සතර අසල ද්වාරගාම සතරක් විය. සොහොන් බිම ද, ආඝාතනය ද, යෝනසභාගවත්ථුව ද, නීච සුසානය ද ඒ කාලයේ මිනිසුන් ඇදහූ දෙවිවරුන් යක්ෂයන් ආදීන්ගේ ආයතනයන් ද ඒ ඒ තැන්වල පිහිටුවූයේ ය. අභය වෑ මියරට පහළින් චිත්තරාජ නම් යක්ෂයා ද, නගරයේ පෙරදිග කාළවේල නම් යක්ෂයා ද, රජ මාළිගාවෙහි අස්සමුඛී යකින්නිය ද වැස්විය. වෙසමුණි රජුගේ නුගයත්, වැදිදෙවියාට තල්ගසකුත්, මහේජඝර නම් ආයතනයකුත් නිගණ්ඨ, ආජීවක ආදි ඒ ඒ පාෂාණ්ඩයන්ගේ ආරාමත් පිහිටුවූවේය. පණ්ඩුකාභය කාලයේ දී කරවූවකැයි අඳුනාගත හැකි කිසි ම කර්මාන්තයක් බසවක්කුලම හැර දැනට අනුරාධපුරයේ දක්නට නොමැතියි. පණ්ඩුකාභය රජුගේ පුත් මුටසීව මිහිපල්හු මහාමේඝවන නම් උයනක් කරවූ බව සඳහන් වේ. පසු කාලයක දී මේ භූමියෙහි [[මහාවිහාරය]] (බ.) පිහිටුවන ලදි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දහම්සෝ රජු පිත් මිහිඳු මාහිමියන් ලංකාවේ බුද්ධශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු අනුරාධපුරයේ නොයෙක් සිද්ධස්ථාන ඇතිවී එම නගරය පුණ්‍ය භූමියක් හැටියට ලංකාවේ පමණක් නොව පිටරටවලත් ප්‍රසිද්ධ විය. සිංහලයන් බුදුසමය වැලඳ ගත්තේ ක්‍රි.ව. පෙර 250 දී පමණ රජ තැන්පත් දෙවනපෑතිස් රජු සමයේ දීය ([[මහින්දාගමනය]] බ.). දෙවනපෑතිස් රජ බුද්ධභක්තිකයකු වූවාට පසු මහාමේඝවනය සංඝයාගේ සැප විහරණය පිණිස පූජා කළේය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණු අකුධාතුව නිදන් කොට දාගැබක් ද කරවූයේය. දැනට [[ථූපාරාමය]] (බ.) නමින් හැඳින්වෙන මේ දාගැබ අනුරාධපුරයේ දකින්නට ඇති ගොඩනැඟිලිවලින් ඉතාමත් පැරණි එක හැටියට සැලකේ. එහෙත් ථූපාරාමය දැන් දක්නට ලැබෙන්නේ එය දෙවනපෑතිස් රජු නිම කළ සැටියට නොවේ. පසු කාලවල දී නොයෙක් විට මේ චෛත්‍යය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද හෙයිනි. දඹදිව බුද්ධගයාවේ ශ්‍රී මහාබෝධියේ දක්ෂිණ ශාඛාවක් ගෙනැවිත් මහාමේඝ වනයෙහි රජ මැදුරට නැගෙනහිරින් රෝපණය කරන ලදි. අද වන තුරු පවත්නා මේ බෝධි වෘක්ෂය අනුරාධපුරයේ ඇති ශ්‍රේෂ්ඨතම පූජ්‍ය ස්ථානයක්ය යනු බෞද්ධයන්ගේ පිළිගැනීමයි ([[ශ්‍රී මහාබෝධිය]] බ.). මහාවිහාරය සඳහා දෙවනපෑතිස් රජු විසින් කරවන ලද්දකැයි හඳුනාගත හැකි කිසියම් ප්‍රාසාදයක් හෝ ප්‍රාසාද ශේෂයක් හෝ දැන් නොමැතියි. අද නෂ්ටාවශේෂ ව දක්නා ගොඩනැඟිලි ආදිය පවා කල්යාමේ දී වෙනස් වී ගොස් තිබෙන හෙයිනි. දැනට [[වෙස්සගිරිය]] (බ.) නමින් ව්‍යවහාර වන පුරාණ ඉසුරුමුණි විහාරයත් දෙවනපෑතිස් රජු විසින් පිහිටුවන ලද්දකැයි ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. නමුත් එහි දක්නට ඇති ගල්ලෙන්වල කෙටූ බ්‍රාහ්මී ලිපි එකකවත් ඒ රජුගේ නම නැත. දෙවනපෑතිස් රජ පිහිටුවී යයි සඳහන් වෙස්සගිරි විහාරය අනුරාධපුරය අසල විය නොහැකියි. නගරය ඇතුළත් වන පරිද්දෙන් සාංඝික සීමාව ද මේ රජු විසින් ම පිහිටුවන ලදි. දෙවනපෑතිස් කාලය වන විට අනුරාධපුරයෙහි ජන සංඛ්‍යාව වැඩී පැවති බවට ඒ රජු විසින් විශාල වැවක් තනවනු ලැබීම ම සාධකයක් වශයෙන් ගත හැකියි. තවමත් ඒ රජුගේ නම දරන මේ වැව, එනම් තිසාවැව, ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 396 කි. සැතැපුම් දෙකක් පමණ දික් වූ එහි මියර උසින් අඩි 25කි.[[ගොනුව:F-17.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">400px</del>|left]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දහම්සෝ රජු පිත් මිහිඳු මාහිමියන් ලංකාවේ බුද්ධශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු අනුරාධපුරයේ නොයෙක් සිද්ධස්ථාන ඇතිවී එම නගරය පුණ්‍ය භූමියක් හැටියට ලංකාවේ පමණක් නොව පිටරටවලත් ප්‍රසිද්ධ විය. සිංහලයන් බුදුසමය වැලඳ ගත්තේ ක්‍රි.ව. පෙර 250 දී පමණ රජ තැන්පත් දෙවනපෑතිස් රජු සමයේ දීය ([[මහින්දාගමනය]] බ.). දෙවනපෑතිස් රජ බුද්ධභක්තිකයකු වූවාට පසු මහාමේඝවනය සංඝයාගේ සැප විහරණය පිණිස පූජා කළේය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණු අකුධාතුව නිදන් කොට දාගැබක් ද කරවූයේය. දැනට [[ථූපාරාමය]] (බ.) නමින් හැඳින්වෙන මේ දාගැබ අනුරාධපුරයේ දකින්නට ඇති ගොඩනැඟිලිවලින් ඉතාමත් පැරණි එක හැටියට සැලකේ. එහෙත් ථූපාරාමය දැන් දක්නට ලැබෙන්නේ එය දෙවනපෑතිස් රජු නිම කළ සැටියට නොවේ. පසු කාලවල දී නොයෙක් විට මේ චෛත්‍යය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද හෙයිනි. දඹදිව බුද්ධගයාවේ ශ්‍රී මහාබෝධියේ දක්ෂිණ ශාඛාවක් ගෙනැවිත් මහාමේඝ වනයෙහි රජ මැදුරට නැගෙනහිරින් රෝපණය කරන ලදි. අද වන තුරු පවත්නා මේ බෝධි වෘක්ෂය අනුරාධපුරයේ ඇති ශ්‍රේෂ්ඨතම පූජ්‍ය ස්ථානයක්ය යනු බෞද්ධයන්ගේ පිළිගැනීමයි ([[ශ්‍රී මහාබෝධිය]] බ.). මහාවිහාරය සඳහා දෙවනපෑතිස් රජු විසින් කරවන ලද්දකැයි හඳුනාගත හැකි කිසියම් ප්‍රාසාදයක් හෝ ප්‍රාසාද ශේෂයක් හෝ දැන් නොමැතියි. අද නෂ්ටාවශේෂ ව දක්නා ගොඩනැඟිලි ආදිය පවා කල්යාමේ දී වෙනස් වී ගොස් තිබෙන හෙයිනි. දැනට [[වෙස්සගිරිය]] (බ.) නමින් ව්‍යවහාර වන පුරාණ ඉසුරුමුණි විහාරයත් දෙවනපෑතිස් රජු විසින් පිහිටුවන ලද්දකැයි ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. නමුත් එහි දක්නට ඇති ගල්ලෙන්වල කෙටූ බ්‍රාහ්මී ලිපි එකකවත් ඒ රජුගේ නම නැත. දෙවනපෑතිස් රජ පිහිටුවී යයි සඳහන් වෙස්සගිරි විහාරය අනුරාධපුරය අසල විය නොහැකියි. නගරය ඇතුළත් වන පරිද්දෙන් සාංඝික සීමාව ද මේ රජු විසින් ම පිහිටුවන ලදි. දෙවනපෑතිස් කාලය වන විට අනුරාධපුරයෙහි ජන සංඛ්‍යාව වැඩී පැවති බවට ඒ රජු විසින් විශාල වැවක් තනවනු ලැබීම ම සාධකයක් වශයෙන් ගත හැකියි. තවමත් ඒ රජුගේ නම දරන මේ වැව, එනම් තිසාවැව, ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 396 කි. සැතැපුම් දෙකක් පමණ දික් වූ එහි මියර උසින් අඩි 25කි.[[ගොනුව:F-17.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">600px</ins>|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවනපෑතිස් රජුගේ මල් වූ උත්තියගේ රාජ්‍යයේ දී මිහිඳු මාහිමියෝත් ලංකාවට බෝධිය වැඩමවා ආ සංඝමිත්තා ථෙරීත් පිරිනිවන් පෑවෝය. මිහිඳු මාහිමියන් ආදාහන කළ තැන දාගැබක් පිහිටවූ නමුත් එය අසවල් තැන යයි දැන් නියම වශයෙන් කිය නොහැකියි. එසේ ම සංඝමිත්තා ථෙරීන් ආදාහන කළ තැන පිහිටුවූ දාගැබත් දැනට නොමැතියි. එය සිරිමහබෝධිය සමීපයෙහි විය යුතුයි. ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් දැන් බොහෝ දෙනා [[සංඝමිත්තා චේතිය]] (බ.) යයි කියන දාගැබ ඊට පසු කාලයක පිහිටුවූවකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවනපෑතිස් රජුගේ මල් වූ උත්තියගේ රාජ්‍යයේ දී මිහිඳු මාහිමියෝත් ලංකාවට බෝධිය වැඩමවා ආ සංඝමිත්තා ථෙරීත් පිරිනිවන් පෑවෝය. මිහිඳු මාහිමියන් ආදාහන කළ තැන දාගැබක් පිහිටවූ නමුත් එය අසවල් තැන යයි දැන් නියම වශයෙන් කිය නොහැකියි. එසේ ම සංඝමිත්තා ථෙරීන් ආදාහන කළ තැන පිහිටුවූ දාගැබත් දැනට නොමැතියි. එය සිරිමහබෝධිය සමීපයෙහි විය යුතුයි. ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් දැන් බොහෝ දෙනා [[සංඝමිත්තා චේතිය]] (බ.) යයි කියන දාගැබ ඊට පසු කාලයක පිහිටුවූවකි.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3245&oldid=prev 2023-09-21T03:38:04Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">03:38, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28" >28 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">28 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනුරාධපුරය රාජධානියක් වූවාට පසුව එහි ජනගහනය වැඩි වූවාට සැකක් නැත. ජනතාවට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීමට අනුරාධ කුමාරයා බැඳවූ වැව නොසෑහුණු නිසා පණ්ඩුකාභය රජ අලුතෙන් වැවක් නගරයට නුදුරුව බැඳවිය. තමන්ගේ අභය නාමයෙන් ප්‍රකට වූ අභය වාපියේ නම ක්‍රමයෙන් වෙනස් වෙමින් ඇවිත් අනුරාධපුර යුගයේ අවසානය වන විට බයවෑ නමින් හැඳින්විණි. ඒ නම දෙමළෙන් උසුරුවන අයුරින් බසවක්කුලම් කියා දැන් ව්‍යවහාර වෙයි. ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 205ක් වූ ද සැතැප්මකට වඩා දික් වූ ද අඩි 28ක් පමණ උස් වූ මියරක් (වැව් කණ්ඩියක්) ඇත්තා වූ ද මේ වැව ඒ කාලයේ හැටියට විශාල කර්මාන්තයක් මෙන් ගිණිය හැකියි. පණ්ඩුකාභය රජු පුරශෝධක චණ්ඩාලයන් පන්සියයක් ද වර්චස් ශෝධකයන් දෙසියයක් ද මළමිනී බැහැර ගෙන යන්නන් එක්සිය පනසක් ද ඒ ගණනට ම සොහොන්-ගොවුවන් ද පත් කළ මහාවංසය සඳහන් කරයි. මේ සංඛ්‍යා සැබෑ නම් නගරයේ විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් විසූ බව නිගමනය වේ. පණ්ඩුකාභය රජ තමාගේ දෙටු මයිලණුවන් වූ අභය කුමාරයා නගරගුත්තික තනතුරට පත් කළේය. පුරාණ අනුරාධපුරය පිළිබඳ කටයුතු බලා ගැන්මට මෙ නමින් නිලධාරියකු සිටි බව පැරණි බ්‍රාහ්මී ලිපිවලින් ද ඔප්පු වේ. අනුරාධපුරයේ සන්නිවේශය කෙබඳුව තිබුණා ද යන්න ගැන ද පණ්ඩුකාභය චරිතය විස්තර කරමින් මහාවංසය නොයෙක් දේ සඳහන් කරයි. නුවර දොරටු සතර අසල ද්වාරගාම සතරක් විය. සොහොන් බිම ද, ආඝාතනය ද, යෝනසභාගවත්ථුව ද, නීච සුසානය ද ඒ කාලයේ මිනිසුන් ඇදහූ දෙවිවරුන් යක්ෂයන් ආදීන්ගේ ආයතනයන් ද ඒ ඒ තැන්වල පිහිටුවූයේ ය. අභය වෑ මියරට පහළින් චිත්තරාජ නම් යක්ෂයා ද, නගරයේ පෙරදිග කාළවේල නම් යක්ෂයා ද, රජ මාළිගාවෙහි අස්සමුඛී යකින්නිය ද වැස්විය. වෙසමුණි රජුගේ නුගයත්, වැදිදෙවියාට තල්ගසකුත්, මහේජඝර නම් ආයතනයකුත් නිගණ්ඨ, ආජීවක ආදි ඒ ඒ පාෂාණ්ඩයන්ගේ ආරාමත් පිහිටුවූවේය. පණ්ඩුකාභය කාලයේ දී කරවූවකැයි අඳුනාගත හැකි කිසි ම කර්මාන්තයක් බසවක්කුලම හැර දැනට අනුරාධපුරයේ දක්නට නොමැතියි. පණ්ඩුකාභය රජුගේ පුත් මුටසීව මිහිපල්හු මහාමේඝවන නම් උයනක් කරවූ බව සඳහන් වේ. පසු කාලයක දී මේ භූමියෙහි [[මහාවිහාරය]] (බ.) පිහිටුවන ලදි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනුරාධපුරය රාජධානියක් වූවාට පසුව එහි ජනගහනය වැඩි වූවාට සැකක් නැත. ජනතාවට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීමට අනුරාධ කුමාරයා බැඳවූ වැව නොසෑහුණු නිසා පණ්ඩුකාභය රජ අලුතෙන් වැවක් නගරයට නුදුරුව බැඳවිය. තමන්ගේ අභය නාමයෙන් ප්‍රකට වූ අභය වාපියේ නම ක්‍රමයෙන් වෙනස් වෙමින් ඇවිත් අනුරාධපුර යුගයේ අවසානය වන විට බයවෑ නමින් හැඳින්විණි. ඒ නම දෙමළෙන් උසුරුවන අයුරින් බසවක්කුලම් කියා දැන් ව්‍යවහාර වෙයි. ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 205ක් වූ ද සැතැප්මකට වඩා දික් වූ ද අඩි 28ක් පමණ උස් වූ මියරක් (වැව් කණ්ඩියක්) ඇත්තා වූ ද මේ වැව ඒ කාලයේ හැටියට විශාල කර්මාන්තයක් මෙන් ගිණිය හැකියි. පණ්ඩුකාභය රජු පුරශෝධක චණ්ඩාලයන් පන්සියයක් ද වර්චස් ශෝධකයන් දෙසියයක් ද මළමිනී බැහැර ගෙන යන්නන් එක්සිය පනසක් ද ඒ ගණනට ම සොහොන්-ගොවුවන් ද පත් කළ මහාවංසය සඳහන් කරයි. මේ සංඛ්‍යා සැබෑ නම් නගරයේ විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් විසූ බව නිගමනය වේ. පණ්ඩුකාභය රජ තමාගේ දෙටු මයිලණුවන් වූ අභය කුමාරයා නගරගුත්තික තනතුරට පත් කළේය. පුරාණ අනුරාධපුරය පිළිබඳ කටයුතු බලා ගැන්මට මෙ නමින් නිලධාරියකු සිටි බව පැරණි බ්‍රාහ්මී ලිපිවලින් ද ඔප්පු වේ. අනුරාධපුරයේ සන්නිවේශය කෙබඳුව තිබුණා ද යන්න ගැන ද පණ්ඩුකාභය චරිතය විස්තර කරමින් මහාවංසය නොයෙක් දේ සඳහන් කරයි. නුවර දොරටු සතර අසල ද්වාරගාම සතරක් විය. සොහොන් බිම ද, ආඝාතනය ද, යෝනසභාගවත්ථුව ද, නීච සුසානය ද ඒ කාලයේ මිනිසුන් ඇදහූ දෙවිවරුන් යක්ෂයන් ආදීන්ගේ ආයතනයන් ද ඒ ඒ තැන්වල පිහිටුවූයේ ය. අභය වෑ මියරට පහළින් චිත්තරාජ නම් යක්ෂයා ද, නගරයේ පෙරදිග කාළවේල නම් යක්ෂයා ද, රජ මාළිගාවෙහි අස්සමුඛී යකින්නිය ද වැස්විය. වෙසමුණි රජුගේ නුගයත්, වැදිදෙවියාට තල්ගසකුත්, මහේජඝර නම් ආයතනයකුත් නිගණ්ඨ, ආජීවක ආදි ඒ ඒ පාෂාණ්ඩයන්ගේ ආරාමත් පිහිටුවූවේය. පණ්ඩුකාභය කාලයේ දී කරවූවකැයි අඳුනාගත හැකි කිසි ම කර්මාන්තයක් බසවක්කුලම හැර දැනට අනුරාධපුරයේ දක්නට නොමැතියි. පණ්ඩුකාභය රජුගේ පුත් මුටසීව මිහිපල්හු මහාමේඝවන නම් උයනක් කරවූ බව සඳහන් වේ. පසු කාලයක දී මේ භූමියෙහි [[මහාවිහාරය]] (බ.) පිහිටුවන ලදි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දහම්සෝ රජු පිත් මිහිඳු මාහිමියන් ලංකාවේ බුද්ධශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු අනුරාධපුරයේ නොයෙක් සිද්ධස්ථාන ඇතිවී එම නගරය පුණ්‍ය භූමියක් හැටියට ලංකාවේ පමණක් නොව පිටරටවලත් ප්‍රසිද්ධ විය. සිංහලයන් බුදුසමය වැලඳ ගත්තේ ක්‍රි.ව. පෙර 250 දී පමණ රජ තැන්පත් දෙවනපෑතිස් රජු සමයේ දීය ([[මහින්දාගමනය]] බ.). දෙවනපෑතිස් රජ බුද්ධභක්තිකයකු වූවාට පසු මහාමේඝවනය සංඝයාගේ සැප විහරණය පිණිස පූජා කළේය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණු අකුධාතුව නිදන් කොට දාගැබක් ද කරවූයේය. දැනට [[ථූපාරාමය]] (බ.) නමින් හැඳින්වෙන මේ දාගැබ අනුරාධපුරයේ දකින්නට ඇති ගොඩනැඟිලිවලින් ඉතාමත් පැරණි එක හැටියට සැලකේ. එහෙත් ථූපාරාමය දැන් දක්නට ලැබෙන්නේ එය දෙවනපෑතිස් රජු නිම කළ සැටියට නොවේ. පසු කාලවල දී නොයෙක් විට මේ චෛත්‍යය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද හෙයිනි. දඹදිව බුද්ධගයාවේ ශ්‍රී මහාබෝධියේ දක්ෂිණ ශාඛාවක් ගෙනැවිත් මහාමේඝ වනයෙහි රජ මැදුරට නැගෙනහිරින් රෝපණය කරන ලදි. අද වන තුරු පවත්නා මේ බෝධි වෘක්ෂය අනුරාධපුරයේ ඇති ශ්‍රේෂ්ඨතම පූජ්‍ය ස්ථානයක්ය යනු බෞද්ධයන්ගේ පිළිගැනීමයි ([[ශ්‍රී මහාබෝධිය]] බ.). මහාවිහාරය සඳහා දෙවනපෑතිස් රජු විසින් කරවන ලද්දකැයි හඳුනාගත හැකි කිසියම් ප්‍රාසාදයක් හෝ ප්‍රාසාද ශේෂයක් හෝ දැන් නොමැතියි. අද නෂ්ටාවශේෂ ව දක්නා ගොඩනැඟිලි ආදිය පවා කල්යාමේ දී වෙනස් වී ගොස් තිබෙන හෙයිනි. දැනට [[වෙස්සගිරිය]] (බ.) නමින් ව්‍යවහාර වන පුරාණ ඉසුරුමුණි විහාරයත් දෙවනපෑතිස් රජු විසින් පිහිටුවන ලද්දකැයි ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. නමුත් එහි දක්නට ඇති ගල්ලෙන්වල කෙටූ බ්‍රාහ්මී ලිපි එකකවත් ඒ රජුගේ නම නැත. දෙවනපෑතිස් රජ පිහිටුවී යයි සඳහන් වෙස්සගිරි විහාරය අනුරාධපුරය අසල විය නොහැකියි. නගරය ඇතුළත් වන පරිද්දෙන් සාංඝික සීමාව ද මේ රජු විසින් ම පිහිටුවන ලදි. දෙවනපෑතිස් කාලය වන විට අනුරාධපුරයෙහි ජන සංඛ්‍යාව වැඩී පැවති බවට ඒ රජු විසින් විශාල වැවක් තනවනු ලැබීම ම සාධකයක් වශයෙන් ගත හැකියි. තවමත් ඒ රජුගේ නම දරන මේ වැව, එනම් තිසාවැව, ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 396 කි. සැතැපුම් දෙකක් පමණ දික් වූ එහි මියර උසින් අඩි 25කි.[[ගොනුව:F-17.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">200px</del>|left]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දහම්සෝ රජු පිත් මිහිඳු මාහිමියන් ලංකාවේ බුද්ධශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු අනුරාධපුරයේ නොයෙක් සිද්ධස්ථාන ඇතිවී එම නගරය පුණ්‍ය භූමියක් හැටියට ලංකාවේ පමණක් නොව පිටරටවලත් ප්‍රසිද්ධ විය. සිංහලයන් බුදුසමය වැලඳ ගත්තේ ක්‍රි.ව. පෙර 250 දී පමණ රජ තැන්පත් දෙවනපෑතිස් රජු සමයේ දීය ([[මහින්දාගමනය]] බ.). දෙවනපෑතිස් රජ බුද්ධභක්තිකයකු වූවාට පසු මහාමේඝවනය සංඝයාගේ සැප විහරණය පිණිස පූජා කළේය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණු අකුධාතුව නිදන් කොට දාගැබක් ද කරවූයේය. දැනට [[ථූපාරාමය]] (බ.) නමින් හැඳින්වෙන මේ දාගැබ අනුරාධපුරයේ දකින්නට ඇති ගොඩනැඟිලිවලින් ඉතාමත් පැරණි එක හැටියට සැලකේ. එහෙත් ථූපාරාමය දැන් දක්නට ලැබෙන්නේ එය දෙවනපෑතිස් රජු නිම කළ සැටියට නොවේ. පසු කාලවල දී නොයෙක් විට මේ චෛත්‍යය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද හෙයිනි. දඹදිව බුද්ධගයාවේ ශ්‍රී මහාබෝධියේ දක්ෂිණ ශාඛාවක් ගෙනැවිත් මහාමේඝ වනයෙහි රජ මැදුරට නැගෙනහිරින් රෝපණය කරන ලදි. අද වන තුරු පවත්නා මේ බෝධි වෘක්ෂය අනුරාධපුරයේ ඇති ශ්‍රේෂ්ඨතම පූජ්‍ය ස්ථානයක්ය යනු බෞද්ධයන්ගේ පිළිගැනීමයි ([[ශ්‍රී මහාබෝධිය]] බ.). මහාවිහාරය සඳහා දෙවනපෑතිස් රජු විසින් කරවන ලද්දකැයි හඳුනාගත හැකි කිසියම් ප්‍රාසාදයක් හෝ ප්‍රාසාද ශේෂයක් හෝ දැන් නොමැතියි. අද නෂ්ටාවශේෂ ව දක්නා ගොඩනැඟිලි ආදිය පවා කල්යාමේ දී වෙනස් වී ගොස් තිබෙන හෙයිනි. දැනට [[වෙස්සගිරිය]] (බ.) නමින් ව්‍යවහාර වන පුරාණ ඉසුරුමුණි විහාරයත් දෙවනපෑතිස් රජු විසින් පිහිටුවන ලද්දකැයි ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. නමුත් එහි දක්නට ඇති ගල්ලෙන්වල කෙටූ බ්‍රාහ්මී ලිපි එකකවත් ඒ රජුගේ නම නැත. දෙවනපෑතිස් රජ පිහිටුවී යයි සඳහන් වෙස්සගිරි විහාරය අනුරාධපුරය අසල විය නොහැකියි. නගරය ඇතුළත් වන පරිද්දෙන් සාංඝික සීමාව ද මේ රජු විසින් ම පිහිටුවන ලදි. දෙවනපෑතිස් කාලය වන විට අනුරාධපුරයෙහි ජන සංඛ්‍යාව වැඩී පැවති බවට ඒ රජු විසින් විශාල වැවක් තනවනු ලැබීම ම සාධකයක් වශයෙන් ගත හැකියි. තවමත් ඒ රජුගේ නම දරන මේ වැව, එනම් තිසාවැව, ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 396 කි. සැතැපුම් දෙකක් පමණ දික් වූ එහි මියර උසින් අඩි 25කි.[[ගොනුව:F-17.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">400px</ins>|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවනපෑතිස් රජුගේ මල් වූ උත්තියගේ රාජ්‍යයේ දී මිහිඳු මාහිමියෝත් ලංකාවට බෝධිය වැඩමවා ආ සංඝමිත්තා ථෙරීත් පිරිනිවන් පෑවෝය. මිහිඳු මාහිමියන් ආදාහන කළ තැන දාගැබක් පිහිටවූ නමුත් එය අසවල් තැන යයි දැන් නියම වශයෙන් කිය නොහැකියි. එසේ ම සංඝමිත්තා ථෙරීන් ආදාහන කළ තැන පිහිටුවූ දාගැබත් දැනට නොමැතියි. එය සිරිමහබෝධිය සමීපයෙහි විය යුතුයි. ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් දැන් බොහෝ දෙනා [[සංඝමිත්තා චේතිය]] (බ.) යයි කියන දාගැබ ඊට පසු කාලයක පිහිටුවූවකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවනපෑතිස් රජුගේ මල් වූ උත්තියගේ රාජ්‍යයේ දී මිහිඳු මාහිමියෝත් ලංකාවට බෝධිය වැඩමවා ආ සංඝමිත්තා ථෙරීත් පිරිනිවන් පෑවෝය. මිහිඳු මාහිමියන් ආදාහන කළ තැන දාගැබක් පිහිටවූ නමුත් එය අසවල් තැන යයි දැන් නියම වශයෙන් කිය නොහැකියි. එසේ ම සංඝමිත්තා ථෙරීන් ආදාහන කළ තැන පිහිටුවූ දාගැබත් දැනට නොමැතියි. එය සිරිමහබෝධිය සමීපයෙහි විය යුතුයි. ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් දැන් බොහෝ දෙනා [[සංඝමිත්තා චේතිය]] (බ.) යයි කියන දාගැබ ඊට පසු කාලයක පිහිටුවූවකි.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3244&oldid=prev 2023-09-21T03:37:38Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">03:37, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28" >28 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">28 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනුරාධපුරය රාජධානියක් වූවාට පසුව එහි ජනගහනය වැඩි වූවාට සැකක් නැත. ජනතාවට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීමට අනුරාධ කුමාරයා බැඳවූ වැව නොසෑහුණු නිසා පණ්ඩුකාභය රජ අලුතෙන් වැවක් නගරයට නුදුරුව බැඳවිය. තමන්ගේ අභය නාමයෙන් ප්‍රකට වූ අභය වාපියේ නම ක්‍රමයෙන් වෙනස් වෙමින් ඇවිත් අනුරාධපුර යුගයේ අවසානය වන විට බයවෑ නමින් හැඳින්විණි. ඒ නම දෙමළෙන් උසුරුවන අයුරින් බසවක්කුලම් කියා දැන් ව්‍යවහාර වෙයි. ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 205ක් වූ ද සැතැප්මකට වඩා දික් වූ ද අඩි 28ක් පමණ උස් වූ මියරක් (වැව් කණ්ඩියක්) ඇත්තා වූ ද මේ වැව ඒ කාලයේ හැටියට විශාල කර්මාන්තයක් මෙන් ගිණිය හැකියි. පණ්ඩුකාභය රජු පුරශෝධක චණ්ඩාලයන් පන්සියයක් ද වර්චස් ශෝධකයන් දෙසියයක් ද මළමිනී බැහැර ගෙන යන්නන් එක්සිය පනසක් ද ඒ ගණනට ම සොහොන්-ගොවුවන් ද පත් කළ මහාවංසය සඳහන් කරයි. මේ සංඛ්‍යා සැබෑ නම් නගරයේ විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් විසූ බව නිගමනය වේ. පණ්ඩුකාභය රජ තමාගේ දෙටු මයිලණුවන් වූ අභය කුමාරයා නගරගුත්තික තනතුරට පත් කළේය. පුරාණ අනුරාධපුරය පිළිබඳ කටයුතු බලා ගැන්මට මෙ නමින් නිලධාරියකු සිටි බව පැරණි බ්‍රාහ්මී ලිපිවලින් ද ඔප්පු වේ. අනුරාධපුරයේ සන්නිවේශය කෙබඳුව තිබුණා ද යන්න ගැන ද පණ්ඩුකාභය චරිතය විස්තර කරමින් මහාවංසය නොයෙක් දේ සඳහන් කරයි. නුවර දොරටු සතර අසල ද්වාරගාම සතරක් විය. සොහොන් බිම ද, ආඝාතනය ද, යෝනසභාගවත්ථුව ද, නීච සුසානය ද ඒ කාලයේ මිනිසුන් ඇදහූ දෙවිවරුන් යක්ෂයන් ආදීන්ගේ ආයතනයන් ද ඒ ඒ තැන්වල පිහිටුවූයේ ය. අභය වෑ මියරට පහළින් චිත්තරාජ නම් යක්ෂයා ද, නගරයේ පෙරදිග කාළවේල නම් යක්ෂයා ද, රජ මාළිගාවෙහි අස්සමුඛී යකින්නිය ද වැස්විය. වෙසමුණි රජුගේ නුගයත්, වැදිදෙවියාට තල්ගසකුත්, මහේජඝර නම් ආයතනයකුත් නිගණ්ඨ, ආජීවක ආදි ඒ ඒ පාෂාණ්ඩයන්ගේ ආරාමත් පිහිටුවූවේය. පණ්ඩුකාභය කාලයේ දී කරවූවකැයි අඳුනාගත හැකි කිසි ම කර්මාන්තයක් බසවක්කුලම හැර දැනට අනුරාධපුරයේ දක්නට නොමැතියි. පණ්ඩුකාභය රජුගේ පුත් මුටසීව මිහිපල්හු මහාමේඝවන නම් උයනක් කරවූ බව සඳහන් වේ. පසු කාලයක දී මේ භූමියෙහි [[මහාවිහාරය]] (බ.) පිහිටුවන ලදි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනුරාධපුරය රාජධානියක් වූවාට පසුව එහි ජනගහනය වැඩි වූවාට සැකක් නැත. ජනතාවට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීමට අනුරාධ කුමාරයා බැඳවූ වැව නොසෑහුණු නිසා පණ්ඩුකාභය රජ අලුතෙන් වැවක් නගරයට නුදුරුව බැඳවිය. තමන්ගේ අභය නාමයෙන් ප්‍රකට වූ අභය වාපියේ නම ක්‍රමයෙන් වෙනස් වෙමින් ඇවිත් අනුරාධපුර යුගයේ අවසානය වන විට බයවෑ නමින් හැඳින්විණි. ඒ නම දෙමළෙන් උසුරුවන අයුරින් බසවක්කුලම් කියා දැන් ව්‍යවහාර වෙයි. ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 205ක් වූ ද සැතැප්මකට වඩා දික් වූ ද අඩි 28ක් පමණ උස් වූ මියරක් (වැව් කණ්ඩියක්) ඇත්තා වූ ද මේ වැව ඒ කාලයේ හැටියට විශාල කර්මාන්තයක් මෙන් ගිණිය හැකියි. පණ්ඩුකාභය රජු පුරශෝධක චණ්ඩාලයන් පන්සියයක් ද වර්චස් ශෝධකයන් දෙසියයක් ද මළමිනී බැහැර ගෙන යන්නන් එක්සිය පනසක් ද ඒ ගණනට ම සොහොන්-ගොවුවන් ද පත් කළ මහාවංසය සඳහන් කරයි. මේ සංඛ්‍යා සැබෑ නම් නගරයේ විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් විසූ බව නිගමනය වේ. පණ්ඩුකාභය රජ තමාගේ දෙටු මයිලණුවන් වූ අභය කුමාරයා නගරගුත්තික තනතුරට පත් කළේය. පුරාණ අනුරාධපුරය පිළිබඳ කටයුතු බලා ගැන්මට මෙ නමින් නිලධාරියකු සිටි බව පැරණි බ්‍රාහ්මී ලිපිවලින් ද ඔප්පු වේ. අනුරාධපුරයේ සන්නිවේශය කෙබඳුව තිබුණා ද යන්න ගැන ද පණ්ඩුකාභය චරිතය විස්තර කරමින් මහාවංසය නොයෙක් දේ සඳහන් කරයි. නුවර දොරටු සතර අසල ද්වාරගාම සතරක් විය. සොහොන් බිම ද, ආඝාතනය ද, යෝනසභාගවත්ථුව ද, නීච සුසානය ද ඒ කාලයේ මිනිසුන් ඇදහූ දෙවිවරුන් යක්ෂයන් ආදීන්ගේ ආයතනයන් ද ඒ ඒ තැන්වල පිහිටුවූයේ ය. අභය වෑ මියරට පහළින් චිත්තරාජ නම් යක්ෂයා ද, නගරයේ පෙරදිග කාළවේල නම් යක්ෂයා ද, රජ මාළිගාවෙහි අස්සමුඛී යකින්නිය ද වැස්විය. වෙසමුණි රජුගේ නුගයත්, වැදිදෙවියාට තල්ගසකුත්, මහේජඝර නම් ආයතනයකුත් නිගණ්ඨ, ආජීවක ආදි ඒ ඒ පාෂාණ්ඩයන්ගේ ආරාමත් පිහිටුවූවේය. පණ්ඩුකාභය කාලයේ දී කරවූවකැයි අඳුනාගත හැකි කිසි ම කර්මාන්තයක් බසවක්කුලම හැර දැනට අනුරාධපුරයේ දක්නට නොමැතියි. පණ්ඩුකාභය රජුගේ පුත් මුටසීව මිහිපල්හු මහාමේඝවන නම් උයනක් කරවූ බව සඳහන් වේ. පසු කාලයක දී මේ භූමියෙහි [[මහාවිහාරය]] (බ.) පිහිටුවන ලදි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දහම්සෝ රජු පිත් මිහිඳු මාහිමියන් ලංකාවේ බුද්ධශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු අනුරාධපුරයේ නොයෙක් සිද්ධස්ථාන ඇතිවී එම නගරය පුණ්‍ය භූමියක් හැටියට ලංකාවේ පමණක් නොව පිටරටවලත් ප්‍රසිද්ධ විය. සිංහලයන් බුදුසමය වැලඳ ගත්තේ ක්‍රි.ව. පෙර 250 දී පමණ රජ තැන්පත් දෙවනපෑතිස් රජු සමයේ දීය ([[මහින්දාගමනය]] බ.). දෙවනපෑතිස් රජ බුද්ධභක්තිකයකු වූවාට පසු මහාමේඝවනය සංඝයාගේ සැප විහරණය පිණිස පූජා කළේය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණු අකුධාතුව නිදන් කොට දාගැබක් ද කරවූයේය. දැනට [[ථූපාරාමය]] (බ.) නමින් හැඳින්වෙන මේ දාගැබ අනුරාධපුරයේ දකින්නට ඇති ගොඩනැඟිලිවලින් ඉතාමත් පැරණි එක හැටියට සැලකේ. එහෙත් ථූපාරාමය දැන් දක්නට ලැබෙන්නේ එය දෙවනපෑතිස් රජු නිම කළ සැටියට නොවේ. පසු කාලවල දී නොයෙක් විට මේ චෛත්‍යය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද හෙයිනි. දඹදිව බුද්ධගයාවේ ශ්‍රී මහාබෝධියේ දක්ෂිණ ශාඛාවක් ගෙනැවිත් මහාමේඝ වනයෙහි රජ මැදුරට නැගෙනහිරින් රෝපණය කරන ලදි. අද වන තුරු පවත්නා මේ බෝධි වෘක්ෂය අනුරාධපුරයේ ඇති ශ්‍රේෂ්ඨතම පූජ්‍ය ස්ථානයක්ය යනු බෞද්ධයන්ගේ පිළිගැනීමයි ([[ශ්‍රී මහාබෝධිය]] බ.). මහාවිහාරය සඳහා දෙවනපෑතිස් රජු විසින් කරවන ලද්දකැයි හඳුනාගත හැකි කිසියම් ප්‍රාසාදයක් හෝ ප්‍රාසාද ශේෂයක් හෝ දැන් නොමැතියි. අද නෂ්ටාවශේෂ ව දක්නා ගොඩනැඟිලි ආදිය පවා කල්යාමේ දී වෙනස් වී ගොස් තිබෙන හෙයිනි. දැනට [[වෙස්සගිරිය]] (බ.) නමින් ව්‍යවහාර වන පුරාණ ඉසුරුමුණි විහාරයත් දෙවනපෑතිස් රජු විසින් පිහිටුවන ලද්දකැයි ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. නමුත් එහි දක්නට ඇති ගල්ලෙන්වල කෙටූ බ්‍රාහ්මී ලිපි එකකවත් ඒ රජුගේ නම නැත. දෙවනපෑතිස් රජ පිහිටුවී යයි සඳහන් වෙස්සගිරි විහාරය අනුරාධපුරය අසල විය නොහැකියි. නගරය ඇතුළත් වන පරිද්දෙන් සාංඝික සීමාව ද මේ රජු විසින් ම පිහිටුවන ලදි. දෙවනපෑතිස් කාලය වන විට අනුරාධපුරයෙහි ජන සංඛ්‍යාව වැඩී පැවති බවට ඒ රජු විසින් විශාල වැවක් තනවනු ලැබීම ම සාධකයක් වශයෙන් ගත හැකියි. තවමත් ඒ රජුගේ නම දරන මේ වැව, එනම් තිසාවැව, ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 396 කි. සැතැපුම් දෙකක් පමණ දික් වූ එහි මියර උසින් අඩි 25කි.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දහම්සෝ රජු පිත් මිහිඳු මාහිමියන් ලංකාවේ බුද්ධශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු අනුරාධපුරයේ නොයෙක් සිද්ධස්ථාන ඇතිවී එම නගරය පුණ්‍ය භූමියක් හැටියට ලංකාවේ පමණක් නොව පිටරටවලත් ප්‍රසිද්ධ විය. සිංහලයන් බුදුසමය වැලඳ ගත්තේ ක්‍රි.ව. පෙර 250 දී පමණ රජ තැන්පත් දෙවනපෑතිස් රජු සමයේ දීය ([[මහින්දාගමනය]] බ.). දෙවනපෑතිස් රජ බුද්ධභක්තිකයකු වූවාට පසු මහාමේඝවනය සංඝයාගේ සැප විහරණය පිණිස පූජා කළේය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණු අකුධාතුව නිදන් කොට දාගැබක් ද කරවූයේය. දැනට [[ථූපාරාමය]] (බ.) නමින් හැඳින්වෙන මේ දාගැබ අනුරාධපුරයේ දකින්නට ඇති ගොඩනැඟිලිවලින් ඉතාමත් පැරණි එක හැටියට සැලකේ. එහෙත් ථූපාරාමය දැන් දක්නට ලැබෙන්නේ එය දෙවනපෑතිස් රජු නිම කළ සැටියට නොවේ. පසු කාලවල දී නොයෙක් විට මේ චෛත්‍යය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද හෙයිනි. දඹදිව බුද්ධගයාවේ ශ්‍රී මහාබෝධියේ දක්ෂිණ ශාඛාවක් ගෙනැවිත් මහාමේඝ වනයෙහි රජ මැදුරට නැගෙනහිරින් රෝපණය කරන ලදි. අද වන තුරු පවත්නා මේ බෝධි වෘක්ෂය අනුරාධපුරයේ ඇති ශ්‍රේෂ්ඨතම පූජ්‍ය ස්ථානයක්ය යනු බෞද්ධයන්ගේ පිළිගැනීමයි ([[ශ්‍රී මහාබෝධිය]] බ.). මහාවිහාරය සඳහා දෙවනපෑතිස් රජු විසින් කරවන ලද්දකැයි හඳුනාගත හැකි කිසියම් ප්‍රාසාදයක් හෝ ප්‍රාසාද ශේෂයක් හෝ දැන් නොමැතියි. අද නෂ්ටාවශේෂ ව දක්නා ගොඩනැඟිලි ආදිය පවා කල්යාමේ දී වෙනස් වී ගොස් තිබෙන හෙයිනි. දැනට [[වෙස්සගිරිය]] (බ.) නමින් ව්‍යවහාර වන පුරාණ ඉසුරුමුණි විහාරයත් දෙවනපෑතිස් රජු විසින් පිහිටුවන ලද්දකැයි ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. නමුත් එහි දක්නට ඇති ගල්ලෙන්වල කෙටූ බ්‍රාහ්මී ලිපි එකකවත් ඒ රජුගේ නම නැත. දෙවනපෑතිස් රජ පිහිටුවී යයි සඳහන් වෙස්සගිරි විහාරය අනුරාධපුරය අසල විය නොහැකියි. නගරය ඇතුළත් වන පරිද්දෙන් සාංඝික සීමාව ද මේ රජු විසින් ම පිහිටුවන ලදි. දෙවනපෑතිස් කාලය වන විට අනුරාධපුරයෙහි ජන සංඛ්‍යාව වැඩී පැවති බවට ඒ රජු විසින් විශාල වැවක් තනවනු ලැබීම ම සාධකයක් වශයෙන් ගත හැකියි. තවමත් ඒ රජුගේ නම දරන මේ වැව, එනම් තිසාවැව, ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 396 කි. සැතැපුම් දෙකක් පමණ දික් වූ එහි මියර උසින් අඩි 25කි.<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:F-17.jpg|200px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවනපෑතිස් රජුගේ මල් වූ උත්තියගේ රාජ්‍යයේ දී මිහිඳු මාහිමියෝත් ලංකාවට බෝධිය වැඩමවා ආ සංඝමිත්තා ථෙරීත් පිරිනිවන් පෑවෝය. මිහිඳු මාහිමියන් ආදාහන කළ තැන දාගැබක් පිහිටවූ නමුත් එය අසවල් තැන යයි දැන් නියම වශයෙන් කිය නොහැකියි. එසේ ම සංඝමිත්තා ථෙරීන් ආදාහන කළ තැන පිහිටුවූ දාගැබත් දැනට නොමැතියි. එය සිරිමහබෝධිය සමීපයෙහි විය යුතුයි. ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් දැන් බොහෝ දෙනා [[සංඝමිත්තා චේතිය]] (බ.) යයි කියන දාගැබ ඊට පසු කාලයක පිහිටුවූවකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවනපෑතිස් රජුගේ මල් වූ උත්තියගේ රාජ්‍යයේ දී මිහිඳු මාහිමියෝත් ලංකාවට බෝධිය වැඩමවා ආ සංඝමිත්තා ථෙරීත් පිරිනිවන් පෑවෝය. මිහිඳු මාහිමියන් ආදාහන කළ තැන දාගැබක් පිහිටවූ නමුත් එය අසවල් තැන යයි දැන් නියම වශයෙන් කිය නොහැකියි. එසේ ම සංඝමිත්තා ථෙරීන් ආදාහන කළ තැන පිහිටුවූ දාගැබත් දැනට නොමැතියි. එය සිරිමහබෝධිය සමීපයෙහි විය යුතුයි. ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් දැන් බොහෝ දෙනා [[සංඝමිත්තා චේතිය]] (බ.) යයි කියන දාගැබ ඊට පසු කාලයක පිහිටුවූවකි.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=3242&oldid=prev 2023-09-21T03:35:28Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">03:35, 21 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17" >17 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">17 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ඉතිහාසය'''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ඉතිහාසය'''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනුරාධපුරය වැදගත් ස්ථානයක් සේ සලකනු ලබන්නේ එහි දැනට පවත්නා තත්වය නිසා නොව අවුරුදු 1,500ක් පමණ කාලයක් සිංහල නරපතීන්ගේ රාජධානිය හැටියට එය පැවති නිසාත් ඒ කාලයේ දී එහි ගොඩනඟන ලද නොයෙක් සිද්ධස්ථාන තවමත් බෞද්ධයන් ඉතා භක්තියෙන් සලකන නිසාත්ය. සිංහලයකු තමාගේ ජාතියේ අතීත ඉතිහාසය ගැන සිතන විට පළමුවෙන් ම සිහියට එන්නේ අනුරාධපුරයයි. එමෙන් ම සිංහල බෞද්ධයකුට අනුරාධපුරයේ සිද්ධස්ථාන පිළිබඳ මහිමය කුඩා කාලයේ දී පටන් ම වැඩිහිටියන්ගෙන් අසන්නට ලැබේ. මේ හේතුකොටගෙන අනුරාධපුරයේ ඉහත දී පැවැති ශ්‍රී විභූතිය අතිශයෝක්තියෙන් දක්වන වාර්තා මීට අවුරුදු සිය ගණනකට ඉහත සිට ජනයා අතර පැවැතී ගෙන අවුත් තවමත් ප්‍රකටව පවතී. මෙබඳු එක් විස්තරයක් ගම්පොළ රාජධානි කාලයේ දී ලියූ සද්ධර්මාලංකාරයේ දැක්වේ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:F-16.jpg|800px|right]]</ins>අනුරාධපුරය වැදගත් ස්ථානයක් සේ සලකනු ලබන්නේ එහි දැනට පවත්නා තත්වය නිසා නොව අවුරුදු 1,500ක් පමණ කාලයක් සිංහල නරපතීන්ගේ රාජධානිය හැටියට එය පැවති නිසාත් ඒ කාලයේ දී එහි ගොඩනඟන ලද නොයෙක් සිද්ධස්ථාන තවමත් බෞද්ධයන් ඉතා භක්තියෙන් සලකන නිසාත්ය. සිංහලයකු තමාගේ ජාතියේ අතීත ඉතිහාසය ගැන සිතන විට පළමුවෙන් ම සිහියට එන්නේ අනුරාධපුරයයි. එමෙන් ම සිංහල බෞද්ධයකුට අනුරාධපුරයේ සිද්ධස්ථාන පිළිබඳ මහිමය කුඩා කාලයේ දී පටන් ම වැඩිහිටියන්ගෙන් අසන්නට ලැබේ. මේ හේතුකොටගෙන අනුරාධපුරයේ ඉහත දී පැවැති ශ්‍රී විභූතිය අතිශයෝක්තියෙන් දක්වන වාර්තා මීට අවුරුදු සිය ගණනකට ඉහත සිට ජනයා අතර පැවැතී ගෙන අවුත් තවමත් ප්‍රකටව පවතී. මෙබඳු එක් විස්තරයක් ගම්පොළ රාජධානි කාලයේ දී ලියූ සද්ධර්මාලංකාරයේ දැක්වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එය මෙසේය:</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එය මෙසේය:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&diff=1853&oldid=prev 2023-06-11T12:42:03Z

<p>&#039;ක්‍රි.පූ.4 වැනි සියවසෙහි පටන් ක්‍රි.ව.11 වැනි සිය...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%BA&amp;diff=1853">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a>

Senasinghe