http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%94%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F_%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B7%80 2026-07-23T19:09:40Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%94%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F_%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B7%80&diff=11420&oldid=prev 2026-07-13T08:03:56Z

<p>&#039;ඉන්දියාවේ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයක් වන ඔරිස්සාවේත් ඉ...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>ඉන්දියාවේ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයක් වන ඔරිස්සාවේත් ඉන් බැහැරත් ව.සැ.80,000ක පමණ ව්‍යවහාර වන භාෂාවයි. ඔරිස්සාවේ එක් කෝටි හැත්තෑ හයලක්ෂයක් පමණ වූ ජනගහනයෙන් එක්කෝටි හැට ලක්ෂයක් පමණ ජනයාගේ භාෂාව වන මෙය කථා කරන මුළු ජන සංඛ්‍යාව දෙකෝටියක් පමණ වේ. ඔරියා භාෂාව ඉන්දියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් පිළිගැනුණු ප්‍රධාන භාෂා 14න් එකකි. <br /> <br /> වංග, ඔරියා, ඇසමීය යන භාෂාත්‍රය මාගධී ප්‍රාකෘතය හා අර්ධමාගධිය ප්‍රභව කොට ඇති ප්‍රාච්‍ය නව ඉන්දු-ආර්‍ය්‍ය භාෂාවෝයි. ඔරියා භාෂාවෙහි ප්‍රාක්තන ලක්ෂණ රාශියක් අවශිෂ්ට වී ඇත. උත්තල දේශයෙහි විසූ කාලිඞ්ගයන් ව්‍යවහාර කළැයි කියන, සංස්කෘතයේ ම විභාෂාවක් ගැන භරත මුනිහුගේ නාට්‍යශාස්ත්‍රයෙහි සඳහන් වේ. එම ඔඩ්‍ර විභාෂාවෙන් උපුටා ගන්නා ලද නිදසුන් පද්‍යයක් මාර්කණ්ඩදාසයන්ගේ ප්‍රාකෘත සර්වස්වයෙහි දැක්වේ. ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවසෙහි දී කාලිංග දේශය යටපත් කර ගැනීමෙන් පසු අශෝකාධිරාජයන් විසින් වත්මන් ඔරිස්සාවෙහි පිහිටුවන ලද ධෞලි හා ජෞගඩ සෙල්ලිපිවල භාෂාව දේශීය ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විත වන්නට ඇත. ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසෙහි දී මගධ දේශය පවා යටත් කොට අධිරාජ්‍යයක් පිහිටුවා ගත් ඛාරවේල නම් කාලිංග අධිරාජයාගේ හාථිගුම්ඵා සෙල්ලිපිය වත්මන් ඔරියා භාෂාවට හාත්පසින් අනුරූප වූ ද පාලි ප්‍රාකෘතයට ඉතා සදෘශ වූ ද ඉතාමත් ම පැරණි සෙල්ලිපියයි. ඇතැම් ඉතිහාසඥයෝ කාලිංග, ඔරිස්සා යන දේශයන්හි පාලිය දේශීය භාෂාව වශයෙන් ප්‍රචලිත වී යයි පවා කියති.<br /> <br /> කිතුවසින් 7 වන සියවසේ දී හියුං සාං නමැති දේශාටකයා එවක ඔඩ්‍ර දේශයෙහි ව්‍යවහාර කළ භාෂාව මධ්‍යම භාරතයේ ප්‍රචලිත භාෂාවෙන් වෙනස් වූ ලක්ෂණ දැරූ බවත් මුළු ඔඩ්‍ර දේශයෙහිම මහායාන බෞද්ධ විහාර හා බ්‍රාහ්මණ දේවාල පැවැති බවත් කියයි. 6 වන සියවසේ සිට 8 වන සියවස දක්වා රාජ්‍ය පාලනය කළ භෞම රජුන් සකුවෙන් කැරැවූ සෙල්ලිපිවල පවා ඔරියා උච්චාරණයට අනුව සකු ශබ්ද හැඩ ගැසී ඇති බව කියත්.<br /> <br /> බ්‍රාහ්මණික බලපෑම් නිසා සකු ප්‍රභාවය එවක කොතෙක් දුරට තිබුණා ද කිවහොත් වජ්‍රයානයට හුරු වූ මහායාන බුද්ධාගම දෙසූ බෞද්ධ භික්ෂූහු ද එම ආගම ඇදහූ මහජනයා ද පසුකාලීන ඔරියා භාෂාවට ඉතා නැඹුරු වූ දේශීය අපභ්‍රංශයක් එවක ව්‍යවහාර කළහ. නේපාලයේ තිබී සොයාගන්නා ලදුව මහාමහෝපාධ්‍යාය හරප්‍රසාද් ශාස්ත්‍රී පඬිතුමා විසින් ප්‍රකාශයට පමුණුවන ලද බෞද්ධ-ගාන්-ඕ-දෝහා නමැති කෘතියෙහි ප්‍රාක්තන ඔරියා භාෂාවෙන් රචිත යැයි සිතිය යුතු පද්‍ය ඇතැයි කියත්. තාන්ත්‍රික සහජ යානයෙහි සඳහන් වන සරභ, ලුඉ, සවරිප වැනි සිද්ධයන් ස්වාත් මිටියාවතට අයත් විය යුතුය යන මතයක් ඇතැම් පඬිවරුන් ප්‍රකාශ කොට ඇතත් 7-10 සියවස්වලට අයත් චර්‍ය්‍යාපද, 14 වන සියවසට අයත් සිසුවේදය, 15 වන සියවසේ පංච ශඛයන්ගේ කෘති ආදිය අනුසාරයෙන් බලන කල ඔරියා සංස්කෘතියෙහි මුල් බැසගෙන ඇති නාථ මහායානික දර්ශනය ඒ සියල්ලෙන් දැක්වෙන බව පඬිවරු පිළිගනිත්.<br /> <br /> 7-10 වන සියවස්වලට අයත් බෞද්ධ අපභ්‍රංශ කාව්‍යයන්හි සිට අඥාත කර්තෘක වූ නාථධර්මයට අයත් සිසුවේදය, ගෝරඛ නාථයන්ගේ යයි කියනු ලබන සප්තාඞ්ගය හා 13 වන සියවසට අයත් අවධූත නාරායණ ස්වාමීගේ රුද්‍රසුධානිධිය දක්වා අතර කාලපරිච්ඡේදයෙන් සංස්කෘතය ලේඛන මාධ්‍යය කොටගත් බ්‍රාහ්මණයන්ගේත් ශංකර, රාමානුජ, මාධව, නිම්බාර්ක ආදි හින්දු ආචාර්‍ය්‍යවරයන්ගේත් ව්‍යාපාර නිසා බෞද්ධ බලය පිරිහී යාමෙන් සංස්කෘතයෙන් මිස දේශීය භාෂාවෙන් ග්‍රන්ථ පහළ නොවීය. කාලිංගයෙහි නරපතියකු වූ අනන්තවර්ම වජ්‍රහස්තදේව රජු විසින් ක්‍රි.ව.1051 දී කරවූ සෙල්ලිපිය පැරණි ම ඔරියා ලේඛනයයි. භුවනේෂ්වර් මන්දිරයෙහි 13 වන සියවසෙහි දී කරවා ඇති සෙල්ලිපියෙන් ඔරියා භාෂාව තවදුරටත් වැඩෙමින් ගිය අයුරු පැහැදිලි වෙයි. අද අප දන්නා අයුරින් වැඩුණු නව ඉන්දු-ආර්ය භාෂාවක් වශයෙන් ඔරියා බස දක්නට ලැබෙන්නේ 13 වන 14 වන සියවස්වලට අයත් වූ සාරළාදාසයන්ගේ කාව්‍ය, මාර්කණ්ඩදාසයන්ගේ‍ කේශබකෝඉළි කාව්‍යය, අවධූත නාරායණයන්ගේ රුද්‍රසුධානිධි නම් ගද්‍ය කාව්‍යය යනාදි කෘතීන්හිය. <br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: භාෂා හා සාහිත්‍යය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ඔ]]</div>

Senasinghe