http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%91%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%8A 2026-06-13T06:13:23Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%8A&diff=11043&oldid=prev 2026-06-08T05:48:29Z

<p>&#039;(ක්‍රි.පූ. 341-270). මේ සුප්‍රකට ග්‍රීක දාර්ශනිකයා ස...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(ක්‍රි.පූ. 341-270). මේ සුප්‍රකට ග්‍රීක දාර්ශනිකයා සාමෝස්හි උපන්නෙකි. ඔහු මිටිලීනි, ලැම්ප්සකස් යන දෙනුවර ඉගැන්වීමේ යෙදී සිට ඉක්බිති දෙවැනි වරට ඇතන්ස් නුවරට පැමිණ එහි ස්වකීය මඨය පිහිටුවා එම නගරය තමාගේ චිරනිවාසය කර ගන්නට ඉටා ගත්තේය. එහි ඩිපිලොන් (Dipylon) නම් වූ දොරටුව අසල උයනක සිය සිසුන් හා සමඟ වාසය කෙරෙමින් හේ ඔවුනට ඉගැන්වීය. එම උයන ඔහුගේ ඇවෑමෙන් ඔහුගේ සිසුනට හිමි විය. එම මඨයේ පැවැති විනයනයෙහි විශේෂ ලක්ෂණය වූ චාම්බවත් තමා තුළ පැවැති කාරුණිකභාවයන් නිසා එපිකියුරස්ගේ කීර්තිය නොබෝ කලකින් දසදිග පැතිරිණ. එපිකියුරස් 300කට නොඅඩු ග්‍රන්ථ ගණනක් කළ ලේඛකයෙකි. එහෙත් ඔහුගේ එම ලියවිලි අතුරෙන් ශේෂව ඇත්තේ ඉතා ස්වල්පයකි. ඔහුගේ ඉගැන්වීම්වල සාරය අඩංගු අසුන්පත් තුනක් ඩයොජිනීස් ආරක්ෂා කොට තිබේ. එසේ ම ස්වභාව ධර්මයා පිළිබඳව ඔහු කළ මහාකෘතියෙන් ප්‍රමාණවත් කොටසක් ද තවත් අන්‍යතර කෘති කිහිපයක් ද අවිනෂ්ටව පවතී. මේ හැර ඔහුගේ අසුන්පත්වලින් කොටස් කිහිපයක් ද ආප්තෝපදේශ කිහිපයක් ද සොයාගෙන තිබේ. ප්ලූටාක්, සිසරෝ ආදි ග්‍රීකරෝමක ලේඛකයන්ගේ සටහන්වලින් ද ඔහු පිළිබඳ ව තතු දැනගැනීමට යන්තම් වහලක් සැපයේ. ඒ මතු නොවේ. ලුක්‍රීශස් ස්වභාව ධර්මය ගැන ලිවූ De Rerum Natura යන ග්‍රන්ථය එපිකියුරස්ගේ ධර්මයේ වේගවත් ප්‍රකාශනයෙකි; එසේ ම එම ධර්මයේ ප්‍රශස්ත සංග්‍රහයකි. එහෙත් එපිකියුරස්ගේ චරිත කථාවත්, ඉහත සඳහන් අසුන්පත් තුනත්, වන පොත් කරනු සඳහා සකස් වුණු මුඛ්‍ය ධර්ම නමැති සංක්ෂේපයත් පළ කැරෙන ඩයොජිනීස් ලෙයර්ටියස්ගේ ග්‍රන්ථයේ දස වැනි කාණ්ඩය එපිකියුරස් පිළිබඳ වඩාත් ම විශ්වාසදායක තොරතුරු අඩංගු මූලාශ්‍රයයි. <br /> <br /> == ධර්මය ==<br /> දර්ශනය වනාහි සංවාදයෙන් හා තර්කණයෙන් සුඛය (සන්තුෂ්ටිය) ලබාගැනීමට කැරෙන ප්‍රයත්නයෙකැයි එපිකියුරස් ප්‍රකාශ කරයි. ආචාර ධර්මය, භෞතික විද්‍යාව, සිද්ධාන්ත කොටස් යනුවෙන් හේ දර්ශනය කොටස් තුනකට බෙදයි. කනොනිකොන් (kanonikon) යන නමින් හඳුන්වනු ලබන සිද්ධාන්ත කොටස සාමාන්‍යයෙන් භෞතික විද්‍යාංශයෙහි ම ඇතුළු කොට සැලකේ. <br /> <br /> '''කනොනිකොන්'''<br /> <br /> ඥානයට එක ම මූලාධාරය ඉන්ද්‍රියග්‍රහණය (ප්‍රත්‍යක්ෂය) යයි එපිකියුරස් සලකයි. ඉන්ද්‍රියයන් අපට සපයන දෙයින් අප තර්කණය කිරීමට හෝ මතයන් ඇති කරගැනීමට හෝ නිගමනයන්ට බැසගැනීමට හෝ පටන්ගත් විට හේත්වාභාස හටගත හැකිය. එම තර්කණ, මත හා නිගමන නිවැරදි බව ඔප්පු කළ හැකි එක ම මඟ නම් යළි ඉන්ද්‍රියග්‍රහණය (ප්‍රත්‍යක්ෂය) අනුසාරයෙන් ඒවා සැබෑ දැයි පිරික්සා බැලීමයි. ඒවා සැබෑ යයි ඔප්පු කරන හෝ එසේ නැත්නම් යටත් පිරිසෙයින් ඒවා බොරු යයි ඔප්පු නොකරන හෝ සංවේදනයෝ වෙත් නම් එකී මත, නිගමන ආදිය නිරවද්‍යය; නොඑසේ නම් ඒවා සාවද්‍යය. <br /> <br /> '''භෞතික විද්‍යාව'''<br /> <br /> එපිකියුරීය භෞතික විද්‍යාව ඩිමොක්‍රිටස්ගේ පරමාණු දර්ශනය පදනම් කොට ඇත්තකි. විශ්වය වස්තූන්ගෙන් හා ආකාශයෙන් සමන්විතය. වස්තු ඇති බවට ඉන්ද්‍රියයෝ සාක්ෂි දරත්. ආකාශය ඇති බව තර්කණයෙන් අවශ්‍යයෙන් ම ලැබෙන අනුමිතියයි. ආකාශය නොතිබෙන්නට, වස්තූනට චලනය විය නොහැකිය; වස්තූන් චලනය වන බව ඉන්ද්‍රියයෝ දක්වති. වස්තූහු ධාතූන්ගේ සංයෝගයන් හෝ ධාතූහු ම වෙති. ධාතූහු අභේද්‍ය, අවිපර්‍ය්‍ය, අවිනාශී ඒකකයෝ (ග්‍රී. ඇටොමා=පරමාණු) වෙති. ඔහු ප්‍රමාණයෙන් ද රූපයෙන් ද එකිනෙකාට වෙනස් වෙත්. එහෙත් ඔවුන්ගේ සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍රත්වය නිසා, ඔහු අදෘශ්‍යමාන වෙති. එසේ ම කිසියම් එක් රූපයක පරමාණුන්ගේ සංඛ්‍යාව ද අනන්තය. අනවරත චලනයෙන් යුත් ඔහු එක ම වේගයෙන් චිත්තය බඳු ශීඝ්‍ර ගමනින් චලනය වෙති. එහෙත් පැත්තකට බර වී යෑමේ ආවේණික ස්වභාවයක් නිසා පරමාණු ඝට්ටනය වී, පමණින් අඩු හෝ වැඩි දුරකට ආපසු වීසි වී යෙති. එයින් ඝනත්වයෙන් අඩු වැඩි වස්තු නිර්මාණය වේ. විශ්වය ශාස්වතය. කවදත් එය අද මෙන් ම විය. ප්‍රමාණයෙන් ද එය අසීමය. ඩිමොක්‍රිටස් මෙන් එපිකියුරස් ද සංවේදන ඇති වන්නේ ස්වාභාවික වස්තූන්ගෙන් පිට වී ඉන්ද්‍රියයන් මාර්ගයෙන් ආත්මයට ඇතුළු වන ‘උත්ස්‍රාව’ (effluences) හේතුකොටගෙන බව කියයි. මේ උත්ස්‍රාවයෝ ඔවුන් නිකුත් කරවන වස්තූන්ගේ ප්‍රතිබිම්බ (images) හෙවත් මූර්ති (idols) වෙති. ආත්මය ඉතා සියුම් කොටස්වලින් යුක්ත ශරීර විශේෂයකි. එය සම්පූර්ණ ශරීර කූඩුව පුරා පැතිරී පවතී. ස්වශක්තියෙන් සංසක්තව පැවැතිය හැකි වස්තූහුය, කිසියම් අනෙක් ඝන වස්තුවක රැකවල නැතිව එසේ පැවැතිය නොහැකි වස්තූහු යයි සංයුක්ත වස්තු දෙවර්ගයකි. ආත්මය අයිති වනුයේ දෙවැනි වර්ගයටය. එය ශරීරයේ රැකී පවත්නා තෙක් සංවේදනයන් දැන ඒවා ශරීරයට ඇඟැවීමට සමත් වෙයි. එහෙත් ශරීරයේ මරණයේ දී එය ශරීරයෙන් නිකුත්ව විසිරී යෙයි. <br /> <br /> '''ආචාර ධර්මය'''<br /> <br /> ස්වකීය භෞතික වාදයන්ගේ මාර්ගයෙන් මිනිසා මරණ භයින් හා දෙවියන් කෙරෙහි හෝ ලෝකෝත්තර බලයන් කෙරෙහි හෝ ඇති භීතියෙන් ද මුදවා ලන්නට එපිකියුරස් අදහස් කෙළේය. එසේ ම මිනිසා සමාජ ජීවිතයේ කරදරවලින් මුදවා ලන්නට ද අදහස් කරන එපිකියුරස් එම ජීවිතයෙන් බැහැර වී විවාහයෙනුත් පිතෘත්වයෙනුත් වැළකෙන්නට මිනිසුනට අවවාද කරයි. හොඳ නරක දෙක මැනෙන්නේ හැඟීම් අනුවය. ඔහුට පරම යහපත වනුයේ සුඛයයි. හැම සුඛයක් ම යහපත් වුව ද, ඇතැම් සුඛයන් නිසා එම සුඛයනට වඩා කිහිප ගුණයකින් අධිකතර වූ කරදර හිරිහැර ඇති විය හැකි හෙයින් එම සුඛයන් ඇසුරු නොකළ යුතුයි. නුවණින්, හොඳින්, දැහැමින් ජීවත් නොවී සුඛවත් ජීවිතයක් ගත කළ නොහැකි හෙයින් සම්‍යග් ආජීවය සඳහා සුඛය පිළිබඳ සම්‍යග්දෘෂ්ටිය (සම්‍යග් අවබෝධය) ද අවශ්‍යය. ඒ හා ම ඔහු අනුමත කරන සුඛය වූකලි දුඃඛ වේදනාවෙන් හා කරදරයෙන් මුක්ත වීම, අකම්ප්‍යබව, සිත කය දෙකේ සාමය හා අපරාධීනතාව යන මේවා ම බව පෙනේ. <br /> <br /> දෙවියන් නැතැයි එපිකියුරස් නොකියයි. එපමණක් නොව, ඔවුන් ඇති බව දැනගැනීමේ පැහැදිලි මඟක් අපට ඇති බව ඔහු කියයි. එහෙත් ඔවුන් ගැන සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන් විසින් දක්වනු ලබන ගතිගුණ ඔවුනට නැත. ඔවුහු සූක්ෂ්මතර ද්‍රව්‍යයෙන් නිර්මිතයහ. ඔවුහු වනාහි මනුෂ්‍යයන්ගේ කටයුතු සම්බන්ධයෙන් නොවෙහෙසී, ඔවුන් නොවෙහෙසා, ඔවුන්ගේ පූජෝපහාර නොපතා, ඔවුනට දඬුවම් ආදියක් නොදෙමින්, අන්තරීක්ෂයේ වෙසෙන භූතගණයකි. මරණයෙන් මත්තෙහි මිනිසුනට පුනර්ජීවිතයක් නැත. මරණයෙහි දී ආත්මය මළ සිරුරින් නිකුත්ව විසිරී යේ. එහෙයින් මිනිසාට සිත කරදර කරගන්නට ද කාරියක් නැත.<br /> <br /> == එපිකියුරියානු මඨය ==<br /> මෙය ක්‍රිස්තු පූර්ව සතර වැනි සියවස තෙක් ම පැවැතිණ. එපිකියුරස්ගේ ඇවෑමෙන් මඨාධිපති වූ හෙර්මාර්කස් හා මෙට්රොඩෝරස් යන දෙදෙනා ද කොලාටීස් ද ඔහුගේ විශිෂ්ටතම ශිෂ්‍යයෝ වූහ. ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවැනි සියවසේ උත්තර භාගයෙහි විසූ ඇපොලොඩෝරස්, සිසරෝගේ ගුරු වූ සිඩෝනයේ සීනෝ හා ඔහුගේ ශිෂ්‍ය වූ ගදරාහි පිලොඩීමස් යන අය ද පසුකාලයට අයත් ප්‍රමුඛ එපිකියුරීය වාදීහු වූහ. එහෙත් එපිකියුරස්ගේ ප්‍රකටතම රෝමක අනුගාමිකයා වූයේ ලුක්‍රීශස් නමැති ලතීන කවියාය. මූල මඨයේ ශ්‍රාවිකාවෝ ද වූහ. මේ කාරණය පසු කලෙක නොයෙක් නින්දනීය ඕපාදූප ප්‍රචාරය වීමට හේතු විය. “අප හෙට මැරෙන බැවින් අද කමු, බොමු, නටමු” යන ධර්මය එපිකියුරස් නිසා ඇතිවිණැයි යන අදහස ඇත්ත වශයෙන් ම වැරදි බව ඔහුගේ දර්ශනයෙහි එන ධර්මයන්ගෙන් ප්‍රත්‍යක්ෂ වේ. <br /> <br /> (කර්තෘ: [[මර්ලින් පීරිස්]])<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ග්‍රීක දාර්ශනිකයෝ]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe