http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA 2026-05-15T11:24:53Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=9008&oldid=prev 2025-08-27T07:00:18Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">07:00, 27 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23" >23 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">23 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ සංයුතියෙන් යුත් ශාක සියල්ල ම උස් ශාක විය. උස් බව කුරු බවට ප්‍රමුඛ වන බැවින් Tt සංයුතියෙන් යුත් ශාකත් උස් ශාක විය. tt සංයුතියෙන් යුත් ශාක කුරු ශාක විය. තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ දී දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ TT ශාකවලින් උස් ශාක ද tt ශාකවලින් කුරු ශාක ද ඇති වුණි. Tt ශාක පළමු දරු පරම්පරාවේ ශාක මෙන් 3:1 අනුපාතය අනුව අභිජනනය විය. TT හා tt යන සංයුතිවලින් යුත් ශාකවල එක්තරා ලක්ෂණයක් පාලනය කරන එක සමාන නිර්ණායකයන් ඇති බැවින් TT හා tt ශාක සමයෝගී (homozygous) යයි කියනු ලැබේ. Tt ශාක විෂමයෝගී (heterozygous) යයි කියනු ලැබේ. ජීවියකුගේ සියලු දෘශ්‍ය ලක්ෂණයන්ගේ සංයෝජනය ඒ ජීවියාගේ රූපානුදර්ශය (phenotype) නමින් හැඳින්වේ. ජීවියකුගේ සංයුක්ත ආවේණික ස්වභාවය ඒ ජීවියාගේ ප්‍රවේණිදර්ශය (genotype) වේ. හුවමාරු විය හැකි නිර්ණායකයන්ට ඇලීල (allelomorphs) යයි කියනු ලැබේ. ඇලීල වූකලි එක ම ලක්ෂණයක් පාලනය කරන විකල්ප නිර්ණායක යුගලයකි. ස්වභාවයෙන් මේවා හුවමාරු වන සුලුයි. එක් එක් නිර්ණායක වර්ගයෙන් ඇලීල දෙකක් බැගින් යුක්තාණුවක (zygote) ඇත. එක් ජනකයකුගෙන් එකක් ද අනික් ජනකයාගෙන් අනික ද වශයෙනි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ සංයුතියෙන් යුත් ශාක සියල්ල ම උස් ශාක විය. උස් බව කුරු බවට ප්‍රමුඛ වන බැවින් Tt සංයුතියෙන් යුත් ශාකත් උස් ශාක විය. tt සංයුතියෙන් යුත් ශාක කුරු ශාක විය. තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ දී දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ TT ශාකවලින් උස් ශාක ද tt ශාකවලින් කුරු ශාක ද ඇති වුණි. Tt ශාක පළමු දරු පරම්පරාවේ ශාක මෙන් 3:1 අනුපාතය අනුව අභිජනනය විය. TT හා tt යන සංයුතිවලින් යුත් ශාකවල එක්තරා ලක්ෂණයක් පාලනය කරන එක සමාන නිර්ණායකයන් ඇති බැවින් TT හා tt ශාක සමයෝගී (homozygous) යයි කියනු ලැබේ. Tt ශාක විෂමයෝගී (heterozygous) යයි කියනු ලැබේ. ජීවියකුගේ සියලු දෘශ්‍ය ලක්ෂණයන්ගේ සංයෝජනය ඒ ජීවියාගේ රූපානුදර්ශය (phenotype) නමින් හැඳින්වේ. ජීවියකුගේ සංයුක්ත ආවේණික ස්වභාවය ඒ ජීවියාගේ ප්‍රවේණිදර්ශය (genotype) වේ. හුවමාරු විය හැකි නිර්ණායකයන්ට ඇලීල (allelomorphs) යයි කියනු ලැබේ. ඇලීල වූකලි එක ම ලක්ෂණයක් පාලනය කරන විකල්ප නිර්ණායක යුගලයකි. ස්වභාවයෙන් මේවා හුවමාරු වන සුලුයි. එක් එක් නිර්ණායක වර්ගයෙන් ඇලීල දෙකක් බැගින් යුක්තාණුවක (zygote) ඇත. එක් ජනකයකුගෙන් එකක් ද අනික් ජනකයාගෙන් අනික ද වශයෙනි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-698-1.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">300px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-698-1.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">350px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1900 දී මෙන්ඩල්ගේ කෘතීන් සොයා ගැනීමෙන් පසු ආවේණිය පිළිබඳ යන්ත්‍රණය පැහැදිලි කරලීමට බොහෝ පර්යේෂණ කරන ලදි. ජීවීන්ගේ සෛල තුළ වූ න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු [[වර්ණදේහ]]වල (chromosomes) (බ.) ආවේණික විභවතාවන් පිහිටා තිබෙන බව ද මේ වර්ණදේහ තුළ වූ ස්ථානීගත ප්‍රවේණ්‍යණු (genes) විශේෂිත ඒකක ලක්ෂණයන් ප්‍රකාශ කරන නිර්ණායකයන් බව ද නූතන විද්‍යාව පිළිගෙන තිබේ. ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක් සෑම ජීවියකුට ම ඇත. වර්ණදේහ තුළ ප්‍රවේණ්‍යණු ස්ථානීගතව තිබීමත් වර්ණදේහවල නියත චර්යාවක් ඇතිවීමත් ජීවියකුගේ නොයෙක් සෛලවලටත් ජන්මාණු (gametes) මගින් යුක්තාණුවට හා ඊළඟ පරම්පරාවේ සෛලවලටත් ක්‍රමානුකූල ලෙස ප්‍රවේණ්‍යණු බෙදාහැරීමට උපකාරී වේ. ජන්මාණු සෑදීමේ දී ද සංසේචනයේ දී ද වර්ණදේහවල චර්යාව මෑ පැළෑටි යොදමින් මෙන්ඩල් කළ පරීක්ෂණයන්හි දී දුටු ලක්ෂණයන්ගේ සම්ප්‍රේෂණය හා හාත්පසින් ම ගැළපේ. ප්‍රවේණ්‍යණු නමින් හැඳින්වෙන මේ ඉතා කුඩා ඒකකයන්ගෙන් සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවකින් ආවේණිය පාලනය වන බව දැන් පිළිගත් කරුණකි. විද්‍යාඥානය වැඩිවත් ම ප්‍රවේණ්‍යණුව පිළිබඳ සංකල්පය ද වෙනස් වී තිබේ. ප්‍රෝටීනයක් හා බද්ධ වූ ඉතා සංකීර්ණ රසායන ද්‍රව්‍යයකින් සෑදී ඇතැයි සිතිය හැකි වූ වියුක්ත ඒකක වශයෙන් ප්‍රවේණ්‍යණු දැන් හැඳින්විය හැකිය. මේ රසායන ද්‍රව්‍යය නම් ඩිඔක්සිරිබෝස්නියුක්ලෙයික් අම්ලය (ඩී.ඇන්.ඒ.) [(deoxyribosenucleic acid) (DNA)] වේ. ආවේණික විශිෂ්ටතාව මේ ද්‍රව්‍යයෙහි නියුක්ලෙයික් අම්ල කොටසෙහි පිහිටා තිබෙන බවට තරමක් සාක්ෂ්‍ය ඇතත් එය එසේ ම යයි කිසිසේත් සහතික කොට කිව නොහැක. අණ්වීක්ෂයක ආධාරයෙන් වර්ණදේහ පරීක්ෂා කළහොත් තනි තනි ප්‍රවේණ්‍යණු දක්නට නොලැබේ. එබැවින් ඒවා එක් විධියකින් කල්පිත වස්තූන් ලෙස සැලකිය හැකිය. එහෙත් මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණවලින් ආරම්භ වුණු දීර්ඝ පරීක්ෂණාවලියකින් ලබාගත් ප්‍රතිඵල රාශියකින් ප්‍රවේණ්‍යණුවල පැවැත්ම නිශ්චය කොට තිබේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1900 දී මෙන්ඩල්ගේ කෘතීන් සොයා ගැනීමෙන් පසු ආවේණිය පිළිබඳ යන්ත්‍රණය පැහැදිලි කරලීමට බොහෝ පර්යේෂණ කරන ලදි. ජීවීන්ගේ සෛල තුළ වූ න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු [[වර්ණදේහ]]වල (chromosomes) (බ.) ආවේණික විභවතාවන් පිහිටා තිබෙන බව ද මේ වර්ණදේහ තුළ වූ ස්ථානීගත ප්‍රවේණ්‍යණු (genes) විශේෂිත ඒකක ලක්ෂණයන් ප්‍රකාශ කරන නිර්ණායකයන් බව ද නූතන විද්‍යාව පිළිගෙන තිබේ. ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක් සෑම ජීවියකුට ම ඇත. වර්ණදේහ තුළ ප්‍රවේණ්‍යණු ස්ථානීගතව තිබීමත් වර්ණදේහවල නියත චර්යාවක් ඇතිවීමත් ජීවියකුගේ නොයෙක් සෛලවලටත් ජන්මාණු (gametes) මගින් යුක්තාණුවට හා ඊළඟ පරම්පරාවේ සෛලවලටත් ක්‍රමානුකූල ලෙස ප්‍රවේණ්‍යණු බෙදාහැරීමට උපකාරී වේ. ජන්මාණු සෑදීමේ දී ද සංසේචනයේ දී ද වර්ණදේහවල චර්යාව මෑ පැළෑටි යොදමින් මෙන්ඩල් කළ පරීක්ෂණයන්හි දී දුටු ලක්ෂණයන්ගේ සම්ප්‍රේෂණය හා හාත්පසින් ම ගැළපේ. ප්‍රවේණ්‍යණු නමින් හැඳින්වෙන මේ ඉතා කුඩා ඒකකයන්ගෙන් සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවකින් ආවේණිය පාලනය වන බව දැන් පිළිගත් කරුණකි. විද්‍යාඥානය වැඩිවත් ම ප්‍රවේණ්‍යණුව පිළිබඳ සංකල්පය ද වෙනස් වී තිබේ. ප්‍රෝටීනයක් හා බද්ධ වූ ඉතා සංකීර්ණ රසායන ද්‍රව්‍යයකින් සෑදී ඇතැයි සිතිය හැකි වූ වියුක්ත ඒකක වශයෙන් ප්‍රවේණ්‍යණු දැන් හැඳින්විය හැකිය. මේ රසායන ද්‍රව්‍යය නම් ඩිඔක්සිරිබෝස්නියුක්ලෙයික් අම්ලය (ඩී.ඇන්.ඒ.) [(deoxyribosenucleic acid) (DNA)] වේ. ආවේණික විශිෂ්ටතාව මේ ද්‍රව්‍යයෙහි නියුක්ලෙයික් අම්ල කොටසෙහි පිහිටා තිබෙන බවට තරමක් සාක්ෂ්‍ය ඇතත් එය එසේ ම යයි කිසිසේත් සහතික කොට කිව නොහැක. අණ්වීක්ෂයක ආධාරයෙන් වර්ණදේහ පරීක්ෂා කළහොත් තනි තනි ප්‍රවේණ්‍යණු දක්නට නොලැබේ. එබැවින් ඒවා එක් විධියකින් කල්පිත වස්තූන් ලෙස සැලකිය හැකිය. එහෙත් මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණවලින් ආරම්භ වුණු දීර්ඝ පරීක්ෂණාවලියකින් ලබාගත් ප්‍රතිඵල රාශියකින් ප්‍රවේණ්‍යණුවල පැවැත්ම නිශ්චය කොට තිබේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නොයෙක් ශාකයන් හා සත්ත්වයන් පිළිබඳ පරීක්ෂණ පවත්වමින් බොහෝ ජීව විද්‍යාඥයෝ මෙන්ඩල්ගේ කල්පිතය පරීක්ෂා කොට බලන්නට වන්හ. එහි ප්‍රතිඵල වශයෙන් මෙන්ඩල්ගේ වියුක්ති නියමයට (Law of Segregation) සාමාන්‍යයෙන් රුකුලක් ලැබිණි. එහෙත් වැඩි කලක් ගතවන්නට පෙර මෙන්ඩල්ගේ ක්‍රමය තරමක් වෙනස් කළ යුතු බව විද්‍යාඥයන්ට වැටහිණි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නොයෙක් ශාකයන් හා සත්ත්වයන් පිළිබඳ පරීක්ෂණ පවත්වමින් බොහෝ ජීව විද්‍යාඥයෝ මෙන්ඩල්ගේ කල්පිතය පරීක්ෂා කොට බලන්නට වන්හ. එහි ප්‍රතිඵල වශයෙන් මෙන්ඩල්ගේ වියුක්ති නියමයට (Law of Segregation) සාමාන්‍යයෙන් රුකුලක් ලැබිණි. එහෙත් වැඩි කලක් ගතවන්නට පෙර මෙන්ඩල්ගේ ක්‍රමය තරමක් වෙනස් කළ යුතු බව විද්‍යාඥයන්ට වැටහිණි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline"> </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:2-698-2.jpg|left|300px]] </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණවලට ගන්නා ලද මෑ පැළෑටිවල දක්නට ලැබුණු උස් බව හා කුරු බව පිළිබඳ සම්පූර්ණ ප්‍රමුඛත්වය හා නිලීනත්වය සෑම ශාකවල ම නොදක්නා බව මෙන්ඩල්ගේ කාලයෙන් පසු වෙනත් විද්‍යාඥයන්ට දැන ගන්නට ලැබිණ. මිරාබිලිස් ජලාපා (හෙන්ද්‍රික්කා) ශාකය වැනි දීප්තිමත් වර්ණයෙන් යුත් මල් සහිත ශාක දෙමුහුම් කිරීමෙන් ජනකයන්ගේ විරුද්ධ ලක්ෂණවලට අතරමැදිව වාගේ ඇති තත්වයක වූ ලක්ෂණ දෙමුහුම් පරම්පරාවේ පිහිටනු දැක්ක හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණවලට ගන්නා ලද මෑ පැළෑටිවල දක්නට ලැබුණු උස් බව හා කුරු බව පිළිබඳ සම්පූර්ණ ප්‍රමුඛත්වය හා නිලීනත්වය සෑම ශාකවල ම නොදක්නා බව මෙන්ඩල්ගේ කාලයෙන් පසු වෙනත් විද්‍යාඥයන්ට දැන ගන්නට ලැබිණ. මිරාබිලිස් ජලාපා (හෙන්ද්‍රික්කා) ශාකය වැනි දීප්තිමත් වර්ණයෙන් යුත් මල් සහිත ශාක දෙමුහුම් කිරීමෙන් ජනකයන්ගේ විරුද්ධ ලක්ෂණවලට අතරමැදිව වාගේ ඇති තත්වයක වූ ලක්ෂණ දෙමුහුම් පරම්පරාවේ පිහිටනු දැක්ක හැකිය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;&#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;&#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=9006&oldid=prev 2025-08-27T06:58:01Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:58, 27 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23" >23 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">23 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ සංයුතියෙන් යුත් ශාක සියල්ල ම උස් ශාක විය. උස් බව කුරු බවට ප්‍රමුඛ වන බැවින් Tt සංයුතියෙන් යුත් ශාකත් උස් ශාක විය. tt සංයුතියෙන් යුත් ශාක කුරු ශාක විය. තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ දී දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ TT ශාකවලින් උස් ශාක ද tt ශාකවලින් කුරු ශාක ද ඇති වුණි. Tt ශාක පළමු දරු පරම්පරාවේ ශාක මෙන් 3:1 අනුපාතය අනුව අභිජනනය විය. TT හා tt යන සංයුතිවලින් යුත් ශාකවල එක්තරා ලක්ෂණයක් පාලනය කරන එක සමාන නිර්ණායකයන් ඇති බැවින් TT හා tt ශාක සමයෝගී (homozygous) යයි කියනු ලැබේ. Tt ශාක විෂමයෝගී (heterozygous) යයි කියනු ලැබේ. ජීවියකුගේ සියලු දෘශ්‍ය ලක්ෂණයන්ගේ සංයෝජනය ඒ ජීවියාගේ රූපානුදර්ශය (phenotype) නමින් හැඳින්වේ. ජීවියකුගේ සංයුක්ත ආවේණික ස්වභාවය ඒ ජීවියාගේ ප්‍රවේණිදර්ශය (genotype) වේ. හුවමාරු විය හැකි නිර්ණායකයන්ට ඇලීල (allelomorphs) යයි කියනු ලැබේ. ඇලීල වූකලි එක ම ලක්ෂණයක් පාලනය කරන විකල්ප නිර්ණායක යුගලයකි. ස්වභාවයෙන් මේවා හුවමාරු වන සුලුයි. එක් එක් නිර්ණායක වර්ගයෙන් ඇලීල දෙකක් බැගින් යුක්තාණුවක (zygote) ඇත. එක් ජනකයකුගෙන් එකක් ද අනික් ජනකයාගෙන් අනික ද වශයෙනි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ සංයුතියෙන් යුත් ශාක සියල්ල ම උස් ශාක විය. උස් බව කුරු බවට ප්‍රමුඛ වන බැවින් Tt සංයුතියෙන් යුත් ශාකත් උස් ශාක විය. tt සංයුතියෙන් යුත් ශාක කුරු ශාක විය. තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ දී දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ TT ශාකවලින් උස් ශාක ද tt ශාකවලින් කුරු ශාක ද ඇති වුණි. Tt ශාක පළමු දරු පරම්පරාවේ ශාක මෙන් 3:1 අනුපාතය අනුව අභිජනනය විය. TT හා tt යන සංයුතිවලින් යුත් ශාකවල එක්තරා ලක්ෂණයක් පාලනය කරන එක සමාන නිර්ණායකයන් ඇති බැවින් TT හා tt ශාක සමයෝගී (homozygous) යයි කියනු ලැබේ. Tt ශාක විෂමයෝගී (heterozygous) යයි කියනු ලැබේ. ජීවියකුගේ සියලු දෘශ්‍ය ලක්ෂණයන්ගේ සංයෝජනය ඒ ජීවියාගේ රූපානුදර්ශය (phenotype) නමින් හැඳින්වේ. ජීවියකුගේ සංයුක්ත ආවේණික ස්වභාවය ඒ ජීවියාගේ ප්‍රවේණිදර්ශය (genotype) වේ. හුවමාරු විය හැකි නිර්ණායකයන්ට ඇලීල (allelomorphs) යයි කියනු ලැබේ. ඇලීල වූකලි එක ම ලක්ෂණයක් පාලනය කරන විකල්ප නිර්ණායක යුගලයකි. ස්වභාවයෙන් මේවා හුවමාරු වන සුලුයි. එක් එක් නිර්ණායක වර්ගයෙන් ඇලීල දෙකක් බැගින් යුක්තාණුවක (zygote) ඇත. එක් ජනකයකුගෙන් එකක් ද අනික් ජනකයාගෙන් අනික ද වශයෙනි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:2-698-1.jpg|300px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1900 දී මෙන්ඩල්ගේ කෘතීන් සොයා ගැනීමෙන් පසු ආවේණිය පිළිබඳ යන්ත්‍රණය පැහැදිලි කරලීමට බොහෝ පර්යේෂණ කරන ලදි. ජීවීන්ගේ සෛල තුළ වූ න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු [[වර්ණදේහ]]වල (chromosomes) (බ.) ආවේණික විභවතාවන් පිහිටා තිබෙන බව ද මේ වර්ණදේහ තුළ වූ ස්ථානීගත ප්‍රවේණ්‍යණු (genes) විශේෂිත ඒකක ලක්ෂණයන් ප්‍රකාශ කරන නිර්ණායකයන් බව ද නූතන විද්‍යාව පිළිගෙන තිබේ. ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක් සෑම ජීවියකුට ම ඇත. වර්ණදේහ තුළ ප්‍රවේණ්‍යණු ස්ථානීගතව තිබීමත් වර්ණදේහවල නියත චර්යාවක් ඇතිවීමත් ජීවියකුගේ නොයෙක් සෛලවලටත් ජන්මාණු (gametes) මගින් යුක්තාණුවට හා ඊළඟ පරම්පරාවේ සෛලවලටත් ක්‍රමානුකූල ලෙස ප්‍රවේණ්‍යණු බෙදාහැරීමට උපකාරී වේ. ජන්මාණු සෑදීමේ දී ද සංසේචනයේ දී ද වර්ණදේහවල චර්යාව මෑ පැළෑටි යොදමින් මෙන්ඩල් කළ පරීක්ෂණයන්හි දී දුටු ලක්ෂණයන්ගේ සම්ප්‍රේෂණය හා හාත්පසින් ම ගැළපේ. ප්‍රවේණ්‍යණු නමින් හැඳින්වෙන මේ ඉතා කුඩා ඒකකයන්ගෙන් සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවකින් ආවේණිය පාලනය වන බව දැන් පිළිගත් කරුණකි. විද්‍යාඥානය වැඩිවත් ම ප්‍රවේණ්‍යණුව පිළිබඳ සංකල්පය ද වෙනස් වී තිබේ. ප්‍රෝටීනයක් හා බද්ධ වූ ඉතා සංකීර්ණ රසායන ද්‍රව්‍යයකින් සෑදී ඇතැයි සිතිය හැකි වූ වියුක්ත ඒකක වශයෙන් ප්‍රවේණ්‍යණු දැන් හැඳින්විය හැකිය. මේ රසායන ද්‍රව්‍යය නම් ඩිඔක්සිරිබෝස්නියුක්ලෙයික් අම්ලය (ඩී.ඇන්.ඒ.) [(deoxyribosenucleic acid) (DNA)] වේ. ආවේණික විශිෂ්ටතාව මේ ද්‍රව්‍යයෙහි නියුක්ලෙයික් අම්ල කොටසෙහි පිහිටා තිබෙන බවට තරමක් සාක්ෂ්‍ය ඇතත් එය එසේ ම යයි කිසිසේත් සහතික කොට කිව නොහැක. අණ්වීක්ෂයක ආධාරයෙන් වර්ණදේහ පරීක්ෂා කළහොත් තනි තනි ප්‍රවේණ්‍යණු දක්නට නොලැබේ. එබැවින් ඒවා එක් විධියකින් කල්පිත වස්තූන් ලෙස සැලකිය හැකිය. එහෙත් මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණවලින් ආරම්භ වුණු දීර්ඝ පරීක්ෂණාවලියකින් ලබාගත් ප්‍රතිඵල රාශියකින් ප්‍රවේණ්‍යණුවල පැවැත්ම නිශ්චය කොට තිබේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1900 දී මෙන්ඩල්ගේ කෘතීන් සොයා ගැනීමෙන් පසු ආවේණිය පිළිබඳ යන්ත්‍රණය පැහැදිලි කරලීමට බොහෝ පර්යේෂණ කරන ලදි. ජීවීන්ගේ සෛල තුළ වූ න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු [[වර්ණදේහ]]වල (chromosomes) (බ.) ආවේණික විභවතාවන් පිහිටා තිබෙන බව ද මේ වර්ණදේහ තුළ වූ ස්ථානීගත ප්‍රවේණ්‍යණු (genes) විශේෂිත ඒකක ලක්ෂණයන් ප්‍රකාශ කරන නිර්ණායකයන් බව ද නූතන විද්‍යාව පිළිගෙන තිබේ. ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක් සෑම ජීවියකුට ම ඇත. වර්ණදේහ තුළ ප්‍රවේණ්‍යණු ස්ථානීගතව තිබීමත් වර්ණදේහවල නියත චර්යාවක් ඇතිවීමත් ජීවියකුගේ නොයෙක් සෛලවලටත් ජන්මාණු (gametes) මගින් යුක්තාණුවට හා ඊළඟ පරම්පරාවේ සෛලවලටත් ක්‍රමානුකූල ලෙස ප්‍රවේණ්‍යණු බෙදාහැරීමට උපකාරී වේ. ජන්මාණු සෑදීමේ දී ද සංසේචනයේ දී ද වර්ණදේහවල චර්යාව මෑ පැළෑටි යොදමින් මෙන්ඩල් කළ පරීක්ෂණයන්හි දී දුටු ලක්ෂණයන්ගේ සම්ප්‍රේෂණය හා හාත්පසින් ම ගැළපේ. ප්‍රවේණ්‍යණු නමින් හැඳින්වෙන මේ ඉතා කුඩා ඒකකයන්ගෙන් සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවකින් ආවේණිය පාලනය වන බව දැන් පිළිගත් කරුණකි. විද්‍යාඥානය වැඩිවත් ම ප්‍රවේණ්‍යණුව පිළිබඳ සංකල්පය ද වෙනස් වී තිබේ. ප්‍රෝටීනයක් හා බද්ධ වූ ඉතා සංකීර්ණ රසායන ද්‍රව්‍යයකින් සෑදී ඇතැයි සිතිය හැකි වූ වියුක්ත ඒකක වශයෙන් ප්‍රවේණ්‍යණු දැන් හැඳින්විය හැකිය. මේ රසායන ද්‍රව්‍යය නම් ඩිඔක්සිරිබෝස්නියුක්ලෙයික් අම්ලය (ඩී.ඇන්.ඒ.) [(deoxyribosenucleic acid) (DNA)] වේ. ආවේණික විශිෂ්ටතාව මේ ද්‍රව්‍යයෙහි නියුක්ලෙයික් අම්ල කොටසෙහි පිහිටා තිබෙන බවට තරමක් සාක්ෂ්‍ය ඇතත් එය එසේ ම යයි කිසිසේත් සහතික කොට කිව නොහැක. අණ්වීක්ෂයක ආධාරයෙන් වර්ණදේහ පරීක්ෂා කළහොත් තනි තනි ප්‍රවේණ්‍යණු දක්නට නොලැබේ. එබැවින් ඒවා එක් විධියකින් කල්පිත වස්තූන් ලෙස සැලකිය හැකිය. එහෙත් මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණවලින් ආරම්භ වුණු දීර්ඝ පරීක්ෂණාවලියකින් ලබාගත් ප්‍රතිඵල රාශියකින් ප්‍රවේණ්‍යණුවල පැවැත්ම නිශ්චය කොට තිබේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=9004&oldid=prev 2025-08-27T06:54:59Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:54, 27 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10" >10 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">10 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-696.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">500px</del>|right]]පරීක්ෂණ සඳහා පූර්වෝක්ත මෑ පැළෑටිය මෙන්ඩල් විසින් තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය වර්ධනය කිරීම හා දෙමුහුම් කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වූත් හොඳට කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ ඇති වූත් වාර්ෂික පැළෑටියක් බැවිනි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ද දම්පාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සුදුපාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සමඟ ද සිනිඳු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් රැළි වැටුණු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් සමඟ දැයි යනාදි වශයෙන් මෙන්ඩල් මේ පැළෑටි දෙමුහුම් කරන ලදි. පළමු වැනි ශ්‍රෙණියේ එක් පරීක්ෂණයක දී මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ඔහු දෙමුහුම් කළේය. මේ දෙමුහුම් කිරීමෙන් ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ පළමු දරු (first filial-F1) පරම්පරාව වන දෙමුහුම් ජනිතයන් (දුහිතෘ ශාක) සියල්ල ම උස් ජනකයා හා සමාන වූ උස් ශාක බවය. කුරු බව පළමු දරු පරම්පරාවේ නැති වී ගිය සැටියක් පෙනිණ. මේ පරම්පරාවේ උස් ශාක ඔහු ස්වසංසේචනය කළ විට ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ දෙවැනි දරු (F2) පරම්පරාවේ ශාකයන්ගෙන් සමහරක් උස් බවත් සමහරක් කුරු බවත්ය. පරිස්සමින් සටහන් තබා මේ පරම්පරාවේ ශාකයන් වර්ග කළ විට ඒවායින් 3/4ක් පමණ උස් බවත් 1/4ක් පමණ කුරු බවත් ඔහුට වැටහුණි. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක ස්වසංසේචනය කිරීමෙන් ලැබුණු බීජ පැළ කොට මෙන්ඩල් තුන්වැනි දරු (F3) පරම්පරාව පරීක්ෂා කළේය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ කුරු ශාකවලින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන් වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක සියල්ල ම කුරු ඒවා විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ උස් ශාක 1/3කින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක පරිශුද්ධ (pure) උස් ශාක විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ අනික් උස් ශාක 3/4 උස් බව හෝ කුරු බව හෝ අතින් පරිශුද්ධ නොවූ ඒවා විය. මේවා පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ උස් දෙමුහුම් ශාක වැනි විය. ඒවා සේ ම මේවා ද ස්වසංසේචනය කළ විට උස් හා කුරු වූ දුහිතෘ ශාක 3:1 අනුපාතයට ලැබිණ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-696.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">450px</ins>|right]]පරීක්ෂණ සඳහා පූර්වෝක්ත මෑ පැළෑටිය මෙන්ඩල් විසින් තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය වර්ධනය කිරීම හා දෙමුහුම් කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වූත් හොඳට කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ ඇති වූත් වාර්ෂික පැළෑටියක් බැවිනි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ද දම්පාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සුදුපාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සමඟ ද සිනිඳු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් රැළි වැටුණු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් සමඟ දැයි යනාදි වශයෙන් මෙන්ඩල් මේ පැළෑටි දෙමුහුම් කරන ලදි. පළමු වැනි ශ්‍රෙණියේ එක් පරීක්ෂණයක දී මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ඔහු දෙමුහුම් කළේය. මේ දෙමුහුම් කිරීමෙන් ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ පළමු දරු (first filial-F1) පරම්පරාව වන දෙමුහුම් ජනිතයන් (දුහිතෘ ශාක) සියල්ල ම උස් ජනකයා හා සමාන වූ උස් ශාක බවය. කුරු බව පළමු දරු පරම්පරාවේ නැති වී ගිය සැටියක් පෙනිණ. මේ පරම්පරාවේ උස් ශාක ඔහු ස්වසංසේචනය කළ විට ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ දෙවැනි දරු (F2) පරම්පරාවේ ශාකයන්ගෙන් සමහරක් උස් බවත් සමහරක් කුරු බවත්ය. පරිස්සමින් සටහන් තබා මේ පරම්පරාවේ ශාකයන් වර්ග කළ විට ඒවායින් 3/4ක් පමණ උස් බවත් 1/4ක් පමණ කුරු බවත් ඔහුට වැටහුණි. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක ස්වසංසේචනය කිරීමෙන් ලැබුණු බීජ පැළ කොට මෙන්ඩල් තුන්වැනි දරු (F3) පරම්පරාව පරීක්ෂා කළේය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ කුරු ශාකවලින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන් වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක සියල්ල ම කුරු ඒවා විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ උස් ශාක 1/3කින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක පරිශුද්ධ (pure) උස් ශාක විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ අනික් උස් ශාක 3/4 උස් බව හෝ කුරු බව හෝ අතින් පරිශුද්ධ නොවූ ඒවා විය. මේවා පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ උස් දෙමුහුම් ශාක වැනි විය. ඒවා සේ ම මේවා ද ස්වසංසේචනය කළ විට උස් හා කුරු වූ දුහිතෘ ශාක 3:1 අනුපාතයට ලැබිණ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-697.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">300px</del>|left]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-697.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">350px</ins>|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉහත විස්තර කරන්නට යෙදුණ දෙමුහුම වැනි ඒකාංග-දෙමුහුම් (monohybrids) කිහිපයක් මෙන්ඩල් විසින් පරීක්ෂා කරන ලදි. අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක චර්යාව ඔහු එක් එක් දෙමුහුමෙහි පරීක්ෂා කොට බැලීය. උස්බව කුරුබව යටපත් කොට ප්‍රමුඛව සිටියාක් මෙන් අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක එක් ලක්ෂණයක් අනික් ලක්ෂණය යටපත් කොට ප්‍රමුඛ වන බව ඔහුට දැනගන්නට ලැබිණි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් බව ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයක් (dominant character) වශයෙන් ද කුරුබව නිලීන ලක්ෂණයක් (recessive character) වශයෙන් ද මෙන්ඩල් හැඳින්විය. නිලීන ලක්ෂණය පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ ගුප්තව රැඳී පැවැත්තේය. ඒකාංග දෙමුහුම් පිළිබඳ පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල පරීක්ෂා කොට මෙන්ඩල් මෙසේ නිගමනය කළේය: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉහත විස්තර කරන්නට යෙදුණ දෙමුහුම වැනි ඒකාංග-දෙමුහුම් (monohybrids) කිහිපයක් මෙන්ඩල් විසින් පරීක්ෂා කරන ලදි. අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක චර්යාව ඔහු එක් එක් දෙමුහුමෙහි පරීක්ෂා කොට බැලීය. උස්බව කුරුබව යටපත් කොට ප්‍රමුඛව සිටියාක් මෙන් අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක එක් ලක්ෂණයක් අනික් ලක්ෂණය යටපත් කොට ප්‍රමුඛ වන බව ඔහුට දැනගන්නට ලැබිණි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් බව ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයක් (dominant character) වශයෙන් ද කුරුබව නිලීන ලක්ෂණයක් (recessive character) වශයෙන් ද මෙන්ඩල් හැඳින්විය. නිලීන ලක්ෂණය පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ ගුප්තව රැඳී පැවැත්තේය. ඒකාංග දෙමුහුම් පිළිබඳ පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල පරීක්ෂා කොට මෙන්ඩල් මෙසේ නිගමනය කළේය: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=9003&oldid=prev 2025-08-27T06:54:19Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:54, 27 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10" >10 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">10 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පරීක්ෂණ සඳහා පූර්වෝක්ත මෑ පැළෑටිය මෙන්ඩල් විසින් තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය වර්ධනය කිරීම හා දෙමුහුම් කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වූත් හොඳට කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ ඇති වූත් වාර්ෂික පැළෑටියක් බැවිනි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ද දම්පාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සුදුපාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සමඟ ද සිනිඳු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් රැළි වැටුණු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් සමඟ දැයි යනාදි වශයෙන් මෙන්ඩල් මේ පැළෑටි දෙමුහුම් කරන ලදි. පළමු වැනි ශ්‍රෙණියේ එක් පරීක්ෂණයක දී මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ඔහු දෙමුහුම් කළේය. මේ දෙමුහුම් කිරීමෙන් ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ පළමු දරු (first filial-F1) පරම්පරාව වන දෙමුහුම් ජනිතයන් (දුහිතෘ ශාක) සියල්ල ම උස් ජනකයා හා සමාන වූ උස් ශාක බවය. කුරු බව පළමු දරු පරම්පරාවේ නැති වී ගිය සැටියක් පෙනිණ. මේ පරම්පරාවේ උස් ශාක ඔහු ස්වසංසේචනය කළ විට ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ දෙවැනි දරු (F2) පරම්පරාවේ ශාකයන්ගෙන් සමහරක් උස් බවත් සමහරක් කුරු බවත්ය. පරිස්සමින් සටහන් තබා මේ පරම්පරාවේ ශාකයන් වර්ග කළ විට ඒවායින් 3/4ක් පමණ උස් බවත් 1/4ක් පමණ කුරු බවත් ඔහුට වැටහුණි. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක ස්වසංසේචනය කිරීමෙන් ලැබුණු බීජ පැළ කොට මෙන්ඩල් තුන්වැනි දරු (F3) පරම්පරාව පරීක්ෂා කළේය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ කුරු ශාකවලින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන් වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක සියල්ල ම කුරු ඒවා විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ උස් ශාක 1/3කින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක පරිශුද්ධ (pure) උස් ශාක විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ අනික් උස් ශාක 3/4 උස් බව හෝ කුරු බව හෝ අතින් පරිශුද්ධ නොවූ ඒවා විය. මේවා පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ උස් දෙමුහුම් ශාක වැනි විය. ඒවා සේ ම මේවා ද ස්වසංසේචනය කළ විට උස් හා කුරු වූ දුහිතෘ ශාක 3:1 අනුපාතයට ලැබිණ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:2-696.jpg|500px|right]]</ins>පරීක්ෂණ සඳහා පූර්වෝක්ත මෑ පැළෑටිය මෙන්ඩල් විසින් තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය වර්ධනය කිරීම හා දෙමුහුම් කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වූත් හොඳට කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ ඇති වූත් වාර්ෂික පැළෑටියක් බැවිනි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ද දම්පාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සුදුපාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සමඟ ද සිනිඳු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් රැළි වැටුණු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් සමඟ දැයි යනාදි වශයෙන් මෙන්ඩල් මේ පැළෑටි දෙමුහුම් කරන ලදි. පළමු වැනි ශ්‍රෙණියේ එක් පරීක්ෂණයක දී මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ඔහු දෙමුහුම් කළේය. මේ දෙමුහුම් කිරීමෙන් ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ පළමු දරු (first filial-F1) පරම්පරාව වන දෙමුහුම් ජනිතයන් (දුහිතෘ ශාක) සියල්ල ම උස් ජනකයා හා සමාන වූ උස් ශාක බවය. කුරු බව පළමු දරු පරම්පරාවේ නැති වී ගිය සැටියක් පෙනිණ. මේ පරම්පරාවේ උස් ශාක ඔහු ස්වසංසේචනය කළ විට ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ දෙවැනි දරු (F2) පරම්පරාවේ ශාකයන්ගෙන් සමහරක් උස් බවත් සමහරක් කුරු බවත්ය. පරිස්සමින් සටහන් තබා මේ පරම්පරාවේ ශාකයන් වර්ග කළ විට ඒවායින් 3/4ක් පමණ උස් බවත් 1/4ක් පමණ කුරු බවත් ඔහුට වැටහුණි. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක ස්වසංසේචනය කිරීමෙන් ලැබුණු බීජ පැළ කොට මෙන්ඩල් තුන්වැනි දරු (F3) පරම්පරාව පරීක්ෂා කළේය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ කුරු ශාකවලින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන් වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක සියල්ල ම කුරු ඒවා විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ උස් ශාක 1/3කින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක පරිශුද්ධ (pure) උස් ශාක විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ අනික් උස් ශාක 3/4 උස් බව හෝ කුරු බව හෝ අතින් පරිශුද්ධ නොවූ ඒවා විය. මේවා පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ උස් දෙමුහුම් ශාක වැනි විය. ඒවා සේ ම මේවා ද ස්වසංසේචනය කළ විට උස් හා කුරු වූ දුහිතෘ ශාක 3:1 අනුපාතයට ලැබිණ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-<del class="diffchange diffchange-inline">696</del>.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">500px</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">right</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-<ins class="diffchange diffchange-inline">697</ins>.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">300px</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">left</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉහත විස්තර කරන්නට යෙදුණ දෙමුහුම වැනි ඒකාංග-දෙමුහුම් (monohybrids) කිහිපයක් මෙන්ඩල් විසින් පරීක්ෂා කරන ලදි. අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක චර්යාව ඔහු එක් එක් දෙමුහුමෙහි පරීක්ෂා කොට බැලීය. උස්බව කුරුබව යටපත් කොට ප්‍රමුඛව සිටියාක් මෙන් අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක එක් ලක්ෂණයක් අනික් ලක්ෂණය යටපත් කොට ප්‍රමුඛ වන බව ඔහුට දැනගන්නට ලැබිණි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් බව ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයක් (dominant character) වශයෙන් ද කුරුබව නිලීන ලක්ෂණයක් (recessive character) වශයෙන් ද මෙන්ඩල් හැඳින්විය. නිලීන ලක්ෂණය පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ ගුප්තව රැඳී පැවැත්තේය. ඒකාංග දෙමුහුම් පිළිබඳ පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල පරීක්ෂා කොට මෙන්ඩල් මෙසේ නිගමනය කළේය: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉහත විස්තර කරන්නට යෙදුණ දෙමුහුම වැනි ඒකාංග-දෙමුහුම් (monohybrids) කිහිපයක් මෙන්ඩල් විසින් පරීක්ෂා කරන ලදි. අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක චර්යාව ඔහු එක් එක් දෙමුහුමෙහි පරීක්ෂා කොට බැලීය. උස්බව කුරුබව යටපත් කොට ප්‍රමුඛව සිටියාක් මෙන් අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක එක් ලක්ෂණයක් අනික් ලක්ෂණය යටපත් කොට ප්‍රමුඛ වන බව ඔහුට දැනගන්නට ලැබිණි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් බව ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයක් (dominant character) වශයෙන් ද කුරුබව නිලීන ලක්ෂණයක් (recessive character) වශයෙන් ද මෙන්ඩල් හැඳින්විය. නිලීන ලක්ෂණය පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ ගුප්තව රැඳී පැවැත්තේය. ඒකාංග දෙමුහුම් පිළිබඳ පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල පරීක්ෂා කොට මෙන්ඩල් මෙසේ නිගමනය කළේය: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=9001&oldid=prev 2025-08-27T06:52:03Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:52, 27 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11" >11 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">11 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පරීක්ෂණ සඳහා පූර්වෝක්ත මෑ පැළෑටිය මෙන්ඩල් විසින් තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය වර්ධනය කිරීම හා දෙමුහුම් කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වූත් හොඳට කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ ඇති වූත් වාර්ෂික පැළෑටියක් බැවිනි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ද දම්පාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සුදුපාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සමඟ ද සිනිඳු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් රැළි වැටුණු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් සමඟ දැයි යනාදි වශයෙන් මෙන්ඩල් මේ පැළෑටි දෙමුහුම් කරන ලදි. පළමු වැනි ශ්‍රෙණියේ එක් පරීක්ෂණයක දී මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ඔහු දෙමුහුම් කළේය. මේ දෙමුහුම් කිරීමෙන් ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ පළමු දරු (first filial-F1) පරම්පරාව වන දෙමුහුම් ජනිතයන් (දුහිතෘ ශාක) සියල්ල ම උස් ජනකයා හා සමාන වූ උස් ශාක බවය. කුරු බව පළමු දරු පරම්පරාවේ නැති වී ගිය සැටියක් පෙනිණ. මේ පරම්පරාවේ උස් ශාක ඔහු ස්වසංසේචනය කළ විට ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ දෙවැනි දරු (F2) පරම්පරාවේ ශාකයන්ගෙන් සමහරක් උස් බවත් සමහරක් කුරු බවත්ය. පරිස්සමින් සටහන් තබා මේ පරම්පරාවේ ශාකයන් වර්ග කළ විට ඒවායින් 3/4ක් පමණ උස් බවත් 1/4ක් පමණ කුරු බවත් ඔහුට වැටහුණි. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක ස්වසංසේචනය කිරීමෙන් ලැබුණු බීජ පැළ කොට මෙන්ඩල් තුන්වැනි දරු (F3) පරම්පරාව පරීක්ෂා කළේය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ කුරු ශාකවලින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන් වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක සියල්ල ම කුරු ඒවා විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ උස් ශාක 1/3කින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක පරිශුද්ධ (pure) උස් ශාක විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ අනික් උස් ශාක 3/4 උස් බව හෝ කුරු බව හෝ අතින් පරිශුද්ධ නොවූ ඒවා විය. මේවා පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ උස් දෙමුහුම් ශාක වැනි විය. ඒවා සේ ම මේවා ද ස්වසංසේචනය කළ විට උස් හා කුරු වූ දුහිතෘ ශාක 3:1 අනුපාතයට ලැබිණ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පරීක්ෂණ සඳහා පූර්වෝක්ත මෑ පැළෑටිය මෙන්ඩල් විසින් තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය වර්ධනය කිරීම හා දෙමුහුම් කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වූත් හොඳට කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ ඇති වූත් වාර්ෂික පැළෑටියක් බැවිනි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ද දම්පාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සුදුපාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සමඟ ද සිනිඳු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් රැළි වැටුණු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් සමඟ දැයි යනාදි වශයෙන් මෙන්ඩල් මේ පැළෑටි දෙමුහුම් කරන ලදි. පළමු වැනි ශ්‍රෙණියේ එක් පරීක්ෂණයක දී මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ඔහු දෙමුහුම් කළේය. මේ දෙමුහුම් කිරීමෙන් ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ පළමු දරු (first filial-F1) පරම්පරාව වන දෙමුහුම් ජනිතයන් (දුහිතෘ ශාක) සියල්ල ම උස් ජනකයා හා සමාන වූ උස් ශාක බවය. කුරු බව පළමු දරු පරම්පරාවේ නැති වී ගිය සැටියක් පෙනිණ. මේ පරම්පරාවේ උස් ශාක ඔහු ස්වසංසේචනය කළ විට ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ දෙවැනි දරු (F2) පරම්පරාවේ ශාකයන්ගෙන් සමහරක් උස් බවත් සමහරක් කුරු බවත්ය. පරිස්සමින් සටහන් තබා මේ පරම්පරාවේ ශාකයන් වර්ග කළ විට ඒවායින් 3/4ක් පමණ උස් බවත් 1/4ක් පමණ කුරු බවත් ඔහුට වැටහුණි. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක ස්වසංසේචනය කිරීමෙන් ලැබුණු බීජ පැළ කොට මෙන්ඩල් තුන්වැනි දරු (F3) පරම්පරාව පරීක්ෂා කළේය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ කුරු ශාකවලින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන් වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක සියල්ල ම කුරු ඒවා විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ උස් ශාක 1/3කින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක පරිශුද්ධ (pure) උස් ශාක විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ අනික් උස් ශාක 3/4 උස් බව හෝ කුරු බව හෝ අතින් පරිශුද්ධ නොවූ ඒවා විය. මේවා පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ උස් දෙමුහුම් ශාක වැනි විය. ඒවා සේ ම මේවා ද ස්වසංසේචනය කළ විට උස් හා කුරු වූ දුහිතෘ ශාක 3:1 අනුපාතයට ලැබිණ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-696.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">300px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-696.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">500px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉහත විස්තර කරන්නට යෙදුණ දෙමුහුම වැනි ඒකාංග-දෙමුහුම් (monohybrids) කිහිපයක් මෙන්ඩල් විසින් පරීක්ෂා කරන ලදි. අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක චර්යාව ඔහු එක් එක් දෙමුහුමෙහි පරීක්ෂා කොට බැලීය. උස්බව කුරුබව යටපත් කොට ප්‍රමුඛව සිටියාක් මෙන් අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක එක් ලක්ෂණයක් අනික් ලක්ෂණය යටපත් කොට ප්‍රමුඛ වන බව ඔහුට දැනගන්නට ලැබිණි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් බව ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයක් (dominant character) වශයෙන් ද කුරුබව නිලීන ලක්ෂණයක් (recessive character) වශයෙන් ද මෙන්ඩල් හැඳින්විය. නිලීන ලක්ෂණය පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ ගුප්තව රැඳී පැවැත්තේය. ඒකාංග දෙමුහුම් පිළිබඳ පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල පරීක්ෂා කොට මෙන්ඩල් මෙසේ නිගමනය කළේය: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉහත විස්තර කරන්නට යෙදුණ දෙමුහුම වැනි ඒකාංග-දෙමුහුම් (monohybrids) කිහිපයක් මෙන්ඩල් විසින් පරීක්ෂා කරන ලදි. අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක චර්යාව ඔහු එක් එක් දෙමුහුමෙහි පරීක්ෂා කොට බැලීය. උස්බව කුරුබව යටපත් කොට ප්‍රමුඛව සිටියාක් මෙන් අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක එක් ලක්ෂණයක් අනික් ලක්ෂණය යටපත් කොට ප්‍රමුඛ වන බව ඔහුට දැනගන්නට ලැබිණි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් බව ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයක් (dominant character) වශයෙන් ද කුරුබව නිලීන ලක්ෂණයක් (recessive character) වශයෙන් ද මෙන්ඩල් හැඳින්විය. නිලීන ලක්ෂණය පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ ගුප්තව රැඳී පැවැත්තේය. ඒකාංග දෙමුහුම් පිළිබඳ පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල පරීක්ෂා කොට මෙන්ඩල් මෙසේ නිගමනය කළේය: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=9000&oldid=prev 2025-08-27T06:51:39Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:51, 27 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11" >11 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">11 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== මෙන්ඩල්ගේ පරීක්ෂණ ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පරීක්ෂණ සඳහා පූර්වෝක්ත මෑ පැළෑටිය මෙන්ඩල් විසින් තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය වර්ධනය කිරීම හා දෙමුහුම් කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වූත් හොඳට කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ ඇති වූත් වාර්ෂික පැළෑටියක් බැවිනි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ද දම්පාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සුදුපාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සමඟ ද සිනිඳු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් රැළි වැටුණු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් සමඟ දැයි යනාදි වශයෙන් මෙන්ඩල් මේ පැළෑටි දෙමුහුම් කරන ලදි. පළමු වැනි ශ්‍රෙණියේ එක් පරීක්ෂණයක දී මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ඔහු දෙමුහුම් කළේය. මේ දෙමුහුම් කිරීමෙන් ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ පළමු දරු (first filial-F1) පරම්පරාව වන දෙමුහුම් ජනිතයන් (දුහිතෘ ශාක) සියල්ල ම උස් ජනකයා හා සමාන වූ උස් ශාක බවය. කුරු බව පළමු දරු පරම්පරාවේ නැති වී ගිය සැටියක් පෙනිණ. මේ පරම්පරාවේ උස් ශාක ඔහු ස්වසංසේචනය කළ විට ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ දෙවැනි දරු (F2) පරම්පරාවේ ශාකයන්ගෙන් සමහරක් උස් බවත් සමහරක් කුරු බවත්ය. පරිස්සමින් සටහන් තබා මේ පරම්පරාවේ ශාකයන් වර්ග කළ විට ඒවායින් 3/4ක් පමණ උස් බවත් 1/4ක් පමණ කුරු බවත් ඔහුට වැටහුණි. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක ස්වසංසේචනය කිරීමෙන් ලැබුණු බීජ පැළ කොට මෙන්ඩල් තුන්වැනි දරු (F3) පරම්පරාව පරීක්ෂා කළේය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ කුරු ශාකවලින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන් වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක සියල්ල ම කුරු ඒවා විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ උස් ශාක 1/3කින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක පරිශුද්ධ (pure) උස් ශාක විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ අනික් උස් ශාක 3/4 උස් බව හෝ කුරු බව හෝ අතින් පරිශුද්ධ නොවූ ඒවා විය. මේවා පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ උස් දෙමුහුම් ශාක වැනි විය. ඒවා සේ ම මේවා ද ස්වසංසේචනය කළ විට උස් හා කුරු වූ දුහිතෘ ශාක 3:1 අනුපාතයට ලැබිණ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පරීක්ෂණ සඳහා පූර්වෝක්ත මෑ පැළෑටිය මෙන්ඩල් විසින් තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය වර්ධනය කිරීම හා දෙමුහුම් කිරීම පහසුවෙන් කළ හැකි වූත් හොඳට කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ ඇති වූත් වාර්ෂික පැළෑටියක් බැවිනි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ද දම්පාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සුදුපාට මල් සහිත ප්‍රභේදයක් සමඟ ද සිනිඳු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් රැළි වැටුණු මතුපිටකින් යුත් බීජ ඇති ප්‍රභේදයක් සමඟ දැයි යනාදි වශයෙන් මෙන්ඩල් මේ පැළෑටි දෙමුහුම් කරන ලදි. පළමු වැනි ශ්‍රෙණියේ එක් පරීක්ෂණයක දී මේ මෑ පැළෑටියේ උස් ප්‍රභේදයක් කුරු ප්‍රභේදයක් සමඟ ඔහු දෙමුහුම් කළේය. මේ දෙමුහුම් කිරීමෙන් ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ පළමු දරු (first filial-F1) පරම්පරාව වන දෙමුහුම් ජනිතයන් (දුහිතෘ ශාක) සියල්ල ම උස් ජනකයා හා සමාන වූ උස් ශාක බවය. කුරු බව පළමු දරු පරම්පරාවේ නැති වී ගිය සැටියක් පෙනිණ. මේ පරම්පරාවේ උස් ශාක ඔහු ස්වසංසේචනය කළ විට ඔහුට දැන ගන්නට ලැබුණේ දෙවැනි දරු (F2) පරම්පරාවේ ශාකයන්ගෙන් සමහරක් උස් බවත් සමහරක් කුරු බවත්ය. පරිස්සමින් සටහන් තබා මේ පරම්පරාවේ ශාකයන් වර්ග කළ විට ඒවායින් 3/4ක් පමණ උස් බවත් 1/4ක් පමණ කුරු බවත් ඔහුට වැටහුණි. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක ස්වසංසේචනය කිරීමෙන් ලැබුණු බීජ පැළ කොට මෙන්ඩල් තුන්වැනි දරු (F3) පරම්පරාව පරීක්ෂා කළේය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ කුරු ශාකවලින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන් වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක සියල්ල ම කුරු ඒවා විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ උස් ශාක 1/3කින් ලැබුණු බීජවලින් ඇතිවුණු තුන්වැනි දරු පරම්පරාවේ ශාක පරිශුද්ධ (pure) උස් ශාක විය. දෙවැනි දරු පරම්පරාවේ අනික් උස් ශාක 3/4 උස් බව හෝ කුරු බව හෝ අතින් පරිශුද්ධ නොවූ ඒවා විය. මේවා පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ උස් දෙමුහුම් ශාක වැනි විය. ඒවා සේ ම මේවා ද ස්වසංසේචනය කළ විට උස් හා කුරු වූ දුහිතෘ ශාක 3:1 අනුපාතයට ලැබිණ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:2-696.jpg|300px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉහත විස්තර කරන්නට යෙදුණ දෙමුහුම වැනි ඒකාංග-දෙමුහුම් (monohybrids) කිහිපයක් මෙන්ඩල් විසින් පරීක්ෂා කරන ලදි. අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක චර්යාව ඔහු එක් එක් දෙමුහුමෙහි පරීක්ෂා කොට බැලීය. උස්බව කුරුබව යටපත් කොට ප්‍රමුඛව සිටියාක් මෙන් අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක එක් ලක්ෂණයක් අනික් ලක්ෂණය යටපත් කොට ප්‍රමුඛ වන බව ඔහුට දැනගන්නට ලැබිණි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් බව ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයක් (dominant character) වශයෙන් ද කුරුබව නිලීන ලක්ෂණයක් (recessive character) වශයෙන් ද මෙන්ඩල් හැඳින්විය. නිලීන ලක්ෂණය පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ ගුප්තව රැඳී පැවැත්තේය. ඒකාංග දෙමුහුම් පිළිබඳ පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල පරීක්ෂා කොට මෙන්ඩල් මෙසේ නිගමනය කළේය: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉහත විස්තර කරන්නට යෙදුණ දෙමුහුම වැනි ඒකාංග-දෙමුහුම් (monohybrids) කිහිපයක් මෙන්ඩල් විසින් පරීක්ෂා කරන ලදි. අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක චර්යාව ඔහු එක් එක් දෙමුහුමෙහි පරීක්ෂා කොට බැලීය. උස්බව කුරුබව යටපත් කොට ප්‍රමුඛව සිටියාක් මෙන් අසමාන ලක්ෂණ යුගලයක එක් ලක්ෂණයක් අනික් ලක්ෂණය යටපත් කොට ප්‍රමුඛ වන බව ඔහුට දැනගන්නට ලැබිණි. මේ මෑ පැළෑටියේ උස් බව ප්‍රමුඛ ලක්ෂණයක් (dominant character) වශයෙන් ද කුරුබව නිලීන ලක්ෂණයක් (recessive character) වශයෙන් ද මෙන්ඩල් හැඳින්විය. නිලීන ලක්ෂණය පළමු වැනි දරු පරම්පරාවේ ගුප්තව රැඳී පැවැත්තේය. ඒකාංග දෙමුහුම් පිළිබඳ පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල පරීක්ෂා කොට මෙන්ඩල් මෙසේ නිගමනය කළේය: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=8836&oldid=prev 2025-08-20T08:57:37Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">08:57, 20 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53" >53 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">53 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආවේණිය පිළිබඳ අධ්‍යයනය මෙන්ඩල්ගේ සරල පරීක්ෂණවලින් ආරම්භ වී වැඩි දියුණු වී ගිය අන්දම මෙසේ වටහාගත හැකිය. එහි කොතෙක් වෙනස් වීම් සිදු වුව ද මෙන්ඩලීය මතයේ අවශ්‍ය ලක්ෂණය - එනම් ආවේණික ඒකකයන්ගේ වියුක්තිය හා ප්‍රතිසංයෝජනය - නොවෙනස්ව ශේෂ වී තිබේ. ආවේණිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයෙන් ලබා ගත් දැනීම ප්‍රායෝගික ලෙස යෙදීමෙන් ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් වූ වඩා හොඳ අලුත් ශාකයන් හා සතුන් බෝ කිරීමට මඟ සැලසුණි. මනුෂ්‍ය ප්‍රවේණිය පිළිබඳ දැනීම ප්‍රායෝගික ලෙස යෙදීමටත් දැන් ඇතැම් රටවල ප්‍රයත්න දරනු ලැබේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආවේණිය පිළිබඳ අධ්‍යයනය මෙන්ඩල්ගේ සරල පරීක්ෂණවලින් ආරම්භ වී වැඩි දියුණු වී ගිය අන්දම මෙසේ වටහාගත හැකිය. එහි කොතෙක් වෙනස් වීම් සිදු වුව ද මෙන්ඩලීය මතයේ අවශ්‍ය ලක්ෂණය - එනම් ආවේණික ඒකකයන්ගේ වියුක්තිය හා ප්‍රතිසංයෝජනය - නොවෙනස්ව ශේෂ වී තිබේ. ආවේණිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයෙන් ලබා ගත් දැනීම ප්‍රායෝගික ලෙස යෙදීමෙන් ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් වූ වඩා හොඳ අලුත් ශාකයන් හා සතුන් බෝ කිරීමට මඟ සැලසුණි. මනුෂ්‍ය ප්‍රවේණිය පිළිබඳ දැනීම ප්‍රායෝගික ලෙස යෙදීමටත් දැන් ඇතැම් රටවල ප්‍රයත්න දරනු ලැබේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:2-702.jpg|300px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ටී.ඩී. ලයිසෙන්කෝ]] (බ.) ප්‍රමුඛ කොට ඇති වූ සෝවියට් ජීවවිද්‍යාඥ පරපුර ආවේණිය පිළිබඳ ඉහත දැක්වුණු මතය නොපිළිගත්තේය. ආවේණිය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට ලයිසෙන්කෝ හා ඔහුගේ අනුගාමිකයන් පදනම් කොට ගත්තේ රුසියානු උද්‍යානවිද්‍යාඥයකු වූ [[අයි.වී. මීචූරින්]]ගේ (බ.) කෘතීන්ය. ලයිසෙන්කෝගේ විරුද්ධත්වය ප්‍රධාන වශයෙන් යොමු වූයේ ප්‍රවේණ්‍යණුව ආවේණික ලක්ෂණයන් පාලනය කරන්නා වූ ද පරිසරය හේතුවෙන් විශේෂිත ලෙස වෙනස් නොවන්නාවූ ද ස්වතන්ත්‍ර ඒකකයන් වශයෙන් ගත් සංකල්පය කෙරෙහිය. ලයිසෙන්කෝ කියන පරිදි ප්‍රවේණ්‍යණුව 'විඥානවාදි', 'ආධ්‍යාත්මික' සංකල්පයකි. ප්‍රවේණ්‍යණුව වෙනුවට ලයිසෙන්කෝගේ පිළිගැනීම වූයේ ආවේණිය මුළු ජීවියා තුළ ම යම්කිසි අන්දමකින් පැතිර පවත්නා බවත් එය පරිසරය නිසා ඇති වන බලපෑම්වලට අවනත වන බවත්ය. මෙන්ඩලීයවාදය අනුව ජිවියකුගේ ආවේණිය කැමති මඟක් කරා හිතාමතා හැරවිය නොහැකි බවත් මේ වාදය අනුව ජීවියාට ප්‍රයෝජන ගත හැක්කේ ආකස්මිකව සිදුවන විකෘතීන්ගෙන් පමණක් බවත් ලයිසෙන්කෝ පෙන්වා දුන්නේය. ලයිසෙන්කෝ කියන පරිදි ක්‍රම තුනක් මගින් ආවේණිය වෙනස් කළ හැකිය: (1) පරිසරයේ බලපෑම් මගින්, (2) බද්ධ කිරීමෙන් හා (3) ලිංගික දෙමුහුම් කිරීමෙන් (විශේෂයෙන් ම ඈත සබඳකම් ඇති ජීවීන්) යන තුන් පරිද්දෙනි. 1948 දී සෝවියට් විද්‍යාඥයන්ගෙන් වැඩි කොටස පමණක් නොව සෝවියට් රජය ද කොමියුනිස්ට් පක්ෂය ද විසින් කොමියුනිස්ට් දර්ශනයට ගැළපෙන ලයිසෙන්කෝගේ මේ මත අනුමත කරන ලදි. එහෙත් වෙනත් රටවල ජීවවිද්‍යාඥයෝ ලයිසෙන්කෝගේ මත ගැන වැඩි සැලකිල්ලක් නොදැක්වූහ. 1952න් පසු ලයිසෙන්කෝගේ ප්‍රභූත්වය පිරිහෙන්නට පටන් ගත්තේය. 1956 දී ඔහුගේ ප්‍රධාන නිලයෙන් ඔහු අස් කරන ලදි. ඉක්බිති ආවේණිය පිළිබඳ මෙන්ඩලීයවාදය සෝවියට් රුසියාවේ එක්වර ම නොපිළිගැනුණ ද වැඩි වැඩියෙන් සැලකිල්ලට භාජන වන්නට විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ටී.ඩී. ලයිසෙන්කෝ]] (බ.) ප්‍රමුඛ කොට ඇති වූ සෝවියට් ජීවවිද්‍යාඥ පරපුර ආවේණිය පිළිබඳ ඉහත දැක්වුණු මතය නොපිළිගත්තේය. ආවේණිය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට ලයිසෙන්කෝ හා ඔහුගේ අනුගාමිකයන් පදනම් කොට ගත්තේ රුසියානු උද්‍යානවිද්‍යාඥයකු වූ [[අයි.වී. මීචූරින්]]ගේ (බ.) කෘතීන්ය. ලයිසෙන්කෝගේ විරුද්ධත්වය ප්‍රධාන වශයෙන් යොමු වූයේ ප්‍රවේණ්‍යණුව ආවේණික ලක්ෂණයන් පාලනය කරන්නා වූ ද පරිසරය හේතුවෙන් විශේෂිත ලෙස වෙනස් නොවන්නාවූ ද ස්වතන්ත්‍ර ඒකකයන් වශයෙන් ගත් සංකල්පය කෙරෙහිය. ලයිසෙන්කෝ කියන පරිදි ප්‍රවේණ්‍යණුව 'විඥානවාදි', 'ආධ්‍යාත්මික' සංකල්පයකි. ප්‍රවේණ්‍යණුව වෙනුවට ලයිසෙන්කෝගේ පිළිගැනීම වූයේ ආවේණිය මුළු ජීවියා තුළ ම යම්කිසි අන්දමකින් පැතිර පවත්නා බවත් එය පරිසරය නිසා ඇති වන බලපෑම්වලට අවනත වන බවත්ය. මෙන්ඩලීයවාදය අනුව ජිවියකුගේ ආවේණිය කැමති මඟක් කරා හිතාමතා හැරවිය නොහැකි බවත් මේ වාදය අනුව ජීවියාට ප්‍රයෝජන ගත හැක්කේ ආකස්මිකව සිදුවන විකෘතීන්ගෙන් පමණක් බවත් ලයිසෙන්කෝ පෙන්වා දුන්නේය. ලයිසෙන්කෝ කියන පරිදි ක්‍රම තුනක් මගින් ආවේණිය වෙනස් කළ හැකිය: (1) පරිසරයේ බලපෑම් මගින්, (2) බද්ධ කිරීමෙන් හා (3) ලිංගික දෙමුහුම් කිරීමෙන් (විශේෂයෙන් ම ඈත සබඳකම් ඇති ජීවීන්) යන තුන් පරිද්දෙනි. 1948 දී සෝවියට් විද්‍යාඥයන්ගෙන් වැඩි කොටස පමණක් නොව සෝවියට් රජය ද කොමියුනිස්ට් පක්ෂය ද විසින් කොමියුනිස්ට් දර්ශනයට ගැළපෙන ලයිසෙන්කෝගේ මේ මත අනුමත කරන ලදි. එහෙත් වෙනත් රටවල ජීවවිද්‍යාඥයෝ ලයිසෙන්කෝගේ මත ගැන වැඩි සැලකිල්ලක් නොදැක්වූහ. 1952න් පසු ලයිසෙන්කෝගේ ප්‍රභූත්වය පිරිහෙන්නට පටන් ගත්තේය. 1956 දී ඔහුගේ ප්‍රධාන නිලයෙන් ඔහු අස් කරන ලදි. ඉක්බිති ආවේණිය පිළිබඳ මෙන්ඩලීයවාදය සෝවියට් රුසියාවේ එක්වර ම නොපිළිගැනුණ ද වැඩි වැඩියෙන් සැලකිල්ලට භාජන වන්නට විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=8834&oldid=prev 2025-08-20T08:56:08Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">08:56, 20 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44" >44 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">44 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එක් එක් ශාකයකට හෝ සත්ව විශේෂයකට ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවක් ඇත. ලාක්ෂණික වූ මේ වර්ණ දේහ සංඛ්‍යාව ඇතැම් විට වෙනස් වන බව දැනගෙන තිබේ. මේ වෙනස් වීම් දෙවර්ගයකි. සමස්තයක් වශයෙන් ඒකගුණ (haploid) වර්ණදේහ කාණ්ඩයෙහි ඇති වන වෙනස් වීම් පළමු වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය [[බහුගුණතාව]] (polyploidy) (බ) නමින් හැඳින්වේ. සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක ඇති වන වෙනස් වීම් දෙවැනි වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය විෂමගුණතාව (aneuploidy) නමින් හැඳින්වේ. විෂමගුණතාව ඇති වනවිට වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව එකකින් හෝ ඊට වැඩි ගණනකින් හෝ අඩු වැඩි වේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එක් එක් ශාකයකට හෝ සත්ව විශේෂයකට ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවක් ඇත. ලාක්ෂණික වූ මේ වර්ණ දේහ සංඛ්‍යාව ඇතැම් විට වෙනස් වන බව දැනගෙන තිබේ. මේ වෙනස් වීම් දෙවර්ගයකි. සමස්තයක් වශයෙන් ඒකගුණ (haploid) වර්ණදේහ කාණ්ඩයෙහි ඇති වන වෙනස් වීම් පළමු වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය [[බහුගුණතාව]] (polyploidy) (බ) නමින් හැඳින්වේ. සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක ඇති වන වෙනස් වීම් දෙවැනි වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය විෂමගුණතාව (aneuploidy) නමින් හැඳින්වේ. විෂමගුණතාව ඇති වනවිට වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව එකකින් හෝ ඊට වැඩි ගණනකින් හෝ අඩු වැඩි වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>තක්කාලි පැළයක් කප්පාදු කළහොත් ඒ කැපූ තැන්වලින් පසුව වර්ධනය වන ප්‍රරෝහයන්ගෙන් පංගුවක් වඩා ස්ථූල වේ. ඒවායේ ලොකු මල් හටගනී. එහෙත් ගෙඩි කුඩාය; ඇට අඩුය. කැපුම් මගින් හෝ බීජ මගින් හෝ ප්‍රචාරණය කළ හැකි මේ ප්‍රරෝහවල සාමාන්‍ය වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව වන 24 වෙනුවට වර්ණදේහ 48ක් තිබේ. එබැවින් ඒවා ඒකගුණ වර්ණදේහ කාණ්ඩ සතරකින් යුත් චතුර්ගුණකයෝයි (tetraploids). මෙපරිද්දෙන් ඒකගුණ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවල බහුගුණිතයෝ දක්නට ලැබෙත්. මෙම සංසිද්ධිය බහුගුණතාවට නිදසුනකි.[[ගොනුව:2-701-2.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">200px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>තක්කාලි පැළයක් කප්පාදු කළහොත් ඒ කැපූ තැන්වලින් පසුව වර්ධනය වන ප්‍රරෝහයන්ගෙන් පංගුවක් වඩා ස්ථූල වේ. ඒවායේ ලොකු මල් හටගනී. එහෙත් ගෙඩි කුඩාය; ඇට අඩුය. කැපුම් මගින් හෝ බීජ මගින් හෝ ප්‍රචාරණය කළ හැකි මේ ප්‍රරෝහවල සාමාන්‍ය වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව වන 24 වෙනුවට වර්ණදේහ 48ක් තිබේ. එබැවින් ඒවා ඒකගුණ වර්ණදේහ කාණ්ඩ සතරකින් යුත් චතුර්ගුණකයෝයි (tetraploids). මෙපරිද්දෙන් ඒකගුණ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවල බහුගුණිතයෝ දක්නට ලැබෙත්. මෙම සංසිද්ධිය බහුගුණතාවට නිදසුනකි.[[ගොනුව:2-701-2.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">150px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතැම් ජීවීන් ගැන සලකා බලන කල සෛල ප්ලාස්මයක් ආවේණිය පිළිබඳව වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරන බව පෙනේ. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණිය (cytoplasmic inheritance) ඇති තන්හි ජනිතයන්ගේ ලක්ෂණ නිර්ණය කිරීම අතින් පියාට වඩා මව් වැදගත් වේ. මීට හේතුව නම් සංසේචනයෙන් පසු අලුතෙන් සෑදුණු යුක්තාණුවට මවගෙන් සෛල ප්ලාස්මය වැඩියෙන් ලැබීමයි. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණියට නිදසුනක් මිරාබිලිස් ජලාපා ශාකයෙහි දක්නට ලැබේ. වෛවර්ණ (variegated) ශාකවල සුදු කොටස්වල හටගන්නා ඇටවලින් සුදු ශාක මිස අන් කිසිවක් නොලැබේ. සංසේචනය පිණිස කවර ශාකයකින් පරාග ලැබුණත් මේ ඇටවලින් සෑම විට සුදු ශාක ම ලැබේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතැම් ජීවීන් ගැන සලකා බලන කල සෛල ප්ලාස්මයක් ආවේණිය පිළිබඳව වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරන බව පෙනේ. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණිය (cytoplasmic inheritance) ඇති තන්හි ජනිතයන්ගේ ලක්ෂණ නිර්ණය කිරීම අතින් පියාට වඩා මව් වැදගත් වේ. මීට හේතුව නම් සංසේචනයෙන් පසු අලුතෙන් සෑදුණු යුක්තාණුවට මවගෙන් සෛල ප්ලාස්මය වැඩියෙන් ලැබීමයි. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණියට නිදසුනක් මිරාබිලිස් ජලාපා ශාකයෙහි දක්නට ලැබේ. වෛවර්ණ (variegated) ශාකවල සුදු කොටස්වල හටගන්නා ඇටවලින් සුදු ශාක මිස අන් කිසිවක් නොලැබේ. සංසේචනය පිණිස කවර ශාකයකින් පරාග ලැබුණත් මේ ඇටවලින් සෑම විට සුදු ශාක ම ලැබේ.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=8833&oldid=prev 2025-08-20T08:55:30Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">08:55, 20 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44" >44 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">44 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එක් එක් ශාකයකට හෝ සත්ව විශේෂයකට ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවක් ඇත. ලාක්ෂණික වූ මේ වර්ණ දේහ සංඛ්‍යාව ඇතැම් විට වෙනස් වන බව දැනගෙන තිබේ. මේ වෙනස් වීම් දෙවර්ගයකි. සමස්තයක් වශයෙන් ඒකගුණ (haploid) වර්ණදේහ කාණ්ඩයෙහි ඇති වන වෙනස් වීම් පළමු වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය [[බහුගුණතාව]] (polyploidy) (බ) නමින් හැඳින්වේ. සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක ඇති වන වෙනස් වීම් දෙවැනි වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය විෂමගුණතාව (aneuploidy) නමින් හැඳින්වේ. විෂමගුණතාව ඇති වනවිට වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව එකකින් හෝ ඊට වැඩි ගණනකින් හෝ අඩු වැඩි වේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එක් එක් ශාකයකට හෝ සත්ව විශේෂයකට ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවක් ඇත. ලාක්ෂණික වූ මේ වර්ණ දේහ සංඛ්‍යාව ඇතැම් විට වෙනස් වන බව දැනගෙන තිබේ. මේ වෙනස් වීම් දෙවර්ගයකි. සමස්තයක් වශයෙන් ඒකගුණ (haploid) වර්ණදේහ කාණ්ඩයෙහි ඇති වන වෙනස් වීම් පළමු වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය [[බහුගුණතාව]] (polyploidy) (බ) නමින් හැඳින්වේ. සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක ඇති වන වෙනස් වීම් දෙවැනි වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය විෂමගුණතාව (aneuploidy) නමින් හැඳින්වේ. විෂමගුණතාව ඇති වනවිට වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව එකකින් හෝ ඊට වැඩි ගණනකින් හෝ අඩු වැඩි වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>තක්කාලි පැළයක් කප්පාදු කළහොත් ඒ කැපූ තැන්වලින් පසුව වර්ධනය වන ප්‍රරෝහයන්ගෙන් පංගුවක් වඩා ස්ථූල වේ. ඒවායේ ලොකු මල් හටගනී. එහෙත් ගෙඩි කුඩාය; ඇට අඩුය. කැපුම් මගින් හෝ බීජ මගින් හෝ ප්‍රචාරණය කළ හැකි මේ ප්‍රරෝහවල සාමාන්‍ය වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව වන 24 වෙනුවට වර්ණදේහ 48ක් තිබේ. එබැවින් ඒවා ඒකගුණ වර්ණදේහ කාණ්ඩ සතරකින් යුත් චතුර්ගුණකයෝයි (tetraploids). මෙපරිද්දෙන් ඒකගුණ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවල බහුගුණිතයෝ දක්නට ලැබෙත්. මෙම සංසිද්ධිය බහුගුණතාවට නිදසුනකි.[[ගොනුව:2-701-2.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">350px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>තක්කාලි පැළයක් කප්පාදු කළහොත් ඒ කැපූ තැන්වලින් පසුව වර්ධනය වන ප්‍රරෝහයන්ගෙන් පංගුවක් වඩා ස්ථූල වේ. ඒවායේ ලොකු මල් හටගනී. එහෙත් ගෙඩි කුඩාය; ඇට අඩුය. කැපුම් මගින් හෝ බීජ මගින් හෝ ප්‍රචාරණය කළ හැකි මේ ප්‍රරෝහවල සාමාන්‍ය වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව වන 24 වෙනුවට වර්ණදේහ 48ක් තිබේ. එබැවින් ඒවා ඒකගුණ වර්ණදේහ කාණ්ඩ සතරකින් යුත් චතුර්ගුණකයෝයි (tetraploids). මෙපරිද්දෙන් ඒකගුණ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවල බහුගුණිතයෝ දක්නට ලැබෙත්. මෙම සංසිද්ධිය බහුගුණතාවට නිදසුනකි.[[ගොනුව:2-701-2.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">200px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතැම් ජීවීන් ගැන සලකා බලන කල සෛල ප්ලාස්මයක් ආවේණිය පිළිබඳව වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරන බව පෙනේ. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණිය (cytoplasmic inheritance) ඇති තන්හි ජනිතයන්ගේ ලක්ෂණ නිර්ණය කිරීම අතින් පියාට වඩා මව් වැදගත් වේ. මීට හේතුව නම් සංසේචනයෙන් පසු අලුතෙන් සෑදුණු යුක්තාණුවට මවගෙන් සෛල ප්ලාස්මය වැඩියෙන් ලැබීමයි. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණියට නිදසුනක් මිරාබිලිස් ජලාපා ශාකයෙහි දක්නට ලැබේ. වෛවර්ණ (variegated) ශාකවල සුදු කොටස්වල හටගන්නා ඇටවලින් සුදු ශාක මිස අන් කිසිවක් නොලැබේ. සංසේචනය පිණිස කවර ශාකයකින් පරාග ලැබුණත් මේ ඇටවලින් සෑම විට සුදු ශාක ම ලැබේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතැම් ජීවීන් ගැන සලකා බලන කල සෛල ප්ලාස්මයක් ආවේණිය පිළිබඳව වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරන බව පෙනේ. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණිය (cytoplasmic inheritance) ඇති තන්හි ජනිතයන්ගේ ලක්ෂණ නිර්ණය කිරීම අතින් පියාට වඩා මව් වැදගත් වේ. මීට හේතුව නම් සංසේචනයෙන් පසු අලුතෙන් සෑදුණු යුක්තාණුවට මවගෙන් සෛල ප්ලාස්මය වැඩියෙන් ලැබීමයි. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණියට නිදසුනක් මිරාබිලිස් ජලාපා ශාකයෙහි දක්නට ලැබේ. වෛවර්ණ (variegated) ශාකවල සුදු කොටස්වල හටගන්නා ඇටවලින් සුදු ශාක මිස අන් කිසිවක් නොලැබේ. සංසේචනය පිණිස කවර ශාකයකින් පරාග ලැබුණත් මේ ඇටවලින් සෑම විට සුදු ශාක ම ලැබේ.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA&diff=8832&oldid=prev 2025-08-20T08:54:35Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">08:54, 20 අගෝස්තු 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44" >44 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">44 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එක් එක් ශාකයකට හෝ සත්ව විශේෂයකට ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවක් ඇත. ලාක්ෂණික වූ මේ වර්ණ දේහ සංඛ්‍යාව ඇතැම් විට වෙනස් වන බව දැනගෙන තිබේ. මේ වෙනස් වීම් දෙවර්ගයකි. සමස්තයක් වශයෙන් ඒකගුණ (haploid) වර්ණදේහ කාණ්ඩයෙහි ඇති වන වෙනස් වීම් පළමු වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය [[බහුගුණතාව]] (polyploidy) (බ) නමින් හැඳින්වේ. සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක ඇති වන වෙනස් වීම් දෙවැනි වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය විෂමගුණතාව (aneuploidy) නමින් හැඳින්වේ. විෂමගුණතාව ඇති වනවිට වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව එකකින් හෝ ඊට වැඩි ගණනකින් හෝ අඩු වැඩි වේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එක් එක් ශාකයකට හෝ සත්ව විශේෂයකට ලාක්ෂණික වූ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවක් ඇත. ලාක්ෂණික වූ මේ වර්ණ දේහ සංඛ්‍යාව ඇතැම් විට වෙනස් වන බව දැනගෙන තිබේ. මේ වෙනස් වීම් දෙවර්ගයකි. සමස්තයක් වශයෙන් ඒකගුණ (haploid) වර්ණදේහ කාණ්ඩයෙහි ඇති වන වෙනස් වීම් පළමු වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය [[බහුගුණතාව]] (polyploidy) (බ) නමින් හැඳින්වේ. සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කාණ්ඩයක ඇති වන වෙනස් වීම් දෙවැනි වර්ගයෙහි ඇතුළත් වේ. මේ සංසිද්ධිය විෂමගුණතාව (aneuploidy) නමින් හැඳින්වේ. විෂමගුණතාව ඇති වනවිට වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව එකකින් හෝ ඊට වැඩි ගණනකින් හෝ අඩු වැඩි වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>තක්කාලි පැළයක් කප්පාදු කළහොත් ඒ කැපූ තැන්වලින් පසුව වර්ධනය වන ප්‍රරෝහයන්ගෙන් පංගුවක් වඩා ස්ථූල වේ. ඒවායේ ලොකු මල් හටගනී. එහෙත් ගෙඩි කුඩාය; ඇට අඩුය. කැපුම් මගින් හෝ බීජ මගින් හෝ ප්‍රචාරණය කළ හැකි මේ ප්‍රරෝහවල සාමාන්‍ය වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව වන 24 වෙනුවට වර්ණදේහ 48ක් තිබේ. එබැවින් ඒවා ඒකගුණ වර්ණදේහ කාණ්ඩ සතරකින් යුත් චතුර්ගුණකයෝයි (tetraploids). මෙපරිද්දෙන් ඒකගුණ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවල බහුගුණිතයෝ දක්නට ලැබෙත්. මෙම සංසිද්ධිය බහුගුණතාවට නිදසුනකි.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>තක්කාලි පැළයක් කප්පාදු කළහොත් ඒ කැපූ තැන්වලින් පසුව වර්ධනය වන ප්‍රරෝහයන්ගෙන් පංගුවක් වඩා ස්ථූල වේ. ඒවායේ ලොකු මල් හටගනී. එහෙත් ගෙඩි කුඩාය; ඇට අඩුය. කැපුම් මගින් හෝ බීජ මගින් හෝ ප්‍රචාරණය කළ හැකි මේ ප්‍රරෝහවල සාමාන්‍ය වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව වන 24 වෙනුවට වර්ණදේහ 48ක් තිබේ. එබැවින් ඒවා ඒකගුණ වර්ණදේහ කාණ්ඩ සතරකින් යුත් චතුර්ගුණකයෝයි (tetraploids). මෙපරිද්දෙන් ඒකගුණ වර්ණදේහ සංඛ්‍යාවල බහුගුණිතයෝ දක්නට ලැබෙත්. මෙම සංසිද්ධිය බහුගුණතාවට නිදසුනකි.<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:2-701-2.jpg|350px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතැම් ජීවීන් ගැන සලකා බලන කල සෛල ප්ලාස්මයක් ආවේණිය පිළිබඳව වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරන බව පෙනේ. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණිය (cytoplasmic inheritance) ඇති තන්හි ජනිතයන්ගේ ලක්ෂණ නිර්ණය කිරීම අතින් පියාට වඩා මව් වැදගත් වේ. මීට හේතුව නම් සංසේචනයෙන් පසු අලුතෙන් සෑදුණු යුක්තාණුවට මවගෙන් සෛල ප්ලාස්මය වැඩියෙන් ලැබීමයි. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණියට නිදසුනක් මිරාබිලිස් ජලාපා ශාකයෙහි දක්නට ලැබේ. වෛවර්ණ (variegated) ශාකවල සුදු කොටස්වල හටගන්නා ඇටවලින් සුදු ශාක මිස අන් කිසිවක් නොලැබේ. සංසේචනය පිණිස කවර ශාකයකින් පරාග ලැබුණත් මේ ඇටවලින් සෑම විට සුදු ශාක ම ලැබේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇතැම් ජීවීන් ගැන සලකා බලන කල සෛල ප්ලාස්මයක් ආවේණිය පිළිබඳව වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරන බව පෙනේ. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණිය (cytoplasmic inheritance) ඇති තන්හි ජනිතයන්ගේ ලක්ෂණ නිර්ණය කිරීම අතින් පියාට වඩා මව් වැදගත් වේ. මීට හේතුව නම් සංසේචනයෙන් පසු අලුතෙන් සෑදුණු යුක්තාණුවට මවගෙන් සෛල ප්ලාස්මය වැඩියෙන් ලැබීමයි. සෛලප්ලාස්මීය ප්‍රවේණියට නිදසුනක් මිරාබිලිස් ජලාපා ශාකයෙහි දක්නට ලැබේ. වෛවර්ණ (variegated) ශාකවල සුදු කොටස්වල හටගන්නා ඇටවලින් සුදු ශාක මිස අන් කිසිවක් නොලැබේ. සංසේචනය පිණිස කවර ශාකයකින් පරාග ලැබුණත් මේ ඇටවලින් සෑම විට සුදු ශාක ම ලැබේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-701-1.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">300px</del>|left]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:2-701-1.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">350px</ins>|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එහෙත් ගෑනු සතාගේ සෛලවල සෛලප්ලාස්මය මඟින් පැවැත්වෙන ඇතැම් මාතෘක බලපෑම් ප්‍රවේණ්‍යණු මගින් පාලනය කරනු ලැබේ. ගොළුබෙල්ලන්ගේ පිට කටුව දඟර ගැසී තිබෙන ආකාරය මීට හොඳ නිදසුනකි. ඇතැම් ගොළුබෙලි විශේෂවල පිටකටුව සෑම විට ම දකුණු අතට දඟර ගැසී තිබේ. වෙනත් විශේෂවල එය වම් අතට දඟර ගැසී ඇත. එහෙත් පිටකටුව දඟර ගැසෙන දිසාව ගොළුබෙල්ලාගේ ම ප්‍රවේණ්‍යණු මගින් නිර්ණය කරනු නොලැබේ. එය නිර්ණය කරනු ලබන්නේ උගේ මවුගේ ප්‍රවේණ්‍යණු මගිනි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එහෙත් ගෑනු සතාගේ සෛලවල සෛලප්ලාස්මය මඟින් පැවැත්වෙන ඇතැම් මාතෘක බලපෑම් ප්‍රවේණ්‍යණු මගින් පාලනය කරනු ලැබේ. ගොළුබෙල්ලන්ගේ පිට කටුව දඟර ගැසී තිබෙන ආකාරය මීට හොඳ නිදසුනකි. ඇතැම් ගොළුබෙලි විශේෂවල පිටකටුව සෑම විට ම දකුණු අතට දඟර ගැසී තිබේ. වෙනත් විශේෂවල එය වම් අතට දඟර ගැසී ඇත. එහෙත් පිටකටුව දඟර ගැසෙන දිසාව ගොළුබෙල්ලාගේ ම ප්‍රවේණ්‍යණු මගින් නිර්ණය කරනු නොලැබේ. එය නිර්ණය කරනු ලබන්නේ උගේ මවුගේ ප්‍රවේණ්‍යණු මගිනි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe