http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%9F%E0%B6%BD%E0%B7%8F 2026-05-06T20:04:46Z විකියෙහි මෙම පිටුව සඳහා ඇති සංශෝධන ඉතිහාසය MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%9F%E0%B6%BD%E0%B7%8F&diff=4813&oldid=prev 2024-02-27T03:43:24Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">03:43, 27 පෙබරවාරි 2024 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ග්ලොරියොසා සුපෙර්ඛා (Gloriosa superba) යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වෙන නියඟලා, ලිලියාසේ (Liliaceae) කුලයට අයත් වේ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ග්ලොරියොසා සුපෙර්ඛා (Gloriosa superba) යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වෙන නියඟලා, ලිලියාසේ (Liliaceae) කුලයට අයත් වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නිවර්තන අප්‍රිකාවේ දේශීය ශාකයක් වන මේ ශාකය ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, මලයාසියාව, බුරුමය වැනි රටවල ව්‍යාප්ත වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට සුලබව දක්නට ඇත. නියඟලා අකාෂ්ඨ ආරෝහකයකි (වැලකි). පත්‍ර අග්‍රයේ ඇති පහුරු උපයෝගී කරගෙන ධාරක ශාක මත ආරෝහකයක් වශයෙන් වැඩේ. භූගත අලටියක් (root-stock) සහිත ය. එය ආකන්දයකි (tuber). මාංසල, සිලින්ඩරාකාර ආකන්දය සුදු පැහැයක් ගනී. සුදු බතල අලවලට සමාන බවක් දක්වයි. තන්තුමය මුල් පද්ධතියක් ඇත. පත්‍ර සරල ය. ඒකාන්තර (alternate) හෝ සම්මුඛ (opposite) හෝ ඇතැම් විට වලීය (whorled) හෝ පත්‍ර වින්‍යාසයක් දක්වයි. නිර්වෘත්ත (<del class="diffchange diffchange-inline">ිැිසකැ</del>)ය. සෙමී.15-20ක් පමණ <del class="diffchange diffchange-inline">දිගය</del>. අණ්ඩාකාර-ලන්සාකාර (<del class="diffchange diffchange-inline">දඩ්එැ</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">ක්බජැදක්එැ</del>)ය. නාරටි සමාන්තරය, පත්‍ර අග්‍රය සර්පිලාකාර පහුරක් (<del class="diffchange diffchange-inline">ිචසර්ක එැබාරසක</del>) වශයෙන් විකරණය වී ඇත. පුෂ්ප සැප්තැම්බර්-ජනවාරි කාලය අතර හටගනී, විශාලය, තනි (<del class="diffchange diffchange-inline">ිදකසඒරහ</del>)ය, කක්ෂීය (<del class="diffchange diffchange-inline">්ංසකස්රහ</del>) ලෙස පිහිටා ඇත. පුෂ්ප වෘන්තය සෙමී.10-15ක් පමණ <del class="diffchange diffchange-inline">දිගය</del>, උත්ක්‍රම වුණු (<del class="diffchange diffchange-inline">ාැකෙැංැා</del>) අග්‍ර <del class="diffchange diffchange-inline">සහිතය</del>. පරිපුෂ්පය (<del class="diffchange diffchange-inline">චැරස්බඑය</del>) ඛණ්ඩ 6කින් <del class="diffchange diffchange-inline">සමන්විතය</del>. එක් එක් ඛණ්ඩයේ හැඩය රේඛීය-ලන්සාකාර (<del class="diffchange diffchange-inline">කසබැ්ර</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">ක්බජැදක්එැ</del>) වේ, රැලි සහිත තරංගී ආකාරයක් ගනී. පරිපුෂ්ප කණ්ඩ පළමුවෙන් කොළ පැහැතිය, පසුව කහ පැහැයටත් අනතුරුව තැඹිලි පැහැයටත් ක්‍රමයෙන් වෙනස් වී අන්තිමේ දී තද රතු පැහැයක් ගනී. පුමංගය රේණු හයකින් සමන්විතය. රේණු අධෝජායාංගී (<del class="diffchange diffchange-inline">යහචදටහබදමි</del>)ය, සූත්‍රිකා සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සුත්‍රාකාර (<del class="diffchange diffchange-inline">සෙකසදෙරප</del>)ය, විසිරී පිහිටා ඇත, පරාගධානී පෘෂ්ඨලග්න (<del class="diffchange diffchange-inline">ාදරිසසෙංැා</del>)ය, බහිරාවර්තී (<del class="diffchange diffchange-inline">ැංඑරදිැ</del>)ය. ජායාංගයෙහි ඩිම්බකෝෂය උත්තර (<del class="diffchange diffchange-inline">ිමචැරසදර</del>)ය, කෝෂ්ඨ (<del class="diffchange diffchange-inline">කදජමකැි</del>) තුනක් <del class="diffchange diffchange-inline">සහිතය</del>, ආක්ෂීය ඩිම්බන්‍යාසයක් (<del class="diffchange diffchange-inline">්ංසකැ චක්ජැබඒඑසදබ</del>) ද ඩිම්බ රාශියක් ද ඇත. කීලය (<del class="diffchange diffchange-inline">ිඑහකැ</del>) සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සූත්‍රාකාරය, ත්‍රිභින්න (<del class="diffchange diffchange-inline">එරසසෙදක</del>)ය, උත්ක්‍රම වී (<del class="diffchange diffchange-inline">ාැකෙැංැා</del>) ඇත. ඵලය ස්ඵෝටිකාවකි (<del class="diffchange diffchange-inline">ජ්චිමකැ</del>), විශාලය, සෙමී.5ක් පමණ <del class="diffchange diffchange-inline">දිගය</del>, රේඛීය-අණ්ඩාකාර (<del class="diffchange diffchange-inline">කසබැ්ර</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">දඉකදබට</del>)ය, ආවාරභේද (<del class="diffchange diffchange-inline">ිැචඑසජසා්ක</del>) ලෙස (අවාර ඔස්සේ) පැළී යයි. පත්‍රවලකොලිඩොනික් අම්ලය (<del class="diffchange diffchange-inline">ජයැකසාදබසජ ්ජසා</del>) අඩංගු වේ. පුෂ්පවල ෆෝමයිල්ඩිස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන් (<del class="diffchange diffchange-inline">භ</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">දෙරපහකාැි්ජැඑහක ජදකජයසජසබැ</del>) සහ ලුම්කොල්චිසීන් (<del class="diffchange diffchange-inline">කමපසජදකජයසජසබැ</del>) නමැති ඇල්කලොයිඩ අඩංගු වේ. ආකන්දවල නිස්සාරණයෙහි විවිධ කාබනික අම්ල, කෝලීන් (<del class="diffchange diffchange-inline">ජයදකසබැ</del>), ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්, යහිඩ්‍රොකාබනයක්, මේද ඇල්කොහොලයක්, ෆයිටොස්ටෙරොලීන මිශ්‍රණයක් සහ කොල්චිසීන්, ඩයිමෙතිල් කොල්චිසීන්, <del class="diffchange diffchange-inline">භ</del>-ෆෝමයිල්ඩීස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන්, ග්ලොරියොසීන් (<del class="diffchange diffchange-inline">ටකදරසදිසබැ</del>), ලුමිකොල්චිසීන් යන ඇල්කලොයිඩ අඩංගුය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නිවර්තන අප්‍රිකාවේ දේශීය ශාකයක් වන මේ ශාකය ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, මලයාසියාව, බුරුමය වැනි රටවල ව්‍යාප්ත වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට සුලබව දක්නට ඇත. නියඟලා අකාෂ්ඨ ආරෝහකයකි (වැලකි). පත්‍ර අග්‍රයේ ඇති පහුරු උපයෝගී කරගෙන ධාරක ශාක මත ආරෝහකයක් වශයෙන් වැඩේ. භූගත අලටියක් (root-stock) සහිත ය. එය ආකන්දයකි (tuber). මාංසල, සිලින්ඩරාකාර ආකන්දය සුදු පැහැයක් ගනී. සුදු බතල අලවලට සමාන බවක් දක්වයි. තන්තුමය මුල් පද්ධතියක් ඇත. පත්‍ර සරල ය. ඒකාන්තර (alternate) හෝ සම්මුඛ (opposite) හෝ ඇතැම් විට වලීය (whorled) හෝ පත්‍ර වින්‍යාසයක් දක්වයි. නිර්වෘත්ත (<ins class="diffchange diffchange-inline">sessile</ins>)ය. සෙමී.15-20ක් පමණ <ins class="diffchange diffchange-inline">දිග ය</ins>. අණ්ඩාකාර-ලන්සාකාර (<ins class="diffchange diffchange-inline">ovate</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">lanceolate</ins>)ය. නාරටි සමාන්තරය, පත්‍ර අග්‍රය සර්පිලාකාර පහුරක් (<ins class="diffchange diffchange-inline">spiral tendril</ins>) වශයෙන් විකරණය වී ඇත. පුෂ්ප සැප්තැම්බර්-ජනවාරි කාලය අතර හටගනී, විශාලය, තනි (<ins class="diffchange diffchange-inline">solitary</ins>)ය, කක්ෂීය (<ins class="diffchange diffchange-inline">axillary</ins>) ලෙස පිහිටා ඇත. පුෂ්ප වෘන්තය සෙමී.10-15ක් පමණ <ins class="diffchange diffchange-inline">දිග ය</ins>, උත්ක්‍රම වුණු (<ins class="diffchange diffchange-inline">deflexed</ins>) අග්‍ර <ins class="diffchange diffchange-inline">සහිත ය</ins>. පරිපුෂ්පය (<ins class="diffchange diffchange-inline">perianth</ins>) ඛණ්ඩ 6කින් <ins class="diffchange diffchange-inline">සමන්විත ය</ins>. එක් එක් ඛණ්ඩයේ හැඩය රේඛීය-ලන්සාකාර (<ins class="diffchange diffchange-inline">linear</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">lanceolate</ins>) වේ, රැලි සහිත තරංගී ආකාරයක් ගනී. පරිපුෂ්ප කණ්ඩ පළමුවෙන් කොළ පැහැතිය, පසුව කහ පැහැයටත් අනතුරුව තැඹිලි පැහැයටත් ක්‍රමයෙන් වෙනස් වී අන්තිමේ දී තද රතු පැහැයක් ගනී. පුමංගය රේණු හයකින් සමන්විතය. රේණු අධෝජායාංගී (<ins class="diffchange diffchange-inline">hypogynous</ins>)ය, සූත්‍රිකා සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සුත්‍රාකාර (<ins class="diffchange diffchange-inline">filiform</ins>)ය, විසිරී පිහිටා ඇත, පරාගධානී පෘෂ්ඨලග්න (<ins class="diffchange diffchange-inline">dorsifixed</ins>)ය, බහිරාවර්තී (<ins class="diffchange diffchange-inline">extrose</ins>)ය. ජායාංගයෙහි ඩිම්බකෝෂය උත්තර (<ins class="diffchange diffchange-inline">superior</ins>)ය, කෝෂ්ඨ (<ins class="diffchange diffchange-inline">locules</ins>) තුනක් <ins class="diffchange diffchange-inline">සහිත ය</ins>, ආක්ෂීය ඩිම්බන්‍යාසයක් (<ins class="diffchange diffchange-inline">axile placentation</ins>) ද ඩිම්බ රාශියක් ද ඇත. කීලය (<ins class="diffchange diffchange-inline">style</ins>) සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සූත්‍රාකාරය, ත්‍රිභින්න (<ins class="diffchange diffchange-inline">trifiol</ins>)ය, උත්ක්‍රම වී (<ins class="diffchange diffchange-inline">deflexed</ins>) ඇත. ඵලය ස්ඵෝටිකාවකි (<ins class="diffchange diffchange-inline">capsule</ins>), විශාලය, සෙමී.5ක් පමණ <ins class="diffchange diffchange-inline">දිග ය</ins>, රේඛීය-අණ්ඩාකාර (<ins class="diffchange diffchange-inline">linear</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">oblong</ins>)ය, ආවාරභේද (<ins class="diffchange diffchange-inline">septicidal</ins>) ලෙස (අවාර ඔස්සේ) පැළී යයි. පත්‍රවලකොලිඩොනික් අම්ලය (<ins class="diffchange diffchange-inline">chelidonic acid</ins>) අඩංගු වේ. පුෂ්පවල ෆෝමයිල්ඩිස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන් (<ins class="diffchange diffchange-inline">N</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">formyldesacetyl colchicine</ins>) සහ ලුම්කොල්චිසීන් (<ins class="diffchange diffchange-inline">lumicolchicine</ins>) නමැති ඇල්කලොයිඩ අඩංගු වේ. ආකන්දවල නිස්සාරණයෙහි විවිධ කාබනික අම්ල, කෝලීන් (<ins class="diffchange diffchange-inline">choline</ins>), ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්, යහිඩ්‍රොකාබනයක්, මේද ඇල්කොහොලයක්, ෆයිටොස්ටෙරොලීන මිශ්‍රණයක් සහ කොල්චිසීන්, ඩයිමෙතිල් කොල්චිසීන්, <ins class="diffchange diffchange-inline">N</ins>-ෆෝමයිල්ඩීස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන්, ග්ලොරියොසීන් (<ins class="diffchange diffchange-inline">gloriosine</ins>), ලුමිකොල්චිසීන් යන ඇල්කලොයිඩ අඩංගුය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නියඟලා අල (ආකන්ද) විෂ සහිතය. විෂ නාශකය වශයෙන් ටැනින් අම්ලය යොදාගත හැකිය. මේ අම්ලය, ආමාශ-ආන්ත්‍ර මාර්ගයේ ඇති කොල්චිසීන් අවක්ෂේප කොට තවදුරටත් අවශෝෂණය වීම වළක්වයි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නියඟලා අල (ආකන්ද) විෂ සහිතය. විෂ නාශකය වශයෙන් ටැනින් අම්ලය යොදාගත හැකිය. මේ අම්ලය, ආමාශ-ආන්ත්‍ර මාර්ගයේ ඇති කොල්චිසීන් අවක්ෂේප කොට තවදුරටත් අවශෝෂණය වීම වළක්වයි. &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%9F%E0%B6%BD%E0%B7%8F&diff=4812&oldid=prev 2024-02-26T10:25:20Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:25, 26 පෙබරවාරි 2024 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >1 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">නියඟලා (ලියනගලා). </del>ග්ලොරියොසා සුපෙර්ඛා (<del class="diffchange diffchange-inline">ඨකදරසදි් ිමචැරඉ්</del>) යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වෙන නියඟලා, ලිලියාසේ (<del class="diffchange diffchange-inline">ඛසකස්ජැ්ැ</del>) කුලයට අයත් වේ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ග්ලොරියොසා සුපෙර්ඛා (<ins class="diffchange diffchange-inline">Gloriosa superba</ins>) යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වෙන නියඟලා, ලිලියාසේ (<ins class="diffchange diffchange-inline">Liliaceae</ins>) කුලයට අයත් වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නිවර්තන අප්‍රිකාවේ දේශීය ශාකයක් වන මේ ශාකය ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, මලයාසියාව, බුරුමය වැනි රටවල ව්‍යාප්ත වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට සුලබව දක්නට ඇත. නියඟලා අකාෂ්ඨ ආරෝහකයකි (වැලකි). පත්‍ර අග්‍රයේ ඇති පහුරු උපයෝගී කරගෙන ධාරක ශාක මත ආරෝහකයක් වශයෙන් වැඩේ. භූගත අලටියක් (<del class="diffchange diffchange-inline">රදදඑ</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">ිඑදජන</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">සහිතය</del>. එය ආකන්දයකි (<del class="diffchange diffchange-inline">එමඉැර</del>). මාංසල, සිලින්ඩරාකාර ආකන්දය සුදු පැහැයක් ගනී. සුදු බතල අලවලට සමාන බවක් දක්වයි. තන්තුමය මුල් පද්ධතියක් ඇත. පත්‍ර <del class="diffchange diffchange-inline">සරලය</del>. ඒකාන්තර (<del class="diffchange diffchange-inline">්කඑැරබ්එැ</del>) හෝ සම්මුඛ (<del class="diffchange diffchange-inline">දචචදිසඑැ</del>) හෝ ඇතැම් විට වලීය (<del class="diffchange diffchange-inline">අයදරකැා</del>) හෝ පත්‍ර වින්‍යාසයක් දක්වයි. නිර්වෘත්ත (ිැිසකැ)ය. සෙමී.15-20ක් පමණ දිගය. අණ්ඩාකාර-ලන්සාකාර (දඩ්එැ-ක්බජැදක්එැ)ය. නාරටි සමාන්තරය, පත්‍ර අග්‍රය සර්පිලාකාර පහුරක් (ිචසර්ක එැබාරසක) වශයෙන් විකරණය වී ඇත. පුෂ්ප සැප්තැම්බර්-ජනවාරි කාලය අතර හටගනී, විශාලය, තනි (ිදකසඒරහ)ය, කක්ෂීය (්ංසකස්රහ) ලෙස පිහිටා ඇත. පුෂ්ප වෘන්තය සෙමී.10-15ක් පමණ දිගය, උත්ක්‍රම වුණු (ාැකෙැංැා) අග්‍ර සහිතය. පරිපුෂ්පය (චැරස්බඑය) ඛණ්ඩ 6කින් සමන්විතය. එක් එක් ඛණ්ඩයේ හැඩය රේඛීය-ලන්සාකාර (කසබැ්ර-ක්බජැදක්එැ) වේ, රැලි සහිත තරංගී ආකාරයක් ගනී. පරිපුෂ්ප කණ්ඩ පළමුවෙන් කොළ පැහැතිය, පසුව කහ පැහැයටත් අනතුරුව තැඹිලි පැහැයටත් ක්‍රමයෙන් වෙනස් වී අන්තිමේ දී තද රතු පැහැයක් ගනී. පුමංගය රේණු හයකින් සමන්විතය. රේණු අධෝජායාංගී (යහචදටහබදමි)ය, සූත්‍රිකා සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සුත්‍රාකාර (සෙකසදෙරප)ය, විසිරී පිහිටා ඇත, පරාගධානී පෘෂ්ඨලග්න (ාදරිසසෙංැා)ය, බහිරාවර්තී (ැංඑරදිැ)ය. ජායාංගයෙහි ඩිම්බකෝෂය උත්තර (ිමචැරසදර)ය, කෝෂ්ඨ (කදජමකැි) තුනක් සහිතය, ආක්ෂීය ඩිම්බන්‍යාසයක් (්ංසකැ චක්ජැබඒඑසදබ) ද ඩිම්බ රාශියක් ද ඇත. කීලය (ිඑහකැ) සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සූත්‍රාකාරය, ත්‍රිභින්න (එරසසෙදක)ය, උත්ක්‍රම වී (ාැකෙැංැා) ඇත. ඵලය ස්ඵෝටිකාවකි (ජ්චිමකැ), විශාලය, සෙමී.5ක් පමණ දිගය, රේඛීය-අණ්ඩාකාර (කසබැ්ර-දඉකදබට)ය, ආවාරභේද (ිැචඑසජසා්ක) ලෙස (අවාර ඔස්සේ) පැළී යයි. පත්‍රවලකොලිඩොනික් අම්ලය (ජයැකසාදබසජ ්ජසා) අඩංගු වේ. පුෂ්පවල ෆෝමයිල්ඩිස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන් (භ-දෙරපහකාැි්ජැඑහක ජදකජයසජසබැ) සහ ලුම්කොල්චිසීන් (කමපසජදකජයසජසබැ) නමැති ඇල්කලොයිඩ අඩංගු වේ. ආකන්දවල නිස්සාරණයෙහි විවිධ කාබනික අම්ල, කෝලීන් (ජයදකසබැ), ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්, යහිඩ්‍රොකාබනයක්, මේද ඇල්කොහොලයක්, ෆයිටොස්ටෙරොලීන මිශ්‍රණයක් සහ කොල්චිසීන්, ඩයිමෙතිල් කොල්චිසීන්, භ-ෆෝමයිල්ඩීස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන්, ග්ලොරියොසීන් (ටකදරසදිසබැ), ලුමිකොල්චිසීන් යන ඇල්කලොයිඩ අඩංගුය. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නිවර්තන අප්‍රිකාවේ දේශීය ශාකයක් වන මේ ශාකය ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, මලයාසියාව, බුරුමය වැනි රටවල ව්‍යාප්ත වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට සුලබව දක්නට ඇත. නියඟලා අකාෂ්ඨ ආරෝහකයකි (වැලකි). පත්‍ර අග්‍රයේ ඇති පහුරු උපයෝගී කරගෙන ධාරක ශාක මත ආරෝහකයක් වශයෙන් වැඩේ. භූගත අලටියක් (<ins class="diffchange diffchange-inline">root</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">stock</ins>) <ins class="diffchange diffchange-inline">සහිත ය</ins>. එය ආකන්දයකි (<ins class="diffchange diffchange-inline">tuber</ins>). මාංසල, සිලින්ඩරාකාර ආකන්දය සුදු පැහැයක් ගනී. සුදු බතල අලවලට සමාන බවක් දක්වයි. තන්තුමය මුල් පද්ධතියක් ඇත. පත්‍ර <ins class="diffchange diffchange-inline">සරල ය</ins>. ඒකාන්තර (<ins class="diffchange diffchange-inline">alternate</ins>) හෝ සම්මුඛ (<ins class="diffchange diffchange-inline">opposite</ins>) හෝ ඇතැම් විට වලීය (<ins class="diffchange diffchange-inline">whorled</ins>) හෝ පත්‍ර වින්‍යාසයක් දක්වයි. නිර්වෘත්ත (ිැිසකැ)ය. සෙමී.15-20ක් පමණ දිගය. අණ්ඩාකාර-ලන්සාකාර (දඩ්එැ-ක්බජැදක්එැ)ය. නාරටි සමාන්තරය, පත්‍ර අග්‍රය සර්පිලාකාර පහුරක් (ිචසර්ක එැබාරසක) වශයෙන් විකරණය වී ඇත. පුෂ්ප සැප්තැම්බර්-ජනවාරි කාලය අතර හටගනී, විශාලය, තනි (ිදකසඒරහ)ය, කක්ෂීය (්ංසකස්රහ) ලෙස පිහිටා ඇත. පුෂ්ප වෘන්තය සෙමී.10-15ක් පමණ දිගය, උත්ක්‍රම වුණු (ාැකෙැංැා) අග්‍ර සහිතය. පරිපුෂ්පය (චැරස්බඑය) ඛණ්ඩ 6කින් සමන්විතය. එක් එක් ඛණ්ඩයේ හැඩය රේඛීය-ලන්සාකාර (කසබැ්ර-ක්බජැදක්එැ) වේ, රැලි සහිත තරංගී ආකාරයක් ගනී. පරිපුෂ්ප කණ්ඩ පළමුවෙන් කොළ පැහැතිය, පසුව කහ පැහැයටත් අනතුරුව තැඹිලි පැහැයටත් ක්‍රමයෙන් වෙනස් වී අන්තිමේ දී තද රතු පැහැයක් ගනී. පුමංගය රේණු හයකින් සමන්විතය. රේණු අධෝජායාංගී (යහචදටහබදමි)ය, සූත්‍රිකා සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සුත්‍රාකාර (සෙකසදෙරප)ය, විසිරී පිහිටා ඇත, පරාගධානී පෘෂ්ඨලග්න (ාදරිසසෙංැා)ය, බහිරාවර්තී (ැංඑරදිැ)ය. ජායාංගයෙහි ඩිම්බකෝෂය උත්තර (ිමචැරසදර)ය, කෝෂ්ඨ (කදජමකැි) තුනක් සහිතය, ආක්ෂීය ඩිම්බන්‍යාසයක් (්ංසකැ චක්ජැබඒඑසදබ) ද ඩිම්බ රාශියක් ද ඇත. කීලය (ිඑහකැ) සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සූත්‍රාකාරය, ත්‍රිභින්න (එරසසෙදක)ය, උත්ක්‍රම වී (ාැකෙැංැා) ඇත. ඵලය ස්ඵෝටිකාවකි (ජ්චිමකැ), විශාලය, සෙමී.5ක් පමණ දිගය, රේඛීය-අණ්ඩාකාර (කසබැ්ර-දඉකදබට)ය, ආවාරභේද (ිැචඑසජසා්ක) ලෙස (අවාර ඔස්සේ) පැළී යයි. පත්‍රවලකොලිඩොනික් අම්ලය (ජයැකසාදබසජ ්ජසා) අඩංගු වේ. පුෂ්පවල ෆෝමයිල්ඩිස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන් (භ-දෙරපහකාැි්ජැඑහක ජදකජයසජසබැ) සහ ලුම්කොල්චිසීන් (කමපසජදකජයසජසබැ) නමැති ඇල්කලොයිඩ අඩංගු වේ. ආකන්දවල නිස්සාරණයෙහි විවිධ කාබනික අම්ල, කෝලීන් (ජයදකසබැ), ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්, යහිඩ්‍රොකාබනයක්, මේද ඇල්කොහොලයක්, ෆයිටොස්ටෙරොලීන මිශ්‍රණයක් සහ කොල්චිසීන්, ඩයිමෙතිල් කොල්චිසීන්, භ-ෆෝමයිල්ඩීස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන්, ග්ලොරියොසීන් (ටකදරසදිසබැ), ලුමිකොල්චිසීන් යන ඇල්කලොයිඩ අඩංගුය. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නියඟලා අල (ආකන්ද) විෂ සහිතය. විෂ නාශකය වශයෙන් ටැනින් අම්ලය යොදාගත හැකිය. මේ අම්ලය, ආමාශ-ආන්ත්‍ර මාර්ගයේ ඇති කොල්චිසීන් අවක්ෂේප කොට තවදුරටත් අවශෝෂණය වීම වළක්වයි. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>නියඟලා අල (ආකන්ද) විෂ සහිතය. විෂ නාශකය වශයෙන් ටැනින් අම්ලය යොදාගත හැකිය. මේ අම්ලය, ආමාශ-ආන්ත්‍ර මාර්ගයේ ඇති කොල්චිසීන් අවක්ෂේප කොට තවදුරටත් අවශෝෂණය වීම වළක්වයි. &#160;</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%9F%E0%B6%BD%E0%B7%8F&diff=4810&oldid=prev 2024-02-26T10:18:17Z

<p>&#039;නියඟලා (ලියනගලා). ග්ලොරියොසා සුපෙර්ඛා (ඨකදරසදි...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>නියඟලා (ලියනගලා). ග්ලොරියොසා සුපෙර්ඛා (ඨකදරසදි් ිමචැරඉ්) යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වෙන නියඟලා, ලිලියාසේ (ඛසකස්ජැ්ැ) කුලයට අයත් වේ.<br /> <br /> නිවර්තන අප්‍රිකාවේ දේශීය ශාකයක් වන මේ ශාකය ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, මලයාසියාව, බුරුමය වැනි රටවල ව්‍යාප්ත වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට සුලබව දක්නට ඇත. නියඟලා අකාෂ්ඨ ආරෝහකයකි (වැලකි). පත්‍ර අග්‍රයේ ඇති පහුරු උපයෝගී කරගෙන ධාරක ශාක මත ආරෝහකයක් වශයෙන් වැඩේ. භූගත අලටියක් (රදදඑ-ිඑදජන) සහිතය. එය ආකන්දයකි (එමඉැර). මාංසල, සිලින්ඩරාකාර ආකන්දය සුදු පැහැයක් ගනී. සුදු බතල අලවලට සමාන බවක් දක්වයි. තන්තුමය මුල් පද්ධතියක් ඇත. පත්‍ර සරලය. ඒකාන්තර (්කඑැරබ්එැ) හෝ සම්මුඛ (දචචදිසඑැ) හෝ ඇතැම් විට වලීය (අයදරකැා) හෝ පත්‍ර වින්‍යාසයක් දක්වයි. නිර්වෘත්ත (ිැිසකැ)ය. සෙමී.15-20ක් පමණ දිගය. අණ්ඩාකාර-ලන්සාකාර (දඩ්එැ-ක්බජැදක්එැ)ය. නාරටි සමාන්තරය, පත්‍ර අග්‍රය සර්පිලාකාර පහුරක් (ිචසර්ක එැබාරසක) වශයෙන් විකරණය වී ඇත. පුෂ්ප සැප්තැම්බර්-ජනවාරි කාලය අතර හටගනී, විශාලය, තනි (ිදකසඒරහ)ය, කක්ෂීය (්ංසකස්රහ) ලෙස පිහිටා ඇත. පුෂ්ප වෘන්තය සෙමී.10-15ක් පමණ දිගය, උත්ක්‍රම වුණු (ාැකෙැංැා) අග්‍ර සහිතය. පරිපුෂ්පය (චැරස්බඑය) ඛණ්ඩ 6කින් සමන්විතය. එක් එක් ඛණ්ඩයේ හැඩය රේඛීය-ලන්සාකාර (කසබැ්ර-ක්බජැදක්එැ) වේ, රැලි සහිත තරංගී ආකාරයක් ගනී. පරිපුෂ්ප කණ්ඩ පළමුවෙන් කොළ පැහැතිය, පසුව කහ පැහැයටත් අනතුරුව තැඹිලි පැහැයටත් ක්‍රමයෙන් වෙනස් වී අන්තිමේ දී තද රතු පැහැයක් ගනී. පුමංගය රේණු හයකින් සමන්විතය. රේණු අධෝජායාංගී (යහචදටහබදමි)ය, සූත්‍රිකා සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සුත්‍රාකාර (සෙකසදෙරප)ය, විසිරී පිහිටා ඇත, පරාගධානී පෘෂ්ඨලග්න (ාදරිසසෙංැා)ය, බහිරාවර්තී (ැංඑරදිැ)ය. ජායාංගයෙහි ඩිම්බකෝෂය උත්තර (ිමචැරසදර)ය, කෝෂ්ඨ (කදජමකැි) තුනක් සහිතය, ආක්ෂීය ඩිම්බන්‍යාසයක් (්ංසකැ චක්ජැබඒඑසදබ) ද ඩිම්බ රාශියක් ද ඇත. කීලය (ිඑහකැ) සෙමී.5ක් පමණ දිගය, සූත්‍රාකාරය, ත්‍රිභින්න (එරසසෙදක)ය, උත්ක්‍රම වී (ාැකෙැංැා) ඇත. ඵලය ස්ඵෝටිකාවකි (ජ්චිමකැ), විශාලය, සෙමී.5ක් පමණ දිගය, රේඛීය-අණ්ඩාකාර (කසබැ්ර-දඉකදබට)ය, ආවාරභේද (ිැචඑසජසා්ක) ලෙස (අවාර ඔස්සේ) පැළී යයි. පත්‍රවලකොලිඩොනික් අම්ලය (ජයැකසාදබසජ ්ජසා) අඩංගු වේ. පුෂ්පවල ෆෝමයිල්ඩිස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන් (භ-දෙරපහකාැි්ජැඑහක ජදකජයසජසබැ) සහ ලුම්කොල්චිසීන් (කමපසජදකජයසජසබැ) නමැති ඇල්කලොයිඩ අඩංගු වේ. ආකන්දවල නිස්සාරණයෙහි විවිධ කාබනික අම්ල, කෝලීන් (ජයදකසබැ), ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්, යහිඩ්‍රොකාබනයක්, මේද ඇල්කොහොලයක්, ෆයිටොස්ටෙරොලීන මිශ්‍රණයක් සහ කොල්චිසීන්, ඩයිමෙතිල් කොල්චිසීන්, භ-ෆෝමයිල්ඩීස් ඇසිටයිල් කොල්චිසීන්, ග්ලොරියොසීන් (ටකදරසදිසබැ), ලුමිකොල්චිසීන් යන ඇල්කලොයිඩ අඩංගුය. <br /> <br /> නියඟලා අල (ආකන්ද) විෂ සහිතය. විෂ නාශකය වශයෙන් ටැනින් අම්ලය යොදාගත හැකිය. මේ අම්ලය, ආමාශ-ආන්ත්‍ර මාර්ගයේ ඇති කොල්චිසීන් අවක්ෂේප කොට තවදුරටත් අවශෝෂණය වීම වළක්වයි. <br /> <br /> නියඟලා අල, තැළීම්, උලුක්කු වැනි රෝගී තත්ත්ව සඳහා අප රටේ යොදා ගැනේ. රුධිර රෝග, ඉදිමුම්, තුවාල, ලාදුරු, අර්ශස්, උපදංශය වැනි රෝග සඳහා මේ අල ඉන්දියාවේ භාවිත කෙරේ. දරු ප්‍රසූතිය පහසු කරවීම සඳහා අල අඹරා යටි බඩේ තැවරීම ද කෙරේ.<br /> <br /> (කර්තෘ: [[ඒ. කරුණාතිලක]])<br /> <br /> (සංස්කරණය නොකළ)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: උද්භිද විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: න]]</div>

Senasinghe