http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA 2026-05-14T18:22:15Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9843&oldid=prev 2026-02-12T10:26:58Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:26, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l174" >174 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">174 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1964-65 වර්ෂයේ රජයේ අයවැය ලේඛනය අනුව මුළු අය ඉරාකි දිනාර් කෝටි 14.32ක් විය. එම වර්ෂයේ දී ඛනිජ තෙල්වලින් රජයට ලැබුණු ආදායම කෝටි 12.5කි. මෙකී වර්ෂයේ වැය එකතුව දිනාර් කෝටි 18.12ක් වූ අතර ඉන් වැඩි කොටස, එනම් 2/3ක් පමණ ම, ආරක්ෂක කටයුතු සඳහා විය. වත්මන් ඉරාකය ඌන සංවර්ධන ආර්ථික ක්‍රමයක් ඇති රටකි. එපමණක් නොව දියුණු කළ හැකි විශාල ආර්ථික සම්පත් ද එහි ඇත. කෘෂිකර්මය දෙස බලන කල කැපී පෙනෙන්නා වූ ලක්ෂණයක් නම් ඉඩම් ප්‍රමාණයෙන් සියයට 5ක් ඉරාකය පමණක් දියුණුව තිබීමයි. වගා කරන ලද ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් ඇති ජල සම්පාදනය 1920-30 අතර අසතුටුදායක තත්වයක පැවැතිණි. මුල් කාලයේ දී කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල දී යොදනු ලැබුණේ යල්පැනපු නිෂ්පාදන ක්‍රම නිසා පලදාව ඉතාමත් පහත් විය. ගව ආදි සතුන් ඇති කිරීම සංචාරක එඬේර ජනතාව අතෙහි විය. හස්ත කර්මාන්ත හා වෙනත් සුළු ගෘහ කර්මාන්ත මිස සැලකිය යුතු කාර්මික ව්‍යාපාර නොතිබිණ. 1920 දශකයේ දී කම්හල් ගැන අසන්නට වත් නොලැබිණ. ප්‍රවාහණය ද නොදියුණු තත්වයක විය. සුළු වශයෙන් වුව ද ඉරාකයේ ආර්ථික දියුණුව කරා මග පෑදෙන්නට වූයේ 1920ත් 1950ත් අතර කාලයේ දී ආර්ථික කටයුතු දියුණු කිරීම සඳහා රජය මැදිහත් වීමට පටන් ගැනීමෙන් පසුය. ආණ්ඩුවේ&#160; වර්තමාන වියහියදම් පිරිමසා ගැනීමට යොදන ලද ‘සාමාන්‍ය’ අයවැය ලේඛනයක් සකස් කර, ‘ඵලදායී ප්‍රාග්ධන වැඩ පිළිවෙළක්’ සඳහා මුදල් වෙන් කළ ‘විශේෂ’ අයවැය ලේඛනයක් අනුව මෙම කාලය තුළ දී ආර්ථික දියුණුව කරා පා නඟන ලදි. ‘විශේෂ’ අයවැය ලේඛනයට අවශ්‍ය මිල මුදල් සපයා ගන්නා ලද්දේ ඛනිජ තෙල් අඳ කොටස, රජයේ ඉඩම් විකුණුම්, රජයේ ණයදීම් සහ ඉරාක මුදල් මණ්ඩලයේ ආදායම් යනාදියෙනි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1964-65 වර්ෂයේ රජයේ අයවැය ලේඛනය අනුව මුළු අය ඉරාකි දිනාර් කෝටි 14.32ක් විය. එම වර්ෂයේ දී ඛනිජ තෙල්වලින් රජයට ලැබුණු ආදායම කෝටි 12.5කි. මෙකී වර්ෂයේ වැය එකතුව දිනාර් කෝටි 18.12ක් වූ අතර ඉන් වැඩි කොටස, එනම් 2/3ක් පමණ ම, ආරක්ෂක කටයුතු සඳහා විය. වත්මන් ඉරාකය ඌන සංවර්ධන ආර්ථික ක්‍රමයක් ඇති රටකි. එපමණක් නොව දියුණු කළ හැකි විශාල ආර්ථික සම්පත් ද එහි ඇත. කෘෂිකර්මය දෙස බලන කල කැපී පෙනෙන්නා වූ ලක්ෂණයක් නම් ඉඩම් ප්‍රමාණයෙන් සියයට 5ක් ඉරාකය පමණක් දියුණුව තිබීමයි. වගා කරන ලද ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් ඇති ජල සම්පාදනය 1920-30 අතර අසතුටුදායක තත්වයක පැවැතිණි. මුල් කාලයේ දී කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල දී යොදනු ලැබුණේ යල්පැනපු නිෂ්පාදන ක්‍රම නිසා පලදාව ඉතාමත් පහත් විය. ගව ආදි සතුන් ඇති කිරීම සංචාරක එඬේර ජනතාව අතෙහි විය. හස්ත කර්මාන්ත හා වෙනත් සුළු ගෘහ කර්මාන්ත මිස සැලකිය යුතු කාර්මික ව්‍යාපාර නොතිබිණ. 1920 දශකයේ දී කම්හල් ගැන අසන්නට වත් නොලැබිණ. ප්‍රවාහණය ද නොදියුණු තත්වයක විය. සුළු වශයෙන් වුව ද ඉරාකයේ ආර්ථික දියුණුව කරා මග පෑදෙන්නට වූයේ 1920ත් 1950ත් අතර කාලයේ දී ආර්ථික කටයුතු දියුණු කිරීම සඳහා රජය මැදිහත් වීමට පටන් ගැනීමෙන් පසුය. ආණ්ඩුවේ&#160; වර්තමාන වියහියදම් පිරිමසා ගැනීමට යොදන ලද ‘සාමාන්‍ය’ අයවැය ලේඛනයක් සකස් කර, ‘ඵලදායී ප්‍රාග්ධන වැඩ පිළිවෙළක්’ සඳහා මුදල් වෙන් කළ ‘විශේෂ’ අයවැය ලේඛනයක් අනුව මෙම කාලය තුළ දී ආර්ථික දියුණුව කරා පා නඟන ලදි. ‘විශේෂ’ අයවැය ලේඛනයට අවශ්‍ය මිල මුදල් සපයා ගන්නා ලද්දේ ඛනිජ තෙල් අඳ කොටස, රජයේ ඉඩම් විකුණුම්, රජයේ ණයදීම් සහ ඉරාක මුදල් මණ්ඩලයේ ආදායම් යනාදියෙනි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-175.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">400px</del>|left]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-175.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">350px</ins>|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1920-50 අතර ගෙනයන ලද ප්‍රාග්ධන ව්‍යාපාර වැඩි වශයෙන් ජල සම්පාදනය හා ජල ගැලුම් පාලනය සම්බන්ධ වැඩ පිළිවෙළවල්ය. කෙසේ වුව ද, සෑහෙන කාර්මික දියුණුවක් වත් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයේ මූලික වෙනස් වීමක් වත් ඇති වූයේ 1940 ගණන්වලටත් පසුවය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1920-50 අතර ගෙනයන ලද ප්‍රාග්ධන ව්‍යාපාර වැඩි වශයෙන් ජල සම්පාදනය හා ජල ගැලුම් පාලනය සම්බන්ධ වැඩ පිළිවෙළවල්ය. කෙසේ වුව ද, සෑහෙන කාර්මික දියුණුවක් වත් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයේ මූලික වෙනස් වීමක් වත් ඇති වූයේ 1940 ගණන්වලටත් පසුවය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9842&oldid=prev 2026-02-12T10:26:08Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:26, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l174" >174 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">174 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1964-65 වර්ෂයේ රජයේ අයවැය ලේඛනය අනුව මුළු අය ඉරාකි දිනාර් කෝටි 14.32ක් විය. එම වර්ෂයේ දී ඛනිජ තෙල්වලින් රජයට ලැබුණු ආදායම කෝටි 12.5කි. මෙකී වර්ෂයේ වැය එකතුව දිනාර් කෝටි 18.12ක් වූ අතර ඉන් වැඩි කොටස, එනම් 2/3ක් පමණ ම, ආරක්ෂක කටයුතු සඳහා විය. වත්මන් ඉරාකය ඌන සංවර්ධන ආර්ථික ක්‍රමයක් ඇති රටකි. එපමණක් නොව දියුණු කළ හැකි විශාල ආර්ථික සම්පත් ද එහි ඇත. කෘෂිකර්මය දෙස බලන කල කැපී පෙනෙන්නා වූ ලක්ෂණයක් නම් ඉඩම් ප්‍රමාණයෙන් සියයට 5ක් ඉරාකය පමණක් දියුණුව තිබීමයි. වගා කරන ලද ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් ඇති ජල සම්පාදනය 1920-30 අතර අසතුටුදායක තත්වයක පැවැතිණි. මුල් කාලයේ දී කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල දී යොදනු ලැබුණේ යල්පැනපු නිෂ්පාදන ක්‍රම නිසා පලදාව ඉතාමත් පහත් විය. ගව ආදි සතුන් ඇති කිරීම සංචාරක එඬේර ජනතාව අතෙහි විය. හස්ත කර්මාන්ත හා වෙනත් සුළු ගෘහ කර්මාන්ත මිස සැලකිය යුතු කාර්මික ව්‍යාපාර නොතිබිණ. 1920 දශකයේ දී කම්හල් ගැන අසන්නට වත් නොලැබිණ. ප්‍රවාහණය ද නොදියුණු තත්වයක විය. සුළු වශයෙන් වුව ද ඉරාකයේ ආර්ථික දියුණුව කරා මග පෑදෙන්නට වූයේ 1920ත් 1950ත් අතර කාලයේ දී ආර්ථික කටයුතු දියුණු කිරීම සඳහා රජය මැදිහත් වීමට පටන් ගැනීමෙන් පසුය. ආණ්ඩුවේ&#160; වර්තමාන වියහියදම් පිරිමසා ගැනීමට යොදන ලද ‘සාමාන්‍ය’ අයවැය ලේඛනයක් සකස් කර, ‘ඵලදායී ප්‍රාග්ධන වැඩ පිළිවෙළක්’ සඳහා මුදල් වෙන් කළ ‘විශේෂ’ අයවැය ලේඛනයක් අනුව මෙම කාලය තුළ දී ආර්ථික දියුණුව කරා පා නඟන ලදි. ‘විශේෂ’ අයවැය ලේඛනයට අවශ්‍ය මිල මුදල් සපයා ගන්නා ලද්දේ ඛනිජ තෙල් අඳ කොටස, රජයේ ඉඩම් විකුණුම්, රජයේ ණයදීම් සහ ඉරාක මුදල් මණ්ඩලයේ ආදායම් යනාදියෙනි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1964-65 වර්ෂයේ රජයේ අයවැය ලේඛනය අනුව මුළු අය ඉරාකි දිනාර් කෝටි 14.32ක් විය. එම වර්ෂයේ දී ඛනිජ තෙල්වලින් රජයට ලැබුණු ආදායම කෝටි 12.5කි. මෙකී වර්ෂයේ වැය එකතුව දිනාර් කෝටි 18.12ක් වූ අතර ඉන් වැඩි කොටස, එනම් 2/3ක් පමණ ම, ආරක්ෂක කටයුතු සඳහා විය. වත්මන් ඉරාකය ඌන සංවර්ධන ආර්ථික ක්‍රමයක් ඇති රටකි. එපමණක් නොව දියුණු කළ හැකි විශාල ආර්ථික සම්පත් ද එහි ඇත. කෘෂිකර්මය දෙස බලන කල කැපී පෙනෙන්නා වූ ලක්ෂණයක් නම් ඉඩම් ප්‍රමාණයෙන් සියයට 5ක් ඉරාකය පමණක් දියුණුව තිබීමයි. වගා කරන ලද ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් ඇති ජල සම්පාදනය 1920-30 අතර අසතුටුදායක තත්වයක පැවැතිණි. මුල් කාලයේ දී කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල දී යොදනු ලැබුණේ යල්පැනපු නිෂ්පාදන ක්‍රම නිසා පලදාව ඉතාමත් පහත් විය. ගව ආදි සතුන් ඇති කිරීම සංචාරක එඬේර ජනතාව අතෙහි විය. හස්ත කර්මාන්ත හා වෙනත් සුළු ගෘහ කර්මාන්ත මිස සැලකිය යුතු කාර්මික ව්‍යාපාර නොතිබිණ. 1920 දශකයේ දී කම්හල් ගැන අසන්නට වත් නොලැබිණ. ප්‍රවාහණය ද නොදියුණු තත්වයක විය. සුළු වශයෙන් වුව ද ඉරාකයේ ආර්ථික දියුණුව කරා මග පෑදෙන්නට වූයේ 1920ත් 1950ත් අතර කාලයේ දී ආර්ථික කටයුතු දියුණු කිරීම සඳහා රජය මැදිහත් වීමට පටන් ගැනීමෙන් පසුය. ආණ්ඩුවේ&#160; වර්තමාන වියහියදම් පිරිමසා ගැනීමට යොදන ලද ‘සාමාන්‍ය’ අයවැය ලේඛනයක් සකස් කර, ‘ඵලදායී ප්‍රාග්ධන වැඩ පිළිවෙළක්’ සඳහා මුදල් වෙන් කළ ‘විශේෂ’ අයවැය ලේඛනයක් අනුව මෙම කාලය තුළ දී ආර්ථික දියුණුව කරා පා නඟන ලදි. ‘විශේෂ’ අයවැය ලේඛනයට අවශ්‍ය මිල මුදල් සපයා ගන්නා ලද්දේ ඛනිජ තෙල් අඳ කොටස, රජයේ ඉඩම් විකුණුම්, රජයේ ණයදීම් සහ ඉරාක මුදල් මණ්ඩලයේ ආදායම් යනාදියෙනි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-175.jpg|400px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1920-50 අතර ගෙනයන ලද ප්‍රාග්ධන ව්‍යාපාර වැඩි වශයෙන් ජල සම්පාදනය හා ජල ගැලුම් පාලනය සම්බන්ධ වැඩ පිළිවෙළවල්ය. කෙසේ වුව ද, සෑහෙන කාර්මික දියුණුවක් වත් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයේ මූලික වෙනස් වීමක් වත් ඇති වූයේ 1940 ගණන්වලටත් පසුවය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1920-50 අතර ගෙනයන ලද ප්‍රාග්ධන ව්‍යාපාර වැඩි වශයෙන් ජල සම්පාදනය හා ජල ගැලුම් පාලනය සම්බන්ධ වැඩ පිළිවෙළවල්ය. කෙසේ වුව ද, සෑහෙන කාර්මික දියුණුවක් වත් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයේ මූලික වෙනස් වීමක් වත් ඇති වූයේ 1940 ගණන්වලටත් පසුවය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9840&oldid=prev 2026-02-12T10:24:01Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:24, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l133" >133 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">133 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1855 දී ‍ෆ්‍රේනල්, ඔපේර් හා තෝමස් දකුණු ඉරාකයෙන් ද නිනවේ හා ඛොර්සාබාද් යන ස්ථානවලින් ද සපයාගත් පුරාවස්තු රාශියක් යුරෝපයට ගෙනයාමේ දී අරාබි මංකොල්ලකරුවන් විසින් පැහැරගන්නා ලදි. ක්‍රිමියානු යුද්ධය ද (1855) ඉරාක පුරාවිද්‍යා කටයුතු මඳක් අඩපණ කෙළේය. මෙබඳු දුෂ්කරතා ඇති වුව ද යුරෝපීය කෞතුකාගාරයන්හි මැද පෙරදිග පුරාවස්තු එක් රැස්වීමේ අඩුවක් නොවීය. බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයෙහි ඉරාක පුරාවස්තු සඳහා වෙන ම ශාලාවක් විවෘත විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1855 දී ‍ෆ්‍රේනල්, ඔපේර් හා තෝමස් දකුණු ඉරාකයෙන් ද නිනවේ හා ඛොර්සාබාද් යන ස්ථානවලින් ද සපයාගත් පුරාවස්තු රාශියක් යුරෝපයට ගෙනයාමේ දී අරාබි මංකොල්ලකරුවන් විසින් පැහැරගන්නා ලදි. ක්‍රිමියානු යුද්ධය ද (1855) ඉරාක පුරාවිද්‍යා කටයුතු මඳක් අඩපණ කෙළේය. මෙබඳු දුෂ්කරතා ඇති වුව ද යුරෝපීය කෞතුකාගාරයන්හි මැද පෙරදිග පුරාවස්තු එක් රැස්වීමේ අඩුවක් නොවීය. බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයෙහි ඉරාක පුරාවස්තු සඳහා වෙන ම ශාලාවක් විවෘත විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-174.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">400px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-174.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">350px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>රෝලින්සන්, එඩ්වඩ් හිංක්ස්, නොරිස් ආදි වියතුන්ගේ පරිශ්‍රමයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් කීලාක්ෂර සහිත ලේඛන සාර්ථක ලෙස කියවාගත හැකිවීම පුරාවිද්‍යාවේ විශාල ජයග්‍රහණයකි. මහා ඩේරියස් රජුගේ බෙහිස්තූන් ශිලාලිපිය බැබිලෝනියානු, පර්සියානු හා ඊලාම යන භාෂා තුනෙන් ලියන ලද බව ද එයින් බැබිලෝනියානු බස පැරණිතම බස බව ද ඔවුහු පෙන්වා දුන්හ. බෝතා හා ලෙයාඩ් සොයාගත් පුවරුවල කීලාක්ෂර බැබිලෝනියානු අක්ෂරයන්ට සමාන වූයෙන් ඒවායේ අන්තර්ගත වටිනා කරුණු කියවා වටහාගත හැකි විය. මෙම ලේඛනවල බයිබලයේ සඳහන් වන නොයෙක් පුද්ගලයන් ගැන ද ලියැවී තිබිණි. මෙම පුරාලේඛන කියවීමේ සිද්ධිය මැදපෙරදිග පුරාවස්තු කෙරෙහි යුරෝපීයයන්ගේ අවධානය මහත් සේ වැඩි කළ කාරණයක් විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>රෝලින්සන්, එඩ්වඩ් හිංක්ස්, නොරිස් ආදි වියතුන්ගේ පරිශ්‍රමයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් කීලාක්ෂර සහිත ලේඛන සාර්ථක ලෙස කියවාගත හැකිවීම පුරාවිද්‍යාවේ විශාල ජයග්‍රහණයකි. මහා ඩේරියස් රජුගේ බෙහිස්තූන් ශිලාලිපිය බැබිලෝනියානු, පර්සියානු හා ඊලාම යන භාෂා තුනෙන් ලියන ලද බව ද එයින් බැබිලෝනියානු බස පැරණිතම බස බව ද ඔවුහු පෙන්වා දුන්හ. බෝතා හා ලෙයාඩ් සොයාගත් පුවරුවල කීලාක්ෂර බැබිලෝනියානු අක්ෂරයන්ට සමාන වූයෙන් ඒවායේ අන්තර්ගත වටිනා කරුණු කියවා වටහාගත හැකි විය. මෙම ලේඛනවල බයිබලයේ සඳහන් වන නොයෙක් පුද්ගලයන් ගැන ද ලියැවී තිබිණි. මෙම පුරාලේඛන කියවීමේ සිද්ධිය මැදපෙරදිග පුරාවස්තු කෙරෙහි යුරෝපීයයන්ගේ අවධානය මහත් සේ වැඩි කළ කාරණයක් විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9839&oldid=prev 2026-02-12T10:23:21Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:23, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l133" >133 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">133 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1855 දී ‍ෆ්‍රේනල්, ඔපේර් හා තෝමස් දකුණු ඉරාකයෙන් ද නිනවේ හා ඛොර්සාබාද් යන ස්ථානවලින් ද සපයාගත් පුරාවස්තු රාශියක් යුරෝපයට ගෙනයාමේ දී අරාබි මංකොල්ලකරුවන් විසින් පැහැරගන්නා ලදි. ක්‍රිමියානු යුද්ධය ද (1855) ඉරාක පුරාවිද්‍යා කටයුතු මඳක් අඩපණ කෙළේය. මෙබඳු දුෂ්කරතා ඇති වුව ද යුරෝපීය කෞතුකාගාරයන්හි මැද පෙරදිග පුරාවස්තු එක් රැස්වීමේ අඩුවක් නොවීය. බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයෙහි ඉරාක පුරාවස්තු සඳහා වෙන ම ශාලාවක් විවෘත විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1855 දී ‍ෆ්‍රේනල්, ඔපේර් හා තෝමස් දකුණු ඉරාකයෙන් ද නිනවේ හා ඛොර්සාබාද් යන ස්ථානවලින් ද සපයාගත් පුරාවස්තු රාශියක් යුරෝපයට ගෙනයාමේ දී අරාබි මංකොල්ලකරුවන් විසින් පැහැරගන්නා ලදි. ක්‍රිමියානු යුද්ධය ද (1855) ඉරාක පුරාවිද්‍යා කටයුතු මඳක් අඩපණ කෙළේය. මෙබඳු දුෂ්කරතා ඇති වුව ද යුරෝපීය කෞතුකාගාරයන්හි මැද පෙරදිග පුරාවස්තු එක් රැස්වීමේ අඩුවක් නොවීය. බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයෙහි ඉරාක පුරාවස්තු සඳහා වෙන ම ශාලාවක් විවෘත විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-174.jpg|400px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>රෝලින්සන්, එඩ්වඩ් හිංක්ස්, නොරිස් ආදි වියතුන්ගේ පරිශ්‍රමයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් කීලාක්ෂර සහිත ලේඛන සාර්ථක ලෙස කියවාගත හැකිවීම පුරාවිද්‍යාවේ විශාල ජයග්‍රහණයකි. මහා ඩේරියස් රජුගේ බෙහිස්තූන් ශිලාලිපිය බැබිලෝනියානු, පර්සියානු හා ඊලාම යන භාෂා තුනෙන් ලියන ලද බව ද එයින් බැබිලෝනියානු බස පැරණිතම බස බව ද ඔවුහු පෙන්වා දුන්හ. බෝතා හා ලෙයාඩ් සොයාගත් පුවරුවල කීලාක්ෂර බැබිලෝනියානු අක්ෂරයන්ට සමාන වූයෙන් ඒවායේ අන්තර්ගත වටිනා කරුණු කියවා වටහාගත හැකි විය. මෙම ලේඛනවල බයිබලයේ සඳහන් වන නොයෙක් පුද්ගලයන් ගැන ද ලියැවී තිබිණි. මෙම පුරාලේඛන කියවීමේ සිද්ධිය මැදපෙරදිග පුරාවස්තු කෙරෙහි යුරෝපීයයන්ගේ අවධානය මහත් සේ වැඩි කළ කාරණයක් විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>රෝලින්සන්, එඩ්වඩ් හිංක්ස්, නොරිස් ආදි වියතුන්ගේ පරිශ්‍රමයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් කීලාක්ෂර සහිත ලේඛන සාර්ථක ලෙස කියවාගත හැකිවීම පුරාවිද්‍යාවේ විශාල ජයග්‍රහණයකි. මහා ඩේරියස් රජුගේ බෙහිස්තූන් ශිලාලිපිය බැබිලෝනියානු, පර්සියානු හා ඊලාම යන භාෂා තුනෙන් ලියන ලද බව ද එයින් බැබිලෝනියානු බස පැරණිතම බස බව ද ඔවුහු පෙන්වා දුන්හ. බෝතා හා ලෙයාඩ් සොයාගත් පුවරුවල කීලාක්ෂර බැබිලෝනියානු අක්ෂරයන්ට සමාන වූයෙන් ඒවායේ අන්තර්ගත වටිනා කරුණු කියවා වටහාගත හැකි විය. මෙම ලේඛනවල බයිබලයේ සඳහන් වන නොයෙක් පුද්ගලයන් ගැන ද ලියැවී තිබිණි. මෙම පුරාලේඛන කියවීමේ සිද්ධිය මැදපෙරදිග පුරාවස්තු කෙරෙහි යුරෝපීයයන්ගේ අවධානය මහත් සේ වැඩි කළ කාරණයක් විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9837&oldid=prev 2026-02-12T10:19:00Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:19, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l121" >121 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">121 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පසුගිය ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ දී ඉංග්‍රීසි ජාතික ඔස්ටින් හෙන්රි ලෙයාඩ් නිනවේහි කැණීම් ඇරඹීමට මත්තෙන් සොයාගෙන තිබුණු මෙසපොටේමියානු පුරාවස්තු ප්‍රමාණය ඉතා ම සීමාසහිත විය. ප්‍රථම ලෝක සංග්‍රාම කාලය වන විට ද බැබිලෝනියන් රජුන්ගේ කාලයට පූර්ව යුගයේ මෙසපොටේමියාව ගැන තිබුණු දැනුම ඉතා අල්පය. සුමේරියන්වරුන් ගැන දැන ගෙන තිබුණේ කීලාක්ෂර ලේඛන අනුසාරයෙන් අනුමානයෙන් දත් කරුණු ස්වල්පයක් පමණි. 1931 වන විට මෙම තත්වය සම්පුර්ණයෙන් ම වෙනස් වී පුරාලේඛනයන්හි සඳහන් සුමේරියානු රජපරපුර ඇරඹෙන්නට පූර්වයෙන් මෙසපොටේමියාවේ පැවති ප්‍රධාන සංස්කෘතික යුග තුනක් (අල්-උබයිද්, උරුක් හා ජේම්දෙත් (ජාම්දත්)-නසර්) පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක තොරතුරු හෙළි වී තිබිණි. ඊට පසුව, විශේෂයෙන් 1940 ගණන්වල දී, කරන ලද කැණීම්වලින් ඉරාකයේ අතීතයට අයත් වඩාත් පැරණි යුග පිළිබඳ කරුණු අනාවරණය විය. මෙසේ ලෝකයේ ඉතා ම පැරණි ශිෂ්ටාචාර පිළිබඳ විවිධ කරුණු එළිදරවු කිරීමෙහි ලා ඉරාක පුරාවිද්‍යාවෙන් ඉමහත් සේවයක් ඉටු විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පසුගිය ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ දී ඉංග්‍රීසි ජාතික ඔස්ටින් හෙන්රි ලෙයාඩ් නිනවේහි කැණීම් ඇරඹීමට මත්තෙන් සොයාගෙන තිබුණු මෙසපොටේමියානු පුරාවස්තු ප්‍රමාණය ඉතා ම සීමාසහිත විය. ප්‍රථම ලෝක සංග්‍රාම කාලය වන විට ද බැබිලෝනියන් රජුන්ගේ කාලයට පූර්ව යුගයේ මෙසපොටේමියාව ගැන තිබුණු දැනුම ඉතා අල්පය. සුමේරියන්වරුන් ගැන දැන ගෙන තිබුණේ කීලාක්ෂර ලේඛන අනුසාරයෙන් අනුමානයෙන් දත් කරුණු ස්වල්පයක් පමණි. 1931 වන විට මෙම තත්වය සම්පුර්ණයෙන් ම වෙනස් වී පුරාලේඛනයන්හි සඳහන් සුමේරියානු රජපරපුර ඇරඹෙන්නට පූර්වයෙන් මෙසපොටේමියාවේ පැවති ප්‍රධාන සංස්කෘතික යුග තුනක් (අල්-උබයිද්, උරුක් හා ජේම්දෙත් (ජාම්දත්)-නසර්) පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක තොරතුරු හෙළි වී තිබිණි. ඊට පසුව, විශේෂයෙන් 1940 ගණන්වල දී, කරන ලද කැණීම්වලින් ඉරාකයේ අතීතයට අයත් වඩාත් පැරණි යුග පිළිබඳ කරුණු අනාවරණය විය. මෙසේ ලෝකයේ ඉතා ම පැරණි ශිෂ්ටාචාර පිළිබඳ විවිධ කරුණු එළිදරවු කිරීමෙහි ලා ඉරාක පුරාවිද්‍යාවෙන් ඉමහත් සේවයක් ඉටු විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-170.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">400px</del>|left]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-170.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">500px</ins>|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉරාකයේ ක්ෂේත්‍ර පුරාවිද්‍යාව ඇරඹුණේ ක්ලෝඩියස් ජේම්ස් රිච් (1787-1820) බැග්ඩෑඩ්හි ඉ.පෙ.ඉ.වෙ.හි රෙසිඩන්ට් තැන වශයෙන් 1808 දී පත්වීමත් සමගය. ඔහු විවේක අවස්ථාවන්හි දී බැබිලන්, නිනවේ ආදි ස්ථානයන්හි පුරාණ ස්මාරක පරීක්ෂා කොට ඒ පිළිබඳ විස්තර ලොව හමුවේ තැබීය. රිච් සොයාගත් පුරාවස්තු ඔහුගේ මරණින් පසු බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කරන ලද්දේය. මෝසුල්හි ප්‍රංස උපකොන්සල් තැන වූ පෝල් එමීල් බෝතා, නිනවේ (1842) හා ඛොර්සාබාද් (1843) යන ස්ථානයන්හි කළ කැණීම් ඉරාකයේ කරන ලද ප්‍රථම පුරාවිද්‍යා කැණීම් විය. බෝතා ඉරාකයට එවන ලද්දේ රිච්ගේ ප්‍රකාශන හේතු කොටගෙන ප්‍රංස ජාතික ප්‍රාචීන ශාස්ත්‍රඥයන් තුළ ඉරාක පුරාවස්තු පිළිබඳ උනන්දුවක් ඇතිවීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. ඇසිරියාවේ තුන්වන අගනුවර වූ නිනවේ නම් ස්ථානය රජමාළිගා නටබුන් අන්තර්ගත කුයුන්ජික්, නෙබියුනුස් යන ප්‍රධාන ගොඩැලි ඇතුළු ගොඩැලි කීපයකින් යුක්ත විය. බෝතා 1842-43 දී කුයුන්ජික් ‍ගොඩැල්ල කණිමින් සිටිය දී ඊට සැ. 14ක් උතුරෙන් වූ ඛොර්සාබාද්හි පැරණි මූර්ති ගැන අසා එම ස්ථානයේ කැණීම් ආරම්භ කළේය. එහි දී ඔහුට විශාල ඇසිරියානු මාළිගයක නටබුන් හා කීලාක්ෂර ලේඛන රාශියක් සොයාගත හැකි විය. ඛොර්සාබාද් වූකලි II වන සාර්ගොන් (ක්‍රි.පූ. 8 වන සියවස) නම් වූ ශ්‍රෙෂ්ඨ ඇසිරියානු රජතුමාගේ අගනුවර වූ දූර්ශාරුකින්ය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉරාකයේ ක්ෂේත්‍ර පුරාවිද්‍යාව ඇරඹුණේ ක්ලෝඩියස් ජේම්ස් රිච් (1787-1820) බැග්ඩෑඩ්හි ඉ.පෙ.ඉ.වෙ.හි රෙසිඩන්ට් තැන වශයෙන් 1808 දී පත්වීමත් සමගය. ඔහු විවේක අවස්ථාවන්හි දී බැබිලන්, නිනවේ ආදි ස්ථානයන්හි පුරාණ ස්මාරක පරීක්ෂා කොට ඒ පිළිබඳ විස්තර ලොව හමුවේ තැබීය. රිච් සොයාගත් පුරාවස්තු ඔහුගේ මරණින් පසු බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කරන ලද්දේය. මෝසුල්හි ප්‍රංස උපකොන්සල් තැන වූ පෝල් එමීල් බෝතා, නිනවේ (1842) හා ඛොර්සාබාද් (1843) යන ස්ථානයන්හි කළ කැණීම් ඉරාකයේ කරන ලද ප්‍රථම පුරාවිද්‍යා කැණීම් විය. බෝතා ඉරාකයට එවන ලද්දේ රිච්ගේ ප්‍රකාශන හේතු කොටගෙන ප්‍රංස ජාතික ප්‍රාචීන ශාස්ත්‍රඥයන් තුළ ඉරාක පුරාවස්තු පිළිබඳ උනන්දුවක් ඇතිවීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. ඇසිරියාවේ තුන්වන අගනුවර වූ නිනවේ නම් ස්ථානය රජමාළිගා නටබුන් අන්තර්ගත කුයුන්ජික්, නෙබියුනුස් යන ප්‍රධාන ගොඩැලි ඇතුළු ගොඩැලි කීපයකින් යුක්ත විය. බෝතා 1842-43 දී කුයුන්ජික් ‍ගොඩැල්ල කණිමින් සිටිය දී ඊට සැ. 14ක් උතුරෙන් වූ ඛොර්සාබාද්හි පැරණි මූර්ති ගැන අසා එම ස්ථානයේ කැණීම් ආරම්භ කළේය. එහි දී ඔහුට විශාල ඇසිරියානු මාළිගයක නටබුන් හා කීලාක්ෂර ලේඛන රාශියක් සොයාගත හැකි විය. ඛොර්සාබාද් වූකලි II වන සාර්ගොන් (ක්‍රි.පූ. 8 වන සියවස) නම් වූ ශ්‍රෙෂ්ඨ ඇසිරියානු රජතුමාගේ අගනුවර වූ දූර්ශාරුකින්ය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9836&oldid=prev 2026-02-12T10:18:27Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:18, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l121" >121 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">121 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පසුගිය ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ දී ඉංග්‍රීසි ජාතික ඔස්ටින් හෙන්රි ලෙයාඩ් නිනවේහි කැණීම් ඇරඹීමට මත්තෙන් සොයාගෙන තිබුණු මෙසපොටේමියානු පුරාවස්තු ප්‍රමාණය ඉතා ම සීමාසහිත විය. ප්‍රථම ලෝක සංග්‍රාම කාලය වන විට ද බැබිලෝනියන් රජුන්ගේ කාලයට පූර්ව යුගයේ මෙසපොටේමියාව ගැන තිබුණු දැනුම ඉතා අල්පය. සුමේරියන්වරුන් ගැන දැන ගෙන තිබුණේ කීලාක්ෂර ලේඛන අනුසාරයෙන් අනුමානයෙන් දත් කරුණු ස්වල්පයක් පමණි. 1931 වන විට මෙම තත්වය සම්පුර්ණයෙන් ම වෙනස් වී පුරාලේඛනයන්හි සඳහන් සුමේරියානු රජපරපුර ඇරඹෙන්නට පූර්වයෙන් මෙසපොටේමියාවේ පැවති ප්‍රධාන සංස්කෘතික යුග තුනක් (අල්-උබයිද්, උරුක් හා ජේම්දෙත් (ජාම්දත්)-නසර්) පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක තොරතුරු හෙළි වී තිබිණි. ඊට පසුව, විශේෂයෙන් 1940 ගණන්වල දී, කරන ලද කැණීම්වලින් ඉරාකයේ අතීතයට අයත් වඩාත් පැරණි යුග පිළිබඳ කරුණු අනාවරණය විය. මෙසේ ලෝකයේ ඉතා ම පැරණි ශිෂ්ටාචාර පිළිබඳ විවිධ කරුණු එළිදරවු කිරීමෙහි ලා ඉරාක පුරාවිද්‍යාවෙන් ඉමහත් සේවයක් ඉටු විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පසුගිය ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ දී ඉංග්‍රීසි ජාතික ඔස්ටින් හෙන්රි ලෙයාඩ් නිනවේහි කැණීම් ඇරඹීමට මත්තෙන් සොයාගෙන තිබුණු මෙසපොටේමියානු පුරාවස්තු ප්‍රමාණය ඉතා ම සීමාසහිත විය. ප්‍රථම ලෝක සංග්‍රාම කාලය වන විට ද බැබිලෝනියන් රජුන්ගේ කාලයට පූර්ව යුගයේ මෙසපොටේමියාව ගැන තිබුණු දැනුම ඉතා අල්පය. සුමේරියන්වරුන් ගැන දැන ගෙන තිබුණේ කීලාක්ෂර ලේඛන අනුසාරයෙන් අනුමානයෙන් දත් කරුණු ස්වල්පයක් පමණි. 1931 වන විට මෙම තත්වය සම්පුර්ණයෙන් ම වෙනස් වී පුරාලේඛනයන්හි සඳහන් සුමේරියානු රජපරපුර ඇරඹෙන්නට පූර්වයෙන් මෙසපොටේමියාවේ පැවති ප්‍රධාන සංස්කෘතික යුග තුනක් (අල්-උබයිද්, උරුක් හා ජේම්දෙත් (ජාම්දත්)-නසර්) පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක තොරතුරු හෙළි වී තිබිණි. ඊට පසුව, විශේෂයෙන් 1940 ගණන්වල දී, කරන ලද කැණීම්වලින් ඉරාකයේ අතීතයට අයත් වඩාත් පැරණි යුග පිළිබඳ කරුණු අනාවරණය විය. මෙසේ ලෝකයේ ඉතා ම පැරණි ශිෂ්ටාචාර පිළිබඳ විවිධ කරුණු එළිදරවු කිරීමෙහි ලා ඉරාක පුරාවිද්‍යාවෙන් ඉමහත් සේවයක් ඉටු විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-170.jpg|400px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉරාකයේ ක්ෂේත්‍ර පුරාවිද්‍යාව ඇරඹුණේ ක්ලෝඩියස් ජේම්ස් රිච් (1787-1820) බැග්ඩෑඩ්හි ඉ.පෙ.ඉ.වෙ.හි රෙසිඩන්ට් තැන වශයෙන් 1808 දී පත්වීමත් සමගය. ඔහු විවේක අවස්ථාවන්හි දී බැබිලන්, නිනවේ ආදි ස්ථානයන්හි පුරාණ ස්මාරක පරීක්ෂා කොට ඒ පිළිබඳ විස්තර ලොව හමුවේ තැබීය. රිච් සොයාගත් පුරාවස්තු ඔහුගේ මරණින් පසු බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කරන ලද්දේය. මෝසුල්හි ප්‍රංස උපකොන්සල් තැන වූ පෝල් එමීල් බෝතා, නිනවේ (1842) හා ඛොර්සාබාද් (1843) යන ස්ථානයන්හි කළ කැණීම් ඉරාකයේ කරන ලද ප්‍රථම පුරාවිද්‍යා කැණීම් විය. බෝතා ඉරාකයට එවන ලද්දේ රිච්ගේ ප්‍රකාශන හේතු කොටගෙන ප්‍රංස ජාතික ප්‍රාචීන ශාස්ත්‍රඥයන් තුළ ඉරාක පුරාවස්තු පිළිබඳ උනන්දුවක් ඇතිවීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. ඇසිරියාවේ තුන්වන අගනුවර වූ නිනවේ නම් ස්ථානය රජමාළිගා නටබුන් අන්තර්ගත කුයුන්ජික්, නෙබියුනුස් යන ප්‍රධාන ගොඩැලි ඇතුළු ගොඩැලි කීපයකින් යුක්ත විය. බෝතා 1842-43 දී කුයුන්ජික් ‍ගොඩැල්ල කණිමින් සිටිය දී ඊට සැ. 14ක් උතුරෙන් වූ ඛොර්සාබාද්හි පැරණි මූර්ති ගැන අසා එම ස්ථානයේ කැණීම් ආරම්භ කළේය. එහි දී ඔහුට විශාල ඇසිරියානු මාළිගයක නටබුන් හා කීලාක්ෂර ලේඛන රාශියක් සොයාගත හැකි විය. ඛොර්සාබාද් වූකලි II වන සාර්ගොන් (ක්‍රි.පූ. 8 වන සියවස) නම් වූ ශ්‍රෙෂ්ඨ ඇසිරියානු රජතුමාගේ අගනුවර වූ දූර්ශාරුකින්ය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඉරාකයේ ක්ෂේත්‍ර පුරාවිද්‍යාව ඇරඹුණේ ක්ලෝඩියස් ජේම්ස් රිච් (1787-1820) බැග්ඩෑඩ්හි ඉ.පෙ.ඉ.වෙ.හි රෙසිඩන්ට් තැන වශයෙන් 1808 දී පත්වීමත් සමගය. ඔහු විවේක අවස්ථාවන්හි දී බැබිලන්, නිනවේ ආදි ස්ථානයන්හි පුරාණ ස්මාරක පරීක්ෂා කොට ඒ පිළිබඳ විස්තර ලොව හමුවේ තැබීය. රිච් සොයාගත් පුරාවස්තු ඔහුගේ මරණින් පසු බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කරන ලද්දේය. මෝසුල්හි ප්‍රංස උපකොන්සල් තැන වූ පෝල් එමීල් බෝතා, නිනවේ (1842) හා ඛොර්සාබාද් (1843) යන ස්ථානයන්හි කළ කැණීම් ඉරාකයේ කරන ලද ප්‍රථම පුරාවිද්‍යා කැණීම් විය. බෝතා ඉරාකයට එවන ලද්දේ රිච්ගේ ප්‍රකාශන හේතු කොටගෙන ප්‍රංස ජාතික ප්‍රාචීන ශාස්ත්‍රඥයන් තුළ ඉරාක පුරාවස්තු පිළිබඳ උනන්දුවක් ඇතිවීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. ඇසිරියාවේ තුන්වන අගනුවර වූ නිනවේ නම් ස්ථානය රජමාළිගා නටබුන් අන්තර්ගත කුයුන්ජික්, නෙබියුනුස් යන ප්‍රධාන ගොඩැලි ඇතුළු ගොඩැලි කීපයකින් යුක්ත විය. බෝතා 1842-43 දී කුයුන්ජික් ‍ගොඩැල්ල කණිමින් සිටිය දී ඊට සැ. 14ක් උතුරෙන් වූ ඛොර්සාබාද්හි පැරණි මූර්ති ගැන අසා එම ස්ථානයේ කැණීම් ආරම්භ කළේය. එහි දී ඔහුට විශාල ඇසිරියානු මාළිගයක නටබුන් හා කීලාක්ෂර ලේඛන රාශියක් සොයාගත හැකි විය. ඛොර්සාබාද් වූකලි II වන සාර්ගොන් (ක්‍රි.පූ. 8 වන සියවස) නම් වූ ශ්‍රෙෂ්ඨ ඇසිරියානු රජතුමාගේ අගනුවර වූ දූර්ශාරුකින්ය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9834&oldid=prev 2026-02-12T10:15:57Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:15, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l110" >110 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">110 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේ ආරම්භයත් සමඟ ම ඉරාකය ජර්මනිය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා අත්හළේය. 1940 වර්ෂය කැළඹිලි සහිත එකක් වූයේ ජර්මන් කුමන්ත්‍රණ නිසා බ්‍රිතාන්‍ය විරෝධී අදහස් පැන නැඟීම හේතුවෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බැරැක්කවලට පහරදීම් ද ඇති විය. ඉරාක ගුවන් හමුදාවේ විනාශයත් එකල බලයට පත්ව සිටි ආණ්ඩුව වෙනස්වීමත් නිසා මෙම තත්වය වෙනස් විය. ඉන් පසුව මහා බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා තව තවත් දියුණු විය. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලය ශක්තිමත් කරන ලද අතර 1943 දී ඉරාකය ජර්මනියට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කෙළේය. ඉරාකයේ පිහිටීමත් තෙල් පයිප්ප ආරක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාවත් නිසා ඉරාකය බ්‍රිතාන්‍ය මිත්‍ර ජාතීන්ට වැදගත් තැනක් විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේ ආරම්භයත් සමඟ ම ඉරාකය ජර්මනිය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා අත්හළේය. 1940 වර්ෂය කැළඹිලි සහිත එකක් වූයේ ජර්මන් කුමන්ත්‍රණ නිසා බ්‍රිතාන්‍ය විරෝධී අදහස් පැන නැඟීම හේතුවෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බැරැක්කවලට පහරදීම් ද ඇති විය. ඉරාක ගුවන් හමුදාවේ විනාශයත් එකල බලයට පත්ව සිටි ආණ්ඩුව වෙනස්වීමත් නිසා මෙම තත්වය වෙනස් විය. ඉන් පසුව මහා බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා තව තවත් දියුණු විය. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලය ශක්තිමත් කරන ලද අතර 1943 දී ඉරාකය ජර්මනියට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කෙළේය. ඉරාකයේ පිහිටීමත් තෙල් පයිප්ප ආරක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාවත් නිසා ඉරාකය බ්‍රිතාන්‍ය මිත්‍ර ජාතීන්ට වැදගත් තැනක් විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-168.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">400px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-168.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">600px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1947 වන විට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ක්‍රමයෙන් ඉවත් කිරීමේ පියවර ගෙන තිබිණි. එසේ වුව ද හමුදා පිරිසක් 1948 දක්වා ම ඉරාකයේ නවත්වා තබන ලදි. ඉරාකය 1945 දී පිහිටුවන ලද අරාබි සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙක් විය. අනෙක් අරාබි රටවල් මෙන් ම ඉරාකය ද පලස්තීනය දෙකඩ කිරීමට මුල සිට ම විරුද්ධ වූයේය. 1948 මැයි මස ඉරාකය ට්‍රාන්ස්-ජෝර්දානය සමඟ එකතු වී පලස්තීනය ආක්‍රමණය කිරීමට හමුදා යැවීය. 1949 අප්‍රේල් මාසය දක්වා ම දෙරට අතර සටන් පැවතිණි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1947 වන විට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ක්‍රමයෙන් ඉවත් කිරීමේ පියවර ගෙන තිබිණි. එසේ වුව ද හමුදා පිරිසක් 1948 දක්වා ම ඉරාකයේ නවත්වා තබන ලදි. ඉරාකය 1945 දී පිහිටුවන ලද අරාබි සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙක් විය. අනෙක් අරාබි රටවල් මෙන් ම ඉරාකය ද පලස්තීනය දෙකඩ කිරීමට මුල සිට ම විරුද්ධ වූයේය. 1948 මැයි මස ඉරාකය ට්‍රාන්ස්-ජෝර්දානය සමඟ එකතු වී පලස්තීනය ආක්‍රමණය කිරීමට හමුදා යැවීය. 1949 අප්‍රේල් මාසය දක්වා ම දෙරට අතර සටන් පැවතිණි. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9833&oldid=prev 2026-02-12T10:03:32Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:03, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l110" >110 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">110 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේ ආරම්භයත් සමඟ ම ඉරාකය ජර්මනිය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා අත්හළේය. 1940 වර්ෂය කැළඹිලි සහිත එකක් වූයේ ජර්මන් කුමන්ත්‍රණ නිසා බ්‍රිතාන්‍ය විරෝධී අදහස් පැන නැඟීම හේතුවෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බැරැක්කවලට පහරදීම් ද ඇති විය. ඉරාක ගුවන් හමුදාවේ විනාශයත් එකල බලයට පත්ව සිටි ආණ්ඩුව වෙනස්වීමත් නිසා මෙම තත්වය වෙනස් විය. ඉන් පසුව මහා බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා තව තවත් දියුණු විය. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලය ශක්තිමත් කරන ලද අතර 1943 දී ඉරාකය ජර්මනියට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කෙළේය. ඉරාකයේ පිහිටීමත් තෙල් පයිප්ප ආරක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාවත් නිසා ඉරාකය බ්‍රිතාන්‍ය මිත්‍ර ජාතීන්ට වැදගත් තැනක් විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේ ආරම්භයත් සමඟ ම ඉරාකය ජර්මනිය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා අත්හළේය. 1940 වර්ෂය කැළඹිලි සහිත එකක් වූයේ ජර්මන් කුමන්ත්‍රණ නිසා බ්‍රිතාන්‍ය විරෝධී අදහස් පැන නැඟීම හේතුවෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බැරැක්කවලට පහරදීම් ද ඇති විය. ඉරාක ගුවන් හමුදාවේ විනාශයත් එකල බලයට පත්ව සිටි ආණ්ඩුව වෙනස්වීමත් නිසා මෙම තත්වය වෙනස් විය. ඉන් පසුව මහා බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා තව තවත් දියුණු විය. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලය ශක්තිමත් කරන ලද අතර 1943 දී ඉරාකය ජර්මනියට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කෙළේය. ඉරාකයේ පිහිටීමත් තෙල් පයිප්ප ආරක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාවත් නිසා ඉරාකය බ්‍රිතාන්‍ය මිත්‍ර ජාතීන්ට වැදගත් තැනක් විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-168.jpg|<del class="diffchange diffchange-inline">200px</del>|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-168.jpg|<ins class="diffchange diffchange-inline">400px</ins>|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1947 වන විට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ක්‍රමයෙන් ඉවත් කිරීමේ පියවර ගෙන තිබිණි. එසේ වුව ද හමුදා පිරිසක් 1948 දක්වා ම ඉරාකයේ නවත්වා තබන ලදි. ඉරාකය 1945 දී පිහිටුවන ලද අරාබි සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙක් විය. අනෙක් අරාබි රටවල් මෙන් ම ඉරාකය ද පලස්තීනය දෙකඩ කිරීමට මුල සිට ම විරුද්ධ වූයේය. 1948 මැයි මස ඉරාකය ට්‍රාන්ස්-ජෝර්දානය සමඟ එකතු වී පලස්තීනය ආක්‍රමණය කිරීමට හමුදා යැවීය. 1949 අප්‍රේල් මාසය දක්වා ම දෙරට අතර සටන් පැවතිණි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1947 වන විට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ක්‍රමයෙන් ඉවත් කිරීමේ පියවර ගෙන තිබිණි. එසේ වුව ද හමුදා පිරිසක් 1948 දක්වා ම ඉරාකයේ නවත්වා තබන ලදි. ඉරාකය 1945 දී පිහිටුවන ලද අරාබි සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙක් විය. අනෙක් අරාබි රටවල් මෙන් ම ඉරාකය ද පලස්තීනය දෙකඩ කිරීමට මුල සිට ම විරුද්ධ වූයේය. 1948 මැයි මස ඉරාකය ට්‍රාන්ස්-ජෝර්දානය සමඟ එකතු වී පලස්තීනය ආක්‍රමණය කිරීමට හමුදා යැවීය. 1949 අප්‍රේල් මාසය දක්වා ම දෙරට අතර සටන් පැවතිණි. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9832&oldid=prev 2026-02-12T09:58:21Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">09:58, 12 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l110" >110 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">110 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේ ආරම්භයත් සමඟ ම ඉරාකය ජර්මනිය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා අත්හළේය. 1940 වර්ෂය කැළඹිලි සහිත එකක් වූයේ ජර්මන් කුමන්ත්‍රණ නිසා බ්‍රිතාන්‍ය විරෝධී අදහස් පැන නැඟීම හේතුවෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බැරැක්කවලට පහරදීම් ද ඇති විය. ඉරාක ගුවන් හමුදාවේ විනාශයත් එකල බලයට පත්ව සිටි ආණ්ඩුව වෙනස්වීමත් නිසා මෙම තත්වය වෙනස් විය. ඉන් පසුව මහා බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා තව තවත් දියුණු විය. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලය ශක්තිමත් කරන ලද අතර 1943 දී ඉරාකය ජර්මනියට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කෙළේය. ඉරාකයේ පිහිටීමත් තෙල් පයිප්ප ආරක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාවත් නිසා ඉරාකය බ්‍රිතාන්‍ය මිත්‍ර ජාතීන්ට වැදගත් තැනක් විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේ ආරම්භයත් සමඟ ම ඉරාකය ජර්මනිය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා අත්හළේය. 1940 වර්ෂය කැළඹිලි සහිත එකක් වූයේ ජර්මන් කුමන්ත්‍රණ නිසා බ්‍රිතාන්‍ය විරෝධී අදහස් පැන නැඟීම හේතුවෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බැරැක්කවලට පහරදීම් ද ඇති විය. ඉරාක ගුවන් හමුදාවේ විනාශයත් එකල බලයට පත්ව සිටි ආණ්ඩුව වෙනස්වීමත් නිසා මෙම තත්වය වෙනස් විය. ඉන් පසුව මහා බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ පැවති සම්බන්ධතා තව තවත් දියුණු විය. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලය ශක්තිමත් කරන ලද අතර 1943 දී ඉරාකය ජර්මනියට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කෙළේය. ඉරාකයේ පිහිටීමත් තෙල් පයිප්ප ආරක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාවත් නිසා ඉරාකය බ්‍රිතාන්‍ය මිත්‍ර ජාතීන්ට වැදගත් තැනක් විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-168.jpg|200px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1947 වන විට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ක්‍රමයෙන් ඉවත් කිරීමේ පියවර ගෙන තිබිණි. එසේ වුව ද හමුදා පිරිසක් 1948 දක්වා ම ඉරාකයේ නවත්වා තබන ලදි. ඉරාකය 1945 දී පිහිටුවන ලද අරාබි සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙක් විය. අනෙක් අරාබි රටවල් මෙන් ම ඉරාකය ද පලස්තීනය දෙකඩ කිරීමට මුල සිට ම විරුද්ධ වූයේය. 1948 මැයි මස ඉරාකය ට්‍රාන්ස්-ජෝර්දානය සමඟ එකතු වී පලස්තීනය ආක්‍රමණය කිරීමට හමුදා යැවීය. 1949 අප්‍රේල් මාසය දක්වා ම දෙරට අතර සටන් පැවතිණි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1947 වන විට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ක්‍රමයෙන් ඉවත් කිරීමේ පියවර ගෙන තිබිණි. එසේ වුව ද හමුදා පිරිසක් 1948 දක්වා ම ඉරාකයේ නවත්වා තබන ලදි. ඉරාකය 1945 දී පිහිටුවන ලද අරාබි සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙක් විය. අනෙක් අරාබි රටවල් මෙන් ම ඉරාකය ද පලස්තීනය දෙකඩ කිරීමට මුල සිට ම විරුද්ධ වූයේය. 1948 මැයි මස ඉරාකය ට්‍රාන්ස්-ජෝර්දානය සමඟ එකතු වී පලස්තීනය ආක්‍රමණය කිරීමට හමුදා යැවීය. 1949 අප්‍රේල් මාසය දක්වා ම දෙරට අතර සටන් පැවතිණි. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=9760&oldid=prev 2025-12-23T08:52:14Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">08:52, 23 දෙසැම්බර් 2025 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l90" >90 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">90 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''අරාබි හා තුර්කි පාලනය'''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''අරාබි හා තුර්කි පාලනය'''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-166.jpg|300px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7 වන සියවස ආරම්භ වන විට සාසානීය අධිරාජ්‍යය ක්‍රමයෙන් පිරිහෙන්නට විය. ආභ්‍යන්තරික කැරලි හා ආර්ථික දුෂ්කරතා මෙම පිරිහීමට බොහෝ දුරට හේතුකර විය. අරාබි ආක්‍රමණ සාර්ථක වීමට බෙහෙවින් ම හේතු වූයේ මෙම දුර්වලත්වය හා ඉරාකය තුළ අරාබි ජාතිකයන් විශාල සංඛ්‍යාවක් විසීමය. අරාබි ආක්‍රමණ 633 දී ඛාලිද් ඉබ්න් අල් වාලිද්ගේ ජයග්‍රහණයන්ගෙන් ආරම්භව 637 දී ටෙසි‍‍‍‍‍‍‍‍‍ෆොන් නගරය අල්ලාගැනීමෙන් අවසන් විය. 638 දී බස්රා හා කූෆා යන ස්ථාන යුදකඳවුරු ලෙසින් සංවිධානය කොට ජයග්‍රාහී හමුදාවෝ එහි පදිංචි වූහ. ඛල්දියානු හා ජසිරා ගැමියන් ඉස්ලාම් ආගම වැලඳගැනීමත් අරාබි ගතිපැවතුම් හා භාෂා පිළිගැනීමත් මෙයින් පසුව දිගට ම කෙරී ගෙන ගියේය. ක්‍රි.ව. 7 වන සියවසේ මධ්‍ය භාගයේ සිට ශතවර්ෂයක් ගත වන තුරු ම ඉරාකය [[උමයියදු]] (බ.) කාලිප් රාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙන් තිබිණි. 750 දී [[අබ්බාසිද්]] (බ.) කාලිප් රාජ්‍යය පිහිටුවීමත් සමඟ ම එම රාජ්‍යයේ අගනුවර බවට පත් වූයේ බැග්ඩෑඩ් (බග්දාද්) නගරයයි. ශතවර්ෂයක් පමණ ගත වන තෙක් බැග්ඩෑඩ් නගරය අධිරාජ්‍ය අගනුවරක්ව තිබිණි. අබ්බාසිද්වරුන්ගේ ආධිපත්‍යය නාමමාත්‍ර වශයෙන් පිළිගන්නා ලද නමුත් නියම පාලනය කරගෙන යන ලදුයේ ලෝකීය පාලකයන් විසිනි. 10 වන සියවසේ මෝසුල් හා ජසිරා පාලනය කළ අරාබි හම්දනිද්වරු මොවුන් අතර වැදගත් වෙති. 10 වන සියවසේ සිට 11 වන සියවසේ මැදක් වන තෙක් පර්සියානු බුවයිඃ රාජවංශය මධ්‍යම ඉරාකය හා බැග්ඩෑඩය පාලනය කළහ. 1055 දී සෙල්ජුක් තුර්කිවරු ඉරාකය ආක්‍රමණය කොට කාලිප් රාජ්‍යයෙහිත් අනෙකුත් ප්‍රදේශයන්හිත් තම ආධිපත්‍යය පිහිටුවා ගත්හ. මෙයින් අනතුරුව 1258 මොංගල් ආක්‍රමණය දක්වා රාජවංශ කිහිපයක් විසින් ම බලවත් රාජධානි පිහිටුවාගන්නා ලදි. මෙම ශතවර්ෂ පහ ඇතුළත ඉරාකය තුළ සංස්කෘතික වශයෙන් බොහෝ දුරට ඒකාබද්ධතාවක් තිබිණි. එමෙන් ම එය සාමකාමී යුගයක් ද විය. බැග්ඩෑඩ් නගරය ශාස්ත්‍රීය කටයුතු හා ජ්‍යාමිතික විද්‍යාව අතින් දියුණු මධ්‍යස්ථානයක් විය. ශාස්ත්‍රීය පොත් ග්‍රීක ආදි භාෂාවන්ගෙන් පරිවර්තනය කරන ලදි. නිතර නිතර මේ සමයේ සටන් ඇති වුව ද ග්‍රාමීය ජීවිතය සාමකාමී එකක් විය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7 වන සියවස ආරම්භ වන විට සාසානීය අධිරාජ්‍යය ක්‍රමයෙන් පිරිහෙන්නට විය. ආභ්‍යන්තරික කැරලි හා ආර්ථික දුෂ්කරතා මෙම පිරිහීමට බොහෝ දුරට හේතුකර විය. අරාබි ආක්‍රමණ සාර්ථක වීමට බෙහෙවින් ම හේතු වූයේ මෙම දුර්වලත්වය හා ඉරාකය තුළ අරාබි ජාතිකයන් විශාල සංඛ්‍යාවක් විසීමය. අරාබි ආක්‍රමණ 633 දී ඛාලිද් ඉබ්න් අල් වාලිද්ගේ ජයග්‍රහණයන්ගෙන් ආරම්භව 637 දී ටෙසි‍‍‍‍‍‍‍‍‍ෆොන් නගරය අල්ලාගැනීමෙන් අවසන් විය. 638 දී බස්රා හා කූෆා යන ස්ථාන යුදකඳවුරු ලෙසින් සංවිධානය කොට ජයග්‍රාහී හමුදාවෝ එහි පදිංචි වූහ. ඛල්දියානු හා ජසිරා ගැමියන් ඉස්ලාම් ආගම වැලඳගැනීමත් අරාබි ගතිපැවතුම් හා භාෂා පිළිගැනීමත් මෙයින් පසුව දිගට ම කෙරී ගෙන ගියේය. ක්‍රි.ව. 7 වන සියවසේ මධ්‍ය භාගයේ සිට ශතවර්ෂයක් ගත වන තුරු ම ඉරාකය [[උමයියදු]] (බ.) කාලිප් රාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙන් තිබිණි. 750 දී [[අබ්බාසිද්]] (බ.) කාලිප් රාජ්‍යය පිහිටුවීමත් සමඟ ම එම රාජ්‍යයේ අගනුවර බවට පත් වූයේ බැග්ඩෑඩ් (බග්දාද්) නගරයයි. ශතවර්ෂයක් පමණ ගත වන තෙක් බැග්ඩෑඩ් නගරය අධිරාජ්‍ය අගනුවරක්ව තිබිණි. අබ්බාසිද්වරුන්ගේ ආධිපත්‍යය නාමමාත්‍ර වශයෙන් පිළිගන්නා ලද නමුත් නියම පාලනය කරගෙන යන ලදුයේ ලෝකීය පාලකයන් විසිනි. 10 වන සියවසේ මෝසුල් හා ජසිරා පාලනය කළ අරාබි හම්දනිද්වරු මොවුන් අතර වැදගත් වෙති. 10 වන සියවසේ සිට 11 වන සියවසේ මැදක් වන තෙක් පර්සියානු බුවයිඃ රාජවංශය මධ්‍යම ඉරාකය හා බැග්ඩෑඩය පාලනය කළහ. 1055 දී සෙල්ජුක් තුර්කිවරු ඉරාකය ආක්‍රමණය කොට කාලිප් රාජ්‍යයෙහිත් අනෙකුත් ප්‍රදේශයන්හිත් තම ආධිපත්‍යය පිහිටුවා ගත්හ. මෙයින් අනතුරුව 1258 මොංගල් ආක්‍රමණය දක්වා රාජවංශ කිහිපයක් විසින් ම බලවත් රාජධානි පිහිටුවාගන්නා ලදි. මෙම ශතවර්ෂ පහ ඇතුළත ඉරාකය තුළ සංස්කෘතික වශයෙන් බොහෝ දුරට ඒකාබද්ධතාවක් තිබිණි. එමෙන් ම එය සාමකාමී යුගයක් ද විය. බැග්ඩෑඩ් නගරය ශාස්ත්‍රීය කටයුතු හා ජ්‍යාමිතික විද්‍යාව අතින් දියුණු මධ්‍යස්ථානයක් විය. ශාස්ත්‍රීය පොත් ග්‍රීක ආදි භාෂාවන්ගෙන් පරිවර්තනය කරන ලදි. නිතර නිතර මේ සමයේ සටන් ඇති වුව ද ග්‍රාමීය ජීවිතය සාමකාමී එකක් විය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe