http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%BB%E0%B6%A7 2026-05-14T12:36:52Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%BB%E0%B6%A7&diff=10130&oldid=prev 2026-02-17T09:54:58Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">09:54, 17 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12" >12 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">12 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1815 දී මුළු ලංකාව ම ඉංග්‍රීසි පාලනය යටතට පත් වුව ද 1834 දක්වා ඉංග්‍රීසින් උඩරට පාලනය ගෙන ගියේ එය වෙන ම කොටසක් හැටියට සලකා රෙසිදන්තවරයකු යටතේය. 1834 දී ඇති කරන ලද අලුත් ආණ්ඩුක්‍රමය යටතේ උඩ පහත දෙරට එකතු කිරීමෙන් ලංකාව එක ම රාජ්‍යයක් හැටියට පාලනය කිරීම ආරම්භ විය. මෙසේ 1834 දී දේශපාලන ඒකකයක් වශයෙන් උඩරට ප්‍රදේශයේ පැවැත්ම අවසන් වූ නමුත් 1815 උඩරට ගිවිසුම යටතේ උඩරැටියන් සම්බන්ධයෙන් ඉංග්‍රීසි සිංහල දෙපක්ෂයේ සම්මුතියෙන් ඇති කරන ලද තීරණ හා සහන ක්‍රියාත්මක කළ යුතු වූයෙන් “උඩරට ප්‍රදේශ” යන්න අභාවයට නොගොස් දිගට ම රැකිණ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1815 දී මුළු ලංකාව ම ඉංග්‍රීසි පාලනය යටතට පත් වුව ද 1834 දක්වා ඉංග්‍රීසින් උඩරට පාලනය ගෙන ගියේ එය වෙන ම කොටසක් හැටියට සලකා රෙසිදන්තවරයකු යටතේය. 1834 දී ඇති කරන ලද අලුත් ආණ්ඩුක්‍රමය යටතේ උඩ පහත දෙරට එකතු කිරීමෙන් ලංකාව එක ම රාජ්‍යයක් හැටියට පාලනය කිරීම ආරම්භ විය. මෙසේ 1834 දී දේශපාලන ඒකකයක් වශයෙන් උඩරට ප්‍රදේශයේ පැවැත්ම අවසන් වූ නමුත් 1815 උඩරට ගිවිසුම යටතේ උඩරැටියන් සම්බන්ධයෙන් ඉංග්‍රීසි සිංහල දෙපක්ෂයේ සම්මුතියෙන් ඇති කරන ලද තීරණ හා සහන ක්‍රියාත්මක කළ යුතු වූයෙන් “උඩරට ප්‍රදේශ” යන්න අභාවයට නොගොස් දිගට ම රැකිණ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-391.jpg|300px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>බ්‍රිතාන්‍ය පාලන කාලයේ දී යම් යම් අණපනත්හි උඩරට පළාත් යන්නෙන් කවර ප්‍රදේශයක් අදහස් කරන ලද්දේ දැයි දැක්වේ. 1870 අංක 3 දරන උඩරට විවාහ ආඥා පනතෙහි “උඩරට පළාත්” මෙසේ වෙන් කර දක්වා ඇත: මධ්‍යම පළාත, වයඹ පළාතේ හත් කෝරළය හා පුත්තලමේ දෙමළ හත්පත්තුව, නැගෙනහිර පළාතේ මඩකලපු දිස්ත්‍රික්කයෙහි බින්තැන්නේ උඩ, පල්ලෙ හා රද්ද පළාත්, නාදෙන, වැවගම්පත්තු, අක්කරපත්තු යන වන්නම් (වන්නි ප්‍රදේශ), පාණම කොට්ඨාසයේ සිංහල ගම් හා ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කයෙහි කඩ්ඩුකුලම් පත්තුවේ සිංහල ගම්, සබරගමුව, හතර හා තුන්කෝරළ හා පහළ බුලත්ගම, දකුණු පළාතේ යක්කාවල, උතුරුමැද පළාතේ තමන්කඩුව හා නුවර කලාවිය, උතුරු පළාතේ මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කයෙහි සියලු ම සිංහල ගම් යනුවෙනි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>බ්‍රිතාන්‍ය පාලන කාලයේ දී යම් යම් අණපනත්හි උඩරට පළාත් යන්නෙන් කවර ප්‍රදේශයක් අදහස් කරන ලද්දේ දැයි දැක්වේ. 1870 අංක 3 දරන උඩරට විවාහ ආඥා පනතෙහි “උඩරට පළාත්” මෙසේ වෙන් කර දක්වා ඇත: මධ්‍යම පළාත, වයඹ පළාතේ හත් කෝරළය හා පුත්තලමේ දෙමළ හත්පත්තුව, නැගෙනහිර පළාතේ මඩකලපු දිස්ත්‍රික්කයෙහි බින්තැන්නේ උඩ, පල්ලෙ හා රද්ද පළාත්, නාදෙන, වැවගම්පත්තු, අක්කරපත්තු යන වන්නම් (වන්නි ප්‍රදේශ), පාණම කොට්ඨාසයේ සිංහල ගම් හා ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කයෙහි කඩ්ඩුකුලම් පත්තුවේ සිංහල ගම්, සබරගමුව, හතර හා තුන්කෝරළ හා පහළ බුලත්ගම, දකුණු පළාතේ යක්කාවල, උතුරුමැද පළාතේ තමන්කඩුව හා නුවර කලාවිය, උතුරු පළාතේ මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කයෙහි සියලු ම සිංහල ගම් යනුවෙනි. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%BB%E0%B6%A7&diff=10128&oldid=prev 2026-02-17T09:53:15Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">09:53, 17 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2" >2 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">2 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>කෝට්ටේ අග්‍රරාජධානියට ගැති නොවූ පූර්ණ නිදහස් ප්‍රදේශ රාජ්‍යයක තත්වයට උඩරට ඔසවාගන්නා ලද්දේ 1472/3-1510 දක්වා රජ කළ සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු විසිනි. ඔහු ප්‍රථම වරට ‘කටුපුළුලබද සෙංකඩගල පුරය’ සිය අගනුවර කරගති. මෙරජුගෙන් පසුව යළි එය කෝට්ටේ අග්‍රරාජධානියේ අතවැසි රාජ්‍යයක් බවට පත්ව තිබී පසුව සිතාවක රාජසිංහයන් විසින් අයත් කරගන්නා ලදි. අනතුරුව I වැනි විමලධර්මයන් සීතාවක රාජසිංහ රජු පරදවා සෙංකඩගලපුරය සිය රාජධානිය කොටගෙන,&#160; කලින් උඩරට ප්‍රදේශ රාජයාව සිටි කරල්ලියද්දේ රජුගේ දියණියන් වූ කුසුමාසන දේවිය (දෝන කතිරිනා) බිසොව කර ගැනීමෙන් තම රාජ්‍ය උරුමය සවි කොට උඩරට රාජ්‍යය ප්‍රදේශ රාජ්‍ය තත්වයෙන් සිංහලේ අග්‍ර රාජධානි තත්වයට ඔසවා ගැනීම උඩරට ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් අත්‍යන්ත වැදගත්කමින් යුතු සිද්ධියකි. මල්වානේ ගිවිසුම යටතේ දොන් ජුවන් ධර්මපාලයන් විසින් ලංකාවේ අග්‍රරාජධානිය ව පැවති කෝට්ටේ රාජධානිය ප්‍රතිකාල්වරුන්ට පවරා දෙනු ලැබුව ද සීතාවක රාජසිංහයන් නිසා කෝට්ටේ රාජධානිය අන්ත පරිහානියට පත්ව හැකිළී ගොස් තිබුණා පමණක් නොව කෝට්ටේ රාජධානියට වැඩි තැනක් සීතාවකට අයත්ව තිබුණේ ද විය. රාජසිංහයන්ගේ පරාභවයත් සමග සිතාවක තත්වය ද ඇදවැටුණෙන් නියම වශයෙන් සිංහල බලය කේන්ද්‍රස්ථ වූයේ විමලධර්මයන් වටා සෙංකඩගල පුරයෙහිය. ලක්දිව අග්‍රරාජ සංකේතය හැටියට මෙරට මහජනතාව පිළිගත් දළදා වහන්සේගේ භාරය ද 1592 සිට නියම වශයෙන් විමලධර්මයන් පවරාගත්තෙන් සෙංකඩගල රාජධානිය විමලධර්මයන්ගේ කාලයේ සිට මෙරට අග්‍රරාජධානිය හැටියට පිළිගැනිණ. විමලධර්මයන්ගේ මුල් කාලයේ දී කෝට්ටේ රාජධානිය නියම වශයෙන් පුත්තලමේ සිට වලවේ දක්වා වූ මුහුදු තීරයටත් මධ්‍යම පළාතේ කඳුකරය දක්වා රට මැදටත් සීමා වී පැවැත්තේය. යාපනය පෘතුගීසින්ගේ ආරක්ෂාව යටතේ පැවැත්තේය. මේ අතර විටින් විට පෘතුගීසින් හා විමලධර්මයන් ද එසේම පසු කාලයේ දී ලන්දේසි , ඉංග්‍රීසි වර්ගයන් හා අනිකුත් උඩරට රජුන් ද අතර ඇති වූ යුද්ධවල ජය පරාජය නිසා උඩරට දේශසීමාව ද නිතර වෙනස් වන තත්වයක පැවැත්තේය. කෙසේ වුව ද කන්ද උඩරට රාජ්‍යය සිංහලේ හෙවත් සිංහලයන්ගේ ප්‍රධාන රාජධානිය ලෙස සැලකීමට පටන් ගැනුණේ විමලධර්මයන්ගේ සමයේ දීය. 1815 දී සිංහල රාජ්‍යය ඉංග්‍රීසින්ට පවරා දෙනු ලබන තෙක් ම උඩරට රාජධානියේ ඒ තත්වය එසේම රැකුණේය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>කෝට්ටේ අග්‍රරාජධානියට ගැති නොවූ පූර්ණ නිදහස් ප්‍රදේශ රාජ්‍යයක තත්වයට උඩරට ඔසවාගන්නා ලද්දේ 1472/3-1510 දක්වා රජ කළ සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු විසිනි. ඔහු ප්‍රථම වරට ‘කටුපුළුලබද සෙංකඩගල පුරය’ සිය අගනුවර කරගති. මෙරජුගෙන් පසුව යළි එය කෝට්ටේ අග්‍රරාජධානියේ අතවැසි රාජ්‍යයක් බවට පත්ව තිබී පසුව සිතාවක රාජසිංහයන් විසින් අයත් කරගන්නා ලදි. අනතුරුව I වැනි විමලධර්මයන් සීතාවක රාජසිංහ රජු පරදවා සෙංකඩගලපුරය සිය රාජධානිය කොටගෙන,&#160; කලින් උඩරට ප්‍රදේශ රාජයාව සිටි කරල්ලියද්දේ රජුගේ දියණියන් වූ කුසුමාසන දේවිය (දෝන කතිරිනා) බිසොව කර ගැනීමෙන් තම රාජ්‍ය උරුමය සවි කොට උඩරට රාජ්‍යය ප්‍රදේශ රාජ්‍ය තත්වයෙන් සිංහලේ අග්‍ර රාජධානි තත්වයට ඔසවා ගැනීම උඩරට ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් අත්‍යන්ත වැදගත්කමින් යුතු සිද්ධියකි. මල්වානේ ගිවිසුම යටතේ දොන් ජුවන් ධර්මපාලයන් විසින් ලංකාවේ අග්‍රරාජධානිය ව පැවති කෝට්ටේ රාජධානිය ප්‍රතිකාල්වරුන්ට පවරා දෙනු ලැබුව ද සීතාවක රාජසිංහයන් නිසා කෝට්ටේ රාජධානිය අන්ත පරිහානියට පත්ව හැකිළී ගොස් තිබුණා පමණක් නොව කෝට්ටේ රාජධානියට වැඩි තැනක් සීතාවකට අයත්ව තිබුණේ ද විය. රාජසිංහයන්ගේ පරාභවයත් සමග සිතාවක තත්වය ද ඇදවැටුණෙන් නියම වශයෙන් සිංහල බලය කේන්ද්‍රස්ථ වූයේ විමලධර්මයන් වටා සෙංකඩගල පුරයෙහිය. ලක්දිව අග්‍රරාජ සංකේතය හැටියට මෙරට මහජනතාව පිළිගත් දළදා වහන්සේගේ භාරය ද 1592 සිට නියම වශයෙන් විමලධර්මයන් පවරාගත්තෙන් සෙංකඩගල රාජධානිය විමලධර්මයන්ගේ කාලයේ සිට මෙරට අග්‍රරාජධානිය හැටියට පිළිගැනිණ. විමලධර්මයන්ගේ මුල් කාලයේ දී කෝට්ටේ රාජධානිය නියම වශයෙන් පුත්තලමේ සිට වලවේ දක්වා වූ මුහුදු තීරයටත් මධ්‍යම පළාතේ කඳුකරය දක්වා රට මැදටත් සීමා වී පැවැත්තේය. යාපනය පෘතුගීසින්ගේ ආරක්ෂාව යටතේ පැවැත්තේය. මේ අතර විටින් විට පෘතුගීසින් හා විමලධර්මයන් ද එසේම පසු කාලයේ දී ලන්දේසි , ඉංග්‍රීසි වර්ගයන් හා අනිකුත් උඩරට රජුන් ද අතර ඇති වූ යුද්ධවල ජය පරාජය නිසා උඩරට දේශසීමාව ද නිතර වෙනස් වන තත්වයක පැවැත්තේය. කෙසේ වුව ද කන්ද උඩරට රාජ්‍යය සිංහලේ හෙවත් සිංහලයන්ගේ ප්‍රධාන රාජධානිය ලෙස සැලකීමට පටන් ගැනුණේ විමලධර්මයන්ගේ සමයේ දීය. 1815 දී සිංහල රාජ්‍යය ඉංග්‍රීසින්ට පවරා දෙනු ලබන තෙක් ම උඩරට රාජධානියේ ඒ තත්වය එසේම රැකුණේය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline"> </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-390.jpg|300px|left]] </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>විමලධර්මයන්ට පසු රජ වූ සෙනරත් රජු තම අවසන් සමයේ දී තම පුත් කුමාරසිංහාස්තානයන්ගේ රාජ්‍ය උරුමය සහතික කරමින්, ළාබාල ඔහුට ආරක්ෂකයන් දෙදෙනකු පත්කිරීම සඳහා කැඳවූ රාජසභාව පහත දැක්වෙන ප්‍රදේශයන්හි පාලකයන්ගෙන් සැදුණු බව බාල්දියස් කියයි. එනම් කොට්ටියාර්, පාළුගම, මඩකලපුව, පාණම, යාපනේ, ඌව, මීගමුව, වෙල්ලස්ස, කොත්මලේ, මීවතුර, පුත්තූර් සතරකෝරළේ, හාරිස්පත්තුව, උඩුගොඩ, මාතලේ, බුලත්ගම හා පස්ගම, අට්ටාපිටිය හා විල්පොළ ආදියයි. මේ හැර ආරක්ෂකයන් පත් කරමින් එතුමා නිකුත් කළ රාජ නිවේදනයකින් ද තමා ලංකාධීශ්වර බවත් මහනුවර, සීතාවක, ත්‍රිකුණාමලේ, යාපනපටුන, සත්කෝරළේ, මන්නාරම, හලාවත, පාණම, මඩකලපුව, පාළුගම හා යාල, ඌව, දෙනවක, පස්දුන් කෝරළේ, වෙල්ලස්ස, කොත්මලේ, මීවතුර හා බිම්තැන්න, වැලිගම, ගාල්ල, උඩුනුවර, යටිනුවර, සතරකෝරළේ, හාරිස්පත්තුව, උඩුගොඩකෝරළේ, කුරුවිට හා බටුගෙදර යන මේවායේ රාජ, යුවරාජ, ඈපා පදවිධාරී බවත් පැවසේ. මෙසේ 17 වන සියවස මුල් භාගයේ දී ත්‍රිකුණාමලේ, යාපනය, මන්නාරම, හලාවත, මඩකලපුව, ගාල්ල ආදි මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ද උඩරට අධිරාජයා යටතේ පැවති බව සැලකිය හැකිය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>විමලධර්මයන්ට පසු රජ වූ සෙනරත් රජු තම අවසන් සමයේ දී තම පුත් කුමාරසිංහාස්තානයන්ගේ රාජ්‍ය උරුමය සහතික කරමින්, ළාබාල ඔහුට ආරක්ෂකයන් දෙදෙනකු පත්කිරීම සඳහා කැඳවූ රාජසභාව පහත දැක්වෙන ප්‍රදේශයන්හි පාලකයන්ගෙන් සැදුණු බව බාල්දියස් කියයි. එනම් කොට්ටියාර්, පාළුගම, මඩකලපුව, පාණම, යාපනේ, ඌව, මීගමුව, වෙල්ලස්ස, කොත්මලේ, මීවතුර, පුත්තූර් සතරකෝරළේ, හාරිස්පත්තුව, උඩුගොඩ, මාතලේ, බුලත්ගම හා පස්ගම, අට්ටාපිටිය හා විල්පොළ ආදියයි. මේ හැර ආරක්ෂකයන් පත් කරමින් එතුමා නිකුත් කළ රාජ නිවේදනයකින් ද තමා ලංකාධීශ්වර බවත් මහනුවර, සීතාවක, ත්‍රිකුණාමලේ, යාපනපටුන, සත්කෝරළේ, මන්නාරම, හලාවත, පාණම, මඩකලපුව, පාළුගම හා යාල, ඌව, දෙනවක, පස්දුන් කෝරළේ, වෙල්ලස්ස, කොත්මලේ, මීවතුර හා බිම්තැන්න, වැලිගම, ගාල්ල, උඩුනුවර, යටිනුවර, සතරකෝරළේ, හාරිස්පත්තුව, උඩුගොඩකෝරළේ, කුරුවිට හා බටුගෙදර යන මේවායේ රාජ, යුවරාජ, ඈපා පදවිධාරී බවත් පැවසේ. මෙසේ 17 වන සියවස මුල් භාගයේ දී ත්‍රිකුණාමලේ, යාපනය, මන්නාරම, හලාවත, මඩකලපුව, ගාල්ල ආදි මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ද උඩරට අධිරාජයා යටතේ පැවති බව සැලකිය හැකිය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-390.jpg|300px|left]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උඩරට සිංහල රාජධානිය විශාලතමව ව්‍යාප්ත වී පැවතියේ දෙවන රාජසිංහයන්ගේ අඩසියවසක් දික් වූ පාලන සමයේ අවසාන පරිච්ජේදයේ දී බව කිව හැකියි. මෙරට මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ප්‍රතිකාලුන්ගෙන් උදුරා අයත් කොටගෙන ඒවා පාලනය කරමින් සිටි ලන්දේසීහු ද මුළු ලංකාවේ අගරජු වශයෙන් එතුමා අමතා ලිවූහ. ශ්‍රී ලංකාධීශ්වර යයි කියාගත් එතුමා තම අවසන් සමයේ දී නියම වශයෙන් කොළඹ, ගාල්ල, මාතර, යාපනය, මන්නාරම වැනි ලන්දේසි බලකොටු ප්‍රදේශ කීපයේ හැර සෙසු ලංකාවේ අසහාය ස්වාමියා විය. මෙසේ එතුමාගේ කාලයේ දී උඩරට රාජධානිය පහතරට අතිවිශාල භූමිභාගයක් වසා සිටියේය. II වන විමලධර්මයන්ගේ කාලයේ දී ද උඩරට රාජ්‍යයේ භූගෝලීය මායිම් බොහෝ දුරට නොවෙනස්ව පැවතිණි. එහෙත් පසුව කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහයන් මුහුදුබඩ සම්පූර්ණ බිම්වළල්ලක් ලන්දේසීන්ට දීමට එකඟ වීමෙන් උඩරට රාජ්‍යය සමුද්‍රතීරයක් නැති මධ්‍ය භූමිභාගයට සීමා විය. ඉන් පසු මේ තත්වය දිගට ම 1815 දක්වා ම පැවැත්තේ යයි කිව හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උඩරට සිංහල රාජධානිය විශාලතමව ව්‍යාප්ත වී පැවතියේ දෙවන රාජසිංහයන්ගේ අඩසියවසක් දික් වූ පාලන සමයේ අවසාන පරිච්ජේදයේ දී බව කිව හැකියි. මෙරට මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ප්‍රතිකාලුන්ගෙන් උදුරා අයත් කොටගෙන ඒවා පාලනය කරමින් සිටි ලන්දේසීහු ද මුළු ලංකාවේ අගරජු වශයෙන් එතුමා අමතා ලිවූහ. ශ්‍රී ලංකාධීශ්වර යයි කියාගත් එතුමා තම අවසන් සමයේ දී නියම වශයෙන් කොළඹ, ගාල්ල, මාතර, යාපනය, මන්නාරම වැනි ලන්දේසි බලකොටු ප්‍රදේශ කීපයේ හැර සෙසු ලංකාවේ අසහාය ස්වාමියා විය. මෙසේ එතුමාගේ කාලයේ දී උඩරට රාජධානිය පහතරට අතිවිශාල භූමිභාගයක් වසා සිටියේය. II වන විමලධර්මයන්ගේ කාලයේ දී ද උඩරට රාජ්‍යයේ භූගෝලීය මායිම් බොහෝ දුරට නොවෙනස්ව පැවතිණි. එහෙත් පසුව කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහයන් මුහුදුබඩ සම්පූර්ණ බිම්වළල්ලක් ලන්දේසීන්ට දීමට එකඟ වීමෙන් උඩරට රාජ්‍යය සමුද්‍රතීරයක් නැති මධ්‍ය භූමිභාගයට සීමා විය. ඉන් පසු මේ තත්වය දිගට ම 1815 දක්වා ම පැවැත්තේ යයි කිව හැකිය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%BB%E0%B6%A7&diff=10127&oldid=prev 2026-02-17T09:52:46Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">09:52, 17 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4" >4 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">4 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>විමලධර්මයන්ට පසු රජ වූ සෙනරත් රජු තම අවසන් සමයේ දී තම පුත් කුමාරසිංහාස්තානයන්ගේ රාජ්‍ය උරුමය සහතික කරමින්, ළාබාල ඔහුට ආරක්ෂකයන් දෙදෙනකු පත්කිරීම සඳහා කැඳවූ රාජසභාව පහත දැක්වෙන ප්‍රදේශයන්හි පාලකයන්ගෙන් සැදුණු බව බාල්දියස් කියයි. එනම් කොට්ටියාර්, පාළුගම, මඩකලපුව, පාණම, යාපනේ, ඌව, මීගමුව, වෙල්ලස්ස, කොත්මලේ, මීවතුර, පුත්තූර් සතරකෝරළේ, හාරිස්පත්තුව, උඩුගොඩ, මාතලේ, බුලත්ගම හා පස්ගම, අට්ටාපිටිය හා විල්පොළ ආදියයි. මේ හැර ආරක්ෂකයන් පත් කරමින් එතුමා නිකුත් කළ රාජ නිවේදනයකින් ද තමා ලංකාධීශ්වර බවත් මහනුවර, සීතාවක, ත්‍රිකුණාමලේ, යාපනපටුන, සත්කෝරළේ, මන්නාරම, හලාවත, පාණම, මඩකලපුව, පාළුගම හා යාල, ඌව, දෙනවක, පස්දුන් කෝරළේ, වෙල්ලස්ස, කොත්මලේ, මීවතුර හා බිම්තැන්න, වැලිගම, ගාල්ල, උඩුනුවර, යටිනුවර, සතරකෝරළේ, හාරිස්පත්තුව, උඩුගොඩකෝරළේ, කුරුවිට හා බටුගෙදර යන මේවායේ රාජ, යුවරාජ, ඈපා පදවිධාරී බවත් පැවසේ. මෙසේ 17 වන සියවස මුල් භාගයේ දී ත්‍රිකුණාමලේ, යාපනය, මන්නාරම, හලාවත, මඩකලපුව, ගාල්ල ආදි මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ද උඩරට අධිරාජයා යටතේ පැවති බව සැලකිය හැකිය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>විමලධර්මයන්ට පසු රජ වූ සෙනරත් රජු තම අවසන් සමයේ දී තම පුත් කුමාරසිංහාස්තානයන්ගේ රාජ්‍ය උරුමය සහතික කරමින්, ළාබාල ඔහුට ආරක්ෂකයන් දෙදෙනකු පත්කිරීම සඳහා කැඳවූ රාජසභාව පහත දැක්වෙන ප්‍රදේශයන්හි පාලකයන්ගෙන් සැදුණු බව බාල්දියස් කියයි. එනම් කොට්ටියාර්, පාළුගම, මඩකලපුව, පාණම, යාපනේ, ඌව, මීගමුව, වෙල්ලස්ස, කොත්මලේ, මීවතුර, පුත්තූර් සතරකෝරළේ, හාරිස්පත්තුව, උඩුගොඩ, මාතලේ, බුලත්ගම හා පස්ගම, අට්ටාපිටිය හා විල්පොළ ආදියයි. මේ හැර ආරක්ෂකයන් පත් කරමින් එතුමා නිකුත් කළ රාජ නිවේදනයකින් ද තමා ලංකාධීශ්වර බවත් මහනුවර, සීතාවක, ත්‍රිකුණාමලේ, යාපනපටුන, සත්කෝරළේ, මන්නාරම, හලාවත, පාණම, මඩකලපුව, පාළුගම හා යාල, ඌව, දෙනවක, පස්දුන් කෝරළේ, වෙල්ලස්ස, කොත්මලේ, මීවතුර හා බිම්තැන්න, වැලිගම, ගාල්ල, උඩුනුවර, යටිනුවර, සතරකෝරළේ, හාරිස්පත්තුව, උඩුගොඩකෝරළේ, කුරුවිට හා බටුගෙදර යන මේවායේ රාජ, යුවරාජ, ඈපා පදවිධාරී බවත් පැවසේ. මෙසේ 17 වන සියවස මුල් භාගයේ දී ත්‍රිකුණාමලේ, යාපනය, මන්නාරම, හලාවත, මඩකලපුව, ගාල්ල ආදි මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ද උඩරට අධිරාජයා යටතේ පැවති බව සැලකිය හැකිය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-390.jpg|300px|left]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උඩරට සිංහල රාජධානිය විශාලතමව ව්‍යාප්ත වී පැවතියේ දෙවන රාජසිංහයන්ගේ අඩසියවසක් දික් වූ පාලන සමයේ අවසාන පරිච්ජේදයේ දී බව කිව හැකියි. මෙරට මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ප්‍රතිකාලුන්ගෙන් උදුරා අයත් කොටගෙන ඒවා පාලනය කරමින් සිටි ලන්දේසීහු ද මුළු ලංකාවේ අගරජු වශයෙන් එතුමා අමතා ලිවූහ. ශ්‍රී ලංකාධීශ්වර යයි කියාගත් එතුමා තම අවසන් සමයේ දී නියම වශයෙන් කොළඹ, ගාල්ල, මාතර, යාපනය, මන්නාරම වැනි ලන්දේසි බලකොටු ප්‍රදේශ කීපයේ හැර සෙසු ලංකාවේ අසහාය ස්වාමියා විය. මෙසේ එතුමාගේ කාලයේ දී උඩරට රාජධානිය පහතරට අතිවිශාල භූමිභාගයක් වසා සිටියේය. II වන විමලධර්මයන්ගේ කාලයේ දී ද උඩරට රාජ්‍යයේ භූගෝලීය මායිම් බොහෝ දුරට නොවෙනස්ව පැවතිණි. එහෙත් පසුව කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහයන් මුහුදුබඩ සම්පූර්ණ බිම්වළල්ලක් ලන්දේසීන්ට දීමට එකඟ වීමෙන් උඩරට රාජ්‍යය සමුද්‍රතීරයක් නැති මධ්‍ය භූමිභාගයට සීමා විය. ඉන් පසු මේ තත්වය දිගට ම 1815 දක්වා ම පැවැත්තේ යයි කිව හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උඩරට සිංහල රාජධානිය විශාලතමව ව්‍යාප්ත වී පැවතියේ දෙවන රාජසිංහයන්ගේ අඩසියවසක් දික් වූ පාලන සමයේ අවසාන පරිච්ජේදයේ දී බව කිව හැකියි. මෙරට මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ප්‍රතිකාලුන්ගෙන් උදුරා අයත් කොටගෙන ඒවා පාලනය කරමින් සිටි ලන්දේසීහු ද මුළු ලංකාවේ අගරජු වශයෙන් එතුමා අමතා ලිවූහ. ශ්‍රී ලංකාධීශ්වර යයි කියාගත් එතුමා තම අවසන් සමයේ දී නියම වශයෙන් කොළඹ, ගාල්ල, මාතර, යාපනය, මන්නාරම වැනි ලන්දේසි බලකොටු ප්‍රදේශ කීපයේ හැර සෙසු ලංකාවේ අසහාය ස්වාමියා විය. මෙසේ එතුමාගේ කාලයේ දී උඩරට රාජධානිය පහතරට අතිවිශාල භූමිභාගයක් වසා සිටියේය. II වන විමලධර්මයන්ගේ කාලයේ දී ද උඩරට රාජ්‍යයේ භූගෝලීය මායිම් බොහෝ දුරට නොවෙනස්ව පැවතිණි. එහෙත් පසුව කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහයන් මුහුදුබඩ සම්පූර්ණ බිම්වළල්ලක් ලන්දේසීන්ට දීමට එකඟ වීමෙන් උඩරට රාජ්‍යය සමුද්‍රතීරයක් නැති මධ්‍ය භූමිභාගයට සීමා විය. ඉන් පසු මේ තත්වය දිගට ම 1815 දක්වා ම පැවැත්තේ යයි කිව හැකිය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%BB%E0%B6%A7&diff=10125&oldid=prev 2026-02-17T09:41:29Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">09:41, 17 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උඩරට යනුවෙන් භූගෝලීය වශයෙන් නිශ්චිතව බෙදුණා වූ හෝ වත්මන්හි දේශපාලන වශයෙන් සලකුණු කළ නිත්‍ය මායිම් සහිත වූ හෝ ප්‍රදේශයක් මෙරට නොමැත. එහෙත් දළ වශයෙන් සලකන කල්හි මුහුදුබඩ පහත් බිම් වළල්ලෙන් වට වූ දකුණු දිගට බරව ගියා වූ භූමි ප්‍රදේශය මෙරට කඳුකරය බැවින් එපෙදෙස භූගෝලීය වශයෙන් උඩරට යයි හැඳින්විය හැකිය. මෙනයින් අඩි 1,000 සමෝච්ච රේඛාවෙන් ඉහළ ප්‍රදේශය උඩරට ප්‍රදේශය හැටියට ඇතැම් භූගෝල විද්‍යාඥයෝ සලකති. එහෙත් ලංකාව උඩරට හා පහතරට යනුවෙන් දෙකඩකට බෙදා දැක්වීම භූගෝලවිද්‍යාඥයන්ට අනභිමතය. ඒ කෙසේ වෙතත් නිශ්චිත මායිම් නැතිව වුව ද ඓතිහාසික සිද්ධීන් උඩ බෙදුණා වූ එසේම සංස්කෘතික උරුමයන් නිසා පහතරටින් වෙසෙසා දැක්විය හැකි උඩරට “රාජ්‍යය” ඓතිහාසික සත්‍යයකි. ([[උඩරට රාජධානියේ ඉතිහාසය]] බ). විටක ප්‍රදේශ රාජ්‍යයක හෙවත් සාමන්ත රාජධානියක ද විටක මෙරට ප්‍රධාන රාජ්‍යයක ද තත්වය දැරූ උඩරට රාජ්‍යයේ දේශපාලන මායිම් එම රාජධානියේ රජ කළ රජුන්ගේ බලසම්පන්න බව හෝ බෙලහීන බව අනුව පුළුල්ව හෝ හැකිළී හෝ ගියේය.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-387.jpg|300px|right]]</ins>උඩරට යනුවෙන් භූගෝලීය වශයෙන් නිශ්චිතව බෙදුණා වූ හෝ වත්මන්හි දේශපාලන වශයෙන් සලකුණු කළ නිත්‍ය මායිම් සහිත වූ හෝ ප්‍රදේශයක් මෙරට නොමැත. එහෙත් දළ වශයෙන් සලකන කල්හි මුහුදුබඩ පහත් බිම් වළල්ලෙන් වට වූ දකුණු දිගට බරව ගියා වූ භූමි ප්‍රදේශය මෙරට කඳුකරය බැවින් එපෙදෙස භූගෝලීය වශයෙන් උඩරට යයි හැඳින්විය හැකිය. මෙනයින් අඩි 1,000 සමෝච්ච රේඛාවෙන් ඉහළ ප්‍රදේශය උඩරට ප්‍රදේශය හැටියට ඇතැම් භූගෝල විද්‍යාඥයෝ සලකති. එහෙත් ලංකාව උඩරට හා පහතරට යනුවෙන් දෙකඩකට බෙදා දැක්වීම භූගෝලවිද්‍යාඥයන්ට අනභිමතය. ඒ කෙසේ වෙතත් නිශ්චිත මායිම් නැතිව වුව ද ඓතිහාසික සිද්ධීන් උඩ බෙදුණා වූ එසේම සංස්කෘතික උරුමයන් නිසා පහතරටින් වෙසෙසා දැක්විය හැකි උඩරට “රාජ්‍යය” ඓතිහාසික සත්‍යයකි. ([[උඩරට රාජධානියේ ඉතිහාසය]] බ). විටක ප්‍රදේශ රාජ්‍යයක හෙවත් සාමන්ත රාජධානියක ද විටක මෙරට ප්‍රධාන රාජ්‍යයක ද තත්වය දැරූ උඩරට රාජ්‍යයේ දේශපාලන මායිම් එම රාජධානියේ රජ කළ රජුන්ගේ බලසම්පන්න බව හෝ බෙලහීන බව අනුව පුළුල්ව හෝ හැකිළී හෝ ගියේය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>කෝට්ටේ අග්‍රරාජධානියට ගැති නොවූ පූර්ණ නිදහස් ප්‍රදේශ රාජ්‍යයක තත්වයට උඩරට ඔසවාගන්නා ලද්දේ 1472/3-1510 දක්වා රජ කළ සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු විසිනි. ඔහු ප්‍රථම වරට ‘කටුපුළුලබද සෙංකඩගල පුරය’ සිය අගනුවර කරගති. මෙරජුගෙන් පසුව යළි එය කෝට්ටේ අග්‍රරාජධානියේ අතවැසි රාජ්‍යයක් බවට පත්ව තිබී පසුව සිතාවක රාජසිංහයන් විසින් අයත් කරගන්නා ලදි. අනතුරුව I වැනි විමලධර්මයන් සීතාවක රාජසිංහ රජු පරදවා සෙංකඩගලපුරය සිය රාජධානිය කොටගෙන,&#160; කලින් උඩරට ප්‍රදේශ රාජයාව සිටි කරල්ලියද්දේ රජුගේ දියණියන් වූ කුසුමාසන දේවිය (දෝන කතිරිනා) බිසොව කර ගැනීමෙන් තම රාජ්‍ය උරුමය සවි කොට උඩරට රාජ්‍යය ප්‍රදේශ රාජ්‍ය තත්වයෙන් සිංහලේ අග්‍ර රාජධානි තත්වයට ඔසවා ගැනීම උඩරට ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් අත්‍යන්ත වැදගත්කමින් යුතු සිද්ධියකි. මල්වානේ ගිවිසුම යටතේ දොන් ජුවන් ධර්මපාලයන් විසින් ලංකාවේ අග්‍රරාජධානිය ව පැවති කෝට්ටේ රාජධානිය ප්‍රතිකාල්වරුන්ට පවරා දෙනු ලැබුව ද සීතාවක රාජසිංහයන් නිසා කෝට්ටේ රාජධානිය අන්ත පරිහානියට පත්ව හැකිළී ගොස් තිබුණා පමණක් නොව කෝට්ටේ රාජධානියට වැඩි තැනක් සීතාවකට අයත්ව තිබුණේ ද විය. රාජසිංහයන්ගේ පරාභවයත් සමග සිතාවක තත්වය ද ඇදවැටුණෙන් නියම වශයෙන් සිංහල බලය කේන්ද්‍රස්ථ වූයේ විමලධර්මයන් වටා සෙංකඩගල පුරයෙහිය. ලක්දිව අග්‍රරාජ සංකේතය හැටියට මෙරට මහජනතාව පිළිගත් දළදා වහන්සේගේ භාරය ද 1592 සිට නියම වශයෙන් විමලධර්මයන් පවරාගත්තෙන් සෙංකඩගල රාජධානිය විමලධර්මයන්ගේ කාලයේ සිට මෙරට අග්‍රරාජධානිය හැටියට පිළිගැනිණ. විමලධර්මයන්ගේ මුල් කාලයේ දී කෝට්ටේ රාජධානිය නියම වශයෙන් පුත්තලමේ සිට වලවේ දක්වා වූ මුහුදු තීරයටත් මධ්‍යම පළාතේ කඳුකරය දක්වා රට මැදටත් සීමා වී පැවැත්තේය. යාපනය පෘතුගීසින්ගේ ආරක්ෂාව යටතේ පැවැත්තේය. මේ අතර විටින් විට පෘතුගීසින් හා විමලධර්මයන් ද එසේම පසු කාලයේ දී ලන්දේසි , ඉංග්‍රීසි වර්ගයන් හා අනිකුත් උඩරට රජුන් ද අතර ඇති වූ යුද්ධවල ජය පරාජය නිසා උඩරට දේශසීමාව ද නිතර වෙනස් වන තත්වයක පැවැත්තේය. කෙසේ වුව ද කන්ද උඩරට රාජ්‍යය සිංහලේ හෙවත් සිංහලයන්ගේ ප්‍රධාන රාජධානිය ලෙස සැලකීමට පටන් ගැනුණේ විමලධර්මයන්ගේ සමයේ දීය. 1815 දී සිංහල රාජ්‍යය ඉංග්‍රීසින්ට පවරා දෙනු ලබන තෙක් ම උඩරට රාජධානියේ ඒ තත්වය එසේම රැකුණේය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>කෝට්ටේ අග්‍රරාජධානියට ගැති නොවූ පූර්ණ නිදහස් ප්‍රදේශ රාජ්‍යයක තත්වයට උඩරට ඔසවාගන්නා ලද්දේ 1472/3-1510 දක්වා රජ කළ සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු විසිනි. ඔහු ප්‍රථම වරට ‘කටුපුළුලබද සෙංකඩගල පුරය’ සිය අගනුවර කරගති. මෙරජුගෙන් පසුව යළි එය කෝට්ටේ අග්‍රරාජධානියේ අතවැසි රාජ්‍යයක් බවට පත්ව තිබී පසුව සිතාවක රාජසිංහයන් විසින් අයත් කරගන්නා ලදි. අනතුරුව I වැනි විමලධර්මයන් සීතාවක රාජසිංහ රජු පරදවා සෙංකඩගලපුරය සිය රාජධානිය කොටගෙන,&#160; කලින් උඩරට ප්‍රදේශ රාජයාව සිටි කරල්ලියද්දේ රජුගේ දියණියන් වූ කුසුමාසන දේවිය (දෝන කතිරිනා) බිසොව කර ගැනීමෙන් තම රාජ්‍ය උරුමය සවි කොට උඩරට රාජ්‍යය ප්‍රදේශ රාජ්‍ය තත්වයෙන් සිංහලේ අග්‍ර රාජධානි තත්වයට ඔසවා ගැනීම උඩරට ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් අත්‍යන්ත වැදගත්කමින් යුතු සිද්ධියකි. මල්වානේ ගිවිසුම යටතේ දොන් ජුවන් ධර්මපාලයන් විසින් ලංකාවේ අග්‍රරාජධානිය ව පැවති කෝට්ටේ රාජධානිය ප්‍රතිකාල්වරුන්ට පවරා දෙනු ලැබුව ද සීතාවක රාජසිංහයන් නිසා කෝට්ටේ රාජධානිය අන්ත පරිහානියට පත්ව හැකිළී ගොස් තිබුණා පමණක් නොව කෝට්ටේ රාජධානියට වැඩි තැනක් සීතාවකට අයත්ව තිබුණේ ද විය. රාජසිංහයන්ගේ පරාභවයත් සමග සිතාවක තත්වය ද ඇදවැටුණෙන් නියම වශයෙන් සිංහල බලය කේන්ද්‍රස්ථ වූයේ විමලධර්මයන් වටා සෙංකඩගල පුරයෙහිය. ලක්දිව අග්‍රරාජ සංකේතය හැටියට මෙරට මහජනතාව පිළිගත් දළදා වහන්සේගේ භාරය ද 1592 සිට නියම වශයෙන් විමලධර්මයන් පවරාගත්තෙන් සෙංකඩගල රාජධානිය විමලධර්මයන්ගේ කාලයේ සිට මෙරට අග්‍රරාජධානිය හැටියට පිළිගැනිණ. විමලධර්මයන්ගේ මුල් කාලයේ දී කෝට්ටේ රාජධානිය නියම වශයෙන් පුත්තලමේ සිට වලවේ දක්වා වූ මුහුදු තීරයටත් මධ්‍යම පළාතේ කඳුකරය දක්වා රට මැදටත් සීමා වී පැවැත්තේය. යාපනය පෘතුගීසින්ගේ ආරක්ෂාව යටතේ පැවැත්තේය. මේ අතර විටින් විට පෘතුගීසින් හා විමලධර්මයන් ද එසේම පසු කාලයේ දී ලන්දේසි , ඉංග්‍රීසි වර්ගයන් හා අනිකුත් උඩරට රජුන් ද අතර ඇති වූ යුද්ධවල ජය පරාජය නිසා උඩරට දේශසීමාව ද නිතර වෙනස් වන තත්වයක පැවැත්තේය. කෙසේ වුව ද කන්ද උඩරට රාජ්‍යය සිංහලේ හෙවත් සිංහලයන්ගේ ප්‍රධාන රාජධානිය ලෙස සැලකීමට පටන් ගැනුණේ විමලධර්මයන්ගේ සමයේ දීය. 1815 දී සිංහල රාජ්‍යය ඉංග්‍රීසින්ට පවරා දෙනු ලබන තෙක් ම උඩරට රාජධානියේ ඒ තත්වය එසේම රැකුණේය. &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%BB%E0%B6%A7&diff=8519&oldid=prev 2025-07-18T08:05:38Z

<p>&#039;උඩරට යනුවෙන් භූගෝලීය වශයෙන් නිශ්චිතව බෙදුණා...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%BB%E0%B6%A7&amp;diff=8519">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a>

Senasinghe