http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B6%BD%E0%B6%BA 2026-05-14T18:26:50Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B6%BD%E0%B6%BA&diff=3508&oldid=prev 2023-09-25T05:21:56Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">05:21, 25 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:E-21.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">400px</del>|right]]මෙකල මිහින්තලය නමින් ප්‍රකට වූ පර්වතය මහින්දාගමනයෙන් පෙර හඳුන්වනු ලදුයේ මිශ්‍රක පර්වත නාමයෙනි. මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ ඇතුළු ලංකා ධර්මදූත පිරිස පළමුවෙන් පැමිණියේ එහි වූ අම්බස්ථලයටය. එය අම්බස්ඵල නම් වූයේ අඹ ගසින් ගැවසි හෙයිනි. ඒ පර්වතය පසු කාලයෙහි මිහිඳු මහරහතන්වහනසේ වැඩසිටි නිසා මහින්දස්ථල යන නමින් ද ප්‍රකට විය.&#160; උන්වහන්සේ යම් ගුහායෙක වැඩසිටියාහ නම් ඒ&#160; ගුහාව ද මිහිඳු ගුහා නම් විය. මිහිඳු තෙරණුවන් හා දෙවන පෑතිස් රජු අතර සිදු වූ සංවාදයෙහි අඹ ගසක් උපමාවට ගත් සැටියෙන් ද ඒ පර්වතයෙහි අඹගස් බහුලව තුබූ බව සිතිය හැකිය. (විසුද්ධි මග්ගයේ අභිඥකථායෙහි අඹතලාව &quot;ථෙරම්බත්ථල&quot; යයි දක්වා ඇත. මෙය ව්‍යාඛ්‍යා කරන දඹදෙණි පැරකුම්බා රජ &quot;ථෙරම්බත්ථලෙ&quot; - තෙර අම්තෙලෙහි, ස්ථලය ආම්‍රවෘක්ෂයෙන් ගැවැසී ගත් හෙයින් අම්බස්ථල නම්ව මහාමහින්දස්ථවිරාදීන් විසින් අවතීර්ණස්ථාන වූ පසු &quot;ථෙරම්බස්ථල&quot; නම් වී යි විස්තර කොට ඇත).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:E-21.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">600px</ins>|right]]මෙකල මිහින්තලය නමින් ප්‍රකට වූ පර්වතය මහින්දාගමනයෙන් පෙර හඳුන්වනු ලදුයේ මිශ්‍රක පර්වත නාමයෙනි. මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ ඇතුළු ලංකා ධර්මදූත පිරිස පළමුවෙන් පැමිණියේ එහි වූ අම්බස්ථලයටය. එය අම්බස්ඵල නම් වූයේ අඹ ගසින් ගැවසි හෙයිනි. ඒ පර්වතය පසු කාලයෙහි මිහිඳු මහරහතන්වහනසේ වැඩසිටි නිසා මහින්දස්ථල යන නමින් ද ප්‍රකට විය.&#160; උන්වහන්සේ යම් ගුහායෙක වැඩසිටියාහ නම් ඒ&#160; ගුහාව ද මිහිඳු ගුහා නම් විය. මිහිඳු තෙරණුවන් හා දෙවන පෑතිස් රජු අතර සිදු වූ සංවාදයෙහි අඹ ගසක් උපමාවට ගත් සැටියෙන් ද ඒ පර්වතයෙහි අඹගස් බහුලව තුබූ බව සිතිය හැකිය. (විසුද්ධි මග්ගයේ අභිඥකථායෙහි අඹතලාව &quot;ථෙරම්බත්ථල&quot; යයි දක්වා ඇත. මෙය ව්‍යාඛ්‍යා කරන දඹදෙණි පැරකුම්බා රජ &quot;ථෙරම්බත්ථලෙ&quot; - තෙර අම්තෙලෙහි, ස්ථලය ආම්‍රවෘක්ෂයෙන් ගැවැසී ගත් හෙයින් අම්බස්ථල නම්ව මහාමහින්දස්ථවිරාදීන් විසින් අවතීර්ණස්ථාන වූ පසු &quot;ථෙරම්බස්ථල&quot; නම් වී යි විස්තර කොට ඇත).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ ඇති වැදගත් පූජ්‍යස්ථානයක් වේ. චෛත්‍යය කරවන ලද්දේ මහා දාඨික මහානාග රජු (ක්‍රි.ව.7-19) විසිනි. අඹතලා මහාසෑය කරවීම පිළිබඳ මහාවංස ප්‍රවෘත්තිය මෙසේයි:- &quot;රජ තෙමේ අඹතලා මහා සෑය කරවිය. ගෙපළ බිඳ වැටෙන කල බුදු ගුණ&#160; මෙනෙහි කොට ගෙන තෙමේ එහි හෙව ස්වකීය ප්‍රාණය පරිත්‍යාග කොට එහි සෑ භූමිය නවත්වා සෑය පිහිටුවා, සතර දොරටුවෙහි දක්ෂ ශිල්පීන් විසින් මොනවට බෙදන ලද නන් රුවනින්&#160; හෙබියා වූ රුවන් ඇගෑ සතරක්&#160; තැබ්බවීය. නන් රුවනින් කළ හැට්ටයක් සෑයෙහි බහා පලඳවා, ඒ සැට්ටයෙහි රන් බුබුළු හා එල්ලෙන මුතුදැල් ද තැබ්බ වී&quot; (මහාවංසය - ශ්‍රී සුමඬ්ගල සහ බටුවන්තුඩාවේ සංස්කරණය 34 පරිච්ඡේදය 71-74). මහාදාඨික මහානාග රජු විසින් කරවන ලද මේ අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ දැනට මහාසෑය නමින් හඳුන්වනු ලබන දාගැබ බව හඳුනාගෙන ඇත. (පරණවිතාන-ලංකාපුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්ෂික වාර්තාව. 1951, 21 පිටුව) පූජාවලියෙහි සහ සිව්වන මිහිඳු රජුගේ පුවරු ලිපිවල මහසෑය හඳුන්වනු ලබනුයේ අඹුලු දාගැබ නමිනි. බුදුන්ගේ ඌර්ණරෝම ධාතුව මෙහි නිදන් කොට ඇතැයි ජනප්‍රවාදයක් පවතී.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ ඇති වැදගත් පූජ්‍යස්ථානයක් වේ. චෛත්‍යය කරවන ලද්දේ මහා දාඨික මහානාග රජු (ක්‍රි.ව.7-19) විසිනි. අඹතලා මහාසෑය කරවීම පිළිබඳ මහාවංස ප්‍රවෘත්තිය මෙසේයි:- &quot;රජ තෙමේ අඹතලා මහා සෑය කරවිය. ගෙපළ බිඳ වැටෙන කල බුදු ගුණ&#160; මෙනෙහි කොට ගෙන තෙමේ එහි හෙව ස්වකීය ප්‍රාණය පරිත්‍යාග කොට එහි සෑ භූමිය නවත්වා සෑය පිහිටුවා, සතර දොරටුවෙහි දක්ෂ ශිල්පීන් විසින් මොනවට බෙදන ලද නන් රුවනින්&#160; හෙබියා වූ රුවන් ඇගෑ සතරක්&#160; තැබ්බවීය. නන් රුවනින් කළ හැට්ටයක් සෑයෙහි බහා පලඳවා, ඒ සැට්ටයෙහි රන් බුබුළු හා එල්ලෙන මුතුදැල් ද තැබ්බ වී&quot; (මහාවංසය - ශ්‍රී සුමඬ්ගල සහ බටුවන්තුඩාවේ සංස්කරණය 34 පරිච්ඡේදය 71-74). මහාදාඨික මහානාග රජු විසින් කරවන ලද මේ අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ දැනට මහාසෑය නමින් හඳුන්වනු ලබන දාගැබ බව හඳුනාගෙන ඇත. (පරණවිතාන-ලංකාපුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්ෂික වාර්තාව. 1951, 21 පිටුව) පූජාවලියෙහි සහ සිව්වන මිහිඳු රජුගේ පුවරු ලිපිවල මහසෑය හඳුන්වනු ලබනුයේ අඹුලු දාගැබ නමිනි. බුදුන්ගේ ඌර්ණරෝම ධාතුව මෙහි නිදන් කොට ඇතැයි ජනප්‍රවාදයක් පවතී.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B6%BD%E0%B6%BA&diff=3507&oldid=prev 2023-09-25T05:21:45Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">05:21, 25 සැප්තැම්බර් 2023 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙකල මිහින්තලය නමින් ප්‍රකට වූ පර්වතය මහින්දාගමනයෙන් පෙර හඳුන්වනු ලදුයේ මිශ්‍රක පර්වත නාමයෙනි. මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ ඇතුළු ලංකා ධර්මදූත පිරිස පළමුවෙන් පැමිණියේ එහි වූ අම්බස්ථලයටය. එය අම්බස්ඵල නම් වූයේ අඹ ගසින් ගැවසි හෙයිනි. ඒ පර්වතය පසු කාලයෙහි මිහිඳු මහරහතන්වහනසේ වැඩසිටි නිසා මහින්දස්ථල යන නමින් ද ප්‍රකට විය.&#160; උන්වහන්සේ යම් ගුහායෙක වැඩසිටියාහ නම් ඒ&#160; ගුහාව ද මිහිඳු ගුහා නම් විය. මිහිඳු තෙරණුවන් හා දෙවන පෑතිස් රජු අතර සිදු වූ සංවාදයෙහි අඹ ගසක් උපමාවට ගත් සැටියෙන් ද ඒ පර්වතයෙහි අඹගස් බහුලව තුබූ බව සිතිය හැකිය. (විසුද්ධි මග්ගයේ අභිඥකථායෙහි අඹතලාව &quot;ථෙරම්බත්ථල&quot; යයි දක්වා ඇත. මෙය ව්‍යාඛ්‍යා කරන දඹදෙණි පැරකුම්බා රජ &quot;ථෙරම්බත්ථලෙ&quot; - තෙර අම්තෙලෙහි, ස්ථලය ආම්‍රවෘක්ෂයෙන් ගැවැසී ගත් හෙයින් අම්බස්ථල නම්ව මහාමහින්දස්ථවිරාදීන් විසින් අවතීර්ණස්ථාන වූ පසු &quot;ථෙරම්බස්ථල&quot; නම් වී යි විස්තර කොට ඇත).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:E-21.jpg|400px|right]]</ins>මෙකල මිහින්තලය නමින් ප්‍රකට වූ පර්වතය මහින්දාගමනයෙන් පෙර හඳුන්වනු ලදුයේ මිශ්‍රක පර්වත නාමයෙනි. මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ ඇතුළු ලංකා ධර්මදූත පිරිස පළමුවෙන් පැමිණියේ එහි වූ අම්බස්ථලයටය. එය අම්බස්ඵල නම් වූයේ අඹ ගසින් ගැවසි හෙයිනි. ඒ පර්වතය පසු කාලයෙහි මිහිඳු මහරහතන්වහනසේ වැඩසිටි නිසා මහින්දස්ථල යන නමින් ද ප්‍රකට විය.&#160; උන්වහන්සේ යම් ගුහායෙක වැඩසිටියාහ නම් ඒ&#160; ගුහාව ද මිහිඳු ගුහා නම් විය. මිහිඳු තෙරණුවන් හා දෙවන පෑතිස් රජු අතර සිදු වූ සංවාදයෙහි අඹ ගසක් උපමාවට ගත් සැටියෙන් ද ඒ පර්වතයෙහි අඹගස් බහුලව තුබූ බව සිතිය හැකිය. (විසුද්ධි මග්ගයේ අභිඥකථායෙහි අඹතලාව &quot;ථෙරම්බත්ථල&quot; යයි දක්වා ඇත. මෙය ව්‍යාඛ්‍යා කරන දඹදෙණි පැරකුම්බා රජ &quot;ථෙරම්බත්ථලෙ&quot; - තෙර අම්තෙලෙහි, ස්ථලය ආම්‍රවෘක්ෂයෙන් ගැවැසී ගත් හෙයින් අම්බස්ථල නම්ව මහාමහින්දස්ථවිරාදීන් විසින් අවතීර්ණස්ථාන වූ පසු &quot;ථෙරම්බස්ථල&quot; නම් වී යි විස්තර කොට ඇත).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ ඇති වැදගත් පූජ්‍යස්ථානයක් වේ. චෛත්‍යය කරවන ලද්දේ මහා දාඨික මහානාග රජු (ක්‍රි.ව.7-19) විසිනි. අඹතලා මහාසෑය කරවීම පිළිබඳ මහාවංස ප්‍රවෘත්තිය මෙසේයි:- &quot;රජ තෙමේ අඹතලා මහා සෑය කරවිය. ගෙපළ බිඳ වැටෙන කල බුදු ගුණ&#160; මෙනෙහි කොට ගෙන තෙමේ එහි හෙව ස්වකීය ප්‍රාණය පරිත්‍යාග කොට එහි සෑ භූමිය නවත්වා සෑය පිහිටුවා, සතර දොරටුවෙහි දක්ෂ ශිල්පීන් විසින් මොනවට බෙදන ලද නන් රුවනින්&#160; හෙබියා වූ රුවන් ඇගෑ සතරක්&#160; තැබ්බවීය. නන් රුවනින් කළ හැට්ටයක් සෑයෙහි බහා පලඳවා, ඒ සැට්ටයෙහි රන් බුබුළු හා එල්ලෙන මුතුදැල් ද තැබ්බ වී&quot; (මහාවංසය - ශ්‍රී සුමඬ්ගල සහ බටුවන්තුඩාවේ සංස්කරණය 34 පරිච්ඡේදය 71-74). මහාදාඨික මහානාග රජු විසින් කරවන ලද මේ අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ දැනට මහාසෑය නමින් හඳුන්වනු ලබන දාගැබ බව හඳුනාගෙන ඇත. (පරණවිතාන-ලංකාපුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්ෂික වාර්තාව. 1951, 21 පිටුව) පූජාවලියෙහි සහ සිව්වන මිහිඳු රජුගේ පුවරු ලිපිවල මහසෑය හඳුන්වනු ලබනුයේ අඹුලු දාගැබ නමිනි. බුදුන්ගේ ඌර්ණරෝම ධාතුව මෙහි නිදන් කොට ඇතැයි ජනප්‍රවාදයක් පවතී.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ ඇති වැදගත් පූජ්‍යස්ථානයක් වේ. චෛත්‍යය කරවන ලද්දේ මහා දාඨික මහානාග රජු (ක්‍රි.ව.7-19) විසිනි. අඹතලා මහාසෑය කරවීම පිළිබඳ මහාවංස ප්‍රවෘත්තිය මෙසේයි:- &quot;රජ තෙමේ අඹතලා මහා සෑය කරවිය. ගෙපළ බිඳ වැටෙන කල බුදු ගුණ&#160; මෙනෙහි කොට ගෙන තෙමේ එහි හෙව ස්වකීය ප්‍රාණය පරිත්‍යාග කොට එහි සෑ භූමිය නවත්වා සෑය පිහිටුවා, සතර දොරටුවෙහි දක්ෂ ශිල්පීන් විසින් මොනවට බෙදන ලද නන් රුවනින්&#160; හෙබියා වූ රුවන් ඇගෑ සතරක්&#160; තැබ්බවීය. නන් රුවනින් කළ හැට්ටයක් සෑයෙහි බහා පලඳවා, ඒ සැට්ටයෙහි රන් බුබුළු හා එල්ලෙන මුතුදැල් ද තැබ්බ වී&quot; (මහාවංසය - ශ්‍රී සුමඬ්ගල සහ බටුවන්තුඩාවේ සංස්කරණය 34 පරිච්ඡේදය 71-74). මහාදාඨික මහානාග රජු විසින් කරවන ලද මේ අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ දැනට මහාසෑය නමින් හඳුන්වනු ලබන දාගැබ බව හඳුනාගෙන ඇත. (පරණවිතාන-ලංකාපුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්ෂික වාර්තාව. 1951, 21 පිටුව) පූජාවලියෙහි සහ සිව්වන මිහිඳු රජුගේ පුවරු ලිපිවල මහසෑය හඳුන්වනු ලබනුයේ අඹුලු දාගැබ නමිනි. බුදුන්ගේ ඌර්ණරෝම ධාතුව මෙහි නිදන් කොට ඇතැයි ජනප්‍රවාදයක් පවතී.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B6%BD%E0%B6%BA&diff=2254&oldid=prev 2023-07-06T10:16:27Z

<p>&#039;මෙකල මිහින්තලය නමින් ප්‍රකට වූ පර්වතය මහින්ද...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>මෙකල මිහින්තලය නමින් ප්‍රකට වූ පර්වතය මහින්දාගමනයෙන් පෙර හඳුන්වනු ලදුයේ මිශ්‍රක පර්වත නාමයෙනි. මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ ඇතුළු ලංකා ධර්මදූත පිරිස පළමුවෙන් පැමිණියේ එහි වූ අම්බස්ථලයටය. එය අම්බස්ඵල නම් වූයේ අඹ ගසින් ගැවසි හෙයිනි. ඒ පර්වතය පසු කාලයෙහි මිහිඳු මහරහතන්වහනසේ වැඩසිටි නිසා මහින්දස්ථල යන නමින් ද ප්‍රකට විය. උන්වහන්සේ යම් ගුහායෙක වැඩසිටියාහ නම් ඒ ගුහාව ද මිහිඳු ගුහා නම් විය. මිහිඳු තෙරණුවන් හා දෙවන පෑතිස් රජු අතර සිදු වූ සංවාදයෙහි අඹ ගසක් උපමාවට ගත් සැටියෙන් ද ඒ පර්වතයෙහි අඹගස් බහුලව තුබූ බව සිතිය හැකිය. (විසුද්ධි මග්ගයේ අභිඥකථායෙහි අඹතලාව &quot;ථෙරම්බත්ථල&quot; යයි දක්වා ඇත. මෙය ව්‍යාඛ්‍යා කරන දඹදෙණි පැරකුම්බා රජ &quot;ථෙරම්බත්ථලෙ&quot; - තෙර අම්තෙලෙහි, ස්ථලය ආම්‍රවෘක්ෂයෙන් ගැවැසී ගත් හෙයින් අම්බස්ථල නම්ව මහාමහින්දස්ථවිරාදීන් විසින් අවතීර්ණස්ථාන වූ පසු &quot;ථෙරම්බස්ථල&quot; නම් වී යි විස්තර කොට ඇත).<br /> <br /> අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ ඇති වැදගත් පූජ්‍යස්ථානයක් වේ. චෛත්‍යය කරවන ලද්දේ මහා දාඨික මහානාග රජු (ක්‍රි.ව.7-19) විසිනි. අඹතලා මහාසෑය කරවීම පිළිබඳ මහාවංස ප්‍රවෘත්තිය මෙසේයි:- &quot;රජ තෙමේ අඹතලා මහා සෑය කරවිය. ගෙපළ බිඳ වැටෙන කල බුදු ගුණ මෙනෙහි කොට ගෙන තෙමේ එහි හෙව ස්වකීය ප්‍රාණය පරිත්‍යාග කොට එහි සෑ භූමිය නවත්වා සෑය පිහිටුවා, සතර දොරටුවෙහි දක්ෂ ශිල්පීන් විසින් මොනවට බෙදන ලද නන් රුවනින් හෙබියා වූ රුවන් ඇගෑ සතරක් තැබ්බවීය. නන් රුවනින් කළ හැට්ටයක් සෑයෙහි බහා පලඳවා, ඒ සැට්ටයෙහි රන් බුබුළු හා එල්ලෙන මුතුදැල් ද තැබ්බ වී&quot; (මහාවංසය - ශ්‍රී සුමඬ්ගල සහ බටුවන්තුඩාවේ සංස්කරණය 34 පරිච්ඡේදය 71-74). මහාදාඨික මහානාග රජු විසින් කරවන ලද මේ අම්බස්ථල දාගැබ මිහින්තලයේ දැනට මහාසෑය නමින් හඳුන්වනු ලබන දාගැබ බව හඳුනාගෙන ඇත. (පරණවිතාන-ලංකාපුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්ෂික වාර්තාව. 1951, 21 පිටුව) පූජාවලියෙහි සහ සිව්වන මිහිඳු රජුගේ පුවරු ලිපිවල මහසෑය හඳුන්වනු ලබනුයේ අඹුලු දාගැබ නමිනි. බුදුන්ගේ ඌර්ණරෝම ධාතුව මෙහි නිදන් කොට ඇතැයි ජනප්‍රවාදයක් පවතී.<br /> <br /> මිහින්තලයේ උස් ම ස්ථානයෙහි පිහිටි මෙම මහාසෑය එහි වූ විශාල දාගැබ වේ. &quot;අනුරාධපුර ස්තූපයන් පමණ විශාල නුවූව ද (මිහින්තලයේ මහා සෑය) සැහෙන විශාලත්වයකින් යුක්ත වේ. ස්තූප පාදයේ විෂ්කම්භය අඩි 136ක් පමණ වේ. කෙසේ වුව ද, මහත් පරිශ්‍රමයෙන් කඳු බෑවුම් ඔස්සේ පව්ව මුදුනට උපකරණ ගෙන යා යුතු වූ හෙයින් මෙම ස්තූපය ගොඩනැඟීම පිණිස දරන ලද වියදම අනුරාධපුර රාජධානිය තුළ පිහිටුවන ලද මහා ස්තූපයන් සඳහා දරන ලද වියදමට සමාන වූවා විය හැක. (පරණවිතාන - The Stupa in Ceylon 8 පිටුව) පුරාවිද්‍යාඥයන්ට හමුවන විට මහසෑය බොහෝ දුරට ආරක්ෂා වී තිබුණි. ස්තූපය සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා එහි පේසාවන් ඉවත් කිරීමේ දී මෙම දාගැබ පසුව විශාල කොට බඳවන ලද බව නිශ්චය විණි.<br /> <br /> මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ පිරිනිවි කල්හි ආදාහනයෙන් ශේෂ වූ ධාතු කොටසක් අඹතලයට ගෙන ගොස් ඒ ධාතු පිහිටුවා උත්තිය රජු විසින් සෑයක් කරවන ලදැයි ද යම් තැනක දී දෙවනපෑතිස් රජුට මිහිඳු තෙරණුවන් සම්මුඛ වී නම් එතැන්හි ඒ සෑය කරවන ලද බව ද කියති. ඒ චෛත්‍යය ද මෙදවස දක්වාම අම්බස්ථල (අඹතලාසෑය) නාමයෙන් ම හඳුන්වනු ලැබේ. අම්බස්ථල මහාචේතිය අසල ඇති නටබුන් කුඩා ස්තූපය මිහිඳු ධාතූන් නිදන් කොට කරවන ලද ඒ චෙත්‍යය යයි පරණවිතාන මහතා හඳුනා ගෙන තිබේ.<br /> <br /> අම්බස්ථල නමින් සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලබනුයේ මිහින්තලා පව්වෙහි තැනිතලා භූමියෙහි පිහිටුවා ඇති, වටදාගෙයක නෂ්ටාවශේෂයන් සහිත කුඩා දාගැබයි. මෙම කුඩා දාගැබ වූකලි නියම අම්බස්ථල දාගැබ නොව, බුදුන් ලක්දිව් වැඩි තුන්වන වාරයෙහි ධ්‍යාන සුවයෙන් වැඩ විසූ තැන කරවන දැයි සැලකෙන [[සිලා චේතිය]] (බ) යනු පරණවිතාන මහතාගේ මතයයි.<br /> <br /> අම්බස්ථල මළුවේ කුඩා නටබුන් චෛත්‍යය දෙකක තිබී 1960 දී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කුඩා බුදුපිළිම කීපයක් ද භස්මාවශේෂ හා ඕලන්ද කාසියක් ද ඇතුළු නිදන් වස්තු කිහිපයක් සොයා ගන්නා ලද බව වාර්තා විය.<br /> <br /> (සංස්කරණය:1963)<br /> [[ප්‍රවර්ගය:අ]]</div>

Senasinghe