http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%9A%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%9D%E2%80%8D 2026-10-17T16:17:56Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%9A%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%9D%E2%80%8D&diff=11695&oldid=prev 2026-10-06T08:43:34Z

<p>&#039;කැනඩාවේ පළාත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් දෙවැන්න ව...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>කැනඩාවේ පළාත් අතුරින් විශාලත්වයෙන් දෙවැන්න වන මෙය කැනඩාවේ උද්‍යානය යනුවෙන් ප්‍රකටය. රටේ ඉතා ම සමෘද්ධිමත් වූ ද ඉතා ම ජනාකීර්ණ වූ ද පළාත මෙයයි. මෙය නැගෙනහිරින් කැනඩාවේ විශාලතම පළාත වන ක්විබෙක් පළාතින් ද බටහිරින් මැනිටෝබා පළාතින් ද දකුණින් නිව් යෝක්, ඔහයෝ, මිචිගන් සහ මිනසෝටා යන ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද රාජ්‍යයන්ගෙන් හා මහ විල් පසින් ද උතුරින් හඩ්සන් වරායෙන් හා ජේම්ස් වරායෙන් ද සීමා වී තිබේ. මෙහි ප්‍රමාණය ව.සැ.412,582කි. මින් ව.සැ.363,282ක් ම ගොඩබිමය. මෙහි අගනුවර ටොරොන්ටෝය. කැනඩා ෆෙඩරල් රාජ්‍යයේ අගනුවර වූ ඔටාවා නගරය පිහිටා ඇත්තේ ද මේ පළාතෙහිය.‍<br /> <br /> ඔන්ටේරියෝ පළාත උතුරු ඔන්ටේරියෝ, දකුණු ඔන්ටේරියෝ යනුවෙන් කොටස් දෙකකට බෙදා ඇත. <br /> <br /> ඔන්ටේරියෝ පළාතේ ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද දේශසීමාව සැ.1,800ක් පමණ වෙයි. මින් සැ.5ක පමණ ප්‍රදේශයක් හැරුණු විට ඉතිරි ප්‍රමාණය විල්වලින් හා ගංගාවලින් සමන්විතයි. මිනසෝටා දේශසීමාව වුඩ්ස් විල ප්‍රධාන කොට ඇති විල් හා ගංගා සමූහයක් ඔස්සේ විහිදී යයි. දේශසීමාවේ මේ කොටසේ උස් ම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමෙන් අඩි 1,800ක් පමණ වේ. සුපීරියර් විල සෙන්ට් මේරිස් ගංගාව මගින් හ්‍යුරොන් විල සමග ද හ්‍යුරොන් විල සෙන්ට් ක්ලෙයාර් ගංගාව හා සෙන්ට් ක්ලෙයාර් විලත් ඩීට්‍රොයිට් ගංගාවත් මගින් ඊරි විල සමග ද සම්බන්ධව පවතී. ඊරි විල නයගරා ගංගාව මගින් ඔන්ටේරියෝ විල හා සම්බන්ධ වේ. කැනේඩියානු පාර්ශ්වයේ දී අඩි 162ක් උස් වූ ද ඇමරිකානු පාර්ශ්වයේ දී අඩි 167ක් උස් වූ ද නයගරා ඇල්ලත් අනිකුත් කුඩා දිය ඇලිත් නිසා නයගරා ගංගාවේ ජලයාත්‍රා ගමනාගමනයට බාධා පැමිණෙතත් මේ පෙදෙස චමත්කාරජනක භූමි දර්ශනයෙන් අනූන ස්ථානයක් වශයෙන් සුප්‍රකටය. මේ පෙදෙස ජලවිදුලි බල නිෂ්පාදන ස්ථානයක් වශයෙන් බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත්ය. <br /> <br /> == භූමි නිර්මාණය ==<br /> ඔන්ටේරියෝ පළාතේ පර්වත වර්ග ප්‍රාක්කේම්බ්‍රිය හා පේලියොසොයික යනුවෙන් කොටස් දෙකකට පමණක් අයත් වේ. ප්‍රාක්කේම්බ්‍රිය කොටස මෙහි දී කැනේඩියන් ෂීල්ඩ් නොහොත් ලෝරෙන්ෂියන් උස්බිම් යනුවෙන් හැඳින්වේ. උතුරු ඔන්ටේරියෝ පෙදෙසින් වැඩි හරියක් ද දකුණු ඔන්ටේරියෝ පෙදෙසේ උතුරු කොටස ද මේ උස් බිම්වලින් වැසී පවතී. ප්‍රාක්කේම්බ්‍රිය පාෂාණ වර්ග උතුරු ඔන්ටේරියෝවේ සියයට හැත්තෑ හතක පමණ ප්‍රදේශයක ද දකුණු ඔන්ටේරියෝවේ සියයට විසි හයක පමණ ප්‍රදේශයක ද පැතිර පවතී. ඔන්ටේරියෝවේ ලෝරෙන්ෂියන් උස් බිම් එක් කලෙක උස් වූ කඳු ස්වරූපයක් දැරුව ද මෙකල ගෙවී ගිය වටකුරු ගොඩැලිවල ස්වභාවයක් දරයි. දකුණු ඔන්ටේරියෝවේ පේලියොසොයික මණ්ඩල ඔඩොවිසීය, සිලූරිය සහ ඩෙවෝනියන් පාෂාණවලින් සමන්විත වෙයි. ඔඩොවිසීය පාෂාණ ක්විබෙක් දේශසීමාවේ සිට ටොරොන්ටෝවට බටහිරින් වූ පෝට් ක්‍රෙඩිට් දක්වා විහිදී යයි. ඔඩොවිසීය පාෂාණත් සිලූරියානු පාෂාණත් වෙන් කරන මායිම වනුයේ නයගරා මොහොරයි. <br /> <br /> == දේශගුණය ==<br /> ඔන්ටේරියෝ පළාතේ උෂ්ණත්ව රටාව නිශ්චය කිරීමෙහි ලා බලපාන ප්‍රධාන සාධක වනුයේ අක්ෂාංශ හා තත්කාලීන සුළඟ හමන දිශාවයි. දකුණු අර්ධද්වීපයෙහි පිහිටි ලන්ඩන් නගරයෙහි සාමාන්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය 45:4°කි. තත්කාලීන සුළං ග්‍රීෂ්ම ඍතුවෙහි නිරිත දිගින් ද ශීත ඍතුවෙහි ඊසාන දිගින් ද හමන බැවින් අවට පිහිටි මහවිල් හේතුකොටගෙන ග්‍රීෂ්ම ඍතුවෙහි උෂ්ණත්වය ද ශීත ඍතුවෙහි සීතල ද අඩු වෙයි. <br /> <br /> මෙම පළාතේ දේශගුණය ඒකාකාර නොවේ. විවිධ පෙදෙස්වල දේශගුණය කෙරෙහි මහා විල්වල හා හඩ්සන් බොක්කේ බලපෑම බෙහෙවි. බටහිර පෙදෙසෙහි කාලගුණය මෘදුය. ඔන්ටේරියෝ විල අවට කෝරළවල ජනවාරි මාසයේ දී සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ෆැ.18ºක් පමණ වේ. ජූලි මාසයේ දී 68ºක් පමණ වේ. සුපීරියර් විලේ උතුරු වෙරළෙහි පිහිටි පෝට් ආතර්හි ජනවාරි මාසයේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ෆැ.6ºක් පමණ ද ජූලි මාසයේ උෂ්ණත්වය පැ.63ºක් පමණ ද වේ. උතුරු දෙසට වන්නට දේශගුණය ක්‍රමයෙන් කර්කශ බවට හැරේ. හඩ්සන් වරාය අසබඩ පෙදෙස්වල සාමාන්‍යයෙන් ආක්ටික් දේශගුණය පවතී. මහවිල් ප්‍රදේශයෙහි වර්ෂාපතනය අවුරුද්ද මුළුල්ලේ සම සේ බෙදේ. මෙම පළාතේ ඉතා ම තෙත් දේශගුණය පවත්නේ දකුණු පෙදෙසෙහිය. ඉතා ම වියළි දේශගුණය පවතින්නේ වයඹ දිග පෙදෙසෙහිය. <br /> <br /> ඔන්ටේරියෝ පළාතේ ජනගහනය (1966) 6,960,870කි. විශාල ම නගරය මෙන් ම අගනුවර ද වන ටොරොන්ටෝ නගරයෙහි හා නාගරික ප්‍රදේශයෙහි ජනගහනය (1966) 1,717,875කි. වැඩි ජනගහනයෙන් යුක්ත අනික් නගර අතර හැමිල්ටන්, ඔටාවා, ලන්ඩන් සහ වින්සර් ද වෙයි. ඔටාවා නගරය ජනගහනය අතින් තෙවන තැන ගනී. <br /> <br /> == නිෂ්පාදනය ==<br /> කැනඩාවේ ඛනිජ අතින් ඉතා ම ආඪ්‍ය වූ පළාත වන ඔන්ටේරියෝ කෘෂිකාර්මික හා කාර්මික අතින් ද ප්‍රථම ස්ථානය ගනී. පුළුල් වූ ද රැලිබිම් සහිත වූ ද ඔන්ටේරියෝ ප්‍රදේශය මිශ්‍ර ගොවිතැන් සඳහා අතිශයින් යෝග්‍ය වේ. කාල වර්ණ ලෝම් පසින් යුත් දකුණු ප්‍රදේශයෙහි විවිධ වගාවෝ වෙති. ඕට්, තිරිඟු, බාර්ලි සහ බෝංචි මෙහි ප්‍රධාන වගාවෝයි. ඊරි විල වටා වූ වැලි මිශ්‍ර පසෙහි දුම්කොළ හා ෆැලැක්ස් හණ වවනු ලැබේ. උතුරු ඇමෙරිකාවේ වටිනා ගව, බැටළු, අශ්ව ආදි සතුන් ඇති කරනු ලබන්නේ ඔන්ටේරියෝවේ නැගෙනහිර සහ බටහිර කෝරළවලය. නයගරා මිටියාවත පීච්, මිදි, බෙරි, ඇපල්, පෙයාර් ආදි පලතුරු වතුවලින් ගහනය. <br /> <br /> කාර්මික නිෂ්පාදන අතින් ඔන්ටේරියෝවට විශේෂ ස්ථානයක් ලැබීමට ප්‍රධාන හේතු වශයෙන් සැලකෙනුයේ එය අමුද්‍රව්‍යවලින් ආඪ්‍ය වීමත් කැනඩාවේ අනිකුත් ප්‍රදේශ හා එක්සත් ජනපද රාජ්‍යය සම්බන්ධයෙන් සලකන විට මුඛ්‍ය ස්ථානයක පිහිටා තිබීමත්ය. කැනඩාවේ නිෂ්පාදනය කෙරෙන සියලු ම භාණ්ඩවලින් සියයට පනහක් ම ලැබෙනුයේ ඔන්ටේරියෝ ප්‍රදේශයෙනි. කැනඩාවේ නිපදවනු ලබන මෝටර් වාහන සියල්ල ම වාගේ නිපැයෙන්නේ මෙහිය. මෙම පළාතෙහි නිෂ්පාදනය වන අනිකුත් යන්ත්‍ර අතර විශාල විදුලි යන්ත්‍ර හා කෘෂිකාර්මික උපකරණ ද වෙයි. ගුවන්යානා, රබර් භාණ්ඩ, යකඩ, වානේ හා කාර්මික යන්ත්‍රෝපකරණ ද මෙහි නිපදවනු ලැබේ. <br /> <br /> නිකල් නිෂ්පාදනය අතින් ලෝකයේ පළමුවෙනි තැන ගන්නා ඔන්ටේරියෝ පළාත යුරේනියම්, තඹ, රන්, රිදී හා ප්ලැටිනම් ආදී ලෝහ නිපයුම අතින් කැනඩාවේ සෙසු පළාත් පසු බස්වයි. <br /> <br /> == ආණ්ඩුව ==<br /> ඔන්ටේරියෝ ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා වනුයේ බ්‍රිතාන්‍ය ඔටුන්න නියෝජනය කරන ලෙෆ්ටිනන්ට් ආණ්ඩුකාර තැනය. මොහු ෆෙඩරල් රජය මගින් පස් අවුරුදු කාලසීමාවකට පත් කරනු ලැබේ. ලෙෆ්ටිනන්ට් ආණ්ඩුකාර තැනට ෆෙඩරල් ක්‍රමය ආරම්භ වූ මුල් යුගයේ දී පුළුල් බලතල තිබුණ ද දැන් ඔහු නාමමාත්‍ර නායකයෙක් පමණි. නියම බලතල පැවරී ඇත්තේ ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රී මණ්ඩලය හා විධායක කවුන්සලය හෙවත් අග්‍රාමාත්‍යවරයා ප්‍රධාන කැබිනට් මණ්ඩලය වෙතය. ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රී මණ්ඩලය පිළිබඳ වගකීම මේ නිලධරයන් පිට පැවරේ. ඔන්ටේරියෝ පළාතේ උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක් කිසිවිටෙකත් නොවීය. ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රී මණ්ඩලය සර්වජන ඡන්දයෙන් තෝරාගනු ලබන මන්ත්‍රීවරුන් 117 දෙනකුගෙන් සමන්විත වෙයි. මෙහි අධිකරණ ක්‍රමයෙහි ඉහළ ම ආයතනය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙය ඇපැල් උසාවියකින් ද උසස් අධිකරණ උසාවියකින් ද සමන්විතය. 1949 සිට බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රිවිකවුන්සලයට ඇපැල් ගැනීමේ වරප්‍රසාද අත්හිටුවා ඇත. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: භූගෝල විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ඔ]]</div>

Senasinghe