http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA 2026-05-14T06:28:22Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10436&oldid=prev 2026-02-23T04:25:33Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:25, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-605-<del class="diffchange diffchange-inline">2</del>.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-<del class="diffchange diffchange-inline">1</del>.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-605-<ins class="diffchange diffchange-inline">1</ins>.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-<ins class="diffchange diffchange-inline">2</ins>.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10435&oldid=prev 2026-02-23T04:24:38Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:24, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-605-2<ins class="diffchange diffchange-inline">.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-1</ins>.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12" >12 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">12 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකය ගමන් කරන අතර දොර ඇරීමත් මගීන් නංවා අවසාන වූ විට දොර වැසීයෑමත් මගින් බැසීමට අවශ්‍ය ස්ථානයෙහි දී දොර ඇරීමත් පාලනය කිරීම සඳහා ද ස්වයංක්‍රිය ක්‍රම යොදාගනු ලැබේ. මේ සඳහා විශේෂ පාලන උපකරණ යෙදෙයි. උත්තෝලකයක දොර වැසී ගෙන යන විට මගියෙක් ඇතුළු වීමට එන්නේ නම් නැවත දොර ස්වයංක්‍රියාකාරීව ඇරීම සඳහා යොදා ඇති ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ඇස මීට නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකය ගමන් කරන අතර දොර ඇරීමත් මගීන් නංවා අවසාන වූ විට දොර වැසීයෑමත් මගින් බැසීමට අවශ්‍ය ස්ථානයෙහි දී දොර ඇරීමත් පාලනය කිරීම සඳහා ද ස්වයංක්‍රිය ක්‍රම යොදාගනු ලැබේ. මේ සඳහා විශේෂ පාලන උපකරණ යෙදෙයි. උත්තෝලකයක දොර වැසී ගෙන යන විට මගියෙක් ඇතුළු වීමට එන්නේ නම් නැවත දොර ස්වයංක්‍රියාකාරීව ඇරීම සඳහා යොදා ඇති ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ඇස මීට නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|left]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1970)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1970)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10434&oldid=prev 2026-02-23T04:23:47Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:23, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-<del class="diffchange diffchange-inline">604</del>.jpg|400px|<del class="diffchange diffchange-inline">left</del>]][[ගොනුව:4-604<del class="diffchange diffchange-inline">-2</del>.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-<del class="diffchange diffchange-inline">605</del>-2.jpg|400px|<del class="diffchange diffchange-inline">right</del>]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-<ins class="diffchange diffchange-inline">605-2</ins>.jpg|400px|<ins class="diffchange diffchange-inline">right</ins>]][[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-<ins class="diffchange diffchange-inline">604</ins>-2.jpg|400px|<ins class="diffchange diffchange-inline">left</ins>]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10433&oldid=prev 2026-02-23T04:23:23Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:23, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left<ins class="diffchange diffchange-inline">]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right</ins>]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12" >12 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">12 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකය ගමන් කරන අතර දොර ඇරීමත් මගීන් නංවා අවසාන වූ විට දොර වැසීයෑමත් මගින් බැසීමට අවශ්‍ය ස්ථානයෙහි දී දොර ඇරීමත් පාලනය කිරීම සඳහා ද ස්වයංක්‍රිය ක්‍රම යොදාගනු ලැබේ. මේ සඳහා විශේෂ පාලන උපකරණ යෙදෙයි. උත්තෝලකයක දොර වැසී ගෙන යන විට මගියෙක් ඇතුළු වීමට එන්නේ නම් නැවත දොර ස්වයංක්‍රියාකාරීව ඇරීම සඳහා යොදා ඇති ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ඇස මීට නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකය ගමන් කරන අතර දොර ඇරීමත් මගීන් නංවා අවසාන වූ විට දොර වැසීයෑමත් මගින් බැසීමට අවශ්‍ය ස්ථානයෙහි දී දොර ඇරීමත් පාලනය කිරීම සඳහා ද ස්වයංක්‍රිය ක්‍රම යොදාගනු ලැබේ. මේ සඳහා විශේෂ පාලන උපකරණ යෙදෙයි. උත්තෝලකයක දොර වැසී ගෙන යන විට මගියෙක් ඇතුළු වීමට එන්නේ නම් නැවත දොර ස්වයංක්‍රියාකාරීව ඇරීම සඳහා යොදා ඇති ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ඇස මීට නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|left<del class="diffchange diffchange-inline">]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|left]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1970)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1970)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10432&oldid=prev 2026-02-23T04:22:35Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:22, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12" >12 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">12 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකය ගමන් කරන අතර දොර ඇරීමත් මගීන් නංවා අවසාන වූ විට දොර වැසීයෑමත් මගින් බැසීමට අවශ්‍ය ස්ථානයෙහි දී දොර ඇරීමත් පාලනය කිරීම සඳහා ද ස්වයංක්‍රිය ක්‍රම යොදාගනු ලැබේ. මේ සඳහා විශේෂ පාලන උපකරණ යෙදෙයි. උත්තෝලකයක දොර වැසී ගෙන යන විට මගියෙක් ඇතුළු වීමට එන්නේ නම් නැවත දොර ස්වයංක්‍රියාකාරීව ඇරීම සඳහා යොදා ඇති ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ඇස මීට නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකය ගමන් කරන අතර දොර ඇරීමත් මගීන් නංවා අවසාන වූ විට දොර වැසීයෑමත් මගින් බැසීමට අවශ්‍ය ස්ථානයෙහි දී දොර ඇරීමත් පාලනය කිරීම සඳහා ද ස්වයංක්‍රිය ක්‍රම යොදාගනු ලැබේ. මේ සඳහා විශේෂ පාලන උපකරණ යෙදෙයි. උත්තෝලකයක දොර වැසී ගෙන යන විට මගියෙක් ඇතුළු වීමට එන්නේ නම් නැවත දොර ස්වයංක්‍රියාකාරීව ඇරීම සඳහා යොදා ඇති ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ඇස මීට නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|<del class="diffchange diffchange-inline">right</del>]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|<ins class="diffchange diffchange-inline">left</ins>]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1970)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1970)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10431&oldid=prev 2026-02-23T04:22:08Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:22, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left<del class="diffchange diffchange-inline">]][[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right</del>]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12" >12 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">12 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකය ගමන් කරන අතර දොර ඇරීමත් මගීන් නංවා අවසාන වූ විට දොර වැසීයෑමත් මගින් බැසීමට අවශ්‍ය ස්ථානයෙහි දී දොර ඇරීමත් පාලනය කිරීම සඳහා ද ස්වයංක්‍රිය ක්‍රම යොදාගනු ලැබේ. මේ සඳහා විශේෂ පාලන උපකරණ යෙදෙයි. උත්තෝලකයක දොර වැසී ගෙන යන විට මගියෙක් ඇතුළු වීමට එන්නේ නම් නැවත දොර ස්වයංක්‍රියාකාරීව ඇරීම සඳහා යොදා ඇති ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ඇස මීට නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකය ගමන් කරන අතර දොර ඇරීමත් මගීන් නංවා අවසාන වූ විට දොර වැසීයෑමත් මගින් බැසීමට අවශ්‍ය ස්ථානයෙහි දී දොර ඇරීමත් පාලනය කිරීම සඳහා ද ස්වයංක්‍රිය ක්‍රම යොදාගනු ලැබේ. මේ සඳහා විශේෂ පාලන උපකරණ යෙදෙයි. උත්තෝලකයක දොර වැසී ගෙන යන විට මගියෙක් ඇතුළු වීමට එන්නේ නම් නැවත දොර ස්වයංක්‍රියාකාරීව ඇරීම සඳහා යොදා ඇති ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ඇස මීට නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1970)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(සංස්කරණය: 1970)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10430&oldid=prev 2026-02-23T04:11:07Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:11, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද <del class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]] </del>කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-605-1<ins class="diffchange diffchange-inline">.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-2</ins>.jpg|400px|right]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10429&oldid=prev 2026-02-23T04:10:31Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:10, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද<del class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right]]</del>[[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]] කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left<ins class="diffchange diffchange-inline">]][[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right</ins>]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද [[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]] කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10428&oldid=prev 2026-02-23T04:09:02Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:09, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]] </ins>කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B6%BA&diff=10427&oldid=prev 2026-02-23T04:08:28Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:08, 23 පෙබරවාරි 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left<del class="diffchange diffchange-inline">]][[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right</del>]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ගොනුව:4-604.jpg|400px|left]][[ගොනුව:4-604-2.jpg|400px|left]](Lift/Elevator). මහල් කීපයකින් යුත් ගොඩනැඟිල්ලක එක් තට්ටුවක සිට තවත් තට්ටුවකට මගීන් ගෙනයෑමට ද කර්මාන්තශාලාවන්හි එක් තට්ටුවක සිට අනික් තට්ටුවකට බඩුබාහිරාදිය ගෙන යෑමට ද පතල්වලින් ද්‍රව්‍යයන් ඉහළ පහළ ගෙනයෑමට ද උපයෝගී කරගනු ලබන, පීලි මත සිරස් ලෙස චලනය විය හැකි අයුරු තනා ඇති, කුටිය හෝ වේදිකාව මෙනමින් හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 236 පමණ කාලයේ පවා රෝම අධිරාජ්‍යයේ උත්තෝලක භාවිතා කර ඇත. මිනිසුන් හෝ සතුන් හෝ යොදා බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමේ දී ඒ වටා එතෙන කඹයක මාර්ගයෙන් කුටිය සිරස් ලෙස නැඟෙන ලෙසට ඒවා නිපදවා තිබිණි. එහෙත් දැනට භාවිත වන උත්තෝලක සියල්ල 1853 දී ඉලයිෂා ජී. ඕටිස් නමැති අමෙරිකානු නිෂ්පාදකයකු විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද යන්ත්‍රයක විකාසනයෝයි. 1871 දී සාර්ථක ද්‍රාව-උත්තෝලකයක් (hydraulic elevator) වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කෙරිණි. මෙම උත්තෝලකය ක්‍රියා කරවන ලද්දේ ජල පීඩනයෙනි. සිලින්ඩරයක් තුළට ඇතුළු වන අධි පීඩනයකින් යුතු ජලයෙන් පිස්ටනයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් ද පිස්ටනයට කෙළින් ම කුටිය සම්බන්ධ කිරීමෙන් හෝ කප්පි හා තන්තු යොදා පිස්ටනයේ චලනය කුටියට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙන් ද කුටිය චලනය කැරැවිය හැකිය. කුටියට ම පිස්ටනය සම්බන්ධ කොට ඇති විට, සිලින්ඩරය සිරස්ව සවි කළ යුතු හෙයින් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිය හැකි දුර අඩි කීපයකට පමණක් සීමා වේ. උත්තෝලකය තුළ ඇති තන්තුවකින් කපාටයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් උත්තෝලකය ගමන් කැරැවිණි. වාෂ්ප එන්ජිම උපයෝගී කොට ගැනීමෙන් ද උත්තෝලක ක්‍රියා කරවා ඇත. මෙහි දී බෙරකඳක් භ්‍රමණය කිරීමට වාෂ්ප එන්ජිම යොදාගනිත්. [[ගියර]] (බ.) යෙදීමෙන් අවශ්‍ය ආකාරයට බෙරකඳේ භ්‍රමණය පාලනය කරගත හැකිය. පළමුවරට 1889 දී විදුලි උත්තෝලකයක් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. මෙය සරල ධාරාවකින් ක්‍රියා කරනු ලබන මෝටරයකින් බෙරයක් ක්‍රියා කරවීමෙන් සකසන ලද්දකි. බෙරයේ දැවටිය හැකි කඹයේ දිග බෙරයේ විශාලත්වයෙන් සීමා වන හෙයින් උත්තෝලකය ක්‍රියා කර විය හැකි දුර ප්‍රමාණය ද අඩි 150කට පමණ සීමා විය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ගොනුව:4-605-1.jpg|400px|right]][[ගොනුව:4-605-2.jpg|400px|right]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>උත්තෝලකයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කුටියකින් හෝ වේදිකාවකින් ද ප්‍රතිභාරයකින් (counter weight) ද බලය සැපයීමට යෙදෙන යන්ත්‍රයකින් ද ආරක්ෂාව සඳහා යොදා ඇති විශේෂ අවයවයන්ගෙන් හා උත්තෝලකයේ චලනය පාලනය කිරීම සඳහා යෙදෙන උපක්‍රමවලින් ද සමන්විත වේ. උත්තෝලකයට බලය සැපයීම සඳහා යෙදෙන යන්ත්‍රය එලවුම් යන්ත්‍රය යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. මේ සඳහා බහුලව යෙදෙන්නේ විදුලි මෝටරයයි. එහෙත් වාෂ්ප එන්ජිමක්, ද්‍රාව පීඩකයක් හෝ අන් යන්ත්‍රයක් මේ සඳහා යොදාගත හැකිය.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe