http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/api.php?hidebots=1&days=7&limit=50&hidecategorization=1&action=feedrecentchanges&feedformat=atom 2026-05-02T09:25:23Z මෙම පෝෂකයෙහි විකියට බොහෝ මෑතදී සිදුකල වෙනස්වීම් හෙළිකරන්න. MediaWiki 1.27.1 http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A&diff=10961&oldid=10960 2026-04-30T04:42:47Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">04:42, 30 අප්‍රේල් 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7" >7 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">7 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සෙ. 420°ට පමණ රත් කරන ලද ඇලුමිනා කැටිති මතින් එතිල් මද්‍යසාර වාෂ්ප ගමන් කරවීමෙන් සංශුද්ධ එතිලීන් නිපැදවිය හැකිය. වාණිජ අවශ්‍යතාවන් සඳහා එතිලීන් නිපදවාගනු ලබන්නේ එතේන් හා ප්‍රොපේන් තාපවිච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>සෙ. 420°ට පමණ රත් කරන ලද ඇලුමිනා කැටිති මතින් එතිල් මද්‍යසාර වාෂ්ප ගමන් කරවීමෙන් සංශුද්ධ එතිලීන් නිපැදවිය හැකිය. වාණිජ අවශ්‍යතාවන් සඳහා එතිලීන් නිපදවාගනු ලබන්නේ එතේන් හා ප්‍රොපේන් තාපවිච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එතිලීන් තනුක සල්පියුරික් අම්ලය සමග ප්‍රතික්‍රියා වීමෙන් එතනෝල් ලැබේ. ක්ලෝරීන් හා බ්රෝමීන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරවීමෙන් අනුරූප හේලයිඩ ලබාගත හැකිය. රිදී උත්ප්‍රේරකයක් ඇති විට සෙ. 200°-400° පමණ උෂ්ණත්වයේ දී වායුගෝලයේ ඇති ඔක්සිජන් මගින් එතිලීන් ඔක්සිකරණය කිරීමට පිළිවන. මෙහි දී එතිලීන් ඔක්සයිඩය සෑදේ.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එතිලීන් තනුක සල්පියුරික් අම්ලය සමග ප්‍රතික්‍රියා වීමෙන් එතනෝල් ලැබේ. ක්ලෝරීන් හා බ්රෝමීන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරවීමෙන් අනුරූප හේලයිඩ ලබාගත හැකිය. රිදී උත්ප්‍රේරකයක් ඇති විට සෙ. 200°-400° පමණ උෂ්ණත්වයේ දී වායුගෝලයේ ඇති ඔක්සිජන් මගින් එතිලීන් ඔක්සිකරණය කිරීමට පිළිවන. මෙහි දී එතිලීන් ඔක්සයිඩය සෑදේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>88888888888888888888888888888888888888888</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>88888888888888888888888888888888888888888</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එතිලීන් ඔක්සයිඩය හිම දිය කරන ද්‍රව්‍යයක් වශයෙන් ද තීන්ත වර්ග, ප්ලාස්ටික් වර්ග හා ක්ෂාලක (detergents) නිපැදවීමේ දී ද උපයෝගී කරගනු ලැබේ. ලැකර් වර්ග හා වාර්නිෂ් නිපැදවීමේ දී ද්‍රාවකයක් වශයෙන් යොදාගනු ලබන සෙලෝසෝල්ව් (cellosolve) නිපදවනු ලබන්නේ එතිලීන් ඔක්සයිඩය ඇල්කොහොල් විච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි. ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ් උත්ප්‍රේරකයක් වශයෙන් ඇති විට එතිලීන්, බෙන්සීන් සමග ප්‍රතික්‍රියාවේ යෙදීමෙන් එතිල් බෙන්සීන් ලැබේ. එතිල් බෙන්සීන් හයිඩ්රජන්හරණය කිරීමෙන් ස්ටයිරීන් (styrene) ලැබේ. ස්ටයිරීන් වූකලි කෘත්‍රිම රබර් හා ප්ලාස්ටික් වර්ග නිපැදවීමේ දී යොදාගනු ලබන ද්‍රව්‍යයකි. එතිලීන් බහුඅවයවීකරණයෙන් පොලි-එතිලීන් හෙවත් පොලිතීන් නිපදවා ගත හැකිය.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>එතිලීන් ඔක්සයිඩය හිම දිය කරන ද්‍රව්‍යයක් වශයෙන් ද තීන්ත වර්ග, ප්ලාස්ටික් වර්ග හා ක්ෂාලක (detergents) නිපැදවීමේ දී ද උපයෝගී කරගනු ලැබේ. ලැකර් වර්ග හා වාර්නිෂ් නිපැදවීමේ දී ද්‍රාවකයක් වශයෙන් යොදාගනු ලබන සෙලෝසෝල්ව් (cellosolve) නිපදවනු ලබන්නේ එතිලීන් ඔක්සයිඩය ඇල්කොහොල් විච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි. ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ් උත්ප්‍රේරකයක් වශයෙන් ඇති විට එතිලීන්, බෙන්සීන් සමග ප්‍රතික්‍රියාවේ යෙදීමෙන් එතිල් බෙන්සීන් ලැබේ. එතිල් බෙන්සීන් හයිඩ්රජන්හරණය කිරීමෙන් ස්ටයිරීන් (styrene) ලැබේ. ස්ටයිරීන් වූකලි කෘත්‍රිම රබර් හා ප්ලාස්ටික් වර්ග නිපැදවීමේ දී යොදාගනු ලබන ද්‍රව්‍යයකි. එතිලීන් බහුඅවයවීකරණයෙන් පොලි-එතිලීන් හෙවත් පොලිතීන් නිපදවා ගත හැකිය.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8888888888888888888888888888888888888888</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8888888888888888888888888888888888888888</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>වායුගෝලීය පීඩන 1000ක පමණ පීඩනයක් යටතේ මඳ ප්‍රමාණයක් ඔක්සිජන් ඇති විට ඉහළ උෂ්ණත්වයක දී මෙම බහුඅවයවීකරණය සිදු වේ. පොලි-එතිලීන් වූකලි ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. මෙම ප්ලාස්ටික් වර්ගය අම්ල හා භස්ම මගින් ද පොදු කාබනික ද්‍රාවණ මගින් ද කරනු ලබන පහර දීම්වලට ඔරොත්තු දේ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>වායුගෝලීය පීඩන 1000ක පමණ පීඩනයක් යටතේ මඳ ප්‍රමාණයක් ඔක්සිජන් ඇති විට ඉහළ උෂ්ණත්වයක දී මෙම බහුඅවයවීකරණය සිදු වේ. පොලි-එතිලීන් වූකලි ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. මෙම ප්ලාස්ටික් වර්ගය අම්ල හා භස්ම මගින් ද පොදු කාබනික ද්‍රාවණ මගින් ද කරනු ලබන පහර දීම්වලට ඔරොත්තු දේ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A&diff=10960&oldid=0 2026-04-30T04:42:25Z

<p>&#039;(එතීන්). <a href="/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%94%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%93%E0%B6%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="ඔලිපීන (පිටුව නොපවතියි)">ඔලිපීන</a> (බ.) හයිඩ්‍රොකාබන පවුලේ ප්‍රථම...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(එතීන්). [[ඔලිපීන]] (බ.) හයිඩ්‍රොකාබන පවුලේ ප්‍රථම සාමාජිකයායි. C2H4 රසායනික සූත්‍රයෙන් එය හඳුන්වනු ලැබේ. සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය හා පීඩනය යටතේ වායු අවස්ථාවේ පවතින මෙහි සිත් පිනවන සුවඳක් ඇත. පැහැයක් නොමැත. [[පැට්රෝලියම්]] (බ.) බිඳීමේ දී ඉවත් වන වායුවල සංඝටකයක් බැවින් අතුරුඵලයක් වශයෙන් නිපදවා ගත හැකිය. තාපාංකය සෙ. -103.7°කි. වායුගෝලීය පීඩනය යටතේ ද්‍රවාංකය සෙ. -169.1°කි. වායුගෝලීය පීඩන 50 පමණේ දී සෙ. 10°ක පමණ උෂ්ණත්වය යටතේ මෙය ද්‍රව අවස්ථාවේ තබාගත හැකිය. දීප්ත දැල්ලක් දෙමින් වාතයේ දහනය වන එතිලීන්, වාතය සමග එකතුවීමෙන් ස්ඵෝටනය වන වායු මිශ්‍රණයක් සෑදේ. <br /> <br /> එතිලීන්වල කාබන් පරමාණු දෙකක් තිබේ. මෙම කාබන් පරමාණු දෙක ද්විත්ව බන්ධනයකින් සම්බන්ධ වී තිබේ. මෙම ද්විත්ව බන්ධනයෙන් එකක් ó-බන්ධනයකි. එනම් sp2 දෙමුහුමට යටත් වූ කාබන් පරමාණු දෙකක දෙමුහුන් වූ කවච දෙකක් කෙළින් ම අතිච්ඡාදනය වීම නිසා ඇති වන බන්ධනයකි. අනෙක් බන්ධනය π-බන්ධනයකි. එනම් දෙමුහුමට භාජන නොවූ 2p උපකවච පාර්ශ්විකව අතිච්ඡාදනය වීම නිසා ඇති වන්නකි. π-බන්ධනය පහසුවෙන් බිඳීමට පිළිවන් හෙයින් එතිලීන් අසන්තෘප්තය. <br /> <br /> සෙ. 160°-170° පමණ උෂ්ණත්වයක දී සාන්ද්‍ර සල්පියුරික් අම්ලයට එතිල් මද්‍යසාරය යෙදීමෙන් රසායනාගාරයේ දී එතිලීන් නිපදවාගනු ලැබේ. මෙම ප්‍රතික්‍රියාවේ යාන්ත්‍රණය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් නැත. අම්ලය මෙහි දී උත්ප්‍රේරකයක් වශයෙන් ක්‍රියා කරතැයි වැඩිදෙනා පිළිගනිති. සිදුවිය හැකි අතුරු ප්‍රතික්‍රියා නිසා අම්ලයෙන් කොටසක් සල්පර්ඩයොක්සයිඩ් (SO2) ගෙනදෙමින් වියෝජනය වේ. නිදහස් වන වායු මිශ්‍රණය සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් ද්‍රාවණයක් තුළින් බුබුලනය කිරීමෙන් අපද්‍රව්‍ය වශයෙන් ඇති S02 ඉවත් කළ හැකිය. ප්‍රතික්‍රියාවේ දී ඉවත් වන ජලය නිසා සල්පියුරික් අම්ලය තනුක වීමෙන් නිර්ජලකාරකයක් වශයෙන් ක්‍රියා කිරීමට සල්පියුරික් අම්ලයට ඇති හැකියාව ටික වේලාවක දී හීන වේ. <br /> <br /> සෙ. 420°ට පමණ රත් කරන ලද ඇලුමිනා කැටිති මතින් එතිල් මද්‍යසාර වාෂ්ප ගමන් කරවීමෙන් සංශුද්ධ එතිලීන් නිපැදවිය හැකිය. වාණිජ අවශ්‍යතාවන් සඳහා එතිලීන් නිපදවාගනු ලබන්නේ එතේන් හා ප්‍රොපේන් තාපවිච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි.<br /> <br /> එතිලීන් තනුක සල්පියුරික් අම්ලය සමග ප්‍රතික්‍රියා වීමෙන් එතනෝල් ලැබේ. ක්ලෝරීන් හා බ්රෝමීන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරවීමෙන් අනුරූප හේලයිඩ ලබාගත හැකිය. රිදී උත්ප්‍රේරකයක් ඇති විට සෙ. 200°-400° පමණ උෂ්ණත්වයේ දී වායුගෝලයේ ඇති ඔක්සිජන් මගින් එතිලීන් ඔක්සිකරණය කිරීමට පිළිවන. මෙහි දී එතිලීන් ඔක්සයිඩය සෑදේ. <br /> 88888888888888888888888888888888888888888<br /> එතිලීන් ඔක්සයිඩය හිම දිය කරන ද්‍රව්‍යයක් වශයෙන් ද තීන්ත වර්ග, ප්ලාස්ටික් වර්ග හා ක්ෂාලක (detergents) නිපැදවීමේ දී ද උපයෝගී කරගනු ලැබේ. ලැකර් වර්ග හා වාර්නිෂ් නිපැදවීමේ දී ද්‍රාවකයක් වශයෙන් යොදාගනු ලබන සෙලෝසෝල්ව් (cellosolve) නිපදවනු ලබන්නේ එතිලීන් ඔක්සයිඩය ඇල්කොහොල් විච්ඡේදනයට භාජන කිරීමෙනි. ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ් උත්ප්‍රේරකයක් වශයෙන් ඇති විට එතිලීන්, බෙන්සීන් සමග ප්‍රතික්‍රියාවේ යෙදීමෙන් එතිල් බෙන්සීන් ලැබේ. එතිල් බෙන්සීන් හයිඩ්රජන්හරණය කිරීමෙන් ස්ටයිරීන් (styrene) ලැබේ. ස්ටයිරීන් වූකලි කෘත්‍රිම රබර් හා ප්ලාස්ටික් වර්ග නිපැදවීමේ දී යොදාගනු ලබන ද්‍රව්‍යයකි. එතිලීන් බහුඅවයවීකරණයෙන් පොලි-එතිලීන් හෙවත් පොලිතීන් නිපදවා ගත හැකිය.<br /> 8888888888888888888888888888888888888888<br /> වායුගෝලීය පීඩන 1000ක පමණ පීඩනයක් යටතේ මඳ ප්‍රමාණයක් ඔක්සිජන් ඇති විට ඉහළ උෂ්ණත්වයක දී මෙම බහුඅවයවීකරණය සිදු වේ. පොලි-එතිලීන් වූකලි ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. මෙම ප්ලාස්ටික් වර්ගය අම්ල හා භස්ම මගින් ද පොදු කාබනික ද්‍රාවණ මගින් ද කරනු ලබන පහර දීම්වලට ඔරොත්තු දේ. <br /> <br /> පලතුරු වර්ග එතිලීන් වායුවට නිරාවරණය කිරීමෙන් ඉදවිය හැකිය. මේ නිසා අමු පලතුරු වර්ග වෙළඳපොළට ප්‍රවාහණය කිරීමෙන් අනතුරුව ගබඩාවල දී දින කීපයක් එතිලීන් වායුව වැදීමට හැරීමෙන් හොඳින් ඉදේ. ස්වාභාවිකව ඉදුණු පලතුරුවල හා මෙම පලතුරුවල වෙනසක් හඳුනාගැනීමට නොහැකි තරම්ය. වේදනානාශකයක් වශයෙන් ද එතිලීන් යොදාගනු ලැබේ. මෙම වායුව ආශ්වාස කිරීමෙන් ඉක්මනටත් අපහසුවක් නොමැතිවත් විසංඥභාවය ඇති වේ. එසේම නැවත සිහිය එම ද අපහසුවක් නොමැතිව සිදුවුවත් එතිලීන් වාතය සමඟ මිශ්‍රවීමෙන් පහසුවෙන් ස්ඵෝටනය වනසුලු මිශ්‍රණ සෑදෙන නිසා ප්‍රායෝගික වශයෙන් වේදනානාශකයක් වශයෙන් එතිලීන් යොදාගැනීමේ දී දුෂ්කරතා මතු වේ. ග්ලයිකෝල්, ඩයොක්සැන් (dioxan) වැනි ද්‍රාවක නිෂ්පාදනයේ දී ද මස්ටඩ් වායුව නිපැදවීමේ දී ද එතිලීන් උපයෝගී කරගනු ලැබේ.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: රසායන විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%8A_II&diff=10959&oldid=0 2026-04-30T04:41:46Z

<p>&#039;(965-1016). 978-1016 කාලයේ එංගලන්තයේ රජය. මොහු අනුශාසනා වි...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(965-1016). 978-1016 කාලයේ එංගලන්තයේ රජය. මොහු අනුශාසනා විරහිත යන අර්ථවත් 'දි අන්රෙඩි' යන අපරනාමයෙන් ද හැඳින්වේ. එතල්රෙඩ් රජකම ලබාගත් අන්දම එතරම් අවංක නොවේ යයි ඉතිහාසඥයෝ විශ්වාස කරති. <br /> <br /> ඔහු දුර්වල පාලකයකු වූ බැවින් ද ඒ අවධියේ දී ඩේන්වරුන්ගේ බලය බෙහෙවින් වැඩී තිබුණ බැවින් ද ඔහුගේ පාලන සමය මහත් අර්බුද සහිත කාලයක් විය. ක්‍රි.ව. 997-1013 අතර කාලයේ දී කිහිප වතාවක් ම දරුණු ලෙස එංගලන්තයට පහර දී එරටින් කප්පම් ලබාගැනීමට ඩේන්වරු සමත් වූහ. මේ ආක්‍රමණයට මුහුණ දීම් වස් එතල්රෙඩ් රජ විවාහ සබඳතාවක් මගින් නෝමන්ඩියේ ආදිපාදයා සමඟ මිත්‍ර ගිවිසුමක් ඇති කොට ගත්තේය. එහෙත් ක්‍රි.ව. 1013 දී ඩේන්වරු එංගලන්ත රජය අල්ලා ගැනීමට පොහොසත් වූහ. එතල්රෙඩ් නෝමන්ඩියට පලා ගියේය. අන්තිමේ දී ඩේන් ජාතික ස්වෙයින් රජු මිය ගිය පසු (1014) එතල්රෙඩ් පෙරළා එංගලන්තයට පැමිණ රජ විය. ඉන්පසු ස්වෙයින්ගේ පුත් කැන්‍යුට් යළිදු එංගලන්තයට පහර දුන් නමුත් එතල්රෙඩ් ඒ මැඩපැවැත්වීමට සමත් විය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%8A_I&diff=10958&oldid=0 2026-04-30T04:41:16Z

<p>&#039;ඉංග්‍රීසි ඉතිහාසයේ සඳහන් වන එතල්රෙඩ් නාමධාරී...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>ඉංග්‍රීසි ඉතිහාසයේ සඳහන් වන එතල්රෙඩ් නාමධාරී රජුන් දෙදෙනාගෙන් ප්‍රථමයා වූ මොහු 865-871 අතරතුර දී වෙසෙක්ස්හි රජ පදවිය දැරීය. කෙන්ට් හා නැගෙනහිර ඇංග්ලියා පෙදෙස්වල ද ආධිපත්‍යය ඉසුලූ මොහුගේ රාජ්‍ය කාලයෙන් වැඩි කොටසක් ගත වූයේ ඩේන් තර්ජනයන්ට මුහුණ දීමටය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%AC%E0%B7%9A%E0%B6%BB_%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%8F&diff=10957&oldid=0 2026-04-30T04:40:27Z

<p>&#039;(ලෙයුකොසිර්කා අවුරෙයොලා කොම්ප්‍රෙසිරොස්ට්‍...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(ලෙයුකොසිර්කා අවුරෙයොලා කොම්ප්‍රෙසිරොස්ට්‍රිස් - Leucocirca aureola compressirostris Blyth). ගේ කුරුල්ලාට වඩා තරමක් කුඩා පක්ෂියෙකි. ලංකාවේ දකුණු පළාතේ වියළි ප්‍රදේශවල ද නැගෙනහිර හා ඌව පළාත්වල ද මේ කුරුල්ලා දක්නට ලැබේ. ඌ සාමාන්‍යයෙන් ගැවසෙන්නේ ගස් අතුවලය. බිමට බසින්නේ කලාතුරකිනි. බිම සිටින්නේ ද ටික වේලාවක් පමණකි. කිසි විටෙකත් නිශ්චලව නොසිටී. උගේ ශරීරයේ කොටසක් කළුපාටය, අනික් කොටස සුදුපාටය. පෙඳය දිගය; පළල්ය. උගේ පියාපත් තරමක් දිගය. කකුල් කුඩාය; දුර්වලය. හොට කුඩාය. පැතැළිය; පළල්ය. අධෝහනු දෙපැත්තේ ශක්තිමත් දිග රළු කෙඳි තිබේ. කෘමීන් අල්ලා ගැනීමට ඌ මේවා උපකාර කරගනී. <br /> <br /> එඬේර කුරුල්ලා තම ප්‍රධාන ආහාරය වන කෘමීන් අල්ලා ගන්නේ පියාසර කරමින්ය. උගේ ශරීරය ඊට හැඩ ගැසී තිබේ.<br /> <br /> මේ කුරුල්ලා උගේ පෙඳය අවානක් සේ විදහාගෙන පියාපත් පහත් කරගෙන නටයි. එබැවින් ඌ නටන කුරුල්ලා යන නමින් ද හැඳින්වේ. මොවුහු ජෝඩු වශයෙන් ජීවත් වෙති. කුරුල්ලා හා කිරිල්ල පෙනුමෙන් එක සමානය. උන්ගේ ප්‍රජනන කාලය ජනවාරි සිට ජූලි දක්වාය. කෙඳි, මුල් ආදියෙන් වැඩි මුවාවක් නැති එළිමහනේ කූඩු සාදන බැවින් කාක උරගාදීන්ගෙන් උගේ බිත්තරවලට හානි සිදු වේ. කිරිල්ල එක වරකට බිත්තර දෙකක් හෝ තුනක් දමයි. ඒවා ඇත්දත් පාටය. සාමාන්‍යයෙන් පැටවුන්ගේ ශරීර තිත් සහිතය. <br /> <br /> ඉන්දියාව, බුරුමය හා තායිලන්තය යන රටවලත් මේ කුරුල්ලෝ දක්නට ලැබෙත්. එඬේර කුරුල්ලා පසෙරිපෝමේස් (Passeriformes) ගෝත්‍රයෙහි මුස්කිකපිඩෙ (Muscicapidae) කුලයට අයත්ය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: සත්ත්ව විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BD&diff=10956&oldid=0 2026-04-30T04:39:48Z

<p>&#039;මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ විලකි. මුල දී ඇල්බට් එඩ්වඩ්...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ විලකි. මුල දී ඇල්බට් එඩ්වඩ් නියන්සා නමින් හැඳින්වුණු මේ විල නයිල් ගඟ පෝෂණය කරන විශාල ජලාශයන්ගෙන් එකකි. කොංගෝව හා උගන්ඩාව අතර දේශසීමාවෙහි ඇල්බ'ටයින් සුවිභේද නිම්නයෙහි මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 3,000ක් පමණ උස් වූ කොටසක එඩ්වඩ් විල පිහිටා ඇත. <br /> <br /> වලයාකාර වූ මේ විල දිගින් සැතපුම් 44කි; පළලින් සැතපුම් 32 කි. මෙම විල මීට ඊශාන දිගින් පිහිටා ඇති ද්වේරු විලට සැතපුම් 25ක් පමණ දික් වූත් සැතපුම් 1/4ක් පමණ පුළුල් වූත් ඇළකින් සම්බන්ධ වී ඇත. මේ විලේ විශාලත්වය ව.සැ. 820ක් වේ.<br /> <br /> එඩ්වඩ් විලේ ජලය පිට වන්නේ සෙම්ලිකි ගඟ ඔස්සේ පමණි. සෙම්ලිකි ගඟ ඇල්බට් විලට ගලා බසී. විලේ දකුණු ඉවුරු පෙදෙස් වගුරු සහිතය. සමහර තැන්වල ජලය ඉතා කිවුල්ය. ලුණු තට්ටු සහිත ස්ථාන ද වේ. නැගෙනහිර වෙරළබඩ පෙදෙස් තැනිතලාවලින් යුක්තය. විලේ උතුරු දෙසින් රුවන්සෝරි කඳු පෙදෙස දක්වා විහිදෙන දියළු තැන්නක් ඇත. බටහිර පැත්තේ දී සුවිභේද නිම්නය විල් වෙරළට ඉතා නුදුරුව විහිදී ඇත. ඊශාන දිග වෙරළබඩ පෙදෙස් හාත්පස ආවාට විල් (crater lakes) කීපයක් ම ඇත. <br /> <br /> එඩ්වඩ් විලට ජලය සපයන කුඩා ගංගා බොහෝ ඇතත් ඉන් ප්‍රධාන වන්නේ බටහිර දිගින් ගලා එන රුවුරු නදියයි. <br /> <br /> නොයෙක් වර්ගවල මත්ස්‍යයන්ට ද දිය කුකුළන්ට හා කිඹුලන්ට ද එඩ්වඩ් විල වාසභූමි වේ. විල අවට වගුරු බිම්වල හිපපොටේමස් නම් සත්ව විශේෂය දක්නට ලැබේ. <br /> <br /> 1888-1889 අතරේ දී මේ විල සොයා දැනගත් එච්.ඇම්. ස්ටැන්ලි නම් ගවේෂකයා වේල්ස්හි කුමාරයාගේ නාමය අනුව එය ඇල්බට් එඩ්වඩ් යනුවෙන් නම් කෙළේය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: භූගෝල විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%AF_%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%86%E0%B7%99%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B7%8A&diff=10955&oldid=0 2026-04-30T04:39:11Z

<p>&#039;(1003-1066). දෙවැනි එතල්රෙඩ් නම් ඉංග්‍රීසි රජතුමාගේ...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(1003-1066). දෙවැනි එතල්රෙඩ් නම් ඉංග්‍රීසි රජතුමාගේ පුතකු වූ මොහු ක්‍රි.ව. 1042 සිට 1066 දක්වා එංගලන්තයෙහි රජ කෙළේය. ආගමට දැක් වූ ලැදියාව නිසා සාන්තුවරවාචී 'ද කොන්ෆෙසර්' යන විරුද නාමය ලත් මෙතෙම පෞද්ගලික වශයෙන් එංගලන්තයේ නෝමන්වරුන්ට පක්ෂපාතීව ක්‍රියා කළ බව පෙනේ. මේ හේතුකොටගෙන, එවක එංගලන්තයේ ඉතා ම බලසම්පන්න රදලවරයා වූ ද රජුගේ මාමණ්ඩි වූ ද ගොඩ්වින් ආදිපාදවරයා සහ රජු අතර බලවත් භේද ඇති විය. රජුගේ නියෝග කඩකොට විදෙස්ගත වූ ගොඩ්වින් සිය පුතුන් ද සමඟ අන්තිමේ දී 1051 දී ආපසු පැමිණ සිය බලය විදහා දැක්වූයෙන් ගොඩ්වින්ගේ අදහස්වලට අනුකූලව කටයුතු කිරීමට රජුට සිදු විය. නරපාලකයකුට වඩා තාපසයකුට ඔබින ගුණාංගවලින් යුක්ත වූ එඩ්වඩ් තෙමේ 1066 දී කලුරිය කෙළේය. සුප්‍රකට වෙස්ට්මින්ස්ටර් ඇබි දේවස්ථානය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කෙළේ ඔහුය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB_%E0%B6%AF%E0%B7%96%E0%B6%B4%E0%B6%AD&diff=10954&oldid=0 2026-04-30T04:38:01Z

<p>&#039;(Prince Edward Island). සෙන්ට් ලෝරන්ස් බොක්කේ පිහිටා ඇති දූප...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(Prince Edward Island). සෙන්ට් ලෝරන්ස් බොක්කේ පිහිටා ඇති දූපතකි. මෙය කැනඩාවේ කුඩා ම පළාතය. නෝතම්බර්ලන්ඩ් සමුද්‍රසන්ධිය මගින් නිව් බ්‍රන්ස්වික් පළාතෙන් හා නෝවා ස්කෝෂා පළාතෙන් වෙන් වී ඇති, කලින් සෙන්ට් ජෝන් දූපත යනුවෙන් හැඳින්වුණු මෙය 1798 දී වික්ටෝරියා රැජනගේ පියා වූ කෙන්ට්හි ආදිපාදයාණන්ගේ නාමය අනුව එඩ්වඩ් කුමාර දූපත යි නම් කරන ලදි. භූමිදර්ශන ආදියෙන් උයනක සිරි උසුලන බැවින් හා මෙහි භූමි ප්‍රදේශයෙන් සියයට අසූ පහක් ම ගොවිතැනට යෝග්‍ය බැවින් මෙය 'මුහුදුබොක්කේ උයන' (The Garden of the Gulf) යනුවෙන් ද හඳුන්වති. <br /> <br /> මේ දිවයිනෙහි ප්‍රමාණය ව.සැ. 2,184කි. ජනගහනය (1951) 98,429කි. ෂාර්ලට්ටවුන් නගරය මෙහි අගනුවර මෙන් ම විශාලතම නගරය ද වේ. කිංස් කෝරළය (ප්‍රධාන නගරය - ජෝජ් ටවුන්), ප්‍රින්ස් කෝරළය (ප්‍රධාන නගරය - සමර් සයිඩ්), ක්වීන්ස් කෝරළය (ප්‍රධාන නගරය - ෂාර්ලට්ටවුන්) යනුවෙන් මෙය කෝරළ තුනකට බෙදී තිබේ.<br /> <br /> අර්ධ චන්ද්‍රාකාර හැඩයෙන් යුත් මේ දිවයිනෙහි ගැඹුරු මුහුදු බොකු බෙහෙවි. උසින් අඩි 500ක් පමණ වූ ක්වීන්ස් කවුන්ට් කඳුවැටිය මුහුදු මට්ටමේ සිට ඉහළ ම පෙදෙසයි. මෙහි විල් නැත. ගංගා දීර්ඝ නොවුව ද පුළුල්ය. බ්රූඩනල්, කාර්ඩිගන්, ඩන්ක්, මොන්ටේගු, නෝත්, වෙස්ට් හිල්ස්බරෝ යනු ප්‍රධාන ගංගාවෝයි. මේ දිවයිනෙහි ජාතික උද්‍යානයක් ද වේ. <br /> <br /> මෙහි සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ශීත ඍතුවේ දී ෆැරන්හයිට් 170ක් පමණ ද උෂ්ණ සෘතුවේ දී ෆැරන්හයිට් 650ක් පමණ ද වේ. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය අඟල් 40ක් පමණය. දිවයින වටා පිහිටි මුහුදු බොකුවල සහ සමුද්‍ර සන්ධිවල උණුසුම් ජලය හේතුකොටගෙන මෙහි දේශගුණය කැනඩාවේ දේශගුණයට වඩා සෞම්‍යය.<br /> <br /> එඩ්වඩ් කුමාර දූපතේ භූමි ප්‍රදේශයෙන් වැඩි හරියක් ම ගොවිතැනට හිතකරය. සියයට 85ක් ම ගොවිතැන සඳහා යොදා තිබේ. දිවයින මුළුල්ලේ පැතිරී ඇති රතු ලෝම් පස අගනා ස්වාභාවික සම්පතකි. මේ පස වැලිගල් තට්ටුවක් මත රඳා පවත්නා නිසා පැළෑටි මුල් කිට්ටුව ම ජලය රැඳේ. අර්තාපල් වගාව මෙහි ප්‍රධාන ගොවිතැනයි. ඕට්, බාර්ලි, තිරිඟු වැනි ධාන්‍ය සහ ට'නිප්, බීට් ආදි එළවළු වර්ග ද සමෘද්ධව වැවේ. ඇපල් සහ ස්ට්‍රෝබෙරි මෙහි විශාල ලෙස වවනු ලැබේ. දිවයිනෙහි ධීවර කර්මාන්තය තරමක් සැලැකිය යුතු ආදායම් මාර්ගයකි. බටර්, කේජු වැනි ආහාර ද්‍රව්‍ය සෑදීම සහ ඒවා ඇහිරීම ප්‍රධාන කර්මාන්තයි. ලීමෝල් කර්මාන්තය ද දියුණුවට පත්වූවකි.<br /> <br /> එඩ්වඩ් කුමාර දූපත හා සම්බන්ධ ප්‍රදේශ ආණ්ඩුවේ බලතල කැනඩාවේ අනික් ප්‍රදේශ ආණ්ඩුවල බලතල මෙනි. එක් ආයතනයකින් සමන්විත ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලය මන්ත්‍රීවරුන් තිස්දෙනකුන්ගෙන් යුක්තය. සාමාන්‍යයෙන්, ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානයා මහආණ්ඩුව විසින් පත් කරනු ලැබ සිටින උපආණ්ඩුකාර තැන වුව ද විධායක කටයුතු භාරව ඇත්තේ අගමැතිවරයකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් අමාත්‍ය මණ්ඩලයකටය. මේ දිවයිනේ කැනේඩියානු මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට මන්ත්‍රීවරුන් සතර දෙනකු තෝරා පත් කරගනු ලබන අතර ෆෙඩරල් උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලය‍ට සෙනට් සභිකයන් සතර දෙනෙක් පත් වෙති. <br /> <br /> 1871 දී මෙහි දුම්රිය මාර්ගය ඉදි කිරීමට පෙර ප්‍රධාන රට සහ දිවයින අතර ගමනාගමනය කෙරුණේ රුවල් නැව් සහ දුම් නැව් මගිනි. ශීත සෘතුවේ දී නෝතම්බර්ලන්ඩ් සමුද්‍රසන්ධියෙහි දිය මිදෙන බැවින් එම කාලය තුළ දී ගමනාගමනය තැපැල් ගෙන යන අයිස් බෝට්ටුවලට පමණක් සීමා විය. කැනේඩියානු ජාතික දුම්රිය අංශය මගින් පාලනය වෙන යටකී දුම්රිය මාර්ගය සමුද්‍ර සන්ධිය තරණය කරන්නේ පාරු පාලමෙනි. දැන් මේ දිවයිනෙහි සැතපුම් පන්සියයක පමණ මහා මාර්ග වේ. සාමාන්‍ය පාරවල් දහස් ගණනකි. මැරිටයිම් සෙන්ට්‍රල් එයාර්වේස් නම් අහස් යානා සේවය මගින් ෂාර්ලට්ටවුන්, සමර්සයිඩ් යන නගරවල සිට මොනික්ටන්, නිව් බ්‍රන්ස්වික් යන නගර දක්වාත් නිව් ග්ලැස්ගෝ, හැලිෆැක්ස්, නෝවා ස්කෝෂා යන නගර දක්වාත් ගුවන් නැව් යාත්‍රා කරනු ලැබේ. <br /> <br /> 1534 දී ෂාක් කාත්‍යෙ නම් ප්‍රංස දේශසංචාරකයා විසින් පළමුව සොයාගන්නා ලද මේ දිවයින පසුව 'ඊල් සැං ෂාං' යනුවෙන් නම් කරන ලදි. 1713 දී ප්‍රංස ආණ්ඩුව විසින් ෂාර්ලට්ටවුන් සහ ජෝජ්ටවුන් යන නගර අසල ජනාවාස පිහිටුවන ලදි. 1749 හා 1755 යන වර්ෂයන් අතර කාලය තුළ දී දෙදහසක් පමණ ආකේඩියන්වරුන් පිරිසක් නෝවා ස්කෝෂා පළාතේ සිට මේ දිවයිනට සංක්‍රමණය වූහ. 1758 දී මෙය බ්‍රිතාන්‍යයට අත්වීමෙන් පසු ආකේඩියන්වරු නෙරපන ලදහ. 1763 දී නෝවා ස්කෝෂා යටත්විදේශයේ කොටසක් බවට පත් කරනු ලැබූ එඩ්වඩ් කුමාර දූපත 1769 දී වෙන ම යටත් විදේශයක් බවට පමුණුවන ලදි. මීට යටත් විදේශ ස්වතන්ත්‍ර ආණ්ඩු ක්‍රමය ලැබුණේ 1851 දීය. මෙය 1873 දී කැනඩා සමූහාණ්ඩුවට සම්බන්ධ විය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: භූගෝල විද්‍යාව]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8A_(%E0%B6%B6%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A)&diff=10953&oldid=0 2026-04-30T04:17:37Z

<p>&#039;(1330-1376). එංගලන්තයේ තෙවැනි එඩ්වඩ් රජුගේ දෙටු පුත්...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <p><b>නව පිටුව</b></p><div>(1330-1376). එංගලන්තයේ තෙවැනි එඩ්වඩ් රජුගේ දෙටු පුත් මෙතෙම ඔටුන්න හිමි කුමරු වශයෙන් වේල්ස්හි කුමාර පදවිය ලැබුව ද පියරජුට කලින් මිය ගියෙන් කිරුළ පැලඳීමේ වාසනාව නොලද්දේය. <br /> <br /> ස්වකීය කාලවර්ණ සන්නාහය නිසා බ්ලැක් ප්‍රින්ස් (කළු කුමරු) යන විරුදයෙන් හඳුන්වනු ලැබූ මෙම රණකාමියා යුද්ධ සේනාවක ප්‍රධානියා වශයෙන් පියරජු විසින් ප්‍රංසයේ ගැස්කනියට යවනු ලැබීය. එහි දී හේ උග්‍ර සටන් කීපයකින් ජය ගත්තේ 1356 දී දෙවැනි ජෝන් නම් වූ රජු පරදවා ඔහු සිරභාරයට ගැනීමෙහි ද සමත් විය. 1362 දි සිය පියාගෙන් ප්‍රංසයේ ඇක්විටේන් ප්‍රදේශයේ පාලන භාරය ලත් ඔහු 1371 දී රදල කැරැල්ලක් නිසා එපෙදෙසින් පිට වී යන තෙක් ම එහි විසීය. මේ අතර එඩ්වඩ් කුමරා 1367 දී නාහෙරා නම් ස්ථානයේ දී ලත් විශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් මගින් ක්‍රෑර පේදුරු නමින් ප්‍රකටව සිටි ස්පාඤ්ඤයේ කැස්ටීල් පාලකයාහට එපෙදෙස යළි හිමි කොට දුන්නේය.<br /> <br /> එඩ්වඩ්හට ඉංග්‍රීසි කිරුළ දැරීමේ අවස්ථාව නොලැබුණ ද සිය පියා ඇවෑමෙන් එංගලන්තයේ රජ බවට පත් වූයේ ඔහු පුත් රිචඩ් II ය.<br /> <br /> (සංස්කරණය: 1974)<br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-එංගලන්ත ඉතිහාසය]] <br /> <br /> [[ප්‍රවර්ගය: එ]]</div>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10952&oldid=10951 2026-04-29T08:11:39Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr style='vertical-align: top;' lang='si'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← පැරණි සංශෝධනය</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">08:11, 29 අප්‍රේල් 2026 තෙක් සංශෝධනය</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48" >48 පේළිය:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">48 පේළිය:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ඉතිහාසය ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ඉතිහාසය ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන දේශනාමය භාවිතයට පැමිණ වැඩි කලක් නොමැත. දැනට ඇෆ්ඝනිස්ථානය නමින් හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයෙන් විශාල කොටසක් පුරාණයේ දී බුරාසාන් නමින් හඳුන්වන ලදි. 1747 දී අහමද් ෂා දුරානි (<del class="diffchange diffchange-inline">අලි</del>) යටතේ ස්වාධීන <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් </del>රාජ්‍යය පහළ වන තෙක් ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන නමින් රටක් නොවීය. <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් </del>යන නමින් දන්නා ලද ජාතියක් මේ ප්‍රදේශයේ බහුල වශයෙන් පදිංචිව සිටීමත් එහි බලය ලබාගත් රජ පෙළපත <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් රාජ වංශයක් </del>වීමත් නිසාය<del class="diffchange diffchange-inline">. </del>අහමද් ෂාගේ කාලයේ දී ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන නම ඇති වූයේ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන දේශනාමය භාවිතයට පැමිණ වැඩි කලක් නොමැත. දැනට ඇෆ්ඝනිස්ථානය නමින් හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයෙන් විශාල කොටසක් පුරාණයේ දී බුරාසාන් නමින් හඳුන්වන ලදි. 1747 දී අහමද් ෂා දුරානි (<ins class="diffchange diffchange-inline">අබ්දාලි</ins>) යටතේ ස්වාධීන <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් </ins>රාජ්‍යය පහළ වන තෙක් ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන නමින් රටක් නොවීය. <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් </ins>යන නමින් දන්නා ලද ජාතියක් මේ ප්‍රදේශයේ බහුල වශයෙන් පදිංචිව සිටීමත් එහි බලය ලබාගත් රජ පෙළපත <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් රාජවංශයක් </ins>වීමත් නිසාය<ins class="diffchange diffchange-inline">, </ins>අහමද් ෂාගේ කාලයේ දී ඇෆ්ඝනිස්ථානය යන නම ඇති වූයේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඊසාන දිගින් මොංගෝලියානු සානුවෙනුත් <del class="diffchange diffchange-inline">බට- හිරින් </del>පර්සියාවෙනුත් දකුණු දිගින් ඉන්දියාවෙනුත් වට වී ඇති ඇෆ්ඝනිස්ථානය ආදී අතීතයේ සිට ම සංචාරක ගෝත්‍රිකයන්ගේ ආක්‍රමණවලට ගොදුරු වූ ප්‍රදේශයක් විය. ආර්යය, සිතියන්, ටාටර්, මෝගල් සහ අරාබි යන ජාතීන් කලින් කල මේ ප්‍රදේශයට පැමිණ ඇති බවට සාධක ඇත. නොයෙක් සංස්කෘතීන්ට අයත් ජාතීන් මුණ ගැසුණ ස්ථානයක් වශයෙන් ඇෆ්ඝනිස්ථානය ඉතිහාසය අතින් වැදගත් වේ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඊසාන දිගින් මොංගෝලියානු සානුවෙනුත් <ins class="diffchange diffchange-inline">බටහිරින් </ins>පර්සියාවෙනුත් දකුණු දිගින් ඉන්දියාවෙනුත් වට වී ඇති ඇෆ්ඝනිස්ථානය ආදී අතීතයේ සිට ම සංචාරක ගෝත්‍රිකයන්ගේ ආක්‍රමණවලට ගොදුරු වූ ප්‍රදේශයක් විය. ආර්යය, සිතියන්, ටාටර්, මෝගල් සහ අරාබි යන ජාතීන් කලින් කල මේ ප්‍රදේශයට පැමිණ ඇති බවට සාධක ඇත. නොයෙක් සංස්කෘතීන්ට අයත් ජාතීන් මුණ ගැසුණ ස්ථානයක් වශයෙන් ඇෆ්ඝනිස්ථානය ඉතිහාසය අතින් වැදගත් වේ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇෆ්ඝන් ජාතිකයන් පැවතෙන්නේ හේබ්‍රෙව් ජාතිකයන්ගෙන් යයි විශ්වාසයක් ඔවුන් අතර පවතී. මෙය පිළිගැනීමට ඇති සාධක ප්‍රමාණවත් නොවේ. එහෙත් <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් </del>ජාතිකයන් සෙමිටික් වර්ගයා අතර සම්බන්ධකමක් පැවති බව පිළිගත හැක. දැනට <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන්වරු </del>කන්දහාර්, <del class="diffchange diffchange-inline">සාස්නි </del>සහ කාබුල් යන ප්‍රදේශවල ද <del class="diffchange diffchange-inline">සිල්සායිවරුන් </del>හා පඨාන් ගෝත්‍රිකයෝ සුලෙයිමාන් පර්වත ප්‍රාන්තයෙහි ද වාසය කරති.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ඇෆ්ඝන් ජාතිකයන් පැවතෙන්නේ හේබ්‍රෙව් ජාතිකයන්ගෙන් යයි විශ්වාසයක් ඔවුන් අතර පවතී. මෙය පිළිගැනීමට ඇති සාධක ප්‍රමාණවත් නොවේ. එහෙත් <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් </ins>ජාතිකයන් සෙමිටික් වර්ගයා අතර සම්බන්ධකමක් පැවති බව පිළිගත හැක. දැනට <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන්වරු </ins>කන්දහාර්, <ins class="diffchange diffchange-inline">ඝාස්නි </ins>සහ කාබුල් යන ප්‍රදේශවල ද <ins class="diffchange diffchange-inline">ඝිල්සායිවරුන් </ins>හා පඨාන් ගෝත්‍රිකයෝ සුලෙයිමාන් පර්වත ප්‍රාන්තයෙහි ද වාසය කරති.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආර්යයන් ඉන්දියාවට පැමිණෙන්නට ප්‍රථම ඔවුන් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ කලක් වාසය කළ බව ඍග්වේදයේ සඳහන් සමහර ස්ථාන <del class="diffchange diffchange-inline">නාම වලින් </del>පැහැදිලි වේ. එයට පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය ඉතිහාසයේ සඳහන් වන්නේ ඩේරියස් නම් ඇකිමේනියානු අධිරාජයාගේ රාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙනි. ඔහුගේ අධිරාජ්‍යයට කාබුල්, කන්දහාර් සහ හිරාත් යන ප්‍රදේශ අයත්ව තිබිණ. හෙරොඩෝටස්ගේ වාර්තාවෙන් සහ ඇකිමේනියානු ශිලාලිපිවලින් පැහැදිලි වන ආකාරයට ඇෆ්ඝනිස්ථානය නමින් දැන් දන්නා ප්‍රදේශය ක්ෂත්‍රප හයකට බෙදී තිබිණ (ඇකිමේනියානු අධිරාජ්‍යය බ.) ඇකිමේනියානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ පාලනය යටතට පත් විය. ඇලෙක්සැන්ඩර් තමාගේ නමින් මේ ප්‍රදේශයේ නගරයක් ඉදි කළ බව ද සඳහන් වේ. ඇලෙක්සැන්ඩර්ට මේ ප්‍රදේශයේ දී බොහෝදුරට මුණ ගැසුණේ ඉන්දියානු සංස්කෘතික ආභාසය ලද මිනිසුන් යයි දැක්වේ . ඔහුගේ අකාල මරණයෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ ප්‍රදේශ අයත් වූයේ සෙලූකස් නිකේටර්ටය. ක්‍රි.පූ. 305 දී නිකේටර් සහ චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්යයන් අතර වූ ගිවිසුමෙන් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ ක්ෂත්‍රප ප්‍රදේශ මෞර්යය අධිරාජ්‍යයේ කොටස් බවට පත්විය. අශෝක අධිරාජයාගේ සමයේ දී මේ ප්‍රදේශයට බුද්ධාගම් ප්‍රවිෂ්ට වන්නට ඇති බවට සාධක ඇත. අශෝකයන්ගෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථාන ප්‍රදේශ මෞර්යය අධිරාජ්‍යයෙන් ගිලිහී ගියේය. මෙයින් පසුව ඉන්දු-ග්‍රීකයන් බලයට පත් වන තෙක් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ <del class="diffchange diffchange-inline">දේශ- පාලන </del>වශයෙන් අවුල් සහගත තත්වයක් <del class="diffchange diffchange-inline">පවතින් නට </del>ඇති බව පිළිගත හැකිය. ක්‍රි.පූ. 208 දී පමණ මේ ප්‍රදේශය තුන්වැනි ඇන්ටියෝකස් විසින් ආක්‍රමණය කරන ලදි. එයට පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය බැක්ට්‍රියාවේ පාලක යුතිඩීමස් යටතට පත් විය (ඉන්දු - ග්‍රීකයෝ බ.). ඉන්දු - ග්‍රීකයන්ගෙන් පසුව මධ්‍ය ආසියානු සංචාරක ජාතීහු මේ ප්‍රදේශයට පැමිණියහ. ශක හා පාර්තියානු ගෝත්‍රිකයන්ගෙන් පසුව බලයට පත් කුෂාණ <del class="diffchange diffchange-inline">රාජ වංශය </del>මේ ප්‍රදේශයට දේශපාලන වශයෙන් ස්ථාවරත්වයක් ලබාදීමෙහි සමත් විය. කුෂාණ සමයේ දී, විශේෂයෙන් කනිෂ්ක අධිරාජයාගේ රාජ්‍ය සමයේ දී, <del class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝනිස්- ථානය </del>ශ්‍රෙෂ්ඨ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් විය. මධ්‍යම ආසියාවට හා ඈත පෙරදිගට බුදුදහම පැතිර වීමේ දී බාමියන් වැනි බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන වැදගත් තැනක් ගත්තේය ([[ඉන්දියාව]]-ඉතිහාසය බ.) ක්‍රි.ව. පස්වන සියවසෙහි මැදභාගයේ පමණ ඇෆ්ඝනිස්ථානය හූණ ආක්‍රමණිකයන් යටතට පත් විය. ඔවුහු නැගෙනහිර සහ උතුරු <del class="diffchange diffchange-inline">ඇප්සන් </del>ප්‍රදේශවල බලය අල්ලාගෙන සිටියහ. සත්වන සියවසෙහි ඉන්දියාවට පැමිණි හියුං සාං නම් චීන සංචාරකයා ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ පැවති බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන පිළිබඳව තම වාර්තාවේ සඳහන් කොට ඇත.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ආර්යයන් ඉන්දියාවට පැමිණෙන්නට ප්‍රථම ඔවුන් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ කලක් වාසය කළ බව ඍග්වේදයේ සඳහන් සමහර ස්ථාන <ins class="diffchange diffchange-inline">නාමවලින් </ins>පැහැදිලි වේ. එයට පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය ඉතිහාසයේ සඳහන් වන්නේ ඩේරියස් නම් ඇකිමේනියානු අධිරාජයාගේ රාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙනි. ඔහුගේ අධිරාජ්‍යයට කාබුල්, කන්දහාර් සහ හිරාත් යන ප්‍රදේශ අයත්ව තිබිණ. හෙරොඩෝටස්ගේ වාර්තාවෙන් සහ ඇකිමේනියානු ශිලාලිපිවලින් පැහැදිලි වන ආකාරයට ඇෆ්ඝනිස්ථානය නමින් දැන් දන්නා ප්‍රදේශය ක්ෂත්‍රප හයකට බෙදී තිබිණ (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ඇකිමේනියානු අධිරාජ්‍යය<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>බ.) ඇකිමේනියානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ පාලනය යටතට පත් විය. ඇලෙක්සැන්ඩර් තමාගේ නමින් මේ ප්‍රදේශයේ නගරයක් ඉදි කළ බව ද සඳහන් වේ. ඇලෙක්සැන්ඩර්ට මේ ප්‍රදේශයේ දී බොහෝදුරට මුණ ගැසුණේ ඉන්දියානු සංස්කෘතික ආභාසය ලද මිනිසුන් යයි දැක්වේ. ඔහුගේ අකාල මරණයෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ ප්‍රදේශ අයත් වූයේ සෙලූකස් නිකේටර්ටය. ක්‍රි.පූ. 305 දී නිකේටර් සහ චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්යයන් අතර වූ ගිවිසුමෙන් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ ක්ෂත්‍රප ප්‍රදේශ මෞර්යය අධිරාජ්‍යයේ කොටස් බවට පත්විය. අශෝක අධිරාජයාගේ සමයේ දී මේ ප්‍රදේශයට බුද්ධාගම් ප්‍රවිෂ්ට වන්නට ඇති බවට සාධක ඇත. අශෝකයන්ගෙන් පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථාන ප්‍රදේශ මෞර්යය අධිරාජ්‍යයෙන් ගිලිහී ගියේය. මෙයින් පසුව ඉන්දු-ග්‍රීකයන් බලයට පත් වන තෙක් ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ <ins class="diffchange diffchange-inline">දේශපාලන </ins>වශයෙන් අවුල් සහගත තත්වයක් <ins class="diffchange diffchange-inline">පවතින්නට </ins>ඇති බව පිළිගත හැකිය. ක්‍රි.පූ. 208 දී පමණ මේ ප්‍රදේශය තුන්වැනි ඇන්ටියෝකස් විසින් ආක්‍රමණය කරන ලදි. එයට පසුව ඇෆ්ඝනිස්ථානය බැක්ට්‍රියාවේ පාලක යුතිඩීමස් යටතට පත් විය (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ඉන්දු-ග්‍රීකයෝ<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>බ.). ඉන්දු-ග්‍රීකයන්ගෙන් පසුව මධ්‍ය ආසියානු සංචාරක ජාතීහු මේ ප්‍රදේශයට පැමිණියහ. ශක හා පාර්තියානු ගෝත්‍රිකයන්ගෙන් පසුව බලයට පත් කුෂාණ <ins class="diffchange diffchange-inline">රාජවංශය </ins>මේ ප්‍රදේශයට දේශපාලන වශයෙන් ස්ථාවරත්වයක් ලබාදීමෙහි සමත් විය. කුෂාණ සමයේ දී, විශේෂයෙන් කනිෂ්ක අධිරාජයාගේ රාජ්‍ය සමයේ දී, <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝනිස්ථානය </ins>ශ්‍රෙෂ්ඨ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් විය. මධ්‍යම ආසියාවට හා ඈත පෙරදිගට බුදුදහම පැතිර වීමේ දී බාමියන් වැනි බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන වැදගත් තැනක් ගත්තේය ([[ඉන්දියාව]]-ඉතිහාසය බ.) ක්‍රි.ව. පස්වන සියවසෙහි මැදභාගයේ පමණ ඇෆ්ඝනිස්ථානය හූණ ආක්‍රමණිකයන් යටතට පත් විය. ඔවුහු නැගෙනහිර සහ උතුරු <ins class="diffchange diffchange-inline">ඇෆ්ඝන් </ins>ප්‍රදේශවල බලය අල්ලාගෙන සිටියහ. සත්වන සියවසෙහි ඉන්දියාවට පැමිණි හියුං සාං නම් චීන සංචාරකයා ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ පැවති බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන පිළිබඳව තම වාර්තාවේ සඳහන් කොට ඇත.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ඉස්ලාම් බලයට යටත් වීම ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ඉස්ලාම් බලයට යටත් වීම ==</div></td></tr> </table>

Senasinghe http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&diff=10951&oldid=0 2026-04-29T06:44:29Z

<p>&#039;(<a href="/si_encyclopedia/index.php/%E0%B6%85%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A_%E0%B6%BB%E0%B6%A7" title="අවකන් රට">අවකන් රට</a>). නිරිත දිග ආසියාවේ රටකි. මෙහි විශාල...&#039; යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</p> <a href="http://encyclopedia.gov.lk/si_encyclopedia/index.php?title=%E0%B6%87%E0%B7%86%E0%B7%8A%E0%B6%9D%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA&amp;diff=10951">වෙනස්කිරීම් පෙන්වන්න</a>

Senasinghe