http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%87%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%8A 2026-07-23T19:09:45Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%8A&diff=11423&oldid=prev 2026-07-14T08:26:34Z

<p>&#039;මෙය කැල්සියම් කාබනේට්වලින් (Ca CO3) සංයුක්ත වී ඇති...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>මෙය කැල්සියම් කාබනේට්වලින් (Ca CO3) සංයුක්ත වී ඇති ඛනිජයකි. ප්‍රථම වරට ස්පාඤ්ඤයේ ඇරගන් පළාතේ තිබී හඳුනාගත් හෙයින් මෙම ඛනිජය ඇරගනයිට් වශයෙන් නම් කරනු ලැබීය.<br /> <br /> මෙය රසායනික වශයෙන් කැල්සයිට් නම් වූ ඛනිජයට සමාන වුව ද ස්ඵටිකීකරණය අනුව ඊට වෙනස්ය. ඇරගනයිට්වල ස්ඵටිකීකරණය විෂමලම්බාක්ෂය (orthorhombic); ස්ඵටික සූචිරූපීය (acicular). පිටපිට ම දෙබිඩි වීමෙන් ව්‍යාජ-ෂඩස්‍ර ස්ඵටික මඬුලු ඇති වේ. සුදු, කහ, අළු, දම් හා නිර්වර්ණ ඇරගනයිට් ඇත. පාරදෘශ්‍ය ඇරගනයිට් විශේෂ මෙන් ම පාරභාසක විශේෂ ද තිබේ. කවර විශේෂයක වුව ද කාච ප්‍රභාවක් ඇත. මෙම ඛනිජයෙහි තද බව 3.5- 4කි. විශිෂ්ට ගුරුත්ව 2.93-2.95කි. කවර ඇරගනයිට් විශේෂයක් වුව ද හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලයෙහි ද්‍රාව්‍යය. සෙ. 80°-100° දක්වා වූ උෂ්ණත්වයක් මෙම ඛනිජයේ පැවැත්මට අවශ්‍යය. අස්ථායී ඛනිජයක් හෙයින් මෙය උෂ්ණත්වය අඩු වැඩි වීම සමඟ වෙනත් ඛනිජ බවට පරිවර්තනය වේ; විශේෂයෙන් ම කැල්සයිට් බවට පත් වේ. ස්වාභාවික ඇරගනයිට් නිධි පොළොව මතුපිටට ආසන්නව උෂ්ණත්වය අධික නොවූ ස්ථානයන්හි උණු දිය උල්පත් අවට මිදී පවත්නා ද්‍රව්‍යයක් වශයෙන් ද සමහර ගුහා තුළ ස්ටැලක්ටයිට් ආශ්‍රිතව ද දක්නට ලැබේ. සමහර කවචයන්ගේ කටු තුළ ඓන්ද්‍රීය ස්‍රාවයන්ගෙන් හටගන්නා ඇරගනයිට් විශේෂ ද ඇත. යුරෝපය, බොලිවියාව හා ඇ.එ.ජ. රාජ්‍යයෙහි අයෝවා, මිසූරි, පෙන්සිල්වේනියා, ඇරිසෝනා, කොලරාඩෝ යන ජනපද ද ස්වාභාවික ඇරගනයිට් නිධි පවත්නා ප්‍රදේශ වශයෙන් වැදගත්ය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1967)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ඛනිජ විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ඇ]]</div>

Senasinghe