http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%85%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1 2026-05-17T17:00:29Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1&diff=6311&oldid=prev 2024-10-08T06:35:02Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:35, 8 ඔක්තෝබර් 2024 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l75" >75 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">75 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මැදඋයන්ගොඩ විමලකිත්ති හිමි-ශාසනවංශ ප්‍රදීපය</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මැදඋයන්ගොඩ විමලකිත්ති හිමි-ශාසනවංශ ප්‍රදීපය</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත නාහිමි-ථෙරවාද ආචාර්‍ය්‍යවරය‍ෝ අනාගත වංශය-වටද්දර මේධානන්ද සංස්කරණය, 1934 (ප්‍රස්තාවනාව)</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත නාහිමි-ථෙරවාද ආචාර්‍ය්‍යවරය‍ෝ &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනාගත වංශය-වටද්දර මේධානන්ද සංස්කරණය, 1934 (ප්‍රස්තාවනාව)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1965)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1965)</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1&diff=6310&oldid=prev 2024-10-08T06:34:00Z

<p></p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1&amp;diff=6310&amp;oldid=6309">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1&diff=6309&oldid=prev 2024-10-08T03:45:04Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">03:45, 8 ඔක්තෝබර් 2024 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දඹදිව නානා ජනපදවල බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නට පටන් ගත් කල්හි කුලදරුවන් මහණ කිරීම හා උපසම්පදා කිරීමාදිය පිණිස බුදුරජාණන්වහන්සේ කරාම පැමිණීම දුෂ්කර වූ බැවින් ඒ ඒ ජනපදවල වෙන වෙනම එම කටයුතු කරන ලෙස සංඝයාට අනුදත් බව විනය පිටකයෙහි මහාවග්ග පාළියෙන් පෙනේ. ලක් බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් වඩ වඩා පැතිර ගිය කල ද සංඝයාට ස්වකීය විනයකර්මාදි ශාසනික කටයුතු සඳහා නිතිපතා එකම මධ්‍යස්ථානයක් ඇසුරු කිරීමත් සංඝයාගේ පාලනය පවා එකම මධ්‍යස්ථානයකින් සංවිධානය කිරීමත් අතිශයින් දුෂ්කර වූ හෙයින් එම කටයුතුවල පහසුව සඳහා නොයෙක් පළාත්වල වෙන වෙන භික්ෂු සමූහ ඇති වන්නට පටන් ගත් බව පෙනේ. ලංකා ශාසන ඉතිහාසයේ මධ්‍යතන කාලය වන විට මෙබඳු භික්ෂු සමූහ අටක් තිබුණු බව ශිලාලේඛනවල හා සාහිත්‍ය ග්‍රන්ථවලද එන සටහන්වලින් පෙනේ. එක් එක් සමූහයකට ව්‍යවහාර වූ නාමය 'මුළ' යනුයි. 'මුළ' යන්න පසු කාලයක පාලියට පරිවර්තනය කරන ලද්දේ 'මූල' යනුවෙනි. ශ්‍රැතිය සලකා එසේ කරන ලද බව පෙනෙන නමුත් 'මූල' යන්නෙන් 'මුළ' යන්නෙහි යථාර්ථය ප්‍රකාශ නොවේ. වචනාර්ථය සලකා නිසි පරිදි පාලියට නැඟුවෝ 'සමූහ' කියාම යෙදූහ. &quot;සරොගාම සමූහම්හි වසතා සන්තවුත්තිනා&quot; යනාදිය ඊට නිදසුනි. මෙම 'මුළු' හෙවත් සමූහ අතර ධර්ම විනය අතින් හෝ ශාසනික ප්‍රතිපත්ති අතින් හෝ කිසි භේදයක් නොපැවැතිණ. ඒවා වර්තමාන නිකායයන් මෙන් වෙන් වෙන් ශාසන පරම්පරා ද නොවූහ. 'මුළ' යනු හුදෙක් එකට ආශ්‍රය කරන සමූහයකි. වර්තමාන භික්ෂු සංස්ථාවන් අතර පැරැණි 'මුළු'වලට සමාන කළ හැක්කේ මහනුවර අස්ගිරි-මල්වතු උභය පාර්ශ්වයයි. මෙම දෙපක්ෂය මහණ උපසම්පදාදී ශාසන කෘත්‍යයන් වෙන වෙන ම කරතත් දෙපක්ෂයම එකට ධර්මාමිෂ සම්භෝග කරන සමාන සංවාසික සංඝයායි. පැරැණි සඟමුළු අතර පැවැති තත්ත්වය ද මෙබඳුය. සංඝයා අතර 'මුළු' ඇති වීමට හේතුව ඇතැම් බහුශ්‍රැත මහතෙරවරුන්ගේ විශාල ශිෂ්‍ය ප්‍රශිෂ්‍ය සමූහ ඇතිවීමත් එම පිරිස එකට කටයුතු කරන්නට වීමත් වියහැකිය. එම ප්‍රධාන <del class="diffchange diffchange-inline">ආචාර්යයපාදයන්වහන්සේ </del>වෙසෙන විහාරය එම මුළෙහි මූලස්ථානයයි. <del class="diffchange diffchange-inline">'</del>'ආයතන <del class="diffchange diffchange-inline">'</del>' යනු එම මූලස්ථානයයි, හෙවත් මුළෙහි මධ්‍යස්ථානයයි. උත්පත්ති දේශය, හේතුව, වාසස්ථානය, ආකාරය, රැස්වෙන ස්ථානය යනාදි අර්ථයන්හි වැටෙන ආයතන ශබ්දය මෙහි යෙදෙනුයේ</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දඹදිව නානා ජනපදවල බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නට පටන් ගත් කල්හි කුලදරුවන් මහණ කිරීම හා උපසම්පදා කිරීමාදිය පිණිස බුදුරජාණන්වහන්සේ කරාම පැමිණීම දුෂ්කර වූ බැවින් ඒ ඒ ජනපදවල වෙන වෙනම එම කටයුතු කරන ලෙස සංඝයාට අනුදත් බව විනය පිටකයෙහි මහාවග්ග පාළියෙන් පෙනේ. ලක් බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් වඩ වඩා පැතිර ගිය කල ද සංඝයාට ස්වකීය විනයකර්මාදි ශාසනික කටයුතු සඳහා නිතිපතා එකම මධ්‍යස්ථානයක් ඇසුරු කිරීමත් සංඝයාගේ පාලනය පවා එකම මධ්‍යස්ථානයකින් සංවිධානය කිරීමත් අතිශයින් දුෂ්කර වූ හෙයින් එම කටයුතුවල පහසුව සඳහා නොයෙක් පළාත්වල වෙන වෙන භික්ෂු සමූහ ඇති වන්නට පටන් ගත් බව පෙනේ. ලංකා ශාසන ඉතිහාසයේ මධ්‍යතන කාලය වන විට මෙබඳු භික්ෂු සමූහ අටක් තිබුණු බව ශිලාලේඛනවල හා සාහිත්‍ය ග්‍රන්ථවලද එන සටහන්වලින් පෙනේ. එක් එක් සමූහයකට ව්‍යවහාර වූ නාමය 'මුළ' යනුයි. 'මුළ' යන්න පසු කාලයක පාලියට පරිවර්තනය කරන ලද්දේ 'මූල' යනුවෙනි. ශ්‍රැතිය සලකා එසේ කරන ලද බව පෙනෙන නමුත් 'මූල' යන්නෙන් 'මුළ' යන්නෙහි යථාර්ථය ප්‍රකාශ නොවේ. වචනාර්ථය සලකා නිසි පරිදි පාලියට නැඟුවෝ 'සමූහ' කියාම යෙදූහ. &quot;සරොගාම සමූහම්හි වසතා සන්තවුත්තිනා&quot; යනාදිය ඊට නිදසුනි. මෙම 'මුළු' හෙවත් සමූහ අතර ධර්ම විනය අතින් හෝ ශාසනික ප්‍රතිපත්ති අතින් හෝ කිසි භේදයක් නොපැවැතිණ. ඒවා වර්තමාන නිකායයන් මෙන් වෙන් වෙන් ශාසන පරම්පරා ද නොවූහ. 'මුළ' යනු හුදෙක් එකට ආශ්‍රය කරන සමූහයකි. වර්තමාන භික්ෂු සංස්ථාවන් අතර පැරැණි 'මුළු'වලට සමාන කළ හැක්කේ මහනුවර අස්ගිරි-මල්වතු උභය පාර්ශ්වයයි. මෙම දෙපක්ෂය මහණ උපසම්පදාදී ශාසන කෘත්‍යයන් වෙන වෙන ම කරතත් දෙපක්ෂයම එකට ධර්මාමිෂ සම්භෝග කරන සමාන සංවාසික සංඝයායි. පැරැණි සඟමුළු අතර පැවැති තත්ත්වය ද මෙබඳුය. සංඝයා අතර 'මුළු' ඇති වීමට හේතුව ඇතැම් බහුශ්‍රැත මහතෙරවරුන්ගේ විශාල ශිෂ්‍ය ප්‍රශිෂ්‍ය සමූහ ඇතිවීමත් එම පිරිස එකට කටයුතු කරන්නට වීමත් වියහැකිය. එම ප්‍රධාන <ins class="diffchange diffchange-inline">ආචාර්‍ය්‍යපාදයන්වහන්සේ </ins>වෙසෙන විහාරය එම මුළෙහි මූලස්ථානයයි. 'ආයතන' යනු එම මූලස්ථානයයි, හෙවත් මුළෙහි මධ්‍යස්ථානයයි. උත්පත්ති දේශය, හේතුව, වාසස්ථානය, ආකාරය, රැස්වෙන ස්ථානය යනාදි අර්ථයන්හි වැටෙන ආයතන ශබ්දය මෙහි යෙදෙනුයේ <ins class="diffchange diffchange-inline">'රැස්වෙන ස්ථානය' </ins>යන අරුතෙහිය. එක් එක් ආයතනයක් ඒ හා සම්බන්ධ වූ මුළට හෙවත් <ins class="diffchange diffchange-inline">සමූහයට </ins>අයත් සංඝයා රැස්වෙන මධ්‍යස්ථානය වන හෙයිනි. ආයතනයක් වූකලී යම්කිසි '<ins class="diffchange diffchange-inline">මුළක</ins>' අධ්‍යාපනයේද ශාසනික කටයුතුවල ද සංඝයාගේ පාලනයේ ද මූලස්ථානය වේ. එසේ හෙයින් 'මුළු' අටට ආයතන අටෙකි. <ins class="diffchange diffchange-inline">'</ins>මුළු<ins class="diffchange diffchange-inline">' </ins>අට නම්:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">“රැස්වෙන ස්ථානය” </del>යන අරුතෙහිය. එක් එක් ආයතනයක් ඒ හා සම්බන්ධ වූ මුළට හෙවත් <del class="diffchange diffchange-inline">සමුහයට </del>අයත් සංඝයා රැස්වෙන මධ්‍යස්ථානය වන හෙයිනි. ආයතනයක් වූකලී යම්කිසි '' <del class="diffchange diffchange-inline">මුළක&quot; </del>අධ්‍යාපනයේද ශාසනික කටයුතුවල ද සංඝයාගේ පාලනයේ ද මූලස්ථානය වේ. එසේ හෙයින් <del class="diffchange diffchange-inline">'</del>' මුළු <del class="diffchange diffchange-inline">'</del>' අටට ආයතන අටෙකි. <del class="diffchange diffchange-inline">&quot; </del>මුළු <del class="diffchange diffchange-inline">&quot; </del>අට නම් :</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(1) උතුරුමුළ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(1) උතුරුමුළ &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(2) දකුණුමුළ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(2) දකුණුමුළ &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(3) කපාරාමුළ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(3) කපාරාමුළ &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(4) මහනෙත්පාමුළ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(4) මහනෙත්පාමුළ &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(5) වාදුම්මුළ</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(5) වාදුම්මුළ</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(6) සේනාපති (සෙනෙවිරද්) මුළ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(6) සේනාපති (සෙනෙවිරද්) මුළ &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>( 7 ) විල්ගම්මුළ</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>( 7 ) විල්ගම්මුළ</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>( 8 ) ගලතුරුමුළ යන මේයි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>( 8 ) ගලතුරුමුළ යන මේයි.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එක් එක් මුළක් එහි මූලස්ථානය හෙවත් ආයතනය පිහිටි ගමේ නමින් හෝ මූල විහාරයේ නමින් හෝ එය කරවා දුන් දායකයාගේ නමින් හෝ ව්‍යවහාරයට පැමිණි බැව් මෙයින් පෙනේ.නිකායසංග්‍රහයෙහි එන වියත්පත් අටගණය යනු ද මෙම '' මුළු &quot; අට යැයි සලකනු ලැබේ. ආයතනයන් ශාසන පාලනයේ මධ්‍යස්ථානයන් වීම හේතු කොටගෙන ඒ ඒ ආයතනයෙහි අධිපතීන්වහන්සේ රාජකීය විශේෂ ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ කෙනෙක් වූහ. ආයතනාධිපතීන්වහන්සේ කෙනෙකුන්ගේ අභාවයෙන් පසු එම ආයතනයෙහි ආධිපත්‍යයට හෙවත් “සමූහනාථ” පදවියට සුදුස්සෙක් පත් කරන ලද්දේ ද රාජකීය සම්මාන සහිතවය. තවද ලංකා ශාසන පාලනය ගැනත් ශාසනය හා රජය අතර පැවැති සම්බන්ධය ගැනත් විශාල වගකීමක් සමූහනාථයන් සතුව තිබුණු බවත් රජතුමා උන්වහන්සේගේ උපදෙස් සෙවීම සිරිතක්ව පැවැති බවත් සිතිය හැකිය. මහා පරාක්‍රමබාහු රජතුමා විසින් ආයතන අටෙහි අධිපතීන් වහන්සේලාට අගනුවර ජේතවන විහාරයෙහි ප්‍රාසාද අටක් කර වූ බව මහාවංසයෙහි 78 වන පරිච්ඡේදයෙහි එන</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එක් එක් මුළක් එහි මූලස්ථානය හෙවත් ආයතනය පිහිටි ගමේ නමින් හෝ මූල විහාරයේ නමින් හෝ එය කරවා දුන් දායකයාගේ නමින් හෝ ව්‍යවහාරයට පැමිණි බැව් මෙයින් පෙනේ.නිකායසංග්‍රහයෙහි එන වියත්පත් අටගණය යනු ද මෙම '' මුළු &quot; අට යැයි සලකනු ලැබේ. ආයතනයන් ශාසන පාලනයේ මධ්‍යස්ථානයන් වීම හේතු කොටගෙන ඒ ඒ ආයතනයෙහි අධිපතීන්වහන්සේ රාජකීය විශේෂ ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ කෙනෙක් වූහ. ආයතනාධිපතීන්වහන්සේ කෙනෙකුන්ගේ අභාවයෙන් පසු එම ආයතනයෙහි ආධිපත්‍යයට හෙවත් “සමූහනාථ” පදවියට සුදුස්සෙක් පත් කරන ලද්දේ ද රාජකීය සම්මාන සහිතවය. තවද ලංකා ශාසන පාලනය ගැනත් ශාසනය හා රජය අතර පැවැති සම්බන්ධය ගැනත් විශාල වගකීමක් සමූහනාථයන් සතුව තිබුණු බවත් රජතුමා උන්වහන්සේගේ උපදෙස් සෙවීම සිරිතක්ව පැවැති බවත් සිතිය හැකිය. මහා පරාක්‍රමබාහු රජතුමා විසින් ආයතන අටෙහි අධිපතීන් වහන්සේලාට අගනුවර ජේතවන විහාරයෙහි ප්‍රාසාද අටක් කර වූ බව මහාවංසයෙහි 78 වන පරිච්ඡේදයෙහි එන</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &quot;තත්ථායතනවාසීනං - ථෙරානං ථිරසිලිනං &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &quot;තත්ථායතනවාසීනං - ථෙරානං ථිරසිලිනං &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1&diff=6308&oldid=prev 2024-10-07T10:42:17Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:42, 7 ඔක්තෝබර් 2024 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දඹදිව නානා ජනපදවල බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නට පටන් ගත් කල්හි කුලදරුවන් මහණ කිරීම හා උපසම්පදා කිරීමාදිය පිණිස බුදුරජාණන්වහන්සේ කරාම පැමිණීම දුෂ්කර වූ බැවින් ඒ ඒ ජනපදවල වෙන වෙනම එම කටයුතු කරන ලෙස සංඝයාට අනුදත් බව විනය පිටකයෙහි මහාවග්ග පාළියෙන් පෙනේ. ලක් බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් වඩ වඩා පැතිර ගිය කල ද සංඝයාට ස්වකීය විනයකර්මාදි ශාසනික කටයුතු සඳහා නිතිපතා එකම මධ්‍යස්ථානයක් ඇසුරු කිරීමත් සංඝයාගේ පාලනය පවා එකම මධ්‍යස්ථානයකින් සංවිධානය කිරීමත් අතිශයින් දුෂ්කර වූ හෙයින් එම කටයුතුවල පහසුව සඳහා නොයෙක් පළාත්වල වෙන වෙන භික්ෂු සමූහ ඇති වන්නට පටන් ගත් බව පෙනේ. ලංකා ශාසන ඉතිහාසයේ මධ්‍යතන කාලය වන විට මෙබඳු භික්ෂු සමූහ අටක් තිබුණු බව ශිලාලේඛනවල හා සාහිත්‍ය ග්‍රන්ථවලද එන <del class="diffchange diffchange-inline">සටහන් වලින් </del>පෙනේ. එක් එක් සමූහයකට ව්‍යවහාර වූ නාමය <del class="diffchange diffchange-inline">&quot; </del>මුළ <del class="diffchange diffchange-inline">&quot; </del>යනුයි.<del class="diffchange diffchange-inline">&quot; </del>මුළ <del class="diffchange diffchange-inline">&quot; </del>යන්න පසු කාලයක පාලියට පරිවර්තනය කරන ලද්දේ <del class="diffchange diffchange-inline">“ </del>මූල <del class="diffchange diffchange-inline">&quot; </del>යනුවෙනි. ශ්‍රැතිය සලකා එසේ කරන ලද බව පෙනෙන නමුත් <del class="diffchange diffchange-inline">'</del>' මූල '' <del class="diffchange diffchange-inline">යන්නෙන් &quot;</del>මුළ ' යන්නෙහි යථාර්ථය ප්‍රකාශ නොවේ. වචනාර්ථය සලකා නිසි පරිදි පාලියට නැඟුවෝ <del class="diffchange diffchange-inline">‘</del>'සමූහ<del class="diffchange diffchange-inline">'</del>' කියාම යෙදූහ. &quot; සරොගාම සමූහම්හි වසතා සන්තවුත්තිනා <del class="diffchange diffchange-inline">'' </del>යනාදිය ඊට නිදසුනි. මෙම '' <del class="diffchange diffchange-inline">මුළු &quot; </del>හෙවත් සමූහ අතර ධර්ම විනය අතින් හෝ ශාසනික ප්‍රතිපත්ති අතින් හෝ කිසි භේදයක් නොපැවැතිණ. ඒවා වර්තමාන නිකායයන් මෙන් වෙන් වෙන් ශාසන පරම්පරා ද නොවූහ. <del class="diffchange diffchange-inline">‘‘මුළ” </del>යනු හුදෙක් එකට ආශ්‍රය කරන සමූහයකි. වර්තමාන භික්ෂු සංස්ථාවන් අතර පැරැණි <del class="diffchange diffchange-inline">‘‘මුළු</del>'' වලට සමාන කළ හැක්කේ මහනුවර අස්ගිරි-මල්වතු උභය පාර්ශ්වයයි. මෙම දෙපක්ෂය මහණ උපසම්පදාදී ශාසන කෘත්‍යයන් වෙන වෙන ම කරතත් දෙපක්ෂයම එකට ධර්මාමිෂ සම්භෝග කරන සමාන සංවාසික සංඝයායි. පැරැණි <del class="diffchange diffchange-inline">සහමුළු </del>අතර පැවැති තත්ත්වය ද මෙබඳුය. සංඝයා අතර <del class="diffchange diffchange-inline">'</del>' මුළු <del class="diffchange diffchange-inline">'</del>' ඇති වීමට හේතුව ඇතැම් බහුශ්‍රැත මහතෙරවරුන්ගේ විශාල ශිෂ්‍ය ප්‍රශිෂ්‍ය සමූහ ඇතිවීමත් එම පිරිස එකට කටයුතු කරන්නට වීමත් වියහැකිය. එම ප්‍රධාන ආචාර්යයපාදයන්වහන්සේ වෙසෙන විහාරය එම මුළෙහි <del class="diffchange diffchange-inline">මූලස්ථාන යයි</del>. ''ආයතන '' යනු එම මූලස්ථානයයි, හෙවත් මුළෙහි මධ්‍යස්ථානයයි. උත්පත්ති දේශය, හේතුව, වාසස්ථානය, ආකාරය, රැස්වෙන ස්ථානය යනාදි අර්ථයන්හි වැටෙන ආයතන ශබ්දය මෙහි යෙදෙනුයේ</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දඹදිව නානා ජනපදවල බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නට පටන් ගත් කල්හි කුලදරුවන් මහණ කිරීම හා උපසම්පදා කිරීමාදිය පිණිස බුදුරජාණන්වහන්සේ කරාම පැමිණීම දුෂ්කර වූ බැවින් ඒ ඒ ජනපදවල වෙන වෙනම එම කටයුතු කරන ලෙස සංඝයාට අනුදත් බව විනය පිටකයෙහි මහාවග්ග පාළියෙන් පෙනේ. ලක් බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් වඩ වඩා පැතිර ගිය කල ද සංඝයාට ස්වකීය විනයකර්මාදි ශාසනික කටයුතු සඳහා නිතිපතා එකම මධ්‍යස්ථානයක් ඇසුරු කිරීමත් සංඝයාගේ පාලනය පවා එකම මධ්‍යස්ථානයකින් සංවිධානය කිරීමත් අතිශයින් දුෂ්කර වූ හෙයින් එම කටයුතුවල පහසුව සඳහා නොයෙක් පළාත්වල වෙන වෙන භික්ෂු සමූහ ඇති වන්නට පටන් ගත් බව පෙනේ. ලංකා ශාසන ඉතිහාසයේ මධ්‍යතන කාලය වන විට මෙබඳු භික්ෂු සමූහ අටක් තිබුණු බව ශිලාලේඛනවල හා සාහිත්‍ය ග්‍රන්ථවලද එන <ins class="diffchange diffchange-inline">සටහන්වලින් </ins>පෙනේ. එක් එක් සමූහයකට ව්‍යවහාර වූ නාමය <ins class="diffchange diffchange-inline">'</ins>මුළ<ins class="diffchange diffchange-inline">' </ins>යනුයි. <ins class="diffchange diffchange-inline">'</ins>මුළ<ins class="diffchange diffchange-inline">' </ins>යන්න පසු කාලයක පාලියට පරිවර්තනය කරන ලද්දේ <ins class="diffchange diffchange-inline">'</ins>මූල<ins class="diffchange diffchange-inline">' </ins>යනුවෙනි. ශ්‍රැතිය සලකා එසේ කරන ලද බව පෙනෙන නමුත් 'මූල' <ins class="diffchange diffchange-inline">යන්නෙන් </ins>'මුළ' යන්නෙහි යථාර්ථය ප්‍රකාශ නොවේ. වචනාර්ථය සලකා නිසි පරිදි පාලියට නැඟුවෝ 'සමූහ' කියාම යෙදූහ. &quot;සරොගාම සමූහම්හි වසතා සන්තවුත්තිනා<ins class="diffchange diffchange-inline">&quot; </ins>යනාදිය ඊට නිදසුනි. මෙම '<ins class="diffchange diffchange-inline">මුළු</ins>' හෙවත් සමූහ අතර ධර්ම විනය අතින් හෝ ශාසනික ප්‍රතිපත්ති අතින් හෝ කිසි භේදයක් නොපැවැතිණ. ඒවා වර්තමාන නිකායයන් මෙන් වෙන් වෙන් ශාසන පරම්පරා ද නොවූහ. <ins class="diffchange diffchange-inline">'මුළ' </ins>යනු හුදෙක් එකට ආශ්‍රය කරන සමූහයකි. වර්තමාන භික්ෂු සංස්ථාවන් අතර පැරැණි '<ins class="diffchange diffchange-inline">මුළු</ins>'වලට සමාන කළ හැක්කේ මහනුවර අස්ගිරි-මල්වතු උභය පාර්ශ්වයයි. මෙම දෙපක්ෂය මහණ උපසම්පදාදී ශාසන කෘත්‍යයන් වෙන වෙන ම කරතත් දෙපක්ෂයම එකට ධර්මාමිෂ සම්භෝග කරන සමාන සංවාසික සංඝයායි. පැරැණි <ins class="diffchange diffchange-inline">සඟමුළු </ins>අතර පැවැති තත්ත්වය ද මෙබඳුය. සංඝයා අතර 'මුළු' ඇති වීමට හේතුව ඇතැම් බහුශ්‍රැත මහතෙරවරුන්ගේ විශාල ශිෂ්‍ය ප්‍රශිෂ්‍ය සමූහ ඇතිවීමත් එම පිරිස එකට කටයුතු කරන්නට වීමත් වියහැකිය. එම ප්‍රධාන ආචාර්යයපාදයන්වහන්සේ වෙසෙන විහාරය එම මුළෙහි <ins class="diffchange diffchange-inline">මූලස්ථානයයි</ins>. ''ආයතන '' යනු එම මූලස්ථානයයි, හෙවත් මුළෙහි මධ්‍යස්ථානයයි. උත්පත්ති දේශය, හේතුව, වාසස්ථානය, ආකාරය, රැස්වෙන ස්ථානය යනාදි අර්ථයන්හි වැටෙන ආයතන ශබ්දය මෙහි යෙදෙනුයේ</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>“රැස්වෙන ස්ථානය” යන අරුතෙහිය. එක් එක් ආයතනයක් ඒ හා සම්බන්ධ වූ මුළට හෙවත් සමුහයට අයත් සංඝයා රැස්වෙන මධ්‍යස්ථානය වන හෙයිනි. ආයතනයක් වූකලී යම්කිසි '' මුළක&quot; අධ්‍යාපනයේද ශාසනික කටයුතුවල ද සංඝයාගේ පාලනයේ ද මූලස්ථානය වේ. එසේ හෙයින් '' මුළු '' අටට ආයතන අටෙකි. &quot; මුළු &quot; අට නම් :</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>“රැස්වෙන ස්ථානය” යන අරුතෙහිය. එක් එක් ආයතනයක් ඒ හා සම්බන්ධ වූ මුළට හෙවත් සමුහයට අයත් සංඝයා රැස්වෙන මධ්‍යස්ථානය වන හෙයිනි. ආයතනයක් වූකලී යම්කිසි '' මුළක&quot; අධ්‍යාපනයේද ශාසනික කටයුතුවල ද සංඝයාගේ පාලනයේ ද මූලස්ථානය වේ. එසේ හෙයින් '' මුළු '' අටට ආයතන අටෙකි. &quot; මුළු &quot; අට නම් :</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(1) උතුරුමුළ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(1) උතුරුමුළ &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1&diff=6254&oldid=prev 2024-10-02T09:37:06Z

<p>&#039;දඹදිව නානා ජනපදවල බුදුසසුන ක්‍රමයෙන් ව්‍යාප්...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%85%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1&amp;diff=6254">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a>

Senasinghe