http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%B0%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1 2026-05-18T11:51:55Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%B0%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1&diff=5293&oldid=prev 2024-03-19T10:06:01Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:06, 19 මාර්තු 2024 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(රූපා රූපාවචර). ලෞකික සමාධි භාවනාව වඩන යොගාවචරයා ප්‍රාතිමොක්‍ෂ සංවරාදි චතුර් විධි ශීලය පිරිසිදු කොට සුපරිශුද්ධ ශීලයෙහි සිටියහු විසින් ආවාස පළිබොධාදි යම් පළිබොධයෙක් වී නම් ඒ පසිඳපියා කමටහන් දෙන කල්‍යාණ මිත්‍ර ආචාර්යවරයකු වෙත එළැඹ සතළිස් කමටහන් අතුරෙහි තමාගේ චරිතයට අනුකූල වූ එක්තරා කමටහනක් ඉගෙන සමාධි භාවනාවට අනුරූප වූ සෙනසුනෙක වසන්නහු කෙස්, නිය සිඳීම් ආදියෙන් කුඩා පළිබොධයනුදු පසිඳ සියලු භාවනා විධානය නොපිරිහෙලා වැඩිය යුතු ය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(රූපා රූපාවචර). ලෞකික සමාධි භාවනාව වඩන යොගාවචරයා ප්‍රාතිමොක්‍ෂ සංවරාදි චතුර් විධි ශීලය පිරිසිදු කොට සුපරිශුද්ධ ශීලයෙහි සිටියහු විසින් ආවාස පළිබොධාදි යම් පළිබොධයෙක් වී නම් ඒ පසිඳපියා කමටහන් දෙන කල්‍යාණ මිත්‍ර ආචාර්යවරයකු වෙත එළැඹ සතළිස් කමටහන් අතුරෙහි තමාගේ චරිතයට අනුකූල වූ එක්තරා කමටහනක් ඉගෙන සමාධි භාවනාවට අනුරූප වූ සෙනසුනෙක වසන්නහු කෙස්, නිය සිඳීම් ආදියෙන් කුඩා පළිබොධයනුදු පසිඳ සියලු භාවනා විධානය නොපිරිහෙලා වැඩිය යුතු ය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පඨවි කසිණාදි යම් කිසි නිමිත්තක් අරමුණු කොට ගෙන <del class="diffchange diffchange-inline">භාවනා යෙහි </del>යෙදෙන්නහුට උද්ග්‍රහ නිමිත්ත උපදනේ ය. එය අරමුණු කොට භාවනා කරන්නහුට නීවරණ යටපත් ව කෙලෙස් <del class="diffchange diffchange-inline">සන්හිදී </del>උපචාර සමාධියෙන් සිත එකඟ වෙයි. පටිභාග නිමිත්ත පමණ වෙයි. ඒ පටිභාග නිමිත්ත අරමුණු කොට <del class="diffchange diffchange-inline">භාවනායෙ හි </del>යෙදෙන්නහුට එක් වැ චිත්ත වීථියෙක <del class="diffchange diffchange-inline">මතො </del>ද්වාරාව ජෙනය දා ජවන් සිත් සතරක් පහක් හෝ උපදනේ ය. එහි <del class="diffchange diffchange-inline">පළමු වැන්න </del>පරිකම්ම නම් වෙයි. <del class="diffchange diffchange-inline">දෙ වැන්න </del>උපචාර යැ. <del class="diffchange diffchange-inline">තුන් වැන්න </del>අනුලෝම යැ. <del class="diffchange diffchange-inline">සතර වැන්න </del>ගොත්‍රභූ යැ. <del class="diffchange diffchange-inline">අවසානයෙ හි </del>ධ්‍යාන <del class="diffchange diffchange-inline">අර්‍පණ යි </del>ඒ අර්‍පණ බව අනතුරුව භවාඞගලාතය වෙයි. ඉක්බිති භාවාඞගය සිඳගෙන ධ්‍යාන ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා පිනිස මනෝ ද්වාරාවජ්නය වෙයි. ඉක්බිති ධ්‍යාන ප්‍රත්‍යවෙක්‍ෂා <del class="diffchange diffchange-inline">වන්නේ යි</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>පඨවි කසිණාදි යම් කිසි නිමිත්තක් අරමුණු කොට ගෙන <ins class="diffchange diffchange-inline">භාවනායෙහි </ins>යෙදෙන්නහුට උද්ග්‍රහ නිමිත්ත උපදනේ ය. එය අරමුණු කොට භාවනා කරන්නහුට නීවරණ යටපත් ව කෙලෙස් <ins class="diffchange diffchange-inline">සන්හිඳී </ins>උපචාර සමාධියෙන් සිත එකඟ වෙයි. පටිභාග නිමිත්ත පමණ වෙයි. ඒ පටිභාග නිමිත්ත අරමුණු කොට <ins class="diffchange diffchange-inline">භාවනායෙහි </ins>යෙදෙන්නහුට එක් වැ චිත්ත වීථියෙක <ins class="diffchange diffchange-inline">මනො </ins>ද්වාරාව ජෙනය දා ජවන් සිත් සතරක් පහක් හෝ උපදනේ ය. එහි <ins class="diffchange diffchange-inline">පළමුවැන්න </ins>පරිකම්ම නම් වෙයි. <ins class="diffchange diffchange-inline">දෙවැන්න </ins>උපචාර යැ. <ins class="diffchange diffchange-inline">තුන්වැන්න </ins>අනුලෝම යැ. <ins class="diffchange diffchange-inline">සතරවැන්න </ins>ගොත්‍රභූ යැ. <ins class="diffchange diffchange-inline">අවසානයෙහි </ins>ධ්‍යාන <ins class="diffchange diffchange-inline">අර්‍පණයි </ins>ඒ අර්‍පණ බව අනතුරුව භවාඞගලාතය වෙයි. ඉක්බිති භාවාඞගය සිඳගෙන ධ්‍යාන ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා පිනිස මනෝ ද්වාරාවජ්නය වෙයි. ඉක්බිති ධ්‍යාන ප්‍රත්‍යවෙක්‍ෂා <ins class="diffchange diffchange-inline">වන්නේයි</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙතෙකින් මේ යොගාවචර “විවිචච්ව කාමෙ හි විවිච්ච අකුසලෙ හි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං වීති සුඛං ප්‍යමං න්‍ධෘනං උපස්මප ජ්ජ <del class="diffchange diffchange-inline">විහරති” යී </del>වදාළ පරිදි පඤච නීවරණයන්ගෙන් වෙන් ව විතර්‍ක විචාර සහිත වූ විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීති සුඛ ඇති පළමු වන රූපාවචර ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ ප්‍රථම ධ්‍යානය වූ කලී කාමාච්ඡන්ද, ව්‍යාපාද, ථීනමිද්ධ, උද්ධච්ච කුක්කුච්ච, විචිකිච්ඡා යන නීවරණ සංඛ්‍යාත පඤාඞගයෙන් තොර වූයේ විතක්ක, විචාර, පීති, සුඛ, චිතේතකගග්තා යන පඤචාඞගයෙන් සමන්විත වූයේ ආදි මධ්‍ය පර්‍ය්‍යවසාන වශයෙන් ත්‍රිවිධ කල්‍යණතායෙන් යුක්ත වූයේ ත්‍රිවිධ කල්‍යාණයන්ගේ වශයෙන් විශුද්ධ චිත්තතාදි දශ ලක්‍ෂණයෙකින් යුක්ත වූයේ වේ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙතෙකින් මේ යොගාවචර “විවිචච්ව කාමෙ හි විවිච්ච අකුසලෙ හි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං වීති සුඛං ප්‍යමං න්‍ධෘනං උපස්මප ජ්ජ <ins class="diffchange diffchange-inline">විහරති”යී </ins>වදාළ පරිදි පඤච නීවරණයන්ගෙන් වෙන් ව විතර්‍ක විචාර සහිත වූ විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීති සුඛ ඇති පළමු වන රූපාවචර ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ ප්‍රථම ධ්‍යානය වූ කලී කාමාච්ඡන්ද, ව්‍යාපාද, ථීනමිද්ධ, උද්ධච්ච කුක්කුච්ච, විචිකිච්ඡා යන නීවරණ සංඛ්‍යාත පඤාඞගයෙන් තොර වූයේ විතක්ක, විචාර, පීති, සුඛ, චිතේතකගග්තා යන පඤචාඞගයෙන් සමන්විත වූයේ ආදි මධ්‍ය පර්‍ය්‍යවසාන වශයෙන් ත්‍රිවිධ කල්‍යණතායෙන් යුක්ත වූයේ ත්‍රිවිධ කල්‍යාණයන්ගේ වශයෙන් විශුද්ධ චිත්තතාදි දශ ලක්‍ෂණයෙකින් යුක්ත වූයේ වේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙසේ උපන් ප්‍රථම ධ්‍යානය ආවජ්ජන, සමාපජ්ජන, අධිට්ඨාන, වුට්ඨාන, පච්චවෙකඞණ යන පස් වැදෑරුම් වශීතායෙන් වසඟ බවට පමණුවා ප්‍රගුණ වූ ප්‍රථම ධ්‍යානයෙන් නැගී සිට මේ ප්‍රථම ධ්‍යාන සමාපත්තිය ආසන්න වූ නීවරණ සතුරන් ඇති බැවින් ද විතර්‍ක විචාරයන් <del class="diffchange diffchange-inline">ඖදාරික යෙහින් </del>අඞග දුර්වල යයි ද එහි දොස් දැක ද්විතීය ධ්‍යානය ශාන්න වශයෙන් මෙනෙහි කොට ප්‍රථම <del class="diffchange diffchange-inline">ධ්‍යානයෙ හි </del>නිකාන්තිය හැරපියා ද්විතීය ධ්‍යානාධි යාමයට වෑයම් කටයුතු ය. ඖදාරික වූ විතර්‍ක, විචාරයන් ප්‍රහාණය <del class="diffchange diffchange-inline">පිනිස </del>ශාන්ත වූ ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා ප්‍රතිලාභය <del class="diffchange diffchange-inline">පිනිස </del>ඒ පඨවිකසිණාදි නිමිත්ත පුන පුනා මෙනෙහි කළ යුතු ය. ඔහුට ඒ <del class="diffchange diffchange-inline">අරමුණෙ හි </del>ප්‍රථම <del class="diffchange diffchange-inline">ධ්‍යානයෙ හි </del>කී සෙයින් රූපාවචර ද්විතීය ධ්‍යානය උපදනේ ය. මෙතෙකින් ඒ යොගාවචර විතර්‍ක විචාරයන්ගේ සන්හිදීමෙන් <del class="diffchange diffchange-inline">ස්ව සන්තානයෙ හි </del>සම්ප්‍රසාදනය ඇති චිත්තයාගේ එතොදිභාවය ඇති අවිතර්‍ක අවිචාර වූ <del class="diffchange diffchange-inline">සමාධියෙ හි </del>උපන් ප්‍රීතිය හා සුඛය ඇති ද්විතීය ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ ද්විතීය ධ්‍යානය විතර්‍ක, විචාර යන අඞග දෙකින් ප්‍රහීණ වූයේ පීති, සුඛ, ඒකග්ගතා යන අඞග තුනින් සමන්විත වූයේ යට කී ත්‍රිවිධ කල්‍යාණතායෙන් හා දශ ලක්‍ෂණයෙන් යුක්ත වූයේ වේ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මෙසේ උපන් ප්‍රථම ධ්‍යානය ආවජ්ජන, සමාපජ්ජන, අධිට්ඨාන, වුට්ඨාන, පච්චවෙකඞණ යන පස් වැදෑරුම් වශීතායෙන් වසඟ බවට පමණුවා ප්‍රගුණ වූ ප්‍රථම ධ්‍යානයෙන් නැගී සිට මේ ප්‍රථම ධ්‍යාන සමාපත්තිය ආසන්න වූ නීවරණ සතුරන් ඇති බැවින් ද විතර්‍ක විචාරයන් <ins class="diffchange diffchange-inline">ඖදාරිකයෙහින් </ins>අඞග දුර්වල යයි ද එහි දොස් දැක ද්විතීය ධ්‍යානය ශාන්න වශයෙන් මෙනෙහි කොට ප්‍රථම <ins class="diffchange diffchange-inline">ධ්‍යානයෙහි </ins>නිකාන්තිය හැරපියා ද්විතීය ධ්‍යානාධි යාමයට වෑයම් කටයුතු ය. ඖදාරික වූ විතර්‍ක, විචාරයන් ප්‍රහාණය <ins class="diffchange diffchange-inline">පිණිස </ins>ශාන්ත වූ ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා ප්‍රතිලාභය <ins class="diffchange diffchange-inline">පිණිස </ins>ඒ පඨවිකසිණාදි නිමිත්ත පුන පුනා මෙනෙහි කළ යුතු ය. ඔහුට ඒ <ins class="diffchange diffchange-inline">අරමුණෙහි </ins>ප්‍රථම <ins class="diffchange diffchange-inline">ධ්‍යානයෙහි </ins>කී සෙයින් රූපාවචර ද්විතීය ධ්‍යානය උපදනේ ය. මෙතෙකින් ඒ යොගාවචර විතර්‍ක විචාරයන්ගේ සන්හිදීමෙන් <ins class="diffchange diffchange-inline">ස්වසන්තානයෙහි </ins>සම්ප්‍රසාදනය ඇති චිත්තයාගේ එතොදිභාවය ඇති අවිතර්‍ක අවිචාර වූ <ins class="diffchange diffchange-inline">සමාධියෙහි </ins>උපන් ප්‍රීතිය හා සුඛය ඇති ද්විතීය ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ ද්විතීය ධ්‍යානය විතර්‍ක, විචාර යන අඞග දෙකින් ප්‍රහීණ වූයේ පීති, සුඛ, ඒකග්ගතා යන අඞග තුනින් සමන්විත වූයේ යට කී ත්‍රිවිධ කල්‍යාණතායෙන් හා දශ ලක්‍ෂණයෙන් යුක්ත වූයේ වේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>යට කී සෙයින් පඤච වසීභාවයෙන් යුක්තව ද්විතීය ධ්‍යානයෙන් නැගී සිට ආසන්නව සිටි විතර්‍ක, විචාර සතුරන් ඇතැයි ද සලකා එහි නිකාන්තිය හැරපියා තෘතීය ධ්‍යානය සඳහා යොග වඩන්නහුට යථා <del class="diffchange diffchange-inline">කාලයෙ හි </del>ප්‍රීති විරාගයෙන් උපෙක්‍ෂකව වෙසෙයි. සිහි ඇති ව නුවණැති ව කයින් සුවය ද <del class="diffchange diffchange-inline">විදී</del>. යම් ධ්‍යානයක් හේතු කොට ගෙන ඒ ධ්‍යාන සමඞගී පුද්ගලයා උපෙක්‍ෂා ඇත්තේ ය, සිහි ඇත්තේ ය, සුඛවිහරණ ඇත්තේ යයි ආර්‍ය්‍යයෝ ප්‍රකාශ කෙරෙත් නම් ඒ තෘතීය ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ තෘතීය ධ්‍යානය ප්‍රීති සංඛ්‍යාත එක් අඞගයකින් ප්‍රහීණ වූයේ සුඛ එකග්ගතා යන අඞග දෙකින් සමන්විත වූයේ ත්‍රිවිධ කල්‍යාණ දශ ලක්‍ෂණ සම්පන්න වූයේ වේ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>යට කී සෙයින් පඤච වසීභාවයෙන් යුක්තව ද්විතීය ධ්‍යානයෙන් නැගී සිට ආසන්නව සිටි විතර්‍ක, විචාර සතුරන් ඇතැයි ද සලකා එහි නිකාන්තිය හැරපියා තෘතීය ධ්‍යානය සඳහා යොග වඩන්නහුට යථා <ins class="diffchange diffchange-inline">කාලයෙහි </ins>ප්‍රීති විරාගයෙන් උපෙක්‍ෂකව වෙසෙයි. සිහි ඇති ව නුවණැති ව කයින් සුවය ද <ins class="diffchange diffchange-inline">විඳී</ins>. යම් ධ්‍යානයක් හේතු කොට ගෙන ඒ ධ්‍යාන සමඞගී පුද්ගලයා උපෙක්‍ෂා ඇත්තේ ය, සිහි ඇත්තේ ය, සුඛවිහරණ ඇත්තේ යයි ආර්‍ය්‍යයෝ ප්‍රකාශ කෙරෙත් නම් ඒ තෘතීය ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ තෘතීය ධ්‍යානය ප්‍රීති සංඛ්‍යාත එක් අඞගයකින් ප්‍රහීණ වූයේ සුඛ එකග්ගතා යන අඞග දෙකින් සමන්විත වූයේ ත්‍රිවිධ කල්‍යාණ දශ ලක්‍ෂණ සම්පන්න වූයේ වේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනතුරුව තෘතීය <del class="diffchange diffchange-inline">ධ්‍යානයෙ හි </del>චීර්‍ණ <del class="diffchange diffchange-inline">වශී භාවය </del>ඇති ව එහි ආසන්න වූ ප්‍රීතිය ඇතැයි ද සුඛය ඖදාරික යයි ද සලකා <del class="diffchange diffchange-inline">චතුත්‍ර්‍ථ </del>ධ්‍යාන ලාභයට යොග කෙරෙයි. ඔහුට අනුක්‍රමයෙන් කායික සුඛ දු<del class="diffchange diffchange-inline">:ඛයන්ගේ </del>ප්‍රහාණයෙන් පළමු <del class="diffchange diffchange-inline">උපචාරක්‍ෂණයෙ හි </del>ම සොම්නස් දොම්නසුන්ගේ අස්තඞගමයෙන් උපෙක්‍ෂායෙන් උපන් සිහියෙන් <del class="diffchange diffchange-inline">පරිශුද්ධ බාවය </del>ඇති සතර වැනි ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. <del class="diffchange diffchange-inline">චතුත්‍ර්‍ථ </del>ධ්‍යානය සුඛ ප්‍රහීණ වූයේ උපෙක්ඛා එකග්ගතා යන අඞග දෙකින් යුක්ත වුයේ ද <del class="diffchange diffchange-inline">ත්‍රියිධ </del>කල්‍යාණ දශ ලක්‍ෂණ සම්පන්න වූයේ ද වේ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>අනතුරුව තෘතීය <ins class="diffchange diffchange-inline">ධ්‍යානයෙහි </ins>චීර්‍ණ <ins class="diffchange diffchange-inline">වශීභාවය </ins>ඇති ව එහි ආසන්න වූ ප්‍රීතිය ඇතැයි ද සුඛය ඖදාරික යයි ද සලකා <ins class="diffchange diffchange-inline">චතුත්‍ථ </ins>ධ්‍යාන ලාභයට යොග කෙරෙයි. ඔහුට අනුක්‍රමයෙන් කායික සුඛ දු <ins class="diffchange diffchange-inline">ඃඛයන්ගේ </ins>ප්‍රහාණයෙන් පළමු <ins class="diffchange diffchange-inline">උපචාරක්‍ෂණයෙහි </ins>ම සොම්නස් දොම්නසුන්ගේ අස්තඞගමයෙන් උපෙක්‍ෂායෙන් උපන් සිහියෙන් <ins class="diffchange diffchange-inline">පරිශුද්ධභාවය </ins>ඇති සතර වැනි ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. <ins class="diffchange diffchange-inline">චතුත්‍ථ </ins>ධ්‍යානය සුඛ ප්‍රහීණ වූයේ උපෙක්ඛා එකග්ගතා යන අඞග දෙකින් යුක්ත වුයේ ද <ins class="diffchange diffchange-inline">ත්‍රිවිධ </ins>කල්‍යාණ දශ ලක්‍ෂණ සම්පන්න වූයේ ද වේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මේ <del class="diffchange diffchange-inline">චතුක්කතයෙ හි </del>වදාල රූපාවචර ධ්‍යාන සතර යැ. (මෙහි විස්තර විභාගය <del class="diffchange diffchange-inline">පඥචකනයෙ හි </del>වෙනස ද විසුද්ධිමග්ග - පඨවිකසිනනි දෙදසයෙන් දන්නේ ය.) (අකාසාක ඤමායතනාදි අරූපාවචර ධ්‍යාන සතර “අරූපාවචර ශීර්ෂයෙහි” බලන්න.)&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>මේ <ins class="diffchange diffchange-inline">චතුක්කතයෙහි </ins>වදාල රූපාවචර ධ්‍යාන සතර යැ. (මෙහි විස්තර විභාගය <ins class="diffchange diffchange-inline">පඥචකනයෙහි </ins>වෙනස ද විසුද්ධිමග්ග - පඨවිකසිනනි දෙදසයෙන් දන්නේ ය.) (අකාසාක ඤමායතනාදි අරූපාවචර ධ්‍යාන සතර “අරූපාවචර ශීර්ෂයෙහි” බලන්න.)&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(කර්තෘ: [[ලබුගම ලංකානන්ද හිමි]])</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(කර්තෘ: [[ලබුගම ලංකානන්ද හිමි]])</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%B0%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1&diff=5292&oldid=prev 2024-03-19T09:57:01Z

<p>&#039;(රූපා රූපාවචර). ලෞකික සමාධි භාවනාව වඩන යොගාවචර...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(රූපා රූපාවචර). ලෞකික සමාධි භාවනාව වඩන යොගාවචරයා ප්‍රාතිමොක්‍ෂ සංවරාදි චතුර් විධි ශීලය පිරිසිදු කොට සුපරිශුද්ධ ශීලයෙහි සිටියහු විසින් ආවාස පළිබොධාදි යම් පළිබොධයෙක් වී නම් ඒ පසිඳපියා කමටහන් දෙන කල්‍යාණ මිත්‍ර ආචාර්යවරයකු වෙත එළැඹ සතළිස් කමටහන් අතුරෙහි තමාගේ චරිතයට අනුකූල වූ එක්තරා කමටහනක් ඉගෙන සමාධි භාවනාවට අනුරූප වූ සෙනසුනෙක වසන්නහු කෙස්, නිය සිඳීම් ආදියෙන් කුඩා පළිබොධයනුදු පසිඳ සියලු භාවනා විධානය නොපිරිහෙලා වැඩිය යුතු ය. <br /> <br /> පඨවි කසිණාදි යම් කිසි නිමිත්තක් අරමුණු කොට ගෙන භාවනා යෙහි යෙදෙන්නහුට උද්ග්‍රහ නිමිත්ත උපදනේ ය. එය අරමුණු කොට භාවනා කරන්නහුට නීවරණ යටපත් ව කෙලෙස් සන්හිදී උපචාර සමාධියෙන් සිත එකඟ වෙයි. පටිභාග නිමිත්ත පමණ වෙයි. ඒ පටිභාග නිමිත්ත අරමුණු කොට භාවනායෙ හි යෙදෙන්නහුට එක් වැ චිත්ත වීථියෙක මතො ද්වාරාව ජෙනය දා ජවන් සිත් සතරක් පහක් හෝ උපදනේ ය. එහි පළමු වැන්න පරිකම්ම නම් වෙයි. දෙ වැන්න උපචාර යැ. තුන් වැන්න අනුලෝම යැ. සතර වැන්න ගොත්‍රභූ යැ. අවසානයෙ හි ධ්‍යාන අර්‍පණ යි ඒ අර්‍පණ බව අනතුරුව භවාඞගලාතය වෙයි. ඉක්බිති භාවාඞගය සිඳගෙන ධ්‍යාන ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා පිනිස මනෝ ද්වාරාවජ්නය වෙයි. ඉක්බිති ධ්‍යාන ප්‍රත්‍යවෙක්‍ෂා වන්නේ යි. <br /> <br /> මෙතෙකින් මේ යොගාවචර “විවිචච්ව කාමෙ හි විවිච්ච අකුසලෙ හි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං වීති සුඛං ප්‍යමං න්‍ධෘනං උපස්මප ජ්ජ විහරති” යී වදාළ පරිදි පඤච නීවරණයන්ගෙන් වෙන් ව විතර්‍ක විචාර සහිත වූ විවේකයෙන් උපන් ප්‍රීති සුඛ ඇති පළමු වන රූපාවචර ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ ප්‍රථම ධ්‍යානය වූ කලී කාමාච්ඡන්ද, ව්‍යාපාද, ථීනමිද්ධ, උද්ධච්ච කුක්කුච්ච, විචිකිච්ඡා යන නීවරණ සංඛ්‍යාත පඤාඞගයෙන් තොර වූයේ විතක්ක, විචාර, පීති, සුඛ, චිතේතකගග්තා යන පඤචාඞගයෙන් සමන්විත වූයේ ආදි මධ්‍ය පර්‍ය්‍යවසාන වශයෙන් ත්‍රිවිධ කල්‍යණතායෙන් යුක්ත වූයේ ත්‍රිවිධ කල්‍යාණයන්ගේ වශයෙන් විශුද්ධ චිත්තතාදි දශ ලක්‍ෂණයෙකින් යුක්ත වූයේ වේ. <br /> <br /> මෙසේ උපන් ප්‍රථම ධ්‍යානය ආවජ්ජන, සමාපජ්ජන, අධිට්ඨාන, වුට්ඨාන, පච්චවෙකඞණ යන පස් වැදෑරුම් වශීතායෙන් වසඟ බවට පමණුවා ප්‍රගුණ වූ ප්‍රථම ධ්‍යානයෙන් නැගී සිට මේ ප්‍රථම ධ්‍යාන සමාපත්තිය ආසන්න වූ නීවරණ සතුරන් ඇති බැවින් ද විතර්‍ක විචාරයන් ඖදාරික යෙහින් අඞග දුර්වල යයි ද එහි දොස් දැක ද්විතීය ධ්‍යානය ශාන්න වශයෙන් මෙනෙහි කොට ප්‍රථම ධ්‍යානයෙ හි නිකාන්තිය හැරපියා ද්විතීය ධ්‍යානාධි යාමයට වෑයම් කටයුතු ය. ඖදාරික වූ විතර්‍ක, විචාරයන් ප්‍රහාණය පිනිස ශාන්ත වූ ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා ප්‍රතිලාභය පිනිස ඒ පඨවිකසිණාදි නිමිත්ත පුන පුනා මෙනෙහි කළ යුතු ය. ඔහුට ඒ අරමුණෙ හි ප්‍රථම ධ්‍යානයෙ හි කී සෙයින් රූපාවචර ද්විතීය ධ්‍යානය උපදනේ ය. මෙතෙකින් ඒ යොගාවචර විතර්‍ක විචාරයන්ගේ සන්හිදීමෙන් ස්ව සන්තානයෙ හි සම්ප්‍රසාදනය ඇති චිත්තයාගේ එතොදිභාවය ඇති අවිතර්‍ක අවිචාර වූ සමාධියෙ හි උපන් ප්‍රීතිය හා සුඛය ඇති ද්විතීය ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ ද්විතීය ධ්‍යානය විතර්‍ක, විචාර යන අඞග දෙකින් ප්‍රහීණ වූයේ පීති, සුඛ, ඒකග්ගතා යන අඞග තුනින් සමන්විත වූයේ යට කී ත්‍රිවිධ කල්‍යාණතායෙන් හා දශ ලක්‍ෂණයෙන් යුක්ත වූයේ වේ. <br /> <br /> යට කී සෙයින් පඤච වසීභාවයෙන් යුක්තව ද්විතීය ධ්‍යානයෙන් නැගී සිට ආසන්නව සිටි විතර්‍ක, විචාර සතුරන් ඇතැයි ද සලකා එහි නිකාන්තිය හැරපියා තෘතීය ධ්‍යානය සඳහා යොග වඩන්නහුට යථා කාලයෙ හි ප්‍රීති විරාගයෙන් උපෙක්‍ෂකව වෙසෙයි. සිහි ඇති ව නුවණැති ව කයින් සුවය ද විදී. යම් ධ්‍යානයක් හේතු කොට ගෙන ඒ ධ්‍යාන සමඞගී පුද්ගලයා උපෙක්‍ෂා ඇත්තේ ය, සිහි ඇත්තේ ය, සුඛවිහරණ ඇත්තේ යයි ආර්‍ය්‍යයෝ ප්‍රකාශ කෙරෙත් නම් ඒ තෘතීය ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. මේ තෘතීය ධ්‍යානය ප්‍රීති සංඛ්‍යාත එක් අඞගයකින් ප්‍රහීණ වූයේ සුඛ එකග්ගතා යන අඞග දෙකින් සමන්විත වූයේ ත්‍රිවිධ කල්‍යාණ දශ ලක්‍ෂණ සම්පන්න වූයේ වේ. <br /> <br /> අනතුරුව තෘතීය ධ්‍යානයෙ හි චීර්‍ණ වශී භාවය ඇති ව එහි ආසන්න වූ ප්‍රීතිය ඇතැයි ද සුඛය ඖදාරික යයි ද සලකා චතුත්‍ර්‍ථ ධ්‍යාන ලාභයට යොග කෙරෙයි. ඔහුට අනුක්‍රමයෙන් කායික සුඛ දු:ඛයන්ගේ ප්‍රහාණයෙන් පළමු උපචාරක්‍ෂණයෙ හි ම සොම්නස් දොම්නසුන්ගේ අස්තඞගමයෙන් උපෙක්‍ෂායෙන් උපන් සිහියෙන් පරිශුද්ධ බාවය ඇති සතර වැනි ධ්‍යානය උපයා වෙසෙයි. චතුත්‍ර්‍ථ ධ්‍යානය සුඛ ප්‍රහීණ වූයේ උපෙක්ඛා එකග්ගතා යන අඞග දෙකින් යුක්ත වුයේ ද ත්‍රියිධ කල්‍යාණ දශ ලක්‍ෂණ සම්පන්න වූයේ ද වේ. <br /> <br /> මේ චතුක්කතයෙ හි වදාල රූපාවචර ධ්‍යාන සතර යැ. (මෙහි විස්තර විභාගය පඥචකනයෙ හි වෙනස ද විසුද්ධිමග්ග - පඨවිකසිනනි දෙදසයෙන් දන්නේ ය.) (අකාසාක ඤමායතනාදි අරූපාවචර ධ්‍යාන සතර “අරූපාවචර ශීර්ෂයෙහි” බලන්න.) <br /> <br /> (කර්තෘ: [[ලබුගම ලංකානන්ද හිමි]])<br /> <br /> (සංස්කරණය නොකළ) <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: බුදුසමය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: යෝග දර්ශනය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: ධ]]</div>

Senasinghe