http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%86%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB-1 2026-05-17T03:04:59Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB-1&diff=6817&oldid=prev 2025-01-01T09:54:14Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">09:54, 1 ජනවාරි 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආහාර යනු ප්‍රත්‍යයට නමෙකි. සත්වයන්ගේ නාමකායයාගේ හා රූපකායයාගේ උපැත්මට හෝ පැවැත්මට ප්‍රත්‍යයභාවයෙන් හෝ උපස්තම්භක (රුකුල්) භාවයෙන් ඉවහල් වන්නේ ආහාරයයි. <del class="diffchange diffchange-inline">“ආහාර” </del>ශබ්දය ආපූර්ව හර (හරණාර්ථ) ධාතුයෙන් සිද්ධයි. ගෙන එයි යනු එහි අර්ථයි. උපැත්මටත්, පැවැත්මටත් ආහාර සංඛ්‍යාත ප්‍රත්‍යයභාවයෙන් සිට උපැත්ම හෝ පැවැත්ම යයි කියන ලද ස්වකීය ඵලය ගෙන එන බැවින් ආහාර නම් වෙයි. ආහාරය තෙමේ උපන් සතුන්ගේ පැවැත්ම පිණිසත්, උපදනා සතුන්ට අනුග්‍රහ පිණිසත් පවතී.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආහාර යනු ප්‍රත්‍යයට නමෙකි. සත්වයන්ගේ නාමකායයාගේ හා රූපකායයාගේ උපැත්මට හෝ පැවැත්මට ප්‍රත්‍යයභාවයෙන් හෝ උපස්තම්භක (රුකුල්) භාවයෙන් ඉවහල් වන්නේ ආහාරයයි. <ins class="diffchange diffchange-inline">'ආහාර' </ins>ශබ්දය ආපූර්ව හර (හරණාර්ථ) ධාතුයෙන් සිද්ධයි. ගෙන එයි යනු එහි අර්ථයි. උපැත්මටත්, පැවැත්මටත් ආහාර සංඛ්‍යාත ප්‍රත්‍යයභාවයෙන් සිට උපැත්ම හෝ පැවැත්ම යයි කියන ලද ස්වකීය ඵලය ගෙන එන බැවින් ආහාර නම් වෙයි. ආහාරය තෙමේ උපන් සතුන්ගේ පැවැත්ම පිණිසත්, උපදනා සතුන්ට අනුග්‍රහ පිණිසත් පවතී.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආහාරය චතුර්විධය. කවලීකාරාහාරය, ඵස්සාහාරය, මනෝසංචේතනාහාරය, විඤ්ඤාණාහාරය යනුවෙනි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආහාරය චතුර්විධය. කවලීකාරාහාරය, ඵස්සාහාරය, මනෝසංචේතනාහාරය, විඤ්ඤාණාහාරය යනුවෙනි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(i) කවලීකාරාහාරය<del class="diffchange diffchange-inline">: ව්‍යවහාරයෙහි ආහාර යයි ප්‍රසිද්ධ වූයේ කවලීකාරාහාරයයි. “කවල” යනු අහර පිඬුවට නමෙකි. පිඬු වශයෙන් ගන්නා හෙයින් බත්, කොමු ආදිය කවලීකාරාහාර යයි කියනු ලැබේ. පානාදිය ද කවලීකාරාහාරයෙහි ම ඇතුළු වෙයි. අහරපිඬුව ම කවලීකාරාහාර යයි ව්‍යවහාරයෙහි ප්‍රසිද්ධ වුව ද මෙහි ආහාරගත ඕජාව ම කවලීකාරාහාර යයි ගතයුතුය. කවලී කාරාහාරය ඔජට්ඨමක රූපයන් උපදවයි; කර්මජ රූපකලාපයන්ගේ පැවැත්මට ද උපස්තම්භක වෙයි.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>(i) කවලීකාරාහාරය<ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">(ii) ඵස්සාහාරය : ඉන්ද්‍රියයන් විසින් අරමුණු ස්පර්ශ කිරීම් ආකාරයෙන් උපදනේ ඵස්සාහාරයයි</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">එය චක්ඛුසම්ඵස්සාදි </del>වශයෙන් <del class="diffchange diffchange-inline">සවැදෑරුමි</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">සුඛ, දුඃඛ, උපේක්ෂා වේදනාවන්ගේ උපැත්මට ප්‍රත්‍යය වනුයේ ඵස්සාහාරයයි</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">“ඵස්සපච්චයා වෙදනා” යනු පටිච්චසමුප්පාදපාළියි</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ව්‍යවහාරයෙහි ආහාර යයි ප්‍රසිද්ධ වූයේ කවලීකාරාහාරයයි</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">'කවල' යනු අහර පිඬුවට නමෙකි. පිඬු </ins>වශයෙන් <ins class="diffchange diffchange-inline">ගන්නා හෙයින් බත්, කොමු ආදිය කවලීකාරාහාර යයි කියනු ලැබේ</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">පානාදිය ද කවලීකාරාහාරයෙහි ම ඇතුළු වෙයි. අහරපිඬුව ම කවලීකාරාහාර යයි ව්‍යවහාරයෙහි ප්‍රසිද්ධ වුව ද මෙහි ආහාරගත ඕජාව ම කවලීකාරාහාර යයි ගතයුතුය</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">කවලීකාරාහාරය ඔජට්ඨමක රූපයන් උපදවයි; කර්මජ රූපකලාපයන්ගේ පැවැත්මට ද උපස්තම්භක වෙයි</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(<del class="diffchange diffchange-inline">iii</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">මනෝසංචේතනාහාරය : “මනොසංවතනා” යනු චේතනාවට ම නමෙකි. චිත්ත චෛතසිකයන් අරමුණෙහි ගැළපීම චේතනා ලක්ෂණයයි. මනස ඇසුරු කොට පවත්නා චේතනාව මනෝසංචේතනා නමි. &quot;සංඛාර&quot; “අභිසංඛාර” යනු මනෝසංචේතනාවගේ පර්‍ය්‍යාය නාමයෝයි. ඔහු පුඤ්ඤාභිසංඛාර, අපුඤ්ඤාභිසංඛාර, ආනෙඤ්ජාභිසංඛාර වශයෙන් ත්‍රිවිධය. මනෝසංචේතනාහාරය තෙමේ භවත්‍රයයෙහි ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙයි.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">ii</ins>) <ins class="diffchange diffchange-inline">ඵස්සාහාරය'''</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">පුඤ්ඤාභිසංඛාර: අටවැදෑරුම් කාමාවචර කුශල චේතනාත්</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">පස්වැදෑරුම් රූපාවචර කුශල චේතනාත් යන මොහු පුඤ්ඤාභිසංඛාර නම් වෙති</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">එහි කාමාවචර කුශල චේතනා කාමසුගතියෙහි ද රූපාවචර කුශල චේතනා රූපභවයෙහි ද ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙයි</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ඉන්ද්‍රියයන් විසින් අරමුණු ස්පර්ශ කිරීම් ආකාරයෙන් උපදනේ ඵස්සාහාරයයි. එය චක්ඛුසම්ඵස්සාදි වශයෙන් සවැදෑරුමි. සුඛ, දුඃඛ</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">උපේක්ෂා වේදනාවන්ගේ උපැත්මට ප්‍රත්‍යය වනුයේ ඵස්සාහාරයයි</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">“ඵස්සපච්චයා වෙදනා” යනු පටිච්චසමුප්පාදපාළියි</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">අපුඤ්ඤාභිසංඛාර: දොළොස්වැදෑරුම් අකුශල චේතනා අපුඤ්ඤාභිසංඛාරයි. ඔහු අපාය ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙති.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''(iii) මනෝසංචේතනාහාරය'''</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ආනෙඤ්ජාභිසංඛාර: සිව්වැදෑරුම් අරූපාවචර කුශල </del>චේතනා <del class="diffchange diffchange-inline">ආනෙඤ්ජාභිසංඛාරයි</del>. ඔහු <del class="diffchange diffchange-inline">අරූප භවයෙහි </del>ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන <del class="diffchange diffchange-inline">දෙති</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">“මනෝසංචේතනාහාරය” යනු චේතනාවට ම නමෙකි. චිත්ත චෛතසිකයන් අරමුණෙහි ගැළපීම </ins>චේතනා <ins class="diffchange diffchange-inline">ලක්ෂණයයි. මනස ඇසුරු කොට පවත්නා චේතනාව මනෝසංචේතනා නමි. &quot;සංඛාර&quot;, “අභිසංඛාර” යනු මනෝසංචේතනාවගේ පර්‍ය්‍යාය නාමයෝයි</ins>. ඔහු <ins class="diffchange diffchange-inline">පුඤ්ඤාභිසංඛාර, අපුඤ්ඤාභිසංඛාර, ආනෙඤ්ජාභිසංඛාර වශයෙන් ත්‍රිවිධය. මනෝසංචේතනාහාරය තෙමේ භවත්‍රයයෙහි </ins>ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන <ins class="diffchange diffchange-inline">දෙයි</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(iv) විඤ්ඤාණාහාරය<del class="diffchange diffchange-inline">: </del>විඤ්ඤාණය යනු සිතට නමෙකි. ප්‍රතිසන්ධි ක්ෂණයෙහි නාමරූපයන්ගේ උපැත්මටත් උපන් නාමරූපයන්ගේ පැවැත්මටත් ප්‍රත්‍යය වනුයේ විඤ්ඤාණාහාරයයි.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">''පුඤ්ඤාභිසංඛාර''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">අටවැදෑරුම් කාමාවචර කුශල චේතනාත්, පස්වැදෑරුම් රූපාවචර කුශල චේතනාත් යන මොහු පුඤ්ඤාභිසංඛාර නම් වෙති. එහි කාමාවචර කුශල චේතනා කාමසුගතියෙහි ද රූපාවචර කුශල චේතනා රූපභවයෙහි ද ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙයි. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">''අපුඤ්ඤාභිසංඛාර''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">දොළොස්වැදෑරුම් අකුශල චේතනා අපුඤ්ඤාභිසංඛාරයි. ඔහු අපාය ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙති.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">''ආනෙඤ්ජාභිසංඛාර''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">සිව්වැදෑරුම් අරූපාවචර කුශල චේතනා ආනෙඤ්ජාභිසංඛාරයි. ඔහු අරූපභවයෙහි ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙති.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>(iv) විඤ්ඤාණාහාරය<ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>විඤ්ඤාණය යනු සිතට නමෙකි. ප්‍රතිසන්ධි ක්ෂණයෙහි නාමරූපයන්ගේ උපැත්මටත් උපන් නාමරූපයන්ගේ පැවැත්මටත් ප්‍රත්‍යය වනුයේ විඤ්ඤාණාහාරයයි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(කර්තෘ: [[කරගම්පිටිගොඩ සුමනසාර ස්ථවිර]])</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(කර්තෘ: [[කරගම්පිටිගොඩ සුමනසාර ස්ථවිර]])</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%86%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB-1&diff=6745&oldid=prev 2024-12-27T10:15:27Z

<p>&#039;ආහාර යනු ප්‍රත්‍යයට නමෙකි. සත්වයන්ගේ නාමකායය...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>ආහාර යනු ප්‍රත්‍යයට නමෙකි. සත්වයන්ගේ නාමකායයාගේ හා රූපකායයාගේ උපැත්මට හෝ පැවැත්මට ප්‍රත්‍යයභාවයෙන් හෝ උපස්තම්භක (රුකුල්) භාවයෙන් ඉවහල් වන්නේ ආහාරයයි. “ආහාර” ශබ්දය ආපූර්ව හර (හරණාර්ථ) ධාතුයෙන් සිද්ධයි. ගෙන එයි යනු එහි අර්ථයි. උපැත්මටත්, පැවැත්මටත් ආහාර සංඛ්‍යාත ප්‍රත්‍යයභාවයෙන් සිට උපැත්ම හෝ පැවැත්ම යයි කියන ලද ස්වකීය ඵලය ගෙන එන බැවින් ආහාර නම් වෙයි. ආහාරය තෙමේ උපන් සතුන්ගේ පැවැත්ම පිණිසත්, උපදනා සතුන්ට අනුග්‍රහ පිණිසත් පවතී.<br /> <br /> ආහාරය චතුර්විධය. කවලීකාරාහාරය, ඵස්සාහාරය, මනෝසංචේතනාහාරය, විඤ්ඤාණාහාරය යනුවෙනි.<br /> <br /> (i) කවලීකාරාහාරය: ව්‍යවහාරයෙහි ආහාර යයි ප්‍රසිද්ධ වූයේ කවලීකාරාහාරයයි. “කවල” යනු අහර පිඬුවට නමෙකි. පිඬු වශයෙන් ගන්නා හෙයින් බත්, කොමු ආදිය කවලීකාරාහාර යයි කියනු ලැබේ. පානාදිය ද කවලීකාරාහාරයෙහි ම ඇතුළු වෙයි. අහරපිඬුව ම කවලීකාරාහාර යයි ව්‍යවහාරයෙහි ප්‍රසිද්ධ වුව ද මෙහි ආහාරගත ඕජාව ම කවලීකාරාහාර යයි ගතයුතුය. කවලී කාරාහාරය ඔජට්ඨමක රූපයන් උපදවයි; කර්මජ රූපකලාපයන්ගේ පැවැත්මට ද උපස්තම්භක වෙයි.<br /> <br /> (ii) ඵස්සාහාරය : ඉන්ද්‍රියයන් විසින් අරමුණු ස්පර්ශ කිරීම් ආකාරයෙන් උපදනේ ඵස්සාහාරයයි. එය චක්ඛුසම්ඵස්සාදි වශයෙන් සවැදෑරුමි. සුඛ, දුඃඛ, උපේක්ෂා වේදනාවන්ගේ උපැත්මට ප්‍රත්‍යය වනුයේ ඵස්සාහාරයයි. “ඵස්සපච්චයා වෙදනා” යනු පටිච්චසමුප්පාදපාළියි.<br /> <br /> (iii) මනෝසංචේතනාහාරය : “මනොසංවතනා” යනු චේතනාවට ම නමෙකි. චිත්ත චෛතසිකයන් අරමුණෙහි ගැළපීම චේතනා ලක්ෂණයයි. මනස ඇසුරු කොට පවත්නා චේතනාව මනෝසංචේතනා නමි. &quot;සංඛාර&quot; “අභිසංඛාර” යනු මනෝසංචේතනාවගේ පර්‍ය්‍යාය නාමයෝයි. ඔහු පුඤ්ඤාභිසංඛාර, අපුඤ්ඤාභිසංඛාර, ආනෙඤ්ජාභිසංඛාර වශයෙන් ත්‍රිවිධය. මනෝසංචේතනාහාරය තෙමේ භවත්‍රයයෙහි ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙයි.<br /> <br /> පුඤ්ඤාභිසංඛාර: අටවැදෑරුම් කාමාවචර කුශල චේතනාත්, පස්වැදෑරුම් රූපාවචර කුශල චේතනාත් යන මොහු පුඤ්ඤාභිසංඛාර නම් වෙති. එහි කාමාවචර කුශල චේතනා කාමසුගතියෙහි ද රූපාවචර කුශල චේතනා රූපභවයෙහි ද ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙයි. <br /> <br /> අපුඤ්ඤාභිසංඛාර: දොළොස්වැදෑරුම් අකුශල චේතනා අපුඤ්ඤාභිසංඛාරයි. ඔහු අපාය ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙති.<br /> <br /> ආනෙඤ්ජාභිසංඛාර: සිව්වැදෑරුම් අරූපාවචර කුශල චේතනා ආනෙඤ්ජාභිසංඛාරයි. ඔහු අරූප භවයෙහි ප්‍රතිසන්ධිය ගෙන දෙති.<br /> <br /> (iv) විඤ්ඤාණාහාරය: විඤ්ඤාණය යනු සිතට නමෙකි. ප්‍රතිසන්ධි ක්ෂණයෙහි නාමරූපයන්ගේ උපැත්මටත් උපන් නාමරූපයන්ගේ පැවැත්මටත් ප්‍රත්‍යය වනුයේ විඤ්ඤාණාහාරයයි.<br /> <br /> (කර්තෘ: [[කරගම්පිටිගොඩ සුමනසාර ස්ථවිර]])<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1965)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: බෞද්ධ ධර්මපාඨ]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ආ]]</div>

Senasinghe