http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80 2026-05-14T23:30:02Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9619&oldid=prev 2025-12-23T04:15:40Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:15, 23 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l440" >440 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">440 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සංගීතය සමඟ ම බැඳුණු කලාංගයක් වන ඉන්දුනීසියානු නැටුම් විනෝදජනක කාර්යයක් මෙන් ම අර්ථවත් චාරිත්‍ර විධියක් ද වේ. අන් බොහෝ රටවල මෙන් ම ඉන්දුනීසියාවේ ද කිසියම් ගෝත්‍රයකට හෝ මිනිස් කොට්ඨාසයකට අයත් නැටුමකින් කැරෙන්නේ ඔවුන්ගේ රුචිඅරුචිකම් සංගීතානුබද්ධ රිත්මයකට අනුකූලව ප්‍රකාශ කිරීමය. ඉන්දුනීසියානු නැටුම් අර්ථවත් චාරිත්‍ර විධියක් ද වන්නේ ඒවා ගොවිතැන් සශ්‍රීකවීම, ලෙඩදුක් හා වෙනත් උපද්‍රව දුරුකිරීම යනාදිය අරමුණු කොට පැවැත්වෙන හෙයිනි. පිටස්තර ලෝකය සමග අඩුවෙන් ම සම්බන්ධකම් පැවැත්වූ ඉන්දුනීසියානු ගෝත්‍රිකයෝ ස්වකීය නැටුම් මුල් චාරිත්‍ර විධීන්ගේ ස්වරූපයෙන් ම දිගුකලක් තිස්සේ ආරක්ෂා කරගෙන සිටිති.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සංගීතය සමඟ ම බැඳුණු කලාංගයක් වන ඉන්දුනීසියානු නැටුම් විනෝදජනක කාර්යයක් මෙන් ම අර්ථවත් චාරිත්‍ර විධියක් ද වේ. අන් බොහෝ රටවල මෙන් ම ඉන්දුනීසියාවේ ද කිසියම් ගෝත්‍රයකට හෝ මිනිස් කොට්ඨාසයකට අයත් නැටුමකින් කැරෙන්නේ ඔවුන්ගේ රුචිඅරුචිකම් සංගීතානුබද්ධ රිත්මයකට අනුකූලව ප්‍රකාශ කිරීමය. ඉන්දුනීසියානු නැටුම් අර්ථවත් චාරිත්‍ර විධියක් ද වන්නේ ඒවා ගොවිතැන් සශ්‍රීකවීම, ලෙඩදුක් හා වෙනත් උපද්‍රව දුරුකිරීම යනාදිය අරමුණු කොට පැවැත්වෙන හෙයිනි. පිටස්තර ලෝකය සමග අඩුවෙන් ම සම්බන්ධකම් පැවැත්වූ ඉන්දුනීසියානු ගෝත්‍රිකයෝ ස්වකීය නැටුම් මුල් චාරිත්‍ර විධීන්ගේ ස්වරූපයෙන් ම දිගුකලක් තිස්සේ ආරක්ෂා කරගෙන සිටිති.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-42.jpg|400px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉන්දුනීසියාවේ විවිධ පෙදෙස්වල විවිධාකාර නැටුම් ජනප්‍රියව පවතී. සමහර නැටුම්වලට වෙස් මුහුණු යොදාගනු ලැබේ. බෝර්නියාවේ දයාක්වරු පිරිමි දරුවන් නොමැතිව මිය යන්නවුන් වෙනුවෙන් පවත්වන වෙස්මුහුණු නැටුම් ආහ්ලාදජනක අලංකාරයෙන් යුක්තය. ඔවුන් සතු, ස්වාභාවිකත්වයට බෙහෙවින් නැඹුරු වන වෙස්මුහුණු ඉතා අලංකාරවත්ය. බතාක්වරුන්ගේ වෙස්මුහුණුවල බිහිසුණු ස්වරූපයක් ගැබ් වී ඇත. බතාක් කාන්තාවන් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන වට නැටුම් (round dances) රාශියක් ඇත. ටෝබාබතාක් ගැහැනුන්ගේ සිබාසො නැටුම නිදසුනකි. අලංකාර ඇඳුමෙන් හා හිස්පලඳනාවෙන් සැරසුණු ගැහැනු ළමයින් ඉදිරිපත් කරන සිත්කලු නැටුම් දකුණු සුමාත්‍රාවේ සුලභ දර්ශනයකි. දකුණු නියාස්හි ඇතැම් පැරණි යුද නැටුම්, සර්ප නැටුම් හා අලංකාර වට නැටුම් තවමත් පවතී. තොරඩ්ජා ගෝත්‍රිකයන්ගේ නැටුම්වලින් අවමංගල අවස්ථාවන්හි ඉදිරිපත් කෙරෙන නැටුම් කැපී පෙනේ. මාර්බඩොං නම් වූ වට නැටුම වැදගත් අවමංගල චාරිත්‍රයකි. ෆ්ලෝරේස්හි නැටුම් මීට වෙනස්ය. පිරිමින්ගේ යුද නැටුම් හා චාරිත්‍රානුගත පූජා නැටුම් හැරෙන්නට එහි තරුණියන්ගේ නැටුම් හා වට නැටුම් ද වෙයි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉන්දුනීසියාවේ විවිධ පෙදෙස්වල විවිධාකාර නැටුම් ජනප්‍රියව පවතී. සමහර නැටුම්වලට වෙස් මුහුණු යොදාගනු ලැබේ. බෝර්නියාවේ දයාක්වරු පිරිමි දරුවන් නොමැතිව මිය යන්නවුන් වෙනුවෙන් පවත්වන වෙස්මුහුණු නැටුම් ආහ්ලාදජනක අලංකාරයෙන් යුක්තය. ඔවුන් සතු, ස්වාභාවිකත්වයට බෙහෙවින් නැඹුරු වන වෙස්මුහුණු ඉතා අලංකාරවත්ය. බතාක්වරුන්ගේ වෙස්මුහුණුවල බිහිසුණු ස්වරූපයක් ගැබ් වී ඇත. බතාක් කාන්තාවන් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන වට නැටුම් (round dances) රාශියක් ඇත. ටෝබාබතාක් ගැහැනුන්ගේ සිබාසො නැටුම නිදසුනකි. අලංකාර ඇඳුමෙන් හා හිස්පලඳනාවෙන් සැරසුණු ගැහැනු ළමයින් ඉදිරිපත් කරන සිත්කලු නැටුම් දකුණු සුමාත්‍රාවේ සුලභ දර්ශනයකි. දකුණු නියාස්හි ඇතැම් පැරණි යුද නැටුම්, සර්ප නැටුම් හා අලංකාර වට නැටුම් තවමත් පවතී. තොරඩ්ජා ගෝත්‍රිකයන්ගේ නැටුම්වලින් අවමංගල අවස්ථාවන්හි ඉදිරිපත් කෙරෙන නැටුම් කැපී පෙනේ. මාර්බඩොං නම් වූ වට නැටුම වැදගත් අවමංගල චාරිත්‍රයකි. ෆ්ලෝරේස්හි නැටුම් මීට වෙනස්ය. පිරිමින්ගේ යුද නැටුම් හා චාරිත්‍රානුගත පූජා නැටුම් හැරෙන්නට එහි තරුණියන්ගේ නැටුම් හා වට නැටුම් ද වෙයි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9617&oldid=prev 2025-12-23T04:12:32Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:12, 23 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l422" >422 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">422 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>බුද්ධාගම හා හින්දු ආගම අභිභවා ඉස්ලාම් භක්තිය ඉන්දුනීසියාවේ පැතිරි යාම නිසා විහාරදේවාල ගොඩනැඟීම හා මූර්තිකරණය අභාවයට යන්නට පටන් ගත් නමුත් අනිකුත් කලාශිල්ප විෂයෙහි පැරණි සම්ප්‍රදාය තවදුරටත් ආරක්ෂා වූවා පමණක් නොව විශේෂ දියුණුවක් ද ලැබුවේය. ඉන්දුනීසියාවේ අනිකුත් කලාශිල්ප අතර සංගීතය, නැටුම් හා නාට්‍ය කලාව, කිණිසි වැඩ දැමීම හා රෙදිපිළි කලාව අපගේ සැලකිල්ලට භාජන විය යුතුය. කිණිසි අතරින් මිනිස් රූපයක හැඩය ගන්නා මීට ද තලය ද එක ම ලෝහ කැබැල්ලකින් සාදා ඇති කිණිසි විශේෂය මජපාහිත් කාලය තරම් පැරණි යයි සැලකෙතත් එම කිණිසි විශේෂය ඩොංසොන් යුගයට අයත් වූ කිණිසි වර්ගයකින් ආරම්භ වී යයි සිතීමට පුළුවන. ලීයෙන්, ඇත්දතින් හෝ රනින් නිමවන ලද මිටක් සහිත වූ කිණිසි විශේෂය ද මජපාහිත් යුගයට පෙර සිට පැවත එයි. ඒවා අතුරෙන් යක්ෂරූපයක හැඩය ගත් මිට සහිත කිණිසි වර්ගය පැරණිතම විය හැකිය. යටකී කිණිසි දෙවර්ගයේ ම මිට හා ආශ්‍රිත රූප ඉතා ශෛලිගත ආකාරයෙන් නිමවා තිබේ. මේ කිණිසි වර්ග මජපාහිත් රාජ්‍යයේ ව්‍යාප්තියත් සමග ජාවා රටින් සුමාත්‍රා, මලයා, බෝර්නියෝ, බලි, සෙලිබීස් යන දුපත්වලට පැතිරි යන්නට ඇත. වෙනත් වර්ගවලට අයත් කිණිසි ද දක්නට ලැබේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>බුද්ධාගම හා හින්දු ආගම අභිභවා ඉස්ලාම් භක්තිය ඉන්දුනීසියාවේ පැතිරි යාම නිසා විහාරදේවාල ගොඩනැඟීම හා මූර්තිකරණය අභාවයට යන්නට පටන් ගත් නමුත් අනිකුත් කලාශිල්ප විෂයෙහි පැරණි සම්ප්‍රදාය තවදුරටත් ආරක්ෂා වූවා පමණක් නොව විශේෂ දියුණුවක් ද ලැබුවේය. ඉන්දුනීසියාවේ අනිකුත් කලාශිල්ප අතර සංගීතය, නැටුම් හා නාට්‍ය කලාව, කිණිසි වැඩ දැමීම හා රෙදිපිළි කලාව අපගේ සැලකිල්ලට භාජන විය යුතුය. කිණිසි අතරින් මිනිස් රූපයක හැඩය ගන්නා මීට ද තලය ද එක ම ලෝහ කැබැල්ලකින් සාදා ඇති කිණිසි විශේෂය මජපාහිත් කාලය තරම් පැරණි යයි සැලකෙතත් එම කිණිසි විශේෂය ඩොංසොන් යුගයට අයත් වූ කිණිසි වර්ගයකින් ආරම්භ වී යයි සිතීමට පුළුවන. ලීයෙන්, ඇත්දතින් හෝ රනින් නිමවන ලද මිටක් සහිත වූ කිණිසි විශේෂය ද මජපාහිත් යුගයට පෙර සිට පැවත එයි. ඒවා අතුරෙන් යක්ෂරූපයක හැඩය ගත් මිට සහිත කිණිසි වර්ගය පැරණිතම විය හැකිය. යටකී කිණිසි දෙවර්ගයේ ම මිට හා ආශ්‍රිත රූප ඉතා ශෛලිගත ආකාරයෙන් නිමවා තිබේ. මේ කිණිසි වර්ග මජපාහිත් රාජ්‍යයේ ව්‍යාප්තියත් සමග ජාවා රටින් සුමාත්‍රා, මලයා, බෝර්නියෝ, බලි, සෙලිබීස් යන දුපත්වලට පැතිරි යන්නට ඇත. වෙනත් වර්ගවලට අයත් කිණිසි ද දක්නට ලැබේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-40.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">200px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-40.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">400px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉන්දුනීසියාවේ පවතින රෙදිපිළි අලංකාර කිරීමේ ක්‍රම අතුරෙන් ගෙත්තම් කිරීම, සායම් පෙවීම් හා බතික් රෙදි සෑදීම වැදගත් වේ. සුමාත්‍රාවේ පාලෙම්බාං නගරය රනින් වැඩ දැමූ රෙදි නිෂ්පාදනය අතින් සුප්‍රසිද්ධ ස්ථානයකි. බටහිර ජාවා ප්‍රදේශයේත් මධ්‍යම සෙලිබීස්හි තොරඩ්ජා ජාතිකයන් අතරත් පෞරාණික බතික් ක්‍රම ශේෂව පවතී. බතික් ශිල්පක්‍රම ඉන්දුනීසියාවට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ මහාද්වීපයෙන් විය හැකිය. ප්‍රභවය කුමක් වුව ද අන් කිසි තැනෙක නොලැබූ විශිෂ්ට දියුණුවක් බතික් ශිල්පය ජාවා රටේ දී ලැබීය. මෑත කාලයේ දී බතික් ක්‍රම ජාවා රටෙන් නැගෙනහිර සුමාත්‍රාවට හා සූලූ (Sulu) දිවයින්වලට පැතිරී ගියේය. ජාවා රටට විශේෂ වූ ආකාරයෙන් ශෛලිගත කරනු ලැබ දේශීය පක්ෂීන්ගේ රූප ආදිය සමග යොදාගත් ඉන්දියානු ප්‍රභවයක් පෙන්වන මල්කම් හා ලියකම්, චීන මිථ්‍යා පක්ෂි රූප, වලාහක සැරසිලි, ඩොංසොන් යුගයට සම්බන්ධ දඟර යනාදියෙන් යුක්ත ජාවා බතික් රෙදි විවිධත්වයෙන් යුක්ත වන අතර ම කලාත්මකභාවයෙන් ද පරිපූර්ණ වෙයි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉන්දුනීසියාවේ පවතින රෙදිපිළි අලංකාර කිරීමේ ක්‍රම අතුරෙන් ගෙත්තම් කිරීම, සායම් පෙවීම් හා බතික් රෙදි සෑදීම වැදගත් වේ. සුමාත්‍රාවේ පාලෙම්බාං නගරය රනින් වැඩ දැමූ රෙදි නිෂ්පාදනය අතින් සුප්‍රසිද්ධ ස්ථානයකි. බටහිර ජාවා ප්‍රදේශයේත් මධ්‍යම සෙලිබීස්හි තොරඩ්ජා ජාතිකයන් අතරත් පෞරාණික බතික් ක්‍රම ශේෂව පවතී. බතික් ශිල්පක්‍රම ඉන්දුනීසියාවට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ මහාද්වීපයෙන් විය හැකිය. ප්‍රභවය කුමක් වුව ද අන් කිසි තැනෙක නොලැබූ විශිෂ්ට දියුණුවක් බතික් ශිල්පය ජාවා රටේ දී ලැබීය. මෑත කාලයේ දී බතික් ක්‍රම ජාවා රටෙන් නැගෙනහිර සුමාත්‍රාවට හා සූලූ (Sulu) දිවයින්වලට පැතිරී ගියේය. ජාවා රටට විශේෂ වූ ආකාරයෙන් ශෛලිගත කරනු ලැබ දේශීය පක්ෂීන්ගේ රූප ආදිය සමග යොදාගත් ඉන්දියානු ප්‍රභවයක් පෙන්වන මල්කම් හා ලියකම්, චීන මිථ්‍යා පක්ෂි රූප, වලාහක සැරසිලි, ඩොංසොන් යුගයට සම්බන්ධ දඟර යනාදියෙන් යුක්ත ජාවා බතික් රෙදි විවිධත්වයෙන් යුක්ත වන අතර ම කලාත්මකභාවයෙන් ද පරිපූර්ණ වෙයි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9616&oldid=prev 2025-12-23T04:10:48Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:10, 23 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l422" >422 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">422 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>බුද්ධාගම හා හින්දු ආගම අභිභවා ඉස්ලාම් භක්තිය ඉන්දුනීසියාවේ පැතිරි යාම නිසා විහාරදේවාල ගොඩනැඟීම හා මූර්තිකරණය අභාවයට යන්නට පටන් ගත් නමුත් අනිකුත් කලාශිල්ප විෂයෙහි පැරණි සම්ප්‍රදාය තවදුරටත් ආරක්ෂා වූවා පමණක් නොව විශේෂ දියුණුවක් ද ලැබුවේය. ඉන්දුනීසියාවේ අනිකුත් කලාශිල්ප අතර සංගීතය, නැටුම් හා නාට්‍ය කලාව, කිණිසි වැඩ දැමීම හා රෙදිපිළි කලාව අපගේ සැලකිල්ලට භාජන විය යුතුය. කිණිසි අතරින් මිනිස් රූපයක හැඩය ගන්නා මීට ද තලය ද එක ම ලෝහ කැබැල්ලකින් සාදා ඇති කිණිසි විශේෂය මජපාහිත් කාලය තරම් පැරණි යයි සැලකෙතත් එම කිණිසි විශේෂය ඩොංසොන් යුගයට අයත් වූ කිණිසි වර්ගයකින් ආරම්භ වී යයි සිතීමට පුළුවන. ලීයෙන්, ඇත්දතින් හෝ රනින් නිමවන ලද මිටක් සහිත වූ කිණිසි විශේෂය ද මජපාහිත් යුගයට පෙර සිට පැවත එයි. ඒවා අතුරෙන් යක්ෂරූපයක හැඩය ගත් මිට සහිත කිණිසි වර්ගය පැරණිතම විය හැකිය. යටකී කිණිසි දෙවර්ගයේ ම මිට හා ආශ්‍රිත රූප ඉතා ශෛලිගත ආකාරයෙන් නිමවා තිබේ. මේ කිණිසි වර්ග මජපාහිත් රාජ්‍යයේ ව්‍යාප්තියත් සමග ජාවා රටින් සුමාත්‍රා, මලයා, බෝර්නියෝ, බලි, සෙලිබීස් යන දුපත්වලට පැතිරි යන්නට ඇත. වෙනත් වර්ගවලට අයත් කිණිසි ද දක්නට ලැබේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>බුද්ධාගම හා හින්දු ආගම අභිභවා ඉස්ලාම් භක්තිය ඉන්දුනීසියාවේ පැතිරි යාම නිසා විහාරදේවාල ගොඩනැඟීම හා මූර්තිකරණය අභාවයට යන්නට පටන් ගත් නමුත් අනිකුත් කලාශිල්ප විෂයෙහි පැරණි සම්ප්‍රදාය තවදුරටත් ආරක්ෂා වූවා පමණක් නොව විශේෂ දියුණුවක් ද ලැබුවේය. ඉන්දුනීසියාවේ අනිකුත් කලාශිල්ප අතර සංගීතය, නැටුම් හා නාට්‍ය කලාව, කිණිසි වැඩ දැමීම හා රෙදිපිළි කලාව අපගේ සැලකිල්ලට භාජන විය යුතුය. කිණිසි අතරින් මිනිස් රූපයක හැඩය ගන්නා මීට ද තලය ද එක ම ලෝහ කැබැල්ලකින් සාදා ඇති කිණිසි විශේෂය මජපාහිත් කාලය තරම් පැරණි යයි සැලකෙතත් එම කිණිසි විශේෂය ඩොංසොන් යුගයට අයත් වූ කිණිසි වර්ගයකින් ආරම්භ වී යයි සිතීමට පුළුවන. ලීයෙන්, ඇත්දතින් හෝ රනින් නිමවන ලද මිටක් සහිත වූ කිණිසි විශේෂය ද මජපාහිත් යුගයට පෙර සිට පැවත එයි. ඒවා අතුරෙන් යක්ෂරූපයක හැඩය ගත් මිට සහිත කිණිසි වර්ගය පැරණිතම විය හැකිය. යටකී කිණිසි දෙවර්ගයේ ම මිට හා ආශ්‍රිත රූප ඉතා ශෛලිගත ආකාරයෙන් නිමවා තිබේ. මේ කිණිසි වර්ග මජපාහිත් රාජ්‍යයේ ව්‍යාප්තියත් සමග ජාවා රටින් සුමාත්‍රා, මලයා, බෝර්නියෝ, බලි, සෙලිබීස් යන දුපත්වලට පැතිරි යන්නට ඇත. වෙනත් වර්ගවලට අයත් කිණිසි ද දක්නට ලැබේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-40.jpg|200px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉන්දුනීසියාවේ පවතින රෙදිපිළි අලංකාර කිරීමේ ක්‍රම අතුරෙන් ගෙත්තම් කිරීම, සායම් පෙවීම් හා බතික් රෙදි සෑදීම වැදගත් වේ. සුමාත්‍රාවේ පාලෙම්බාං නගරය රනින් වැඩ දැමූ රෙදි නිෂ්පාදනය අතින් සුප්‍රසිද්ධ ස්ථානයකි. බටහිර ජාවා ප්‍රදේශයේත් මධ්‍යම සෙලිබීස්හි තොරඩ්ජා ජාතිකයන් අතරත් පෞරාණික බතික් ක්‍රම ශේෂව පවතී. බතික් ශිල්පක්‍රම ඉන්දුනීසියාවට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ මහාද්වීපයෙන් විය හැකිය. ප්‍රභවය කුමක් වුව ද අන් කිසි තැනෙක නොලැබූ විශිෂ්ට දියුණුවක් බතික් ශිල්පය ජාවා රටේ දී ලැබීය. මෑත කාලයේ දී බතික් ක්‍රම ජාවා රටෙන් නැගෙනහිර සුමාත්‍රාවට හා සූලූ (Sulu) දිවයින්වලට පැතිරී ගියේය. ජාවා රටට විශේෂ වූ ආකාරයෙන් ශෛලිගත කරනු ලැබ දේශීය පක්ෂීන්ගේ රූප ආදිය සමග යොදාගත් ඉන්දියානු ප්‍රභවයක් පෙන්වන මල්කම් හා ලියකම්, චීන මිථ්‍යා පක්ෂි රූප, වලාහක සැරසිලි, ඩොංසොන් යුගයට සම්බන්ධ දඟර යනාදියෙන් යුක්ත ජාවා බතික් රෙදි විවිධත්වයෙන් යුක්ත වන අතර ම කලාත්මකභාවයෙන් ද පරිපූර්ණ වෙයි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉන්දුනීසියාවේ පවතින රෙදිපිළි අලංකාර කිරීමේ ක්‍රම අතුරෙන් ගෙත්තම් කිරීම, සායම් පෙවීම් හා බතික් රෙදි සෑදීම වැදගත් වේ. සුමාත්‍රාවේ පාලෙම්බාං නගරය රනින් වැඩ දැමූ රෙදි නිෂ්පාදනය අතින් සුප්‍රසිද්ධ ස්ථානයකි. බටහිර ජාවා ප්‍රදේශයේත් මධ්‍යම සෙලිබීස්හි තොරඩ්ජා ජාතිකයන් අතරත් පෞරාණික බතික් ක්‍රම ශේෂව පවතී. බතික් ශිල්පක්‍රම ඉන්දුනීසියාවට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ මහාද්වීපයෙන් විය හැකිය. ප්‍රභවය කුමක් වුව ද අන් කිසි තැනෙක නොලැබූ විශිෂ්ට දියුණුවක් බතික් ශිල්පය ජාවා රටේ දී ලැබීය. මෑත කාලයේ දී බතික් ක්‍රම ජාවා රටෙන් නැගෙනහිර සුමාත්‍රාවට හා සූලූ (Sulu) දිවයින්වලට පැතිරී ගියේය. ජාවා රටට විශේෂ වූ ආකාරයෙන් ශෛලිගත කරනු ලැබ දේශීය පක්ෂීන්ගේ රූප ආදිය සමග යොදාගත් ඉන්දියානු ප්‍රභවයක් පෙන්වන මල්කම් හා ලියකම්, චීන මිථ්‍යා පක්ෂි රූප, වලාහක සැරසිලි, ඩොංසොන් යුගයට සම්බන්ධ දඟර යනාදියෙන් යුක්ත ජාවා බතික් රෙදි විවිධත්වයෙන් යුක්ත වන අතර ම කලාත්මකභාවයෙන් ද පරිපූර්ණ වෙයි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9614&oldid=prev 2025-12-23T04:08:48Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:08, 23 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l251" >251 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">251 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''මූර්ති ශිල්පය'''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''මූර්ති ශිල්පය'''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-36.jpg|400px|left]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>හිඳගෙන හෝ හිටගෙන සිටින අයුරින් ස්වාභාවිකව හෝ ශෛලිගතව නිමවන ලද්දා වූ මුතුන්මිත්තන් නිරූපිත දාරුමය මූර්ති හා අතරින් පතර ශෛලමය මූර්ති ද විවිධ ඉන්දුනීසියානු ගෝත්‍රිකයන්ගේ කලාකෘති අතර දක්නට ලැබේ. මේවා ඩොංසොන් යුගයට පෙර පැවති සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන නිර්මාණයෝයි. ටෝබා බතාක්වරුන්ගේ නිවාස සරසන ලී කැටයම් අතර ස්ත්‍රී පයෝධර රූප, සිකනල් රූප යනාදි සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ සැරසිලි රූප සමඟ ම අලංකරණාත්මක මෝස්තර ඇතුළත් මූර්ති ද දැක්ක හැකිය. අතිශය ශෛලිගතාකාරයෙන් අලංකාර කරන ලද ගවහිස් ද උක්කුටුකයෙන් සිටින මිනිස් රූප ද ඒ අතර ඇත. රූප ශෛලිගතව නිමවනු ලැබුයේ දේශීය රුචියක් නිසා හෝ හින්දු බෞද්ධ කලාවේ බලපෑම නිසා හෝ විය හැකිය. ශෛලමය හා දාරුමය ආරක්ෂක රූපවල හා මුතුන්මිත්තන්ගේ රූපවල ද වෙස්මුහුණුවල ද හින්දු බෞද්ධ කලා ආභාසය විද්‍යමාන වේ. පූජකවරුන්ගේ 'විජ්ජා යෂ්ටි' (magic wands) ඉතා පැරණි නැගෙනහිර ආසියාතික ශෛලියක් ප්‍රභවය කොට ඇති වූ බව පෙනේ. මධ්‍යම බෝර්නියෝවේ ගෙවල ස්තම්භ මතුපිට කපා ඇති අලංකරණාත්මක දාරුමය මනුෂ්‍ය අමනුෂ්‍ය මූර්තීන්හි ද එදිනෙදා පාවිච්චි කරන භාණ්ඩවල ද සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ පිළිබිඹු වේ. බතාක්වරුන්ගේ විජ්ජා යෂ්ටිවල පෙනෙන අයුරු එකිනෙක මත පිහිටා සිටින සේ නිමවන ලද මනුෂ්‍ය රූප හා සත්වරූප සහිත වූ ස්මාරක දකුණු බෝර්නියෝවේ දක්නට ලැබේ. පුදුම එළවනසුලු අමනුෂ්‍ය රූප නිරූපණය කරන මධ්‍යම බෝර්නියෝ වෙස් මුහුණු දේශීය සම්ප්‍රදායක ලක්ෂණ මැනවින් කියාපාන කලාකෘති විශේෂයකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>හිඳගෙන හෝ හිටගෙන සිටින අයුරින් ස්වාභාවිකව හෝ ශෛලිගතව නිමවන ලද්දා වූ මුතුන්මිත්තන් නිරූපිත දාරුමය මූර්ති හා අතරින් පතර ශෛලමය මූර්ති ද විවිධ ඉන්දුනීසියානු ගෝත්‍රිකයන්ගේ කලාකෘති අතර දක්නට ලැබේ. මේවා ඩොංසොන් යුගයට පෙර පැවති සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන නිර්මාණයෝයි. ටෝබා බතාක්වරුන්ගේ නිවාස සරසන ලී කැටයම් අතර ස්ත්‍රී පයෝධර රූප, සිකනල් රූප යනාදි සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ සැරසිලි රූප සමඟ ම අලංකරණාත්මක මෝස්තර ඇතුළත් මූර්ති ද දැක්ක හැකිය. අතිශය ශෛලිගතාකාරයෙන් අලංකාර කරන ලද ගවහිස් ද උක්කුටුකයෙන් සිටින මිනිස් රූප ද ඒ අතර ඇත. රූප ශෛලිගතව නිමවනු ලැබුයේ දේශීය රුචියක් නිසා හෝ හින්දු බෞද්ධ කලාවේ බලපෑම නිසා හෝ විය හැකිය. ශෛලමය හා දාරුමය ආරක්ෂක රූපවල හා මුතුන්මිත්තන්ගේ රූපවල ද වෙස්මුහුණුවල ද හින්දු බෞද්ධ කලා ආභාසය විද්‍යමාන වේ. පූජකවරුන්ගේ 'විජ්ජා යෂ්ටි' (magic wands) ඉතා පැරණි නැගෙනහිර ආසියාතික ශෛලියක් ප්‍රභවය කොට ඇති වූ බව පෙනේ. මධ්‍යම බෝර්නියෝවේ ගෙවල ස්තම්භ මතුපිට කපා ඇති අලංකරණාත්මක දාරුමය මනුෂ්‍ය අමනුෂ්‍ය මූර්තීන්හි ද එදිනෙදා පාවිච්චි කරන භාණ්ඩවල ද සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ පිළිබිඹු වේ. බතාක්වරුන්ගේ විජ්ජා යෂ්ටිවල පෙනෙන අයුරු එකිනෙක මත පිහිටා සිටින සේ නිමවන ලද මනුෂ්‍ය රූප හා සත්වරූප සහිත වූ ස්මාරක දකුණු බෝර්නියෝවේ දක්නට ලැබේ. පුදුම එළවනසුලු අමනුෂ්‍ය රූප නිරූපණය කරන මධ්‍යම බෝර්නියෝ වෙස් මුහුණු දේශීය සම්ප්‍රදායක ලක්ෂණ මැනවින් කියාපාන කලාකෘති විශේෂයකි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l368" >368 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">368 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නැගෙනහිර ජාවා යුගයේ දී ද මූර්ති බහුලව නිර්මාණය විය. ගර්භගෘහ හා වෙනත් පූජා ගෘහයන්හි පූජ්‍ය ප්‍රතිමා බොහෝ ගණනක් විය. සෝපානාකාර පදනම් පැතලි රූපයන්ගෙන් කැටයම් කරන ලද්දේය. කෙසේ වුව ද අලංකරණය සඳහා විශාල ප්‍රතිමා යොදාගැනීම මේ යුගයේ දී අඩු විය. පූජා ගෘහ තුළ ඇති හින්දු හා බෞද්ධ ප්‍රතිමා, නිර්මාණ ක්‍රමය අතින් විකාසනයක් පෙන්නුම් කරන නමුදු මධ්‍ය ජාවා සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ ද තවදුරටත් ආරක්ෂා කරයි. මේ යුගයේ දී මූර්ති ශිල්පය විෂයෙහි ඉන්දියානු ආභාසය ද නැවත වර්ධනය වූයේය. ස්නාන තටාකයන් ආශ්‍රිත ස්ත්‍රී පුරුෂ රූපයන්හි පෙනෙන ඉන්දුනීසියානු මුහුණුවර ද රාක්ෂස ද්වාරපාල රූපවල පෙනෙන බිය දනවන ගතිය ද සලකන විට මෙකල දේශීය විශ්වාසයන්ගේ පුනර්ව්‍යාප්තියක් ඇති වන්නට වූ බව ද සිතාගත හැකිය. අල්පෝන්නත කැටයම්වල ද දේශීය ලක්ෂණ විද්‍යමාන වේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නැගෙනහිර ජාවා යුගයේ දී ද මූර්ති බහුලව නිර්මාණය විය. ගර්භගෘහ හා වෙනත් පූජා ගෘහයන්හි පූජ්‍ය ප්‍රතිමා බොහෝ ගණනක් විය. සෝපානාකාර පදනම් පැතලි රූපයන්ගෙන් කැටයම් කරන ලද්දේය. කෙසේ වුව ද අලංකරණය සඳහා විශාල ප්‍රතිමා යොදාගැනීම මේ යුගයේ දී අඩු විය. පූජා ගෘහ තුළ ඇති හින්දු හා බෞද්ධ ප්‍රතිමා, නිර්මාණ ක්‍රමය අතින් විකාසනයක් පෙන්නුම් කරන නමුදු මධ්‍ය ජාවා සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ ද තවදුරටත් ආරක්ෂා කරයි. මේ යුගයේ දී මූර්ති ශිල්පය විෂයෙහි ඉන්දියානු ආභාසය ද නැවත වර්ධනය වූයේය. ස්නාන තටාකයන් ආශ්‍රිත ස්ත්‍රී පුරුෂ රූපයන්හි පෙනෙන ඉන්දුනීසියානු මුහුණුවර ද රාක්ෂස ද්වාරපාල රූපවල පෙනෙන බිය දනවන ගතිය ද සලකන විට මෙකල දේශීය විශ්වාසයන්ගේ පුනර්ව්‍යාප්තියක් ඇති වන්නට වූ බව ද සිතාගත හැකිය. අල්පෝන්නත කැටයම්වල ද දේශීය ලක්ෂණ විද්‍යමාන වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-36.jpg|350px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මේ යුගයේ මූර්ති අවමංගලමය පරමාර්ථ සලකා කරන ලද බව පූර්ව යුගයේ දීට වඩා හොඳින් පැහැදිලිව පෙනේ. මියගිය රජු හෝ රාජකීයයා හෝ වෙනුවට බෞද්ධ හෝ හින්දු දෙවියකුගේ රූපයක් නෙළන ලද්දේය. ප්‍රස්තුත දෙවියා හා ආශ්‍රිත වස්තූන් හා ඔහුට විශේෂ වූ මුද්‍රා ද යොදා ගනිමින් ප්‍රතිමාවේ මුහුණ මියගිය තැනැත්තාගේ මුහුණට සමානව නෙළන ලදි. බෙලාහන්හි තිබී හමු වූ 11 වන සියවසට අයත් ගරුඩවාහනාරූඪ විෂ්ණු රූපය මේ අන්දමේ කදිම නිර්මාණයකි. ඒ වූකලි එර්ලඞ්ග රජු දේවත්වයට නංවා මූර්තිගත කිරීමකි. මධ්‍ය ජාවා ශිල්ප ක්‍රමයන්හි හා නව ශිල්ප ක්‍රමයන්හි සංකලනයක් මෙහි දැක්ක හැකිය. ගරුඩ හිස නෙළා ඇත්තේ මධ්‍ය ජාවා ශිල්පීන් අනුගමනය කළ ක්‍රමයට වෙනස්වය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මේ යුගයේ මූර්ති අවමංගලමය පරමාර්ථ සලකා කරන ලද බව පූර්ව යුගයේ දීට වඩා හොඳින් පැහැදිලිව පෙනේ. මියගිය රජු හෝ රාජකීයයා හෝ වෙනුවට බෞද්ධ හෝ හින්දු දෙවියකුගේ රූපයක් නෙළන ලද්දේය. ප්‍රස්තුත දෙවියා හා ආශ්‍රිත වස්තූන් හා ඔහුට විශේෂ වූ මුද්‍රා ද යොදා ගනිමින් ප්‍රතිමාවේ මුහුණ මියගිය තැනැත්තාගේ මුහුණට සමානව නෙළන ලදි. බෙලාහන්හි තිබී හමු වූ 11 වන සියවසට අයත් ගරුඩවාහනාරූඪ විෂ්ණු රූපය මේ අන්දමේ කදිම නිර්මාණයකි. ඒ වූකලි එර්ලඞ්ග රජු දේවත්වයට නංවා මූර්තිගත කිරීමකි. මධ්‍ය ජාවා ශිල්ප ක්‍රමයන්හි හා නව ශිල්ප ක්‍රමයන්හි සංකලනයක් මෙහි දැක්ක හැකිය. ගරුඩ හිස නෙළා ඇත්තේ මධ්‍ය ජාවා ශිල්පීන් අනුගමනය කළ ක්‍රමයට වෙනස්වය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9613&oldid=prev 2025-12-23T04:04:14Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:04, 23 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l251" >251 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">251 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''මූර්ති ශිල්පය'''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''මූර්ති ශිල්පය'''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-36.jpg|400px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>හිඳගෙන හෝ හිටගෙන සිටින අයුරින් ස්වාභාවිකව හෝ ශෛලිගතව නිමවන ලද්දා වූ මුතුන්මිත්තන් නිරූපිත දාරුමය මූර්ති හා අතරින් පතර ශෛලමය මූර්ති ද විවිධ ඉන්දුනීසියානු ගෝත්‍රිකයන්ගේ කලාකෘති අතර දක්නට ලැබේ. මේවා ඩොංසොන් යුගයට පෙර පැවති සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන නිර්මාණයෝයි. ටෝබා බතාක්වරුන්ගේ නිවාස සරසන ලී කැටයම් අතර ස්ත්‍රී පයෝධර රූප, සිකනල් රූප යනාදි සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ සැරසිලි රූප සමඟ ම අලංකරණාත්මක මෝස්තර ඇතුළත් මූර්ති ද දැක්ක හැකිය. අතිශය ශෛලිගතාකාරයෙන් අලංකාර කරන ලද ගවහිස් ද උක්කුටුකයෙන් සිටින මිනිස් රූප ද ඒ අතර ඇත. රූප ශෛලිගතව නිමවනු ලැබුයේ දේශීය රුචියක් නිසා හෝ හින්දු බෞද්ධ කලාවේ බලපෑම නිසා හෝ විය හැකිය. ශෛලමය හා දාරුමය ආරක්ෂක රූපවල හා මුතුන්මිත්තන්ගේ රූපවල ද වෙස්මුහුණුවල ද හින්දු බෞද්ධ කලා ආභාසය විද්‍යමාන වේ. පූජකවරුන්ගේ 'විජ්ජා යෂ්ටි' (magic wands) ඉතා පැරණි නැගෙනහිර ආසියාතික ශෛලියක් ප්‍රභවය කොට ඇති වූ බව පෙනේ. මධ්‍යම බෝර්නියෝවේ ගෙවල ස්තම්භ මතුපිට කපා ඇති අලංකරණාත්මක දාරුමය මනුෂ්‍ය අමනුෂ්‍ය මූර්තීන්හි ද එදිනෙදා පාවිච්චි කරන භාණ්ඩවල ද සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ පිළිබිඹු වේ. බතාක්වරුන්ගේ විජ්ජා යෂ්ටිවල පෙනෙන අයුරු එකිනෙක මත පිහිටා සිටින සේ නිමවන ලද මනුෂ්‍ය රූප හා සත්වරූප සහිත වූ ස්මාරක දකුණු බෝර්නියෝවේ දක්නට ලැබේ. පුදුම එළවනසුලු අමනුෂ්‍ය රූප නිරූපණය කරන මධ්‍යම බෝර්නියෝ වෙස් මුහුණු දේශීය සම්ප්‍රදායක ලක්ෂණ මැනවින් කියාපාන කලාකෘති විශේෂයකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>හිඳගෙන හෝ හිටගෙන සිටින අයුරින් ස්වාභාවිකව හෝ ශෛලිගතව නිමවන ලද්දා වූ මුතුන්මිත්තන් නිරූපිත දාරුමය මූර්ති හා අතරින් පතර ශෛලමය මූර්ති ද විවිධ ඉන්දුනීසියානු ගෝත්‍රිකයන්ගේ කලාකෘති අතර දක්නට ලැබේ. මේවා ඩොංසොන් යුගයට පෙර පැවති සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන නිර්මාණයෝයි. ටෝබා බතාක්වරුන්ගේ නිවාස සරසන ලී කැටයම් අතර ස්ත්‍රී පයෝධර රූප, සිකනල් රූප යනාදි සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ සැරසිලි රූප සමඟ ම අලංකරණාත්මක මෝස්තර ඇතුළත් මූර්ති ද දැක්ක හැකිය. අතිශය ශෛලිගතාකාරයෙන් අලංකාර කරන ලද ගවහිස් ද උක්කුටුකයෙන් සිටින මිනිස් රූප ද ඒ අතර ඇත. රූප ශෛලිගතව නිමවනු ලැබුයේ දේශීය රුචියක් නිසා හෝ හින්දු බෞද්ධ කලාවේ බලපෑම නිසා හෝ විය හැකිය. ශෛලමය හා දාරුමය ආරක්ෂක රූපවල හා මුතුන්මිත්තන්ගේ රූපවල ද වෙස්මුහුණුවල ද හින්දු බෞද්ධ කලා ආභාසය විද්‍යමාන වේ. පූජකවරුන්ගේ 'විජ්ජා යෂ්ටි' (magic wands) ඉතා පැරණි නැගෙනහිර ආසියාතික ශෛලියක් ප්‍රභවය කොට ඇති වූ බව පෙනේ. මධ්‍යම බෝර්නියෝවේ ගෙවල ස්තම්භ මතුපිට කපා ඇති අලංකරණාත්මක දාරුමය මනුෂ්‍ය අමනුෂ්‍ය මූර්තීන්හි ද එදිනෙදා පාවිච්චි කරන භාණ්ඩවල ද සිහිවටන් සම්ප්‍රදායේ ලක්ෂණ පිළිබිඹු වේ. බතාක්වරුන්ගේ විජ්ජා යෂ්ටිවල පෙනෙන අයුරු එකිනෙක මත පිහිටා සිටින සේ නිමවන ලද මනුෂ්‍ය රූප හා සත්වරූප සහිත වූ ස්මාරක දකුණු බෝර්නියෝවේ දක්නට ලැබේ. පුදුම එළවනසුලු අමනුෂ්‍ය රූප නිරූපණය කරන මධ්‍යම බෝර්නියෝ වෙස් මුහුණු දේශීය සම්ප්‍රදායක ලක්ෂණ මැනවින් කියාපාන කලාකෘති විශේෂයකි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9611&oldid=prev 2025-12-22T10:22:49Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:22, 22 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l360" >360 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">360 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සුමාත්‍රාවේ මධ්‍ය ජාවා යුගයට අයත් ගොඩනැඟිලි පැවති බවට මූර්ති ආදිය සාක්ෂි දරයි. අද එහි දක්නට ඇති නෂ්ටාවශේෂ සියල්ල ම පාහේ 11 වන සියවස අග සිට 14 වන සියවස දක්වා කාල පරිච්ඡේදය තුළ බිහි වූ ගොඩනැඟිලිවල නටබුන්ය. සුමාත්‍රා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශේෂතා මේවායින් හඳුනාගත හැකිය. සුමාත්‍රාවේ ගෘහනිර්මාණ සඳහා ගඩොල් බෙහෙවින් පාවිච්චි කරන ලද්දේය. පූජනීය පෙදෙස වෙන් කරන ප්‍රාකාරය, ඝණ්ටාකාර ස්තූපය, චතුරස්‍රාකාර පූජාගෘහය, ස්තූපයක් දරා සිටින පිරමිඩාකාර වහල, සෝපානාකාරයෙන් නැගෙන සමතලා කොටස් මත ඉදි කරන ලද ස්තූපිකා, මකර හිසෙන් කෙළවර වන කොරවක්ගල සහිත සෝපාන පන්තිය යනාදී මධ්‍ය ජාවා ගෘහනිර්මාණ අංග සුමාත්‍රාවේ ද මේ යුගයේ දී තවදුරටත් උපයෝගී කරගන්නා ලදි. සුමාත්‍රාවේ ගොඩනැඟිලි රාශියක් ම බිහි වූයේ නැගෙනහිර ජාවා පෙදෙසෙහි ගොඩනැඟිලි බහුල වශයෙන් බිහි වන්නට වූ යුගයට පූර්වයෙන් වුව ද එම ගොඩනැඟිලි ඇතැම් ලක්ෂණ අතින් නැගෙනහිර ජාවා සම්ප්‍රදායට නෑකම් කියන ඒවා බව පෙනේ. ගොඩනැඟිල්ලේ පදනමේ හා ග්‍රීවයේ කෝණාකාර හරස්කැපුම් සහිත සැරසිලි අංග යොදාගැනීම හා සෝපාන ආශ්‍රිතව රාක්ෂසරූප නෙළීම එකී පොදු ලක්ෂණ අතුරින් දෙකකි. සුමාත්‍රා දූපතෙහි කලින් කල දේශීය ලක්ෂණ ද දියුණු වූ බව කිව යුතුය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සුමාත්‍රාවේ මධ්‍ය ජාවා යුගයට අයත් ගොඩනැඟිලි පැවති බවට මූර්ති ආදිය සාක්ෂි දරයි. අද එහි දක්නට ඇති නෂ්ටාවශේෂ සියල්ල ම පාහේ 11 වන සියවස අග සිට 14 වන සියවස දක්වා කාල පරිච්ඡේදය තුළ බිහි වූ ගොඩනැඟිලිවල නටබුන්ය. සුමාත්‍රා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශේෂතා මේවායින් හඳුනාගත හැකිය. සුමාත්‍රාවේ ගෘහනිර්මාණ සඳහා ගඩොල් බෙහෙවින් පාවිච්චි කරන ලද්දේය. පූජනීය පෙදෙස වෙන් කරන ප්‍රාකාරය, ඝණ්ටාකාර ස්තූපය, චතුරස්‍රාකාර පූජාගෘහය, ස්තූපයක් දරා සිටින පිරමිඩාකාර වහල, සෝපානාකාරයෙන් නැගෙන සමතලා කොටස් මත ඉදි කරන ලද ස්තූපිකා, මකර හිසෙන් කෙළවර වන කොරවක්ගල සහිත සෝපාන පන්තිය යනාදී මධ්‍ය ජාවා ගෘහනිර්මාණ අංග සුමාත්‍රාවේ ද මේ යුගයේ දී තවදුරටත් උපයෝගී කරගන්නා ලදි. සුමාත්‍රාවේ ගොඩනැඟිලි රාශියක් ම බිහි වූයේ නැගෙනහිර ජාවා පෙදෙසෙහි ගොඩනැඟිලි බහුල වශයෙන් බිහි වන්නට වූ යුගයට පූර්වයෙන් වුව ද එම ගොඩනැඟිලි ඇතැම් ලක්ෂණ අතින් නැගෙනහිර ජාවා සම්ප්‍රදායට නෑකම් කියන ඒවා බව පෙනේ. ගොඩනැඟිල්ලේ පදනමේ හා ග්‍රීවයේ කෝණාකාර හරස්කැපුම් සහිත සැරසිලි අංග යොදාගැනීම හා සෝපාන ආශ්‍රිතව රාක්ෂසරූප නෙළීම එකී පොදු ලක්ෂණ අතුරින් දෙකකි. සුමාත්‍රා දූපතෙහි කලින් කල දේශීය ලක්ෂණ ද දියුණු වූ බව කිව යුතුය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-35.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">600px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-35.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">400px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>11 වන 12 වන සියවස්වලට අයත් ආරාම රැසක නටබුන් සුමාත්‍රාවේ ජම්බි ප්‍රදේශයේ දක්නට ලැබේ. ජාවා රටේ මෙන් ම ගෘහනිර්මාණ විෂයෙහි කිසියම් විකාසනයක් සුමාත්‍රාවේ ද ඇති වූ බව සුන්ගෙයි ලංසත්හි ඇති, ග්‍රීක කුරුසියක හැඩය ගන්නා, ගෘහ පදනමකින් හෙළි වේ. මුආරාතකුස් හා පදං ලාවාස් යන ස්ථානයන්හි ඇති ගෘහ නිර්මාණ සමූහය ද ජාවා නිර්මාණයන්ට සමානකම් පෙන්වයි. මුආරා තකුස් ගෘහනිර්මාණ පද්ධතියට අයත් ප්‍රධාන ගෘහනිර්මාණය වූයේ ස්තූපයකි. එහි වෘත්තාකාර අත්තිවාරම පමණක් අද දක්නට ලැබේ. මලිගයි ස්තූපය අමුතු ආකාරයක නිර්මාණයකි. සුමාත්‍රාවේ රජ කෙනකුගේ සොහොන් ගැබක් ලෙස සැලකිය හැකි එය ඉතා උස් වූ අටල්ලක ස්වරූපය ගනී. එහි ඉහළ කොටස ඝණ්ටාකාර දාගැබකින් යුක්තය. උක්කුටුකයෙන් හිඳගත් සිංහ රූප හතරක් එම දාගැබේ පදනම හා බැඳී ඇත. මෙම ගොඩනැඟිල්ල අසල ඇති චණ්ඩි බුංසුභි මධ්‍යස්ථිත විශාල ස්තූපය වටා කුඩා ස්තූප රාශියක් විය. ඒ වූ කලි බෝරෝබුදුර් සැලැස්ම සිහි කරවන ලක්ෂණයකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>11 වන 12 වන සියවස්වලට අයත් ආරාම රැසක නටබුන් සුමාත්‍රාවේ ජම්බි ප්‍රදේශයේ දක්නට ලැබේ. ජාවා රටේ මෙන් ම ගෘහනිර්මාණ විෂයෙහි කිසියම් විකාසනයක් සුමාත්‍රාවේ ද ඇති වූ බව සුන්ගෙයි ලංසත්හි ඇති, ග්‍රීක කුරුසියක හැඩය ගන්නා, ගෘහ පදනමකින් හෙළි වේ. මුආරාතකුස් හා පදං ලාවාස් යන ස්ථානයන්හි ඇති ගෘහ නිර්මාණ සමූහය ද ජාවා නිර්මාණයන්ට සමානකම් පෙන්වයි. මුආරා තකුස් ගෘහනිර්මාණ පද්ධතියට අයත් ප්‍රධාන ගෘහනිර්මාණය වූයේ ස්තූපයකි. එහි වෘත්තාකාර අත්තිවාරම පමණක් අද දක්නට ලැබේ. මලිගයි ස්තූපය අමුතු ආකාරයක නිර්මාණයකි. සුමාත්‍රාවේ රජ කෙනකුගේ සොහොන් ගැබක් ලෙස සැලකිය හැකි එය ඉතා උස් වූ අටල්ලක ස්වරූපය ගනී. එහි ඉහළ කොටස ඝණ්ටාකාර දාගැබකින් යුක්තය. උක්කුටුකයෙන් හිඳගත් සිංහ රූප හතරක් එම දාගැබේ පදනම හා බැඳී ඇත. මෙම ගොඩනැඟිල්ල අසල ඇති චණ්ඩි බුංසුභි මධ්‍යස්ථිත විශාල ස්තූපය වටා කුඩා ස්තූප රාශියක් විය. ඒ වූ කලි බෝරෝබුදුර් සැලැස්ම සිහි කරවන ලක්ෂණයකි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9610&oldid=prev 2025-12-22T10:21:10Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:21, 22 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l360" >360 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">360 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සුමාත්‍රාවේ මධ්‍ය ජාවා යුගයට අයත් ගොඩනැඟිලි පැවති බවට මූර්ති ආදිය සාක්ෂි දරයි. අද එහි දක්නට ඇති නෂ්ටාවශේෂ සියල්ල ම පාහේ 11 වන සියවස අග සිට 14 වන සියවස දක්වා කාල පරිච්ඡේදය තුළ බිහි වූ ගොඩනැඟිලිවල නටබුන්ය. සුමාත්‍රා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශේෂතා මේවායින් හඳුනාගත හැකිය. සුමාත්‍රාවේ ගෘහනිර්මාණ සඳහා ගඩොල් බෙහෙවින් පාවිච්චි කරන ලද්දේය. පූජනීය පෙදෙස වෙන් කරන ප්‍රාකාරය, ඝණ්ටාකාර ස්තූපය, චතුරස්‍රාකාර පූජාගෘහය, ස්තූපයක් දරා සිටින පිරමිඩාකාර වහල, සෝපානාකාරයෙන් නැගෙන සමතලා කොටස් මත ඉදි කරන ලද ස්තූපිකා, මකර හිසෙන් කෙළවර වන කොරවක්ගල සහිත සෝපාන පන්තිය යනාදී මධ්‍ය ජාවා ගෘහනිර්මාණ අංග සුමාත්‍රාවේ ද මේ යුගයේ දී තවදුරටත් උපයෝගී කරගන්නා ලදි. සුමාත්‍රාවේ ගොඩනැඟිලි රාශියක් ම බිහි වූයේ නැගෙනහිර ජාවා පෙදෙසෙහි ගොඩනැඟිලි බහුල වශයෙන් බිහි වන්නට වූ යුගයට පූර්වයෙන් වුව ද එම ගොඩනැඟිලි ඇතැම් ලක්ෂණ අතින් නැගෙනහිර ජාවා සම්ප්‍රදායට නෑකම් කියන ඒවා බව පෙනේ. ගොඩනැඟිල්ලේ පදනමේ හා ග්‍රීවයේ කෝණාකාර හරස්කැපුම් සහිත සැරසිලි අංග යොදාගැනීම හා සෝපාන ආශ්‍රිතව රාක්ෂසරූප නෙළීම එකී පොදු ලක්ෂණ අතුරින් දෙකකි. සුමාත්‍රා දූපතෙහි කලින් කල දේශීය ලක්ෂණ ද දියුණු වූ බව කිව යුතුය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සුමාත්‍රාවේ මධ්‍ය ජාවා යුගයට අයත් ගොඩනැඟිලි පැවති බවට මූර්ති ආදිය සාක්ෂි දරයි. අද එහි දක්නට ඇති නෂ්ටාවශේෂ සියල්ල ම පාහේ 11 වන සියවස අග සිට 14 වන සියවස දක්වා කාල පරිච්ඡේදය තුළ බිහි වූ ගොඩනැඟිලිවල නටබුන්ය. සුමාත්‍රා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශේෂතා මේවායින් හඳුනාගත හැකිය. සුමාත්‍රාවේ ගෘහනිර්මාණ සඳහා ගඩොල් බෙහෙවින් පාවිච්චි කරන ලද්දේය. පූජනීය පෙදෙස වෙන් කරන ප්‍රාකාරය, ඝණ්ටාකාර ස්තූපය, චතුරස්‍රාකාර පූජාගෘහය, ස්තූපයක් දරා සිටින පිරමිඩාකාර වහල, සෝපානාකාරයෙන් නැගෙන සමතලා කොටස් මත ඉදි කරන ලද ස්තූපිකා, මකර හිසෙන් කෙළවර වන කොරවක්ගල සහිත සෝපාන පන්තිය යනාදී මධ්‍ය ජාවා ගෘහනිර්මාණ අංග සුමාත්‍රාවේ ද මේ යුගයේ දී තවදුරටත් උපයෝගී කරගන්නා ලදි. සුමාත්‍රාවේ ගොඩනැඟිලි රාශියක් ම බිහි වූයේ නැගෙනහිර ජාවා පෙදෙසෙහි ගොඩනැඟිලි බහුල වශයෙන් බිහි වන්නට වූ යුගයට පූර්වයෙන් වුව ද එම ගොඩනැඟිලි ඇතැම් ලක්ෂණ අතින් නැගෙනහිර ජාවා සම්ප්‍රදායට නෑකම් කියන ඒවා බව පෙනේ. ගොඩනැඟිල්ලේ පදනමේ හා ග්‍රීවයේ කෝණාකාර හරස්කැපුම් සහිත සැරසිලි අංග යොදාගැනීම හා සෝපාන ආශ්‍රිතව රාක්ෂසරූප නෙළීම එකී පොදු ලක්ෂණ අතුරින් දෙකකි. සුමාත්‍රා දූපතෙහි කලින් කල දේශීය ලක්ෂණ ද දියුණු වූ බව කිව යුතුය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-35.jpg|600px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>11 වන 12 වන සියවස්වලට අයත් ආරාම රැසක නටබුන් සුමාත්‍රාවේ ජම්බි ප්‍රදේශයේ දක්නට ලැබේ. ජාවා රටේ මෙන් ම ගෘහනිර්මාණ විෂයෙහි කිසියම් විකාසනයක් සුමාත්‍රාවේ ද ඇති වූ බව සුන්ගෙයි ලංසත්හි ඇති, ග්‍රීක කුරුසියක හැඩය ගන්නා, ගෘහ පදනමකින් හෙළි වේ. මුආරාතකුස් හා පදං ලාවාස් යන ස්ථානයන්හි ඇති ගෘහ නිර්මාණ සමූහය ද ජාවා නිර්මාණයන්ට සමානකම් පෙන්වයි. මුආරා තකුස් ගෘහනිර්මාණ පද්ධතියට අයත් ප්‍රධාන ගෘහනිර්මාණය වූයේ ස්තූපයකි. එහි වෘත්තාකාර අත්තිවාරම පමණක් අද දක්නට ලැබේ. මලිගයි ස්තූපය අමුතු ආකාරයක නිර්මාණයකි. සුමාත්‍රාවේ රජ කෙනකුගේ සොහොන් ගැබක් ලෙස සැලකිය හැකි එය ඉතා උස් වූ අටල්ලක ස්වරූපය ගනී. එහි ඉහළ කොටස ඝණ්ටාකාර දාගැබකින් යුක්තය. උක්කුටුකයෙන් හිඳගත් සිංහ රූප හතරක් එම දාගැබේ පදනම හා බැඳී ඇත. මෙම ගොඩනැඟිල්ල අසල ඇති චණ්ඩි බුංසුභි මධ්‍යස්ථිත විශාල ස්තූපය වටා කුඩා ස්තූප රාශියක් විය. ඒ වූ කලි බෝරෝබුදුර් සැලැස්ම සිහි කරවන ලක්ෂණයකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>11 වන 12 වන සියවස්වලට අයත් ආරාම රැසක නටබුන් සුමාත්‍රාවේ ජම්බි ප්‍රදේශයේ දක්නට ලැබේ. ජාවා රටේ මෙන් ම ගෘහනිර්මාණ විෂයෙහි කිසියම් විකාසනයක් සුමාත්‍රාවේ ද ඇති වූ බව සුන්ගෙයි ලංසත්හි ඇති, ග්‍රීක කුරුසියක හැඩය ගන්නා, ගෘහ පදනමකින් හෙළි වේ. මුආරාතකුස් හා පදං ලාවාස් යන ස්ථානයන්හි ඇති ගෘහ නිර්මාණ සමූහය ද ජාවා නිර්මාණයන්ට සමානකම් පෙන්වයි. මුආරා තකුස් ගෘහනිර්මාණ පද්ධතියට අයත් ප්‍රධාන ගෘහනිර්මාණය වූයේ ස්තූපයකි. එහි වෘත්තාකාර අත්තිවාරම පමණක් අද දක්නට ලැබේ. මලිගයි ස්තූපය අමුතු ආකාරයක නිර්මාණයකි. සුමාත්‍රාවේ රජ කෙනකුගේ සොහොන් ගැබක් ලෙස සැලකිය හැකි එය ඉතා උස් වූ අටල්ලක ස්වරූපය ගනී. එහි ඉහළ කොටස ඝණ්ටාකාර දාගැබකින් යුක්තය. උක්කුටුකයෙන් හිඳගත් සිංහ රූප හතරක් එම දාගැබේ පදනම හා බැඳී ඇත. මෙම ගොඩනැඟිල්ල අසල ඇති චණ්ඩි බුංසුභි මධ්‍යස්ථිත විශාල ස්තූපය වටා කුඩා ස්තූප රාශියක් විය. ඒ වූ කලි බෝරෝබුදුර් සැලැස්ම සිහි කරවන ලක්ෂණයකි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9608&oldid=prev 2025-12-22T10:19:36Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:19, 22 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l350" >350 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">350 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>13 වන සියවසේ විසූ විෂ්ණුවර්ධන රජු වෙනුවෙන් ඔහුගේ ඇවෑමෙන් රජ වූ කෘතනාගර රජු විසින් කැප කරන ලද චණ්ඩි ජාගෝ බෞද්ධ නිර්මාණයකි. උස් වූ ආයතචතුරස්‍රාකාර වේදිකා දෙකක් මත වූ චතුරස්‍රාකාර පදනමක සිද්ධස්ථානය ගොඩනඟා තිබේ. ගෘහ නිර්මාණ ලක්ෂණ අතින් මෙහි මධ්‍ය ජාවා සම්ප්‍රදායේ විකාසනයක් දැක්ක හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>13 වන සියවසේ විසූ විෂ්ණුවර්ධන රජු වෙනුවෙන් ඔහුගේ ඇවෑමෙන් රජ වූ කෘතනාගර රජු විසින් කැප කරන ලද චණ්ඩි ජාගෝ බෞද්ධ නිර්මාණයකි. උස් වූ ආයතචතුරස්‍රාකාර වේදිකා දෙකක් මත වූ චතුරස්‍රාකාර පදනමක සිද්ධස්ථානය ගොඩනඟා තිබේ. ගෘහ නිර්මාණ ලක්ෂණ අතින් මෙහි මධ්‍ය ජාවා සම්ප්‍රදායේ විකාසනයක් දැක්ක හැකිය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-34.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">400px</del>|left]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-34.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">600px</ins>|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ක්‍රි.ව. 1292 දී මියගිය කෘතනාගර රජුගේ සුසාන දේවාලය වශයෙන් ගොඩනඟන ලද චණ්ඩි සිංහසාරි වඩා සංකීර්ණ වූ බිම් සැලැස්මකින් යුක්ත නිර්මාණයකි. එක ම උස් පදනමක ප්‍රධාන දේවාලය හා පරිවාර ආරාම හතරක් ඉදි කොට තිබේ. ප්‍රධාන ගර්භය මෙන් ම පරිවාර කුටි හතර ද පදනම තුළ ම පිහිටියේය. පදනමෙන් ඉහළට ඇත්තේ හතර පැත්තෙන් ම ආවරණය වූ කුටියක් පමණි. මෙය ශිව භක්තිකයන්ගේ සිද්ධස්ථානයකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ක්‍රි.ව. 1292 දී මියගිය කෘතනාගර රජුගේ සුසාන දේවාලය වශයෙන් ගොඩනඟන ලද චණ්ඩි සිංහසාරි වඩා සංකීර්ණ වූ බිම් සැලැස්මකින් යුක්ත නිර්මාණයකි. එක ම උස් පදනමක ප්‍රධාන දේවාලය හා පරිවාර ආරාම හතරක් ඉදි කොට තිබේ. ප්‍රධාන ගර්භය මෙන් ම පරිවාර කුටි හතර ද පදනම තුළ ම පිහිටියේය. පදනමෙන් ඉහළට ඇත්තේ හතර පැත්තෙන් ම ආවරණය වූ කුටියක් පමණි. මෙය ශිව භක්තිකයන්ගේ සිද්ධස්ථානයකි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9607&oldid=prev 2025-12-22T10:18:50Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:18, 22 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l350" >350 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">350 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>13 වන සියවසේ විසූ විෂ්ණුවර්ධන රජු වෙනුවෙන් ඔහුගේ ඇවෑමෙන් රජ වූ කෘතනාගර රජු විසින් කැප කරන ලද චණ්ඩි ජාගෝ බෞද්ධ නිර්මාණයකි. උස් වූ ආයතචතුරස්‍රාකාර වේදිකා දෙකක් මත වූ චතුරස්‍රාකාර පදනමක සිද්ධස්ථානය ගොඩනඟා තිබේ. ගෘහ නිර්මාණ ලක්ෂණ අතින් මෙහි මධ්‍ය ජාවා සම්ප්‍රදායේ විකාසනයක් දැක්ක හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>13 වන සියවසේ විසූ විෂ්ණුවර්ධන රජු වෙනුවෙන් ඔහුගේ ඇවෑමෙන් රජ වූ කෘතනාගර රජු විසින් කැප කරන ලද චණ්ඩි ජාගෝ බෞද්ධ නිර්මාණයකි. උස් වූ ආයතචතුරස්‍රාකාර වේදිකා දෙකක් මත වූ චතුරස්‍රාකාර පදනමක සිද්ධස්ථානය ගොඩනඟා තිබේ. ගෘහ නිර්මාණ ලක්ෂණ අතින් මෙහි මධ්‍ය ජාවා සම්ප්‍රදායේ විකාසනයක් දැක්ක හැකිය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-34.jpg|400px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ක්‍රි.ව. 1292 දී මියගිය කෘතනාගර රජුගේ සුසාන දේවාලය වශයෙන් ගොඩනඟන ලද චණ්ඩි සිංහසාරි වඩා සංකීර්ණ වූ බිම් සැලැස්මකින් යුක්ත නිර්මාණයකි. එක ම උස් පදනමක ප්‍රධාන දේවාලය හා පරිවාර ආරාම හතරක් ඉදි කොට තිබේ. ප්‍රධාන ගර්භය මෙන් ම පරිවාර කුටි හතර ද පදනම තුළ ම පිහිටියේය. පදනමෙන් ඉහළට ඇත්තේ හතර පැත්තෙන් ම ආවරණය වූ කුටියක් පමණි. මෙය ශිව භක්තිකයන්ගේ සිද්ධස්ථානයකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ක්‍රි.ව. 1292 දී මියගිය කෘතනාගර රජුගේ සුසාන දේවාලය වශයෙන් ගොඩනඟන ලද චණ්ඩි සිංහසාරි වඩා සංකීර්ණ වූ බිම් සැලැස්මකින් යුක්ත නිර්මාණයකි. එක ම උස් පදනමක ප්‍රධාන දේවාලය හා පරිවාර ආරාම හතරක් ඉදි කොට තිබේ. ප්‍රධාන ගර්භය මෙන් ම පරිවාර කුටි හතර ද පදනම තුළ ම පිහිටියේය. පදනමෙන් ඉහළට ඇත්තේ හතර පැත්තෙන් ම ආවරණය වූ කුටියක් පමණි. මෙය ශිව භක්තිකයන්ගේ සිද්ධස්ථානයකි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=9605&oldid=prev 2025-12-22T10:16:09Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:16, 22 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l329" >329 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">329 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>බෝරෝබුදුර් හා ප්‍රාම්බානාම් පැතලි රූපවලින් මධ්‍ය ජාවා මූර්තිශිල්පයේ විශේෂ ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීමට පුළුවන. බෝරෝබුදුර්හි කොරවක්ගල් හා බැමි මුහුණත පැතලි රූප ආදියෙන් සරසා තිබේ. ඒ අතුරෙන් හොඳ ම පැතලි රූප සමූහය පළමු වන බැම්මේ නිරූපිතය. එහි බුද්ධ චරිතයේ සිද්ධි, ජාතක කථාවන්හි කියැවෙන සිදුවීම් හා අවදාන නිරූපණය කොට තිබේ. ඊට අනුරූප ඉන්දියානු රූපයන්හි මෙන් රූප ගැඹුරට කාවද්දා නිමවීමෙන් වටකුරු ගතිය ගැන්වීමට උත්සාහ දරා ඇති අතර ඉන්දියානු ශිල්පීන්ට වඩා සාර්ථක අන්දමින් ගෘහනිර්මාණ අංග හා මැනවින් සංයෝග වන සේ රූප කණ්ඩායම් නෙළා තිබේ. දර්ශන එකිනෙක වෙන් කොට ඇත්තේ රුක්කඳක රූපයක් මඟිනි. දර්ශන නිමවීමේ දී ප්‍රධාන රූපය ඉස්මතු වන සේ නෙළා ඇති අතර දර්ශනයට අයත් ප්‍රදේශය රූපවලින් සම්පූර්ණයෙන් නොපිරවීමට වගබලාගෙන තිබේ. ඇතැම් දර්ශනයන්හි පසුබිමේ ස්වාභාවික පරිසරයේ විචිත්‍රාංග අලංකාරවත් ලෙස කැටයම් කොට තිබේ. බෝරෝබුදුර්හි ඉතිරි බැමිවල මුහුණතෙහි නිරූපණය වන්නා වූ සුධන (සිදුහත්) සත්‍යය සොයා යාම පිළිබඳ දර්ශන හා මෛත්‍රෙය බෝධිසත්වයන් පිළිබඳ දර්ශන තරමක් වෙනස් වූ සම්ප්‍රදායක ලක්ෂණ කියාපායි. දර්ශනයකට අයත් රූප සංඛ්‍යාව තරමක් විශාලය. ඇතැම් කැටයම් රූප එතෙක් පැවැති සම්ප්‍රදායේ විපර්යාසයක ආරම්භය හඟවයි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>බෝරෝබුදුර් හා ප්‍රාම්බානාම් පැතලි රූපවලින් මධ්‍ය ජාවා මූර්තිශිල්පයේ විශේෂ ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීමට පුළුවන. බෝරෝබුදුර්හි කොරවක්ගල් හා බැමි මුහුණත පැතලි රූප ආදියෙන් සරසා තිබේ. ඒ අතුරෙන් හොඳ ම පැතලි රූප සමූහය පළමු වන බැම්මේ නිරූපිතය. එහි බුද්ධ චරිතයේ සිද්ධි, ජාතක කථාවන්හි කියැවෙන සිදුවීම් හා අවදාන නිරූපණය කොට තිබේ. ඊට අනුරූප ඉන්දියානු රූපයන්හි මෙන් රූප ගැඹුරට කාවද්දා නිමවීමෙන් වටකුරු ගතිය ගැන්වීමට උත්සාහ දරා ඇති අතර ඉන්දියානු ශිල්පීන්ට වඩා සාර්ථක අන්දමින් ගෘහනිර්මාණ අංග හා මැනවින් සංයෝග වන සේ රූප කණ්ඩායම් නෙළා තිබේ. දර්ශන එකිනෙක වෙන් කොට ඇත්තේ රුක්කඳක රූපයක් මඟිනි. දර්ශන නිමවීමේ දී ප්‍රධාන රූපය ඉස්මතු වන සේ නෙළා ඇති අතර දර්ශනයට අයත් ප්‍රදේශය රූපවලින් සම්පූර්ණයෙන් නොපිරවීමට වගබලාගෙන තිබේ. ඇතැම් දර්ශනයන්හි පසුබිමේ ස්වාභාවික පරිසරයේ විචිත්‍රාංග අලංකාරවත් ලෙස කැටයම් කොට තිබේ. බෝරෝබුදුර්හි ඉතිරි බැමිවල මුහුණතෙහි නිරූපණය වන්නා වූ සුධන (සිදුහත්) සත්‍යය සොයා යාම පිළිබඳ දර්ශන හා මෛත්‍රෙය බෝධිසත්වයන් පිළිබඳ දර්ශන තරමක් වෙනස් වූ සම්ප්‍රදායක ලක්ෂණ කියාපායි. දර්ශනයකට අයත් රූප සංඛ්‍යාව තරමක් විශාලය. ඇතැම් කැටයම් රූප එතෙක් පැවැති සම්ප්‍රදායේ විපර්යාසයක ආරම්භය හඟවයි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-31.jpg|800px|centre]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ශ්‍රී කෘෂ්ණ හා රාම පිළිබඳ සිත් ගන්නා වෘත්තාන්ත නිරූපණය කරන්නා වූ ප්‍රම්බානාම් පැතලි රූප කැටයම්වල ද යටකී විපර්යාසාත්මක විකාසනය පිළිබිඹු වේ. මෙහි ඇතැම් කැටයම් රූප බෝරෝබුදුර් කැටයම් රූපයන්ට සමාන වේ. දර්ශන බොහොමයක් ම රූපයන්ගෙන් පුරවා තිබේ. නොයෙක් රූපයන්හි බෝරෝබුදුර් රූපයන්ට වෙනස් වූ ශරීර ලක්ෂණ පෙනේ. මුහුණුවල බිය දනවන ගතියක් ගැබ් වී ඇත. බොහෝ දර්ශනයන්හි පුද්ගල රූප ස්වාභාවික පරිසරය හා සත්ව රූප සමඟ මිශ්‍ර කොට කැටයම් කර තිබේ. රාම හා සටන් කළ රාක්ෂසයන් හා ඔහුගේ සහචර වඳුරන් ආදීන් නිරූපණය කැරෙන රූපවල ක්‍රෑරත්වය හා විස්මය හඟවන ගතියක් ගැබ් වී තිබේ. ස්ත්‍රී රූපයන්හි ප්‍රසාදජනක ස්වාභාවය තවදුරටත් ආරක්ෂිතව පවතින බැව් පෙනේ. ගෙවල් වර්ග හා එදිනෙදා භාවිතා කරන උපකරණ බොහෝ දුරට ස්වාභාවිකව නිමවා තිබේ. ප්‍රාම්බානාම් දර්ශනයන්හි ජනප්‍රිය, දේශීය ස්වරූපයක් ගැබ් වී තිබීම විශේෂ ලක්ෂණයකි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ශ්‍රී කෘෂ්ණ හා රාම පිළිබඳ සිත් ගන්නා වෘත්තාන්ත නිරූපණය කරන්නා වූ ප්‍රම්බානාම් පැතලි රූප කැටයම්වල ද යටකී විපර්යාසාත්මක විකාසනය පිළිබිඹු වේ. මෙහි ඇතැම් කැටයම් රූප බෝරෝබුදුර් කැටයම් රූපයන්ට සමාන වේ. දර්ශන බොහොමයක් ම රූපයන්ගෙන් පුරවා තිබේ. නොයෙක් රූපයන්හි බෝරෝබුදුර් රූපයන්ට වෙනස් වූ ශරීර ලක්ෂණ පෙනේ. මුහුණුවල බිය දනවන ගතියක් ගැබ් වී ඇත. බොහෝ දර්ශනයන්හි පුද්ගල රූප ස්වාභාවික පරිසරය හා සත්ව රූප සමඟ මිශ්‍ර කොට කැටයම් කර තිබේ. රාම හා සටන් කළ රාක්ෂසයන් හා ඔහුගේ සහචර වඳුරන් ආදීන් නිරූපණය කැරෙන රූපවල ක්‍රෑරත්වය හා විස්මය හඟවන ගතියක් ගැබ් වී තිබේ. ස්ත්‍රී රූපයන්හි ප්‍රසාදජනක ස්වාභාවය තවදුරටත් ආරක්ෂිතව පවතින බැව් පෙනේ. ගෙවල් වර්ග හා එදිනෙදා භාවිතා කරන උපකරණ බොහෝ දුරට ස්වාභාවිකව නිමවා තිබේ. ප්‍රාම්බානාම් දර්ශනයන්හි ජනප්‍රිය, දේශීය ස්වරූපයක් ගැබ් වී තිබීම විශේෂ ලක්ෂණයකි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;&#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;&#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe