සිංහල විශ්වකෝෂය - මෑත වෙනස්කිරීම් [si]

ඒකාග්‍රතා

2026-07-31T10:33:28Z

'යෝග දර්ශනයෙහි සඳහන් වන චිත්ත භූමියකි; සාධන මාර...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

ඒක්බතානා

2026-07-30T04:50:31Z

'වයඹදිග ඉරානයේ මෙකල හමදාන් නම් පළාතේ වූ පැරණි න...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

වයඹදිග ඉරානයේ මෙකල හමදාන් නම් පළාතේ වූ පැරණි නගරයකි. වර්තමාන හමදාන් නගරය පිහිටා ඇත්තේ ද පුරාණ ඒක්බතානා පිහිටි භූමියේ මය. පර්සියාවේ ඔරොන්ටීස් හෙවත් අල්වන්ද් නම් කන්ද පාමුල තැනිතලා ප්‍රදේශයෙහි ඉදි කොට තිබුණු මේ නගරය පැරණි මීඩියාවේ අගනුවර විය. මෙනුවර ගැන බයිබලයේ එස්රා පොතේ සඳහන්ය. ක්‍රි.පූ. 678 පමණේ දී මීඩියාවේ ප්‍රථම රජු වූ දියෝසිස් නමැත්තා විසින් ඒක්බතානා නුවර ගොඩනංවන ලද බව හෙරොඩොටස්ගේ මතයයි. ක්‍රි.පූ. 550 දී ඇකිමීනියානු (පර්සියානු) සයිරස් රජු විසින් යටත් කරගන්නා ලද මෙනුවර එම පෙළපතේ රජුන්ගේ ගිම්හාන නිවාසස්ථානය බවට පත් විය. මහත් ඓශ්වර්යයකින් බැබළෙමින් පැවැති ඒක්බතානා නුවර පර්සියානුන්ගෙන් උදුරා ගත් මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජ එය කොල්ලකා ගිනි බත් කෙළේය. පාර්තියන් රජවරුන්ගේ අගනුවර වශයෙන් බොහෝ කලක් පැවති ඒක්බතානා නගරය ක්‍රි.ව. 645 දී අරාබීන් අතට පත් විය. වර්තමාන හමදාන් නගරය ඇති වූයේ එපෙදෙස ඉස්ලාමිකයන් අතට පත් වූ පසුය. කීර්තිමත් මුස්ලිම් වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ රචකයකු වූ දාර්ශනික [[අවිසෙනා]] (බ.) ඔහුගේ අවසන් තුදුස් වසර ගත කෙළේ මෙනුවරය.

නගරය අවට ඇති නොයෙකුත් පැරණි නටබුන් අතර ඇකිමීනියානු සෙල්ලිපි ද වේ.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: ඓතිහාසික භූගෝල විද්‍යාව]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකීය ක්‍රමය

2026-07-28T10:46:28Z

'(Unitary method). ඒකකයක අගය සොයා ඒ අනුසාරයෙන් ගණනය කිරීම...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

(Unitary method). ඒකකයක අගය සොයා ඒ අනුසාරයෙන් ගණනය කිරීම ඒකීය ක්‍රමය නමි. නිදසුනක් මෙසේයි: පොල් ගෙඩි 20ක් රුපියල් 5ක් නම් එක පොල් ගෙඩියක මිල සොයා ගැනීමෙන් පසු ඕනෑ ම පොල් ගෙඩි ගණනක මිල සෙවිය හැකිය. ඒ අනුව එක පොල් ගෙඩියක මිල සත 25කි. ඒ නිසා පොල් ගෙඩි 15ක් රු. 3.75ය.

මිනිසුන් 5 දෙනකුට යම් වැඩක් දින 6කින් කළ හැකි නම් 3 දෙනකුට ඒ වැඩය ම කිරීමට යන කාලය සෙවිය හැක්කේ එක මිනිසකුට සම්පූර්ණ වැඩය කිරීමට යන කාලය සොයා ගැනීමෙනි. එක් මිනිසකුට ඒ වැඩය කිරීමට 5×6=දින 30ක් ඕනෑය. ඒ නිසා මිනිසුන් 3 දෙනකුට 30÷3=දින 10ක් ඕනෑ වේ.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: මිනුම් ක්‍රම]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකීය ආණ්ඩුව

2026-07-28T10:40:48Z

'“ව්‍යවස්ථාදායක උත්තරීතර බලය එක ම මධ්‍ය බලමණ්...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

“ව්‍යවස්ථාදායක උත්තරීතර බලය එක ම මධ්‍ය බලමණ්ඩලයක් විසින් ක්‍රියාවේ යොදවනු ලබන රාජ්‍යය” ඒකීය ආණ්ඩුව යනුවෙන් මහාචාර්ය ඩයිසි හඳුන්වා දී ඇත. අභ්‍යන්තර සහ බාහිර වශයෙන් ද්විවිධ වූ පරමාධිකාරය (sovereignty) රාජ්‍යය නමැති ආයතනයේ ආත්මය වේ. නීති පැනවීමේ සහ ඒවා ක්‍රියාවේ යෙදවීමේ සම්පූර්ණ බලය ආණ්ඩුව සතු වන්නේ පරමාධිකාරයේ මහිමයෙනි. පරමාධිකාරය එක ම පාලක ආයතනයක් කෙරෙහි පිහිටීම ඒකීය ආණ්ඩුක්‍රමයේ විශේෂ ලක්ෂණය වේ. අභිනව ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයට පමණක් ‍නොව, වලංගුව පවත්නා නීති සං‍ශෝධනය කිරීමට හෝ සමූලෝත්පාටනය කිරීමට ද මහාණ්ඩුවට බලය තිබේ. ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයෙහි ලා ආණ්ඩුව හා සමාන බලතල ඇති වෙනත් බලමණ්ඩලයක් ඒකීය ආණ්ඩුක්‍රමය යටතේ නැති නමුත් නීති සම්පාදනය කළ හැකි වෙනත් ආයතන ඇත. එනම් පළාත් පාලන ආයතනයෝයි. පළාත් පාලන ආයතන ඇති කරනු ලබන්නේ ද ඒවා‍ කෙරෙහි යම් යම් බලතල පවරනු ලබන්නේ ද මහාණ්ඩුව විසින් සම්මත කරන ලද පණතක් අනුව බව සැලකිය යුතුයි. පළාත් පාලන ආයතන සතු බලතල සීමා සහිතය. මහාණ්ඩුවේ අමාත්‍යවරයකු යටතේ පාලනය වන පළාත් පාලන මණ්ඩල කෙරෙහි පවරන ලද බලතල අවශ්‍ය වුවහොත් අඩුවැඩි කිරීමට හෝ අහෝසි කිරීමට ද එම පාලන මණ්ඩල විසුරුවා හැරීමට ද මහාණ්ඩුවට පුළුවන. ආණ්ඩුවෙන් බැහැර වෙනත් බල මණ්ඩල ඇතත් පරමාධිකාරය ඒවා කෙරෙහි නොපිහිටා, මහාණ්ඩුව කෙරෙහි පමණක් පිහිටියේ නම් එතැන ඒකීය ආණ්ඩුවකි. මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ, ප්‍රංසයේ සහ ලංකාවේ පවත්නා ආණ්ඩු මීට නිදසුනි.

ෆෙඩරල් හෙවත් සන්ධීය ආණ්ඩු ක්‍රමයක නම්, ෆෙඩරල් මහාණ්ඩුව සහ ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩු අතර ව්‍යවස්ථාදායක බලය බෙදී යයි. මෙය ඒකීය ආණ්ඩුවෙහි දක්නට නොලැබේ. තවද, ඒකීය ආණ්ඩුවකින් සම්මත වූ ව්‍යවස්ථාවන්ගේ හරි වැරදි සෙවීමට උසාවියට බලයක් නැත. උසාවියක් විසින් කළ හැක්කේ නීති විග්‍රහය පමණි.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: ආණ්ඩු ක්‍රමය]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකාශීති බලි

2026-07-28T10:33:48Z

'බලි යනු අපල උවදුරු වැළැක්වීම සඳහා කරනු ලබන ශාන...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

බලි යනු අපල උවදුරු වැළැක්වීම සඳහා කරනු ලබන ශාන්ති ක්‍රමයකි (ඒ පිළිබඳ විස්තර [[බලි]] යටතෙහි දැක්වේ). ඒකාශීති බලි යන්නෙන් බලි අසූ එකක් ගැනේ. රව්‍යාදි ග්‍රහයන්ට අයත් එක් එක් මහ දශාවක අතුරු දශා නවය බැගින් යෙදේ. එබැවින් මහ දශා නවයට අතුරු දශා අසූ එකකි. මේ එක් එක් අතුරු දශාවට අඹා ශාන්ති කරන බලි අසූ එක ඒකාශීති බලි නම් වේ. මේ බලි අඹන ක්‍රම විවිධාකාර බැවින් එකක් පාසා විස්තර කිරීම දුෂ්කරය. හැම බලියකට ම හිං හතර පිහිටුවා යම, කාල, වායු, මෘත්‍යු යන රාක්ෂස රූප හතරක් සිව් කොන ඇඹීම ද සූර්යාදි නව ග්‍රහයන්ගේ රූප අවටින් ඇඹීම ද කරනු ලැබේ. ඇතැම් විට ආතුරයාගේ කේන්ද්‍ර මණ්ඩලය ද බලිය මැද පිහිටුවති.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: සාම්ප්‍රදායික ඇදහිලි හා විශ්වාස]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකාවේරිය

2026-07-28T10:23:01Z

'[රෞවොල්ෆියා සෙර්පෙන්ටීනා - Rauwolfia serpentina (L.) Benth. ex Kurz.]. අඩ...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

[රෞවොල්ෆියා සෙර්පෙන්ටීනා - Rauwolfia serpentina (L.) Benth. ex Kurz.]. අඩියක් දෙකක් උසට වැඩෙන ඍජු, කාෂ්ඨීය, බහු වාර්ෂික ශාකයකි. එහි මුල දිගය, ඝනය, වටකුරුය; අග්‍රය දක්වා ක්‍රමයෙන් හීන් වේ. එක් වලයක (whorl) කොළ 3ක් හෝ 4ක් තිබේ. කොළය අඟල් 3 සිට 5 දක්වා දිගය; අඟල් 2ක් පමණ පළලය, ලන්සාකාරය; බූවක් නැත. කොළදාරය තරංගීය. කොළයේ උඩ පැත්ත දීප්තිමත් පලාවන් පාටය. යටි පැත්ත එපමණ දීප්තිමත් නොවේ. හිමාලය ප්‍රදේශය වැනි තද ශීතල පෙදෙස්වල වැවෙන ඒකාවේරිය පැළෑටිවල කොළ සිසිර ඍතුවේ දී වැටේ. රතු නටු සහිත කක්ෂීය බහු-අක්ෂවල (cymes) මල් හටගනී. මණිය රතුය. මුකුටය ළා රතට හුරු සුදුපාටය. ඵලය මිමි. 6ක් පමණ දිග අෂ්ටිලයකි. එය ඉදුණු විට තද දම්පාටය.

ලංකාව, ඉන්දියාව, බුරුමය, ජාවා ආදි ප්‍රදේශවල ඒකාවේරිය වැවේ. ලංකාවේ එය දක්නට ලැබෙන්නේ මූදු මට්ටමේ සිට අඩි 2,000ක් පමණ උස් වූ තෙතමන හා සෙවණ ඇති ප්‍රදේශවලය. ඉන්දියාවේ ගංගා නම් නදියේ තැනිතලාවල ද සිම්ලාහි සිට ඇසෑම් දක්වා හිමාලයේ බෑවුම්වල ද බටහිර හා නැගෙනහිර ඝාට් කඳුවැටිවල ද මේ පැළෑටිය වැවේ. මෑතක දී සිට ඒකාවේරිය බහුල ලෙස වවනු ලැබේ. දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසු ඒකාවේරිය මුල් විශාල ප්‍රමාණයක් ලංකාවෙනුත් ඉන්දියාවෙනුත් පිටරට යවන ලදි.

ඒකාවේරිය මුල් පුරාතනයේ සිට ම ඖෂධයක් වශයෙන් ඉන්දියාවේ භාවිත විය. ඒකාවේරිය මුල් නිද්‍රාජනක ඖෂධයක් බව මිනිසුන් බොහෝ කලක සිට දැන සිටි බව පෙනේ. ඒකාවේරිය මුල්වලින් ලබා ගන්නා සාරය රුධිර පීඩනය අඩු කරන බවත් නින්ද නොයෑම හා මානසික ආබාධ වැනි රෝගවලට මනා ඖෂධයක් වන බවත් දැන් දැනගෙන තිබේ.

විවිධ ආබාධ බොහෝ ගණනාවකට පිළියමක් වශයෙන් ආයුර්වේදයෙහි ඒකාවේරිය හඳුන්වා ඇතත් බටහිර රසායන විද්‍යාඥයෝ 1931 වන තුරු ඒ ගැන කිසි සැලකිල්ලක් නොදැක්වූහ. ඒ වර්ෂයේ දී සිඩික් හා සිඩික් (Siddique and Siddique, Journal of the Indian Chemical Society, 8, 1931) විසින් ඒකාවේරිය මුල්වලින් ඇල්කලොයිඩ පහක් ලබාගන්නා ලදි. ඒවා අජ්මලින් (ajmaline), අජ්මලිනින් (ajmalinine), අජ්මලිසින් (ajmalicine), ස’පෙන්ටින් (serpentine) හා ස’පෙන්ටිනින් (serpentinine) යන නම්වලින් හඳුන්වන ලදි. කොළ දවා ගත් අළුවල පොටෑසියම් කාබනේට්, පොස්පේට්, සිලිකේට්, යකඩ හා මැංගනීස් ඇත. ඒකාවේරිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයට සැබෑ අනුබලය ලැබුණේ 1952 දී රෙස’පින් (reserpine) නමැති ඇල්කලොයිඩය එහි මුල්වලින් ලබාගත් පසුවය. මේ පිළිබඳ ගෞරවය මුලර්, ෂ්ලිට්ලර් හා බයින් (Muller, Schlittler and Bein, Experientia, 8, p. 338, 1952) යන අයට හිමි වේ. ඒකාවේරියවල තිබෙන මන්දාතතික (hypotensive) හා ගමක (sedative) ගුණයේ සක්‍රිය මූලය රෙස’පින්ය. එය ලබාගත් දා පටන් අද දක්වා මේ ශාකයෙන් ඇල්කලොයිඩ 20ක් පමණ ලබාගෙන තිබේ. කලින් සඳහන් කරන ලද ඇල්කලොයිඩ හයත් සමග පහත සඳහන් ඒවා මේ ශාකයෙන් ලබාගන්නා වඩා වැදගත් ඇල්කලොයිඩ වේ: රෞවොල්ෆිනින් (rauwolfinine), රෞපින් (raupine) හෙවත් සාර්පජින් (sarpagine), රෞහිම්බින් (isorauhimbine), රෙස’පිනින් (reserpinine), යොහිම්බින් (yohimbine). ඇල්කලොයිඩ හැර ඔලෙයොරෙසින් ද ස්ටෙරොලයක් (sterol) ද අසංතෘප්ත ඇල්කොහොල ඔලෙයික් අම්ලය ද ෆුමාරික් අම්ලය ද ග්ලූකෝස් ද සුක්රෝස් ද ඔක්සිමෙතිල් ඇන්ත්‍රක්විනෝන්වල ව්‍යුත්පන්නයක් ද ඛනිජ ලවණ ද ඒකාවේරිය මුල්වල ඇත.

මේ ශාකය පිළිබඳව ඉන්දියාවේ වන පර්යේෂණ ආයතනය මගින් පවත්වන ලද පර්යේෂණවලින් වැදගත් කරුණු රැසක් අනාවරණය වී ඇත. මුල්වල අඩංගු ඇල්කලොයිඩ ප්‍රමාණය 0.94% සිට 1.28% දක්වා වෙනස් වන බව මාස 6 සිට අවුරුදු 4 දක්වා වයස් වූ ශාකයන් පිළිබඳව කරන ලද පර්යේෂණවලින් දැනගෙන තිබේ. ශාකයක මුල්වලින් ලබාගත් උපරිම ඇල්කලොයිඩ ප්‍රමාණය 1.70%කි. ශාකයේ වර්ධනය අවුරුදු 4ක් පමණ වන තෙක් එහි මුලෙන් ලබාගත හැකි ඇල්කලොයිඩ ප්‍රමාණයේ වැඩි වෙනසක් නොපෙනේ. මේ පරීක්ෂණවලින් බැසගත් තවත් වැදගත් නිගමනයක් නම් මුලේ කාෂ්ඨමය කොටසෙහි තිබෙන ඇල්කලොයිඩ ප්‍රමාණයට වඩා ඉතා වැඩි ප්‍රමාණයක් මුලේ පොත්තෙහි තිබෙන බවය. මුලේ පොත්තෙන් ලබාගත හැකි ඇල්ක‍ලොයිඩ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණය 2.29% වන අතර මුලේ කාෂ්ඨමය කොටසෙහි තිබෙන්නේ 0.30%ක් පමණි.

ඒකා‍වේරිය ශාකය සාර්ථක ලෙස වැවිය හැකිය. ශාකයේ මුල හොඳින් වර්ධනය වීමට වැලි සහිත ලෝම් පස වඩා සුදුසු බව පෙනේ. ශාකය ප්‍රචාරණය කිරීමට ඉතා හොඳ ක්‍රමය බීජ මගිනි. කඳේ හා මුලේ කැබලි කපාලීමෙන් ද ශාකය වර්ධක ලෙස ප්‍රචාරණය කරනු ලැබේ. කෘමීන්ගෙන් හෝ දිලීරවලින් හෝ ශාකයේ රෝග ඇති නොකෙරේ.

රෞවොල්ෆියා ඩෙන්සිෆ්ලෝරා (R. densiflora. Benth. ex. Hook. f.) නමින් තවත් විශේෂයක් ලංකාවේ දක්නට ලැබේ. කඳුකර ප්‍රදේශයේ අඩි 6,000ක් පමණ උස ප්‍රදේශ දක්වා එය වැවේ. මේ ශාකයෙනුත් රෙස’පින් ඇල්කලොයිඩය ලබාගෙන තිබේ. එහෙත් එහි තිබෙන මේ ඇල්කලොයිඩයේ ප්‍රමාණය කුඩාය. ඒකාවේරිය [[අපොසිනාසේ]] (බ.) කුලයට අයත්ය.

== ආයුර්වේද මතය ==
සංස්කෘත පොත්වල නාකුලී, සර්පගන්ධා, චන්ද්‍රිකා යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ඒකාවේරිය බව පැහැදිලි වේ. නූතන විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණයන්ගෙන්, අධික රුධිරපීඩනය අඩුකරන ගුණයක් ඒකාවේරියවල ඇති බව සොයාගැනීමට පෙර ද මෙහි මදකාරී ගුණයක් ඇති බව පැරැණියන් දැන සිටි බවට සාධක තිබේ. පශු වෛද්‍ය ක්‍රමයේ යෙදෙන ඇතැම් බෙහෙත්වලට කලෙක සිට ම ඒකාවේරිය යොදන බව පශු වෛද්‍යවරු කියති. සර්ප විෂට ද යෙදේ. මුල තිත්ත බලකාරක ද්‍රව්‍යයකි. එසේ ම එහි ශමනකාරී ගුණය ද පවතී. මේ නිසා ළමයින් නිදිකර තැබීම පිණිස බිහාරයේ ඇතැමුන් මේ ද්‍රව්‍යය උපයෝගී කරගන්නා බව සඳහන් වේ.

මේ සඳහා යොදනුයේ ඉතා සුළු මාත්‍රාවකි. මාත්‍රාව වැඩි වුවහොත් ශ්වසනය අවරෝධ කර මරණය පවා සිදු කරයි. එසේ වනුයේ නිදිමත වැඩි කිරීම නිසායි; ශ්වසනය පාලනය කරන මධ්‍යස්ථානය පීඩා කිරීම නිසායි.

ඒකාවේරිය ගස මුළුමනින් ගෙන කෂාය කර බීමෙන් ගර්භාශය මිරිකේ. මේ නිසා ගැබිණියකට ඒකාවේරිය අහිතයි. ගබ්සා වීම සිදු විය හැකි හෙයිනි.

නූතන විද්‍යා පර්යේෂණ අනුව ඒකාවේරිය ගසෙන් වෙන් කොට ලබා ගන්නා රසායනික පදාර්ථ තනි තනිව යෙදීමක් ආයුර්වේද චිකිත්සාවේ නොමැත. ගස මුළුමනින් ම ගන්නා අතර කෂාය වශයෙන් හෝ චූර්ණය අනෙක් අනුපානයත් සමඟ හෝ ගන්නා නිසා හෘදයේ ශක්තිය හීන කිරීමක් හෝ ස්නායූන්ගේ ක්‍රියා හීන කිරීමක් හෝ ක්ෂණිකව සිදු නොවේ.

කෙසේ නමුත් ඒකාවේරිය තනි බේතක් සේ යෙදීම - විශේෂයෙන් වැඩි මාත්‍රාවක් දිගු කලක් යෙදීම - නොමනා බව දත් පැරැන්නන් ඒකාවේරිය භාවිතය බොහෝ සේ ඈත් කළ බව පෙනේ. සර්ප දෂ්ටයේ දී බාහිර යෝග සඳහා යොදා ගනු ලැබේ. රුධිර පීඩනය අඩු කිරීම පිණිස මුල් චූර්ණය යෙදීම නූතන ඇතැම් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයන් විසින් කරනු ලැබේ.

(කර්තෘ: [[විලියම් අල්විස්]])

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: උද්භිද විද්‍යාව]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකාවලී යෝගය

2026-07-28T09:26:30Z

'එක් එක් රාශියෙහි එක එක ග්‍රහයා බැගින් සිටීම කර...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

එක් එක් රාශියෙහි එක එක ග්‍රහයා බැගින් සිටීම කරණකොටගෙන මුතු වැළක් වැනි වූ යම් යෝගයක් වේ ද එය ඒකාවලී යෝගය නම් වේ. මේ යෝගය ඇතිව උපන් තැනැත්තේ සතුරන් නසන, සියලු රජුන්ගේ ඔටුනුවලට රත්නයක් වැනි වූ, විද්‍යාවන්හි නිපුණ, උත්තමයෙක් වේ යයි සඳහන් වේ.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: ජ්‍යෝතිශ්ශාස්ත්‍රය]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

එච්.ඇන්.එස්. කරුණාතිලක

2026-07-28T09:23:54Z

'B.A. (Econ.), M.Sc. (Econ), A.M., M.P.A., Ph.D., ශ්‍රී ලංකා මහා බැංකුවේ ආර්ථ...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

B.A. (Econ.), M.Sc. (Econ), A.M., M.P.A., Ph.D., ශ්‍රී ලංකා මහා බැංකුවේ ආර්ථික පර්යේෂණ අධ්‍යක්ෂ.

ලංකාණ්ඩුවේ ඒකාබද්ධ අරමුදල

2026-07-28T09:21:43Z

'ලංකාවේ මධ්‍යම ආණ්ඩුවේ මූල්‍ය ගනුදෙනු බොහෝ අව...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

ලංකාවේ මධ්‍යම ආණ්ඩුවේ මූල්‍ය ගනුදෙනු බොහෝ අවස්ථාවල දී ‘ඒකාබද්ධ අරමුදල’ නමින් හැඳින්වෙන පොදු ගිණුමක පිළිබිඹු වේ. ලංකාණ්ඩුවේ මෙම ඒකාබද්ධ අරමුදල පිහිටුවන ලද්දේ 1947 ලංකාණ්ඩුවේ ආණ්ඩු ක්‍රමය හා නිදහස පිළිබඳ ආඥා පනත යටතේය. එහි සඳහන් වන අයුරු “යම් නිශ්චිත කාර්යයන් සඳහා වෙන් කර නොමැති දිවයිනේ අරමුදල් එක ම ඒකාබද්ධ අරමුදලක ඇතුළත් විය යුතුය. මෙම අරමුදලට බදු ආදායම, ආනයන ගාස්තු සහ නිශ්චිත කාර්යයන් සඳහා වෙන්කර නොමැති දිවයිනේ අනෙකුත් සියලු ම ආදායම් බැර කළ යුතුය. එමෙන් ම, රාජ්‍ය ණය සඳහා ගෙවිය යුතු පොලී, නිදන් අරමුදල් ගෙවීම්, ඒකාබද්ධ අරමුදලෙහි එකතු කිරීම්, පාලනයට සහ ලැබීම්වලට අදාළ පිරිවැය, ගාස්තු සහ වියදම් ද පාර්ලිමේන්තුව මගින් නිගමනය කෙරෙන වෙනත් වියදම් ද මෙම අරමුදලින් ගෙවිය යුතුය.”

මෙම නියමයන්ට අනුකූලව, ඒකාබද්ධ අරමුදලින් ආපසු ගැනීම් කළ හැක්කේ මුදල් ඇමතිතුමා විසින් නිකුත් කෙරෙන බලපත්‍රයක් යටතේ පමණි. නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් සම්මත කරන ලද යෝජනාවක් මගින් හෝ මුදල් වර්ෂයේ දී නිශ්චිත රාජ්‍ය සේවාවක් සඳහා සම්මත කරන ලද නීතියක් මගින් හෝ එසේ මුදල් ආපසු ගැනීමට අවසර දී නොමැති නම් මුදල් ඇමතිතුමාහට මෙම අරමුදලින් මුදල් ගෙවීමට අවසරය දිය හැකිය.

සරල වශයෙන් කියතොත්, ඒකාබද්ධ අරමුදල යනු ඕනෑ ම විටෙක දී ආණ්ඩුවේ වියදම් සඳහා ලබා ගත හැකි මුළු මුදල් ප්‍රමාණයයි. මෙය නිශ්චිත කාර්යයන් සඳහා වෙන්කර නොමැති වූ, මධ්‍යම ආණ්ඩුවට අයත් මුදල්වලින් සමන්විතය. සාමාන්‍ය වශයෙන් රජය විසින් ප්‍රාග්ධන වියදම් හෝ වර්තන වියදම් හෝ සඳහා අරමුදල් වෙන් කරනු ලැබේ. නැවත නැවත ඇති වන වැටුප් ද ආහාර ද්‍රව්‍ය හා උපකරණ යනාදිය සඳහා යන වියදම් ද වර්තන වියදම්වලට ඇතුළත් වන අතර ප්‍රාග්ධන වියදම්වලට ඇතුළත් වනුයේ මහාමාර්ග සඳහා යන වියදම් හා පරිවහනය, ගොඩනැඟිලි තැනීම, බලය සැපයීම, වාරිමාර්ග කටයුතු යනාදි සංවර්ධන යෝජනා ක්‍රම සඳහා යන වියදම්ය. තවද, රජයේ නියෝජිතයන් සහ අනුමත කරන ලද ලංකාණ්ඩුවේ විදේශීය නියෝජිතයන් වෙත ඇති මධ්‍යම ආණ්ඩුවේ අරමුදල් ද ආයෝජනය කරන ලද ශේෂ ද මෙම ඒකාබද්ධ අරමුදලට ඇතුළත් වේ.

ලංකාවේ ඒකාබද්ධ අරමුදලට මුදල් ලැබෙන ප්‍රධාන මාර්ග වනුයේ ආනයන හා අපනයන බදු, ආදයම් හා ධන බද්ද, පිරිවැටුම් බද්ද, දේශීය භාණ්ඩ බදු, භාණ්ඩාගාර බිල්පත් හා දිගුකාලින රජයේ සුරැකුම් මගින් කෙරෙන ණය ගැනීම්ය.

රාජ්‍ය ණය ලංකාවේ නිගමනය කරනු ලබන්නේ එය ආපසු ගෙවීමේ මාර්ගයන් අනුවය. ඒකාබද්ධ අරමුදලින් කෙළින් ම ආපසු ගෙවීම් කෙරෙන ණය පමණි. රාජ්‍ය ණය ලෙස සැලකෙනුයේ, මෙහි ප්‍රතිඵල වශයෙන් ‘රාජ්‍ය ණය’ යටතෙහි පළාත් පාලන ආයතනවල හා රාජ්‍ය සංස්ථාවල වගකීම් ඇතුළත් නොවේ.

(කර්තෘ: [[එච්.ඇන්.එස්. කරුණාතිලක]])

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: ආර්ථික විද්‍යාව-ලංකාව]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකාංස පිරිමඬුලු පෙරවීම

2026-07-28T08:48:26Z

'බෞද්ධ භික්ෂූන් සිවුර ඒකාංස කොට පෙරවීම සම්බන්...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

බෞද්ධ භික්ෂූන් සිවුර ඒකාංස කොට පෙරවීම සම්බන්ධයෙන් 19 වන සියවස අග භාගයෙහි නැඟුණු පැනයකට පිළිතුරු ලෙසින් ශ්‍රී ලඞ්කෝදය පත්‍රයෙහි පළ වූ ලියුම් පෙළක් එලෙසින් ම දැක්වීම් වශයෙන් සපයා ඇති පොතකි. 1897 දී ඒකාංස පාරුපනය වරදයි කියා පාරුපනය ගැන සත්‍යෝදය සඟරාවෙහි පළ වූ ලිපියකට පිළිතුරු ලිපියක් යූ. රතනපාල නමින් ඒ සඟරාවෙහි ම පළවිය. ඉන්පසු ලක්රිවිකිරණ පතින් හා විශේෂයෙන් ලක්මිණි පහන පතින් ‘ඇතුළුගම’ ඒකාංස පාරුපනයෙන් වැඩම කිරීම බුද්ධ නියමයට විරුද්ධ යයි පැවසෙන ලිපිත් ශ්‍රී ලංකෝදය පතින් ඒකාංස පාරුපනය හැර අන්‍ය පාරුපනයක් ශාසනයෙහි නැතැයි යන රතනපාල හිමියන්ගේ පිළිතුරු ලිපිත් පළවන්නට වන. පාරුපනවාදය නමින් ඇවිළ ගිය ඒ වාදයෙහි ලා රතනපාල හිමියන් පළ කළ ලියුම් මේ ඒකාංශ පිරිමඬුලු පෙරවීම නම් පොතෙහි ඇතුළත්ය. මධ්‍යම සඟරා ප්‍රමාණයේ පිටු 100කින් යුත් එය 1899 දී පළ විය.

භික්ෂූන්ගේ සිවුර පෙරවීම (පාරුපනය) පිළිබඳ ආගමික වූත් ඓතිහාසික වූත් තොරතුරු සමාලෝචනය කිරීම සඳහා ‘ඒකාංශ පිරිමඬුලු පෙරවීම’ ඉතා ප්‍රයෝජන වූවකි. ([[පාරුපන වාදය]] බ.)

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: සමාජ චින්තනය-ලංකාව]]

[[ප්‍රවර්ගය: එ්]]

ඒකසෛලිකයෝ

2026-07-27T10:41:46Z

'ප්‍රෝටොසෝවා බ.' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

[[ප්‍රෝටොසෝවා]] බ.

ඒකල

2026-07-27T10:40:27Z

'කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ දකුණු අළුත්කූරු කෝරළයේ ග...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ දකුණු අළුත්කූරු කෝරළයේ ගමක් වන ඒකල කොළඹට සැතපුම් 15ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. රජයේ අනුග්‍රහයෙන් පිහිටුවන ලද කාර්මික ජනපදයක් නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇති මේ ගම කොළඹ-මීගමුව ප්‍රධාන මාර්ගයේ ජාඇල දක්වා ගොස් ජාඇල-මිනුවන්ගොඩ මාර්ගය ඔස්සේ සැ. 3ක් පමණ ගිය විට හමු වෙයි.

ඉතා හොඳ තත්ත්වයේ කුරුඳු නිපදවෙන ඒකල ප්‍රදේශය සරුසාර පොල් වතුවලින් ද ගහනය. සුදු පැහැති සිහින් වැලි මිශ්‍ර සාරවත් පසින් යුත් තැනිතලාවලින් මුළු ප්‍රදේශය ම සෑදී ඇත.

දෙවෙනි ලෝක යුද්ධ සමයෙහි දී පණිවුඩ හුවමාරු කිරීම සඳහා පිහිටුවන ලද ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානයක් ඒකල ඇත.

1958 දී ලංකාවේ පිහිටුවන ලද කර්මාන්ත වතු දෙකින් එකක් ඒකල පිහිටුවනු ලැබිණි. විවිධ භාණ්ඩ නිපදවන කුඩා සහ මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ කර්මාන්ත ශාලා රාශියක් එකිනෙකට යාබද ව ඇති කිරීම මේ කාර්මික ජනපදයෙහි අරමුණයි.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: භූගෝල විද්‍යාව-ලංකාව]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකබ්බෝහාරික

2026-07-27T10:36:12Z

'(සං. එකව්‍යාවහාරික). බු.ව. 100 දී පැවැත්වූ ද්විතීය...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

(සං. එකව්‍යාවහාරික). බු.ව. 100 දී පැවැත්වූ ද්විතීය ධර්ම සංගායනාවේ දී ස්ථවිරවාදීන්ගෙන් වෙන්ව ගිය භික්ෂූන් පිහිටුවාගත් මහාසාංඝික නම් වූ ආචාර්‍ය්‍යවාදයෙන් අවුරුදු සියයක් ඇතුළත දී බිහි වූ සතළොස් නිකායයන්ගෙන් එකකි. එ්කබ්බෝහාරිකයන් ද මහාසාංඝිකයන් හා ඔවුන්ගේ ම ශාඛාද්වයක් වූ ලෝකෝත්තරවාදීන් හා කෞක්කුටිකයන් ද අතර පොදුව පැවති ඉගැන්වීම් 48ක් වසුමිත්‍රාචාරීන්ගේ නිකායභේදෝපචරණචක්‍රයෙහි සඳහන් වේ. ඒ පොදු ඉගැන්වීම් බුද්ධ, බෝධිසත්ව, අර්හත්, ශ්‍රෝතාපන්න යන උතුමන් පිළිබඳව ද චිත්තචෛතසික ධර්ම, ක්ලේශයන්ගේ අනුශයගත හා පර්‍ය්‍යවස්ථාන අවස්ථා, අසංඛතය යනාදිය පිළිබඳව ද වේ. තථාගත බුදුවරුන් ලෝකධර්මයට යටත් නොවන බවත්, සියලු තථාගතවරයන්ගේ ධර්මචක්‍රය එක සමාන නොවන බවත් බෝධිසත්වයන් කලල අවස්ථාවෙහි පටන් අනුක්‍රමයෙන් වැඩීම් සඞ්ඛ්‍යාත අවස්ථාවන්ට භාජන නොවන බවත්, එතුමන් මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ විමුක්තිය සඳහා කැමති විට පහත් සත්වයන් අතර උපදනා බවත් අපගේ බුද්ධියෙන් චතුරාර්‍ය්‍යසත්‍යය මැනැවින් අවබෝධ කට හැකි බවත්, සම්‍යක් සංයමය සම්පූර්ණයෙන් ලබාගත් තැනැත්තේ සියලු බන්ධනයන්ගෙන් (යෝගයන්ගෙන්) මිදෙන බවත් එ්කබ්බෝහාරික නිකායයට අයත් මූලික ඉගැන්වීම් අතර වේ.

සෙසු මහාසාංඝික නිකායයන් හා එ්කබ්බෝහාරිකයන් අතර ඉගැන්වීම් අතින් පැවති අත්‍යන්ත සාම්‍යය කරණකොටගෙන වෙන ම නිකායයක් වශයෙන් වැඩි කලක් නොපැවත එ්කබ්බෝහාරික නිකාය සෙසු නිකායයන්හි ම නිමග්න වී ගියේය.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: බෞද්ධ ශාසනය]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකබීජපත්‍රිකයෝ

2026-07-27T07:17:27Z

'(Monocotyledons). මේ වූකලි මහා වර්ග දෙකකින් සමන්විත ආවෘත...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

(Monocotyledons). මේ වූකලි මහා වර්ග දෙකකින් සමන්විත ආවෘත බීජකයන්ගේ එක් වර්ගයකි. අනික් වර්ගය නම් [[ද්විබීජපත්‍රිකයෝ]]යි (බ.). ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ කලලයෙහි තනි බීජ පත්‍රය අග්‍රස්ථව පිහිටීම ද කඳෙහි අග්‍රය පාර්ශ්වික ලෙස පිහිටීම ද ඒවායේ විශේෂ ලක්ෂණයි. ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ කලලයෙහි බීජ පත්‍ර දෙක පාර්ශ්වික ලෙස පිහිටා තිබීම ද කඳෙහි අග්‍රය අග්‍රස්ථව පිහිටා තිබීම ද ඒවායේ විශේෂ ලක්ෂණයි. ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ කලලයෙහි කඳෙහි අග්‍රය පාර්ශ්වික ලෙස පිහිටා තිබීම වැඩි වශයෙන් සිදු වී ඇත්තේ ද්විතීයික ලෙසය. කොමෙලිනාසේ (Comelinaceae) හා ඩියොස්කොරෙයාසේ (Dioscoreaceae) වැනි ඒකබීජපත්‍රික ශාක කුල ස්වල්පයක කඳේ අග්‍රය සැබවින් ම අග්‍රස්ථ ලෙස පිහිටා තිබේ.

ඒකබීජපත්‍රිකයන් හා ද්විබීජපත්‍රිකයන් අතර ඇති පරිණාමික සම්බන්ධය බොහෝ වාද විවාදයනට භාජන වූවකි. ද්විබීජපත්‍රිකය වඩා පැරණි කාණ්ඩය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකති. මේ මතයට අනුව ඒක බීජපත්‍රික තත්වය ලැබී ඇත්තේ එක බීජපත්‍රයක් යටපත් වී යෑමෙන් හෝ විශේෂණයකට භාජන වීමෙනි. ඒකබීජපත්‍රිකයන් වඩා පැරණි කාණ්ඩය යයි ද ද්විබීජපත්‍රික තත්ත්වය ඇති වූයේ තනි බීජපත්‍රය දෙකට බෙදී යැමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් යයි ද තවත් අය සිතති. වැඩි දෙනා අතර අද පිළිගැනී ඇති මතය නම් ද්විබීජපත්‍රිකයන් වඩා පැරණි කාණ්ඩය වන බවත් වැඩි කල් යන්ට මත්තෙන් කිසියම් ද්විබීජපත්‍රික කුලයකින් ඒකබීජපත්‍රිකයන් පරිණාමය වූ බවත්ය. ඒ ද්විබීජපත්‍රික කුලය රණාලීය සංකීර්ණයට (Ranalian complex) අයත් වූවක් විය හැකිය. රනාලේස් ගෝත්‍රයට අයත් ශාකයන්ට මෙන් වඩා පැරණි ඒකබීජපත්‍රිකයන්ට ද අපාණ්ඩපික (apocarpus) ඡායාංගයක් ද බොහෝ රේණුවලින් යුත් පුමාංගයක් ද ඇත. පැරණි ඒකබීජපත්‍රික ගෝත්‍රයක් වන අලිස්මටාලේස් (Alismatales) ශාකවලට භ්‍රෑණපෝෂය නැතත් ඒකබීජපත්‍රිකයන්හි ද්විබීජපත්‍රික රනාලේස් ශාකවල මෙන් බෙහෙවින් භ්‍රෑණපෝෂ තිබේ. අලිස්මටාලේස් ගෝත්‍රයෙහි භ්‍රෑණපෝෂයක් නැති වීමට හේතුව එම ගෝත්‍රයට අයත් ශාක ජලයේ ජීවත් වීමට පුරුදු වීම විය හැකි බව දක්වා ඇත.

බොහෝ ඒකබීජපත්‍රික බීජවල ප්‍රරෝහණය අධෝභෞමය (hypogeal). තනි බීජපත්‍රය පොළව යට බීජය තුළ රැඳී පවතිමින් භ්‍රෑණපෝෂයෙහි සංචිත ආහාර අවශෝෂණය කරයි. පොල් ගෙඩියේ පැළ මදය හා ඉරිඟු බීජයේ වරථිකාව (scutellum) මීට හොඳ නිදසුනි. ඉරිඟුවල බීජ පත්‍රය විශේෂණය වී ඇති ප්‍රමාණය වෙසෙසින් සිත්ගන්නාසුලුය. වර්ධනය වන කලලයට ආහාර අවශෝෂණය කිරීම වරථිකාවේ කෘත්‍යය වේ. අනික් කොටස වන බීජාග්‍රපය (coleoptile) බීජාංකුරය (plumule) ආරක්ෂා කරයි. දෙක ම තනි බීජපත්‍රයක කොටස්ය.

කාණ්ඩ දෙක ම එක පොදු මුල් ස්ථානයක් ප්‍රභව කොට ඇති බව ද මෑතක දී කරන ලද කලල විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලින් පෙනේ. මේවායින් පෙන්වන්නේ කාණ්ඩ දෙකෙහි ම කලලවල මුල් අවස්ථාවල දී ඒකාකාර ඛණ්ඩන මෝස්තර (segmentation patterns) තිබෙන බවය.

මෙම සාක්ෂි අනුව ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ ප්‍රභවය ඒකවංශික බව පෙනේ. පොසිල ඉතිහාසය මෙහි ලා එතරම් ප්‍රයෝජනවත් නොවේ. භූ ඉතිහාසයේ එකම නිධිවල කාණ්ඩ දෙක ම දක්නට ලැබේ. එබැවින් ඊටත් කලින් වූ පොදු මුත්තනු ශාක පන්තියකින් සමාන්තර කාණ්ඩ වශයෙන් මේවා පරිණාමය වන්නට ද ඉඩ තිබිණ.

කාණ්ඩ දෙක අතර ඇති සම්බන්ධතා ගැන පොදු එකඟත්වයක් තවමත් නැත. ඇතැම් විද්‍යාඥයන් වඩා පැරණි සේ සලකන කාණ්ඩයට වඩා අනෙක පැරණි යයි ඇතැම්මු සලකත්. කෙසේ වුවත් කාණ්ඩ දෙකෙන් ද්විබීජපත්‍රිකයන් වඩා පැරණිය යනු තුලනාත්මක රූප විද්‍යාව පදනම් කොටගෙන මෑත විද්‍යාඥයන් එළඹ ඇති නිගමනයයි.

පුෂ්ප ලක්ෂණ ගැන සලකා බලන විට ආදි ම ඒකබීජපත්‍රිකයන් විභේදනය වූ පරිපුෂ්පයක් සහිත ද්විබීජපත්‍රිකයන්ට සමාන බැව් 1934 දී හචින්සන් (Hutchinson) විසින් පෙන්වා දෙන ලදි. මේ ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ පරිපුෂ්පයේ බාහිර වලය පලාවන්ය; මණිපත්‍රාභය. අභ්‍යන්තර වලය සුදු හෝ වර්ණවත්ය; දලාභය. පරිණාමය වෙමින් ආ මාර්ග දෙකක් හචින්සන් පිළිගෙන තිබේ. එයින් එකක් බුටොමාලේස් (Butomales) හා අලිස්මටාලේස් කෙරෙන් ආරම්භ වී කොමෙලිනාලේස් (Commelinales) හරහා ගොස් සින්ගිබෙරාලේස් (Zingiberales) ශාකවලින් අවසාන වේ. මේවායේ මණිපත්‍ර හා දල වෙන් වෙන්ව අඳුනා ගත හැකි සේ පිහිටා තිබේ. මේවා කැලිසිපෙරෙ (Calyciferae) හෙවත් මණිධරයෝ යනුවෙන් හචින්සන් නම් කරයි. අනික් කාණ්ඩයේ මේ කොටස් වෙන් වෙන්ව අඳුනාගැනීම නොහැකි වන්නට පුළුවන. ඒවා එකට ඒකාබද්ධ වන්නට පවා පුළුවන. මෙය ලිලියාසේ, අමරිලිඩාසේ හා ඉරිඩාසේ කුලවල බොහෝවිට දක්නට ලැබේ. මේ දෙවැනි වර්ගයට ඔහු කොරොලිපෙරෙ (Corolliferae) යන නම දෙයි. එය ලිලියාසේවලින් ආරම්භ වී ඉරිඩාසේ, අරාසේ, වියොස්කොරෙයාසේ, පල්මෙ හා ඕකිඩාසේ වැනි කුල කිහිපයකින් කුළුගැන්වේ. ග්රමිනෙ හා සිපෙරාසේ අඩංගු ග්ලුම්ප්ලොරෙ ගෝත්‍රය ලිලි පෙලන්තියෙන් ආරම්භ වූ හායන ශ්‍රේණියකි.

ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගෙන් වැඩි හරිය අකාෂ්ඨ ශාක වන අතර ඒකබීජපත්‍රික ගස් තාල වර්ගයේ ගස්වලට ද උණ ගස්වලට ද අරාසේ හා ලිලියාසේ කුලවලට අයත් කාෂ්ඨීය ශාකවලට ද සීමා වේ. ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ අකාෂ්ඨ ශාකයෝ එම වර්ගයේ ගස්වලට වඩා දියුණු වූ ශාකයන් සේ සලකනු ලැබෙත්. එහෙත් ඒක බීජපත්‍රිකයන්ගේ කාෂ්ඨීය ශාක වඩා දියුණු සේ සලකනු ලැබේ. හචින්සන් සලකනුයේ ලිලියාසේ කුලයට අයත් ශාකවලින් තාලවර්ගයේ ගස් පරිණාමය වී ඇත කියාය. අරාසේ කුලයට අයත් කාෂ්ඨිය ශාකවල පුෂ්ප ව්‍යූහය ඒ කුලයට අයත් අකාෂ්ඨ ශාකවල පුෂ්ප ව්‍යූහයට වඩා දියුණු වී ඇති බවත් ඔහු පෙන්වයි.

ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගෙන් වැඩිහරිය අකාෂ්ඨ බහුවාර්ෂිකයෝය. ශීත ඍතුව හෝ නිවර්තන ප්‍රදේශවල ඉඩෝරය වැනි අහිතකර ඍතූන් මේ ශාක ගත කරන්නේ ඒවායේ අලුතෙන් වර්ධනය වන අංකුර පොළොව යට පස් තට්ටුවකින් ආරක්ෂා කොටගෙනය. මේවාට භූශාක (geophytes) යයි කියනු ලැබේ. විකරණය වූ නොයෙක් කඳන් හා මුල් වර්ග ඒවා අතර දක්නට ලැබේ.

වෙනත් කැපී පෙනෙන්නා වූ වර්ධක හා පුෂ්ප ලක්ෂණ කිහිපයක් ඒකබීජපත්‍රිකයන් කෙරෙහි දක්නට ලැබේ. වැඩි වශයෙන් මේ ශාක මුදුන් මුලක් නැති බහුවාර්ෂික පැළෑටිය. බඩ ඉරිඟු වැනි ශාකවල කරුමුල් විකසනය වීමෙන් ශාකයට ආධාර ලැබේ. මේ මුල්වල බාහික කලාපයේ ඝන ඝන්ධාරක නිර්මාණය අකාෂ්ඨ ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ කඳන්වල නිර්මාණයට තරමක් සමානය. තවද ඒකබීජපත්‍රික ගස්වල ශාඛනය පමණ දියුණු වී නැත. මීට හේතුව ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ කඳන්වල ද්වීතියික ඝනවීමක් නැතිවීම විය හැකිය.

ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ පත්‍ර සරලය. සංයුක්ත පත්‍ර දක්නට ලැබෙන්නේ කලාතුරකිනි. සාමාන්‍යයෙන් පත්‍රවල හැඩය රේඛීය වේ. ගස් ස්වල්පයක හැර අනික් ඒවායේ පත්‍ර වෘන්තය නැත. සම්පූර්ණයෙන් ම වාගේ කඳ කොපුවකින් මෙන් වසා සිටින පළල් පත්‍ර පාදයක් ඇත. වැඩි වශයෙන් පත්‍රවලට උපපත්‍ර (stipules) නැත. රීතියක් වශයෙන් පත්‍රවල නාරටි වින්‍යාසය සමාන්තරය. පොදුවේ, ස්මිලැක්ස් (Smilax), ඩියොස්කොරෙයා (Dioscorea), කොලොකාසියා (Colocasia), අන්තූරියුම් හා අලිස්මටාසේ කුලයට අයත් ශාක වැනි ශාක ස්වල්පයක පත්‍ර පළල්ය. ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ පත්‍රවල මෙන් මේවායේ පත්‍රවල නාරටි වින්‍යාසය ජාලාභය (reticulate). මේ ලක්ෂණ ඇතැම් මුත්තණු ලක්ෂණයක ප්‍රවර්තනයක් (survival) ලෙස ඇතැමෙක් සලකති. ශාක කිහිපයක (නි. ඉරිඩාසේ) පත්‍ර සෘජු ලෙස පිහිටා තිබේ. ඒවා ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ පත්‍ර මෙන් පෘෂ්ඨෝදර (dorsiventral) නොව සමද්විපාර්ශ්ව (isobilateral) වේ. මේ පත්‍රවල අභ්‍යන්තර ව්‍යූහයෙහි ඉනි මෘදුස්තරය (palisade parenchyma) නැත. ඒ වෙනුවට මුළු පත්‍රමධ්‍යය (mesophyll) කුඩා වටකුරු සෛලවලින් සමන්විතය. මේ අතින් බොහෝ ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ පත්‍රවල අභ්‍යන්තර ව්‍යූහය සෙවණෙහි වැඩෙන ශාකයන්ගේ පත්‍රවල අභ්‍යන්තර ව්‍යූහයට සමානය. සිත් ගන්නා අපිශාක සහිත ඕකිඩාසේ හා බ්රොමෙලියාසේ වැනි ඇතැම් කුලවලට අයත් ශාක දක්නට ලැබෙන්නේ නිවර්තන තෙත් වනාන්තරවල පමණක් ම වාගේ බව සැලකිය යුතු කරුණකි. සිලින්ඩරාකාර පත්‍ර ඇති ලූනු වැනි ශාකවල පත්‍රය වටේ ම ඉනි පටකය ඇත.

බොහෝ ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ පත්‍රවල අපිවර්මීය සෛලයෝ පත්‍රයේ දිග අක්ෂය දෙසට දික් වී සිටිත්. සාමාන්‍ය හැඩහුරුකමින් යුත් පුටිකා මේ අපිචර්මීය සෛල අතර විසිරී තිබේ. තෘණ කුලයට අයත් ශාකයන්ගේ පුටිකාවල ‘ඩම් බෙල්’ හැඩය ඇති පාලක සෛල දෙකක් දක්නට ලැබේ. සිරස් පත්‍රවල දෙපැත්තේ ම පුටිකා එක ලෙස තිබේ. එහෙත් සනාල කලාපවල සාමාන්‍ය සංලග්න (collateral) සැලැස්මක් දක්නට ලැබේ. බෙලන්කන්ඩා (Belancanda) වැනි ශාකවල සිරස් පත්‍ර කලාපවල ප්‍රතිලෝම දිශානතියක් (inverse orientation) දක්නට ලැබේ. මේ ලක්ෂණය ද පත්‍රවල සමාන්තර නාරටි වින්‍යාසය ද ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ පත්‍ර සැබවින් ම පත්‍රාභයක් (phyllode) යයි යන මතය සනාථ කිරීමට ඉදිරිපත් කරන සාක්ෂ්‍යවලින් සමහරකි. මේ මතය අනුව ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ පත්‍රය පත්‍රාභයක් වන බැවින් එයට පත්‍ර වෘන්තයක් නැත. බොහෝ ඒකබීජපත්‍රික පත්‍ර පත්‍රාභ ලෙස සැලකිය හැකි වුවත් තාල වර්ගයේ ගස්වල පත්‍ර වැනි පත්‍ර එලෙස සැලකීම දුෂ්කරය.

ඒකබීජපත්‍රික කඳන්වල සහ මුල්වල අභ්‍යන්තර ව්‍යූහ ඉතා ලාක්ෂණිකය. බඩඉරිඟුවල හා තාල වර්ගයේ ගස්වල මෙන් මෙම කඳන් වැඩි හරියක ම සනාල කලාප පූරක පටකයෙහි (ground tissue) සෑම තැන ම වාගේ විසිරී ඇත. පිටතින් තිබෙන සනාල කලාපවල සන්ධාරක පටකය වැඩියෙන් විකසනය වී ඇත. බොහෝ ශාකවල ඒවා අධශ්චර්මීය (hypodermal) දෘඪස්තර (selerenchymatous) මුදුවක ගිලී තිබේ. වඩා මැදින් තිබෙන කලාප සාමාන්‍යයෙන් ලොකුය. ඒවායේ ඇත්තේ සන්ධාරක පටක ස්වල්පයකි. සනාල කලාප වැසුණු කලාප වශයෙන් විස්තර කරනු ලබන්නේ ඒවා බොහොමයක දක්නට ලැබෙන කලාප කොපුව (bundle sheath) නිසා නොව ඒවායේ කැම්බියමක් (cambium) නැති නිසාය. ප්‍රතිශෛලම (metaxylem) ළඟට ප්ලෝයම (phloem) තිබීමෙන් සනාල කලාපයේ සාමාන්‍ය සංලග්න පිළියෙල වීම දැක්වේ. ප්ලෝයම පෙනේර නළවලින් හා සහචර සෛලවලින් සමන්විතය. ප්ලෝයමේ මෘදු ස්තරය නැත. සනාල කලාපයේ ව්‍යූහයේ විකරණ කිහිපයක් දක්නට ලැබේ. බඩඉරිඟුවල දක්නට ලැබෙන භංගජාත (lysigenous) කුහරයට නෙරා සිටින ප්‍රාක්ශෛලමේ ලොකු වලයාකාර වාහිනී සහිත මෝස්තරය ඒකබීජපත්‍රිකයන් අතර බහුල නොවේ. ඇස්පැරගස්වල (asparagus) ශෛලමය (xylem) Y හැඩයක් ගනී. Y ලකුණේ බාහු දෙක දිගේ ප්‍රතිශෛලමය ද ඒ දෙක අතර ෆ්ලෝයම ද තිබේ. අකෝරුස් කලමුස් (Acorus calamus), ඩ්රසීනා (Dracaena), කෝඩිලිනෙ (Cordyline) යනාදි ශාකවල සනාල කලාප උභය-ශෛලමීය (amphivasal) වශයෙන් හැඳින්වේ. ඊට හේතුව නම් ඒවායේ මැද තිබෙන ප්ලෝයම ශෛලමෙන් වට කොට තිබීමයි. වෙනත් ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ මැද තිබෙන මජ්ජාව වටේ ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ මෙන් සනාල කලාප පිළියෙල වී තිබෙන්නට පුළුවන (නි. ඩියොස්කොරෙයා).

ඩ්රසීනා, කෝඩිලිනෙ හා යුකා වැනි ලිලියාසේ කුලයට අයත් කාෂ්ඨීය ශාක ස්වල්පයක ද්විතීයික වර්ධනය ඇති වේ. එහෙත් ද්විබීජපත්‍රිකයන්ගේ ද්විතීයික වර්ධනයට වඩා මෙය බෙහෙවින් වෙනස්ය. පිටතින් ම තිබෙන ප්‍රාථමික කලාපවලට පිටින් වූ ප්‍රදේශයේ ද්විතීයික විභාජක පටකයක් (meristematic tissue) ඇති වේ. මේ විභාජක පටකය පරිචක්‍ර (pericycle) ප්‍රදේශයෙහි හෝ බාහික ප්‍රදේශයෙහි හෝ තිබිය හැකිය. මේ විභාජකයෙන් ඇති වන සෛලවලින් ද්විතීයික කලාප සෑදේ. ප්ලෝයමීය සෛල ස්වල්පයක් වට කරන ශෛලමෙන් මේ කලාප සමන්විතය. ප්‍රාථමික කලාප කලින් තිබුණු හැටියට පවතී.

බොහෝ ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ මුල්වල තරමක් ලොකු මජ්ජා කලාපයක් දක්නට ලැබේ. ශෛලම හා ප්ලෝයම සෛල මාරුවෙන් මාරුවට මජ්ජාව වටේ පිළියෙල වී තිබේ. එක් එක් සමූහයේ ලොකු ප්‍රතිශෛලම සෛල ස්වල්පයක් ඇත. හරස්කඩක මේවා ඉලිප්සීය හෝ වෘත්තාකාර හෝ විය හැකිය. අන්තශ්චර්මය ඉතා හොඳින් විභේදනය වී ඇත. එහි අරීය බිත්තිවල හා අභ්‍යන්තර ස්පර්ශක බිත්තිවල සුබෙරින් සූස්තරයක් (suberin lamella) දක්නට ලැබේ. ප්‍රාක්ශෛලමීය සෛල කිහිපයක් ඉදිරියෙහි වූ අන්තශ්චර්මයේ තුනී බිත්ති සෛලවලින් මං සෛල (passage cells) සෑදේ. ඕකිඩ් පැළෑටිවල වායව මුල්හි හරස්කඩවල අන්තශ්චර්ම සෛලයන්ගේ බිත්ති සතර ම ඝන වී ඇති බව පෙනේ. තවද ත්වචය (velamen) නමින් හැඳින්වෙන විශේෂ පටකයක් ද මේ වායව මුල්වල දක්නට ලැබේ. ත්වචය වූකලි හොඳින් විභේදනය වූ බහිශ්චර්මයකට (exodermis) පිටතින් වූ බහුඅපිචර්මයකි. වායව මුල් මත වැටෙන වැසි ජලය හා පිනි අවශෝෂණය කර ගැනීමට ත්වචයට ශක්තියක් තිබේ.

අන්තශ්චර්මය ඇතුළතින් පටන් ගන්නා කැම්බියම් කලාපයක සක්‍රියතාවෙන් ඩ්රසීනාවල මුල්වලත් ද්විතීයික වර්ධනය ඇති වේ. පසු අවස්ථාවක දී අන්තශ්චර්ම සෛලවල ඇත්තා වූ සුබෙරින් සූස්තර ප්‍රතිශෝෂණයට (resorption) භාජන වේ. ඊට පසු විභාජක සක්‍රියතාව මේ ස්තරයෙන් පටන් ගන්නට පුළුවන.

ඒකබීජපත්‍රිකයන්ගේ පුෂ්ප සාමාන්‍යයෙන් ත්‍රි-අංකය. ඒවායේ පරිපුෂ්ප වලයන් 2ක් ද රේණු වලයන් 2ක් ද අණ්ඩප වලයක් ද ඇති බැවින් පුෂ්පය පංචචක්‍රීය (pentacyclic) (P3+3 A3+3 G3) වේ. ග්ලුම්ප්ලොරෙ හා ප්රින්කිපේස් (Principes) වැනි ගෝත්‍ර කිහිපයක පුෂ්ප ව්‍යූහයේ ප්‍රභේදන ද දක්නට ලැබේ. කෙසේ වුවත් ද්විබීජපත්‍රිකයන්ට ලාක්ෂණික වූ පංචාංක තත්වය මෙහි දක්නට නොලැබේ.

ආර්ථික වැදගත්කම අතින් ඒකබීජපත්‍රිකයන් අතර ඉතා ම වැදගත් කුලය නම් ග්රමිනෙ හෙවත් තෘණ කුලයයි. ලොව මුළුල්ලේ ම වාගේ මිනිසාගේ ප්‍රධාන ආහාරය (සහල්, තිරිඟු, බඩ ඉරිඟු යනාදිය) සහ බොහෝ සතුන්ගේ ආහාරය මේ කුලයට අයත් ශාකවලින් ලැබේ. මද්‍යසාරමය පාන වර්ග කාර්මික ලෙස නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා බාර්ලි වැනි ඇතැම් ධාන්‍ය වර්ග යොදනු ලැබේ. ආහාර ද කර්මාන්ත කිහිපයකට අවශ්‍ය වන මේද හා තෙල් වර්ග ද තාල වර්ගයේ ගස්වලින් ලැබේ. ඇතැම් මද්‍යසාර ද ඒවායින් නිෂ්පාදනය කරගනු ලැබේ. රටඉඳි ඇතැම් ප්‍රදේශවලට ආර්ථික ලෙස ඉතා වැදගත් වේ. ආර්ථික වැදගත්කමක් ඇති කෙසෙල් ගෙඩි හා අලවර්ග ද ඒකබීජපත්‍රික ශාකයන්ගෙන් ලැබේ. ඕකිඩ් පැළෑටි, ලිලි, අයිරිස්, ටියුලිප්, ඇන්තූරියම් හා ෆෑන් පාම් වැනි නොයෙක් තාල වර්ගයේ පැළ උද්‍යාන විද්‍යාව අතින් ඉතා වැදගත් වේ.

(කර්තෘ: [[බී.ඇල්.ටී. ද සිල්වා]])

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: උද්භිද විද්‍යාව]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකනාළ බමුණුගම

2026-07-27T05:51:59Z

'බ්‍රාහ්මණ ග්‍රාමයක් වූ මෙය රජගහ නුවරට දකුණින...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

බ්‍රාහ්මණ ග්‍රාමයක් වූ මෙය රජගහ නුවරට දකුණින් පිහිටියේය. දක්ඛිණගිරි විහාරය පිහිටියේ මෙම ගමට ආසන්නවය. මහාවග්ගයට අනුව බිම්බිසාර රජුට අයත්ව තිබුණු ගම් අසූ දහසින් ඒකනාළ ගම ද එකකි. කසීභාරද්වාජ බ්‍රාහ්මණයා උපත ලැබුවේ ද මෙහිය.

බුද්ධත්වයෙන් එකොළොස්වන වස මෙගමට වැඩම කළ ගෞතම බුදුන් වහන්සේ යථෝක්ත බ්‍රාහ්මණයාට දහම් දෙසීමෙන් පසු ඔහු බුදුන් සරණ ගිය බැව් බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙහි සඳහන්ය.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: ඓතිහාසික භූගෝල විද්‍යාව-භාරතය]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකනායක

2026-07-27T05:48:44Z

'පොළොන්නරු සමයෙන් පසු සිංහල රාජ සභාවෙහි වූ ඉතා...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

පොළොන්නරු සමයෙන් පසු සිංහල රාජ සභාවෙහි වූ ඉතා උසස් පදවියක් සේ සැලකේ. කඳවුරු සිරිතෙහි කලිකාල සාහිත්‍ය පණ්ඩිත පරාක්‍රමබාහු රජුගේ පිරිවර නිලධාරීන් අතුරෙහි මුලින් ම එන සේනානායකයනට පසුව ද හංස සන්දේශයෙහි රාජසභා වර්ණනයෙහි මුල්තැන ගන්නා රාජකුමාරවරුනට පසුව එහෙත් වික්‍රමසිංහ අදිකාරම්ට හා සේනානායකවරුනට පෙරාතුව ද ඒකනායක ගැන සඳහන් වේ. මේ හැර ඒකනායකවරුන් ගැන පැවසෙන අන් තැනක් ගැන ඉතිහාසඥයන් මෙතෙක් සොයාගෙන නැති අතර ඒකනායක පදවියට අයත් බලතල හා රාජකාරි කවරේ දැයි කිසි තැනක සඳහන්ව ඇත්තේ ද නැත. ඒ කෙසේ වුවත් ඉහත දැක්වෙන නිලකාර වට්ටෝරුවල ඉතා මුදුන් තැනක් ගෙන ඇති ඒකනායක පදවිය ඉතා ම වගකිවයුතු උසස් නිලයක් වූ බවට සැකයක් නැත.

හංස සන්දේශයෙහි ‘ඒකනායක මැති මහන්තේ’ යයි පවසා තිබීමෙන් අදහස් වනුයේ ඒකනායකවරයා ‘මහන්ත’ යන ගරු නම ද දැරූ බව යයි සිතන පරණවිතාන සූරීහු ඒකනායක පදවිය වත්මන් මහාමාත්‍ය යන්නෙන් අදහස් වන පදවියට අනුරූප වූවක් විය හැකි යයි ද කල්පනා කරති. පසු කාලයෙහි වාසල මුදලි තත්වයේ ඒකනායක පදවියක් වූ බව සාලිඇලේ මණිරතන හිමියන් කළ කව්මුතුහරෙහි එන “කොළඹ වාසල ඒකනායක මුදලිඳුය පරසිදු උනා” (54) යනාදි කවෙන් පෙනේ.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: සිංහල රාජ්‍යයේ තානාන්තර]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

උයන්ගොඩ පියසේන ඒකනායක

2026-07-27T05:43:27Z

'(1869-1942). ග්‍රන්ථ සංස්කාරකයකු, ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර ක...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

(1869-1942). ග්‍රන්ථ සංස්කාරකයකු, ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර කර්තෘවරයකු හා ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශකයකු වශයෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් ප්‍රාචීන පඬිවරයෙකි.

මාතර පෙදෙසට අයත් කරගොඩ-උයන්ගොඩ උපන් ඒකනායක කුමරා දෙමාපියන් විසින් පැවිදි කරවන ලද්දේ වැලිතර ඤාණතිලක පඬිහිමියන් වෙතින් මූලික අධ්‍යාපනයත් කොළඹ මාළිගාකන්දේ විද්‍යෝදය පරිවෙණාධිපති හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල නායක හිමියන් වෙතින් උසස් අධ්‍යාපනයත් ලැබීය.

ශාසනය කෙරෙහි පහන් සිතින් පැවිදි ජීවිතයට පත් එතුමා ශරීරගත දුස්සාධ්‍ය රෝගයකට ප්‍රතිකාර ලබාගැනීමේ පහසුව සලකා නොකැමැත්තෙන් ම පැවිදි ජීවිතය අතහැර ගිහි ජීවිතයට ප්‍රවිෂ්ට විය. ඉන්පසු ‘ඒකනායක මහත්මයා’ නමින් හැඳින්වෙන්නට වන් එතුමා ලේඛක දෝෂයන්ගෙන් අශුද්ධව ගිය දහම් පොත් ශුද්ධියට පමුණුවා ප්‍රකාශ කිරීමේ අභිලාෂය ඇත්තේ කලක් පොත් වෙළඳාමෙන් සපයා ගත් මුදල යොදවා ශ්‍රී භාරතී යන්ත්‍රාලය නමින් අච්චු කන්තෝරුවක් පිහිටුවා පොත් පළ කරවීම ආරම්භ කෙළේය.

කාත්‍යායන වර්ණනා, විනය මඤ්ජුසා, ප්‍රේතවස්තු වර්ණනා, මිලින්ද ප්‍රශ්න, කඞ්ඛාවිතරණී ටීකා, තෙලකටාහ ගාථා, සාමණේර බණ දහම් පොත හෙවත් පැවිදි වත, සංස්කෘත වරනැඟිල්ල, විමානවත්ථු, පෙතවත්ථු, පාරාජිකා පාළි, සමන්ත පාසාදිකා යන මේවා ඒකනායක මහතා අතින් සකස් වී ප්‍රකාශයට පැමිණි පොත්ය.

‘සිංහල බෞද්ධයා’ පත්‍රයෙහි සංස්කාරක වශයෙන් කලක් කටයුතු කළ ඒකනායක මහතා 1915 සිදු වූ සිංහල-මුස්ලිම් කෝලාහලය සම්බන්ධයෙන් සිරබාරයට ගන්නා ලද ජන ප්‍රධානයන් අතරට ද අසුවිණ. සිරබාරයෙන් මිදුණු පසු යළිත් පුරුදු පරිදි කටයුතු කරගෙන ගිය ඔහු 1928 දී පමණ ‘සිංහල මිත්‍රයා’ නමින් සතිපතා පුවත් පතක් ඇරඹූ නමුත් වැඩිකල් එය පවත්වා ගත නොහැකි විය.

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: පුද්ගල චරිත-ග්‍රන්ථ සංස්කාරකයෝ]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

ඒකදේවවාදය

2026-07-27T05:35:36Z

'(Monotheism). එක් දෙවි කෙනෙක් පමණක් වෙතැයි ද දෙවියෝ ‘ඒ...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

(Monotheism). එක් දෙවි කෙනෙක් පමණක් වෙතැයි ද දෙවියෝ ‘ඒක’ යයි ද සැලකෙන දේවවාදය ඒකදේවවාදය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. ඒකදේවවාදය යනුවෙන් සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ පුද්ගලත්වයෙන් යුත් වූ, ශුද්ධ වූ, ලෝකයෙන් බාහිර ව වෙසෙන එහෙත් ලෝකයෙහි නිරන්තරයෙන් ක්‍රියාකාරී වූ දෙවි කෙනකුන් පිළිබඳ විශ්වාසයයි. දාර්ශනික වශයෙන් ඒකදේවවාදය සියල්ල ම දෙවියෝය, සෑම ධර්මයක් ම දෙවියෝය, නැතහොත් දෙවියෝ සෑම ධර්මයක් මය යනුවෙන් ප්‍රකාශිත සර්වේශ්වරවාදයට (pantheism) පටහැණි වෙයි. දෙවිවරු බොහෝ ගණනක් ඇතැයි සැලැකෙන බහුදේවවාදයට (polytheism) ද දෙවි කෙනෙක් නැතැයි යෙන අනීශ්වරවාදයට (atheism) ද දෙවියන්ගේ අස්තිත්වය පිළිබඳව දැනගත නොහැකි යයි ප්‍රකාශ කරන අඥෙයවාදයට (agnosticism) ද එය පටහැණි වෙයි.

සර්වේශ්වරවාදය හා ඒකදේවවාදය අතර පවත්නා වෙනස කුමක් ද යන්න එතරම් පැහැදිලි නැත. ඒකදේවවාදී විශ්වාසය අනුව දෙවියන් ස්වභාවය පිළිබඳව එක ම මතයක් දක්නට නොමැත. දෙවියන් ලෝකයෙහි අන්තර්වර්තීය යන්න එක් මතයකි. දෙවියෝ ලෝකෝත්තර වෙතැයි හෙවත් ලෝකය ඉක්මවා සිටිතැයි යන මතය තවෙකකි. මේ මත දෙක ම සංකලිතව ඉදිරිපත් කෙරෙන අවස්ථා ද ඇත. ඒ අනුව දෙවියෝ කිසියම් අර්ථයකින් ලෝකයෙහි අන්තර්වර්තී වන අතර තවත් අර්ථයකින් ලෝකෝත්තර වෙති.

ඒකදේවවාදී විශ්වාසය අනුව දෙවියෝ මනසින් මෙන් ම චේතනාවෙන් ද යුක්ත වූවෝ වෙති. පූර්ණ පුද්ගලත්වයක් දෙවියන්ට ආරෝපණය කැරේ. එහෙයින් මිනිස් ජීවිතයෙන් ගත් සංකේතයන් මගින් සංකල්පනය කොට පිහිට පතා එම දෙවියන්ට යාච්ඤා පැවැත්වේ. පුද්ගලත්වය සමඟ ම සර්වබලධාරිත්වය සහ අනන්ත සාධුත්වය ද දෙවියන්ට ආරෝපණය කිරීම ඒකදේවවාදයෙහි ලක්ෂණ වශයෙන් හැඳින්විය හැකිය. මේ හේතුව නිසා ඒකදේවවාදී විශ්වාසය පරිදි දෙවියෝ අන්‍යයන්ගේ වන්දනමානනාදියට සුදුසු පුද්ගලයෙක් වෙති. ඒකදේවවාදය අනුව දෙවියන් විසින් ලෝකය නිර්මාණය කරන ලදැයි කිව හැකි නමුදු සර්වේශ්වරවාදය අනුව ලෝකය දෙවියන්ගේ ම කොටසකි. වෙනත් වචනවලින් කියතොත්, සෑම ලෝක ධර්මයක් ම දෙවියන් හා තාදාත්ම්‍ය වෙයි. මේ අනුව ශංකර, ස්පිනෝසා, හේගල් සහ බ්රැඩ්ලි යන දර්ශනවාදීන් ඉදිරිපත් කළ සර්වේශ්වරවාදය එ්කදේවවාදයට පටහැණි යයි සැලකිය හැකිය.

භාරතයෙහි දේවවාදී චින්තනය කෙසේ විකාසනය වී ද යන්න සෙවීම සඳහා ආදි ම භාරතීය ආගමික සාහිත්‍යය වන වේදමන්ත්‍ර පරීක්ෂා කළ යුතු වෙයි. ආදි ම යුගයෙහි පැවැත්තේ බහුදේවවාදී චින්තනයක් බව අග්නි, මිත්‍ර, වරුණ, ඉන්ද්‍ර ආදි දෙවිවරුන් රාශියක් මුල් කොට ගෙන ඍග්වේදයෙහි දක්නට ඇති සූක්තයන්ගෙන් පෙනේ. බහුදේවවාදී චින්තනය ක්‍රමයෙන් එකෛකේශ්වරවාදී (henotheistic) චින්තනයකට නැඹුරු වන අයුරු ඒ ඒ අවස්ථාවන්හි දී වෙන වෙන දෙවිවරුන් අත්‍යුත්තම, ප්‍රධාන දෙවියන් වශයෙන් සලකා ස්තූති ගීතිකා පැවැත්වීමෙන් පෙනේ. ඍග්වේද යුගයෙහි ලෝකයෙහි ධර්ම නියමය පිළිබඳව පැවති ඍත සංකල්පයෙහි දාර්ශනික වශයෙන් ඒකදේවවාදයෙහි මූල බීජය අන්තර්ගත වේ. ආරම්භයේ දී වෙනත් දෙවිවරුන් සඳහා යෙදූ ප්‍රජාපති නාමය පසුව සියලු දෙවිවරුන්ට අධිපති වෙන ම දෙවිකෙනකුන් හැඳින්වීමට යොදා ඇත (ඍ.වේ. 10. 121). විශ්වකර්ම(න්) දෙවියන් ද පිතෘ, සියලු ප්‍රජාවගේ නිර්මාතෘ, හා ස්වයම්භූත දෙවියන් වශයෙන් දක්වා ඇත (ඍ.වේ. 10.82.3). මෙය ඒකදේවවාදී දර්ශනයෙහි ආරම්භය පිළිබිඹු කරයි. එම ඒකදේවවාදී චින්තනය බ්‍රාහ්මණ යුගයේ දී තවදුරටත් තහවුරු විය. එහෙත් භාරතයෙහි ඒකදේවවාදය බහුදේවවාදයට සම්පූර්ණයෙන් පටහැණි වූවක් වශයෙන් වර්ධනය නොවීය. ඒකදේවවාදයෙහි දියුණු ම ස්වරූපයෙන් වුව ද දෙවියෝ ‘ඒක’ වුවත් අනෙකුත් බොහෝ දෙවිවරුන් එම දෙවියන්ගේ ම ස්වරූපයන් නිසා ඒ දෙවිවරුන් අතුරෙන් කවර දෙවි කෙනකුන් හෝ පිදීම අර්ථවත් වෙයි. භාරතීය ඒකදේවවාදය ඍග්වේද යුගයේ පටන් අද දක්වා ම එක් දෙවි කෙනකුන්ගේ අස්තිත්වය සනාථ කිරීමට නානා දෙවියන්ගේ අස්තිත්වය ප්‍රතික්ෂේප කරනු වෙනුවට නානා දෙවියන් ‘ඒක’ වූ දෙවියන්ගේ නානා ස්වරූපයන් වශයෙන් දක්වයි. මේ නිසා බහුදේව විශ්වාසය සමඟ ම ඒකදේව විශ්වාසය ද සමාන්තරව පවතී.

ඊශ්‍රායෙලයෙන් නැඟි ඒකදේවවාදය එක් අතකින් ක්‍රිස්තියානි ඒකදේවවාදයටත් අනෙක් අතින් ඉස්ලාමික ඒකදේවවාදයටත් අත්තිවාරම විය. ඒ අනුව දෙවියෝ පුද්ගලත්වයෙන් යුක්තය; මනෝමයය; අත්‍යුත්තමය; අනුත්තර වූ සදාචාරාත්මක ගුණයෙන් යුක්තය. පරණ ගිවිසුමේ දක්නට ඇති මේ සදාචාරාත්මක ඒකදේවවාදය අනාගත වක්තෘෘන්ගේ (prophets) යුගයේ දී (ක්‍රි.පූ. 8 වැනි සියවස සිට 6 වැනි සියවස දක්වා) ආරම්භ වූ බව ඇතැම් විචාරකයන්ගේ මතයයි. එම ඒකදේවවාදය අනුව දෙවියෝ ලෝකයෙහි ධාර්මික පාලකයා වෙති; යුක්තිය හා සාධාරණය ඉටුකරන්නා වෙති. දෙවියන්ගේ නියමය ශුද්ධය (holy). දෙවියෝ සත්‍යයෙහි ජයග්‍රහණය ඉටු කරන්නා වෙති. මෙම දේවවාදය පසුව නානාවිධ ස්වරූපයන් ගත් නමුදු එහි සාමාන්‍ය ස්වරූපය හැඳින්වීම සඳහා එය ඊශ්‍රායෙලයෙහි අනාගත වක්තෘෘන් බිහි කළ සදාචාරාත්මක ඒකදේවවාදය යයි කිව හැකිය. මෙම ඒකදේවවාදය දාර්ශනික චින්තනයෙහි ප්‍රතිඵලයක් නොවීය. එහෙත් ක්‍රිස්තුධර්මය ආරම්භයේ දී දාර්ශනික විවරණයන් සැපයීම අවශ්‍ය විය. ක්‍රිස්තියානි ධර්මය විකාසයට පත්වීමේ දී සදාචාරාත්මක වූ දෙවියන් පිළිබඳ සංකල්පයට දාර්ශනික පදනමක් දීම සඳහා ග්‍රීක දාර්ශනික චින්තනය උපකාරී විය. ක්‍රිස්තියානියෙහි පරමාර්ථ වශයෙන් දෙවියන් ඒක වුව ද ව්‍යවහාරයෙහි පිතෘ, පුත්‍ර, ශුද්ධාත්ම යැයි ත්‍රිත්වයකි. ඉස්ලාමික ධර්මයෙහි එවන් බෙදුමක් නැත. එහි දැක්වෙනුයේ හුදු පිරිසිදු ඒකදේව සංකල්පයකි.

ග්‍රීසියෙහි ද දේවවාදයේ ආරම්භය භාරතයෙහි මෙන් බහුදේවවාදී ස්වරූපයක් ගත් බව පෙනේ. එමෙන් ම එම බහුදේවවාදය ඒකදේවවාදයක් වශයෙන් විකාසනය වූයේ භාරතයෙහි මෙන් ම ලෝකය ‘ඒක’ය යන සංකල්පය බිහිවීමෙනි. සෙනොෆනිස් නම් ග්‍රීක දාර්ශනික කවියා ග්‍රීක ඉතිහාසයෙහි පළමු කොට ජනප්‍රිය වූ මනුෂ්‍යත්වාරෝපිත බහුදේවවාදය ප්‍රතික්ෂේප කෙළේය. දෙවියන් අතර එක් දෙවිකෙනකුන් අත්‍යුත්තම බව හේ කියයි. එම දෙවියන් ඔහු හඳුන්වන්නේ විටෙක ඒකදේවවාදී චින්තනයට ද විටෙක සර්වේශ්වරවාදී චින්තනයට ද තුඩු දෙන ප්‍රකාශයන් මගිනි.

භාරතය හා ග්‍රීසිය යන රටවල දේව සංකල්පය විකාසනයට පත් වූ අයුරු විමසීමෙන් ඒකදේවවාදය බහුදේවවාදී චින්තනයට වඩා මිනිසාගේ ආගමික හා දාර්ශනික අවබෝධය මුහුකුරා ගිය අවස්ථාවකට අයත් වූ බව පැහැදිලි වේ.

(කර්තෘ: [[පී.ඩී. ප්‍රේමසිරි]])

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: දර්ශනය]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]

පී.ඩී. ප්‍රේමසිරි

2026-07-27T04:17:21Z

'B.A., M.A., ශ්‍රී ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ පේරාදෙණි මණ්...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

B.A., M.A., ශ්‍රී ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ පේරාදෙණි මණ්ඩපයේ පෙරදිග භාෂා හා සංස්කෘතික අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්‍ය්‍ය.

ඒකත්වවාදය

2026-07-27T04:15:13Z

'(Monism). ඒකත්වවාදය ලෝකයේ පරමාර්ථ ස්වභාව පිළිබඳව ක...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි

නව පිටුව

(Monism). ඒකත්වවාදය ලෝකයේ පරමාර්ථ ස්වභාව පිළිබඳව කෙරෙන දාර්ශනික විවරණයන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් බිහිවූවකි. ලෝකයේ පරමාර්ථ ස්වභාවය කිසියම් අර්ථයෙකින් අද්වය (ඒකිය) වූවක්ය යන නිගමනය ඒකත්වවාදී නිගමනයක් වශයෙන් සැලකිය හැකිය. මේ අනුව මුළු විශ්වය ම පරමාර්ථ වශයෙන් මනෝමයය. එසේ නැතහොත් බුද්ධිමයය යන නිගමනය මෙන් ම මුළු විශ්වය ම පරමාර්ථ වශයෙන් භෞතිකය යන නිගමනය ද ඒකත්වවාදී නිගමන වශයෙන් සැලකිය හැකිය. බෞද්ධ දර්ශන සම්ප්‍රදායෙහි එන ශූන්‍යතා දර්ශනය ද ඒකත්වවාදී දර්ශනයක් වශයෙන් හැඳින්වීම යුක්ති යුක්තය. එමෙන් ම භාරතීය චින්තනයෙහි එන ආත්මන් හා බ්‍රහ්මන් යන සත්තාවන්ගේ තාදාත්ම්‍යතාව පිළිබඳ දර්ශනය ඒකත්වවාදයකි. පෙර අපර දෙදිග ම ඈත අතීතයේ සිට පහළ වූ දාර්ශනිකයන් විසින් යම් යම් අවස්ථාවල දී ඒකත්වවාදී දාර්ශනික නිගමනයන්ට පැමිණ ඇති බව දර්ශන ඉතිහාසයෙන් පැහැදිලි වේ.

අපරදිග දර්ශන ඉතිහාසයෙහි ඒකත්වවාදය හැඳින්වීමට ‘Monism’ යන වචනය පළමු කොට යොදන ලද්දේ ක්‍රිස්තියන් වෝල්ප් (1679-1754) නමැති ජර්මන් දාර්ශනිකයා විසිනි. සියල්ල ම මනෝමයය යන විඥානවාදයත් සියල්ල ම භෞතිකය යන භෞතිකවාදයත් හැඳින්වීමට ඒකත්වවාදය යන්න ඔහු යෙදීය. පසුව මානසික හා භෞතික ධර්මයන් තාදාත්ම්‍යය යන දර්ශන න්‍යාය ද මෙම නමින් ම හඳුන්වන ලදි. 19 වන සියවසේ සිට එක ම මූලධර්මයක් පදනම් කොට ගෙන සෑම ධර්මයක් ම විවරණය කෙරෙන න්‍යායයන් ද ලෝකයෙහි පරමාර්ථ ස්වභාවය සමස්තයක් වශයෙන් සලකා කෙරෙන ප්‍රකාශනයන් ද සියලු ලෝක ධර්මයන් අද්වය වූ මූල ධර්මයකට පත් කෙරෙන න්‍යායයන් ද පොදුවේ ඒකත්වවාදී න්‍යායයන් වශයෙන් හඳුන්වා ඇත.

ඈත අතීතයේ සිට ම ඒකත්වවාදය අවධාරණයෙන් ප්‍රකාශ කෙළේ ලෝක ධර්මයන්ගේ ඒකීයත්වයයි. අවිපරිණාමී ස්වභාවයකින් ධර්මයන් කාලයෙහි පැවැත්ම ද අසම්භින්න ස්වභාවයකින් අවකාශයෙහි ව්‍යාප්තව සිටීම ද ගුණාත්මක වශයෙන් ධර්මයන්ගේ අනන්‍යතාව ද පිළිගැනීම ඒකත්වවාදයෙහි ලක්ෂණ වශයෙන් හැඳින්විය හැකිය.

ස්වයංභූත ලෙස පවත්නේ ලෝකය සමස්තයක් වශයෙන් ගත් විට දී පමණක් බව අපරදිග දර්ශනයෙහි ප්‍රථම වරට ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ ග්‍රීක චින්තක පාර්මෙනිඩීස් විසිනි. ඔහුගේ මතය පරිදි ඉන්ද්‍රිය වි‍ඥෙය ලෝකය විපරිණාමී නානාවිධ වස්තූන්ගෙන් සමන්විත වන නමුදු එම ඉන්ද්‍රීය විඥෙය ලෝකය සත්‍ය ලෝකය නොවේ. බුද්ධියෙන් අධිගත සත්තාව (Being) පමණක් ම සත්‍ය වෙයි. එම සත්තාවෙහි උත්පාදයක් හෝ නිරෝධයක් දැක්විය නොහැකිය.

පාර්මෙනිඩීස්ගේ ම අනුගාමිකයකු වූ සීනෝ ලෝකයෙහි නානාධාතුකත්වය හා ගතිකත්වය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට ද්වන්ද්වාත්මක (dialectical) තර්ක ඉදිරිපත් කරමින් ඒකත්වවාදී මතය සනාථ කිරීමට උත්සාහ ගත්තේය. බහුත්ව ලෝකයක් පිළිබඳ සංකල්පය පරස්පර විරෝධී බව සීනෝගේ මතය විය. බහුත්ව ලෝකයක් ප්‍රමාණ වශයෙන් අනන්ත වූ විස්තීර්ණතාවකින් ද එමෙන් ම අනන්ත වූ ක්ෂුද්‍රතාවකින් ද යුක්ත විය යුතු බව ද එහෙයින් බහුත්ව ලෝකයක් පිළිබඳ සංකල්පය න්‍යාය විරෝධී වූවක් බව ද ඔහු දැක්වීය.

අපරදිග දර්ශන ඉතිහාසයෙහි ඒකත්වවාදයට කදිම නිදසුනක් වශයෙන් ස්පිනෝසාගේ දර්ශනය ඉදිරිපත් කළ හැකිය. ස්පිනෝසාගේ ‘Ethics’ (ආචාරධර්මය) නම් ග්‍රන්ථයෙහි පළමුවන කොටසින් උත්සාහ ගෙන ඇත්තේ නිරපේක්ෂකව, අහේතුකව, අකෘතකව පවත්නා ස්වයංභූත පදාර්ථ එකක් පමණක් වන බවට සාධනයක් ඉදිරිපත් කිරීමටය. ස්පිනෝසාගේ දර්ශනය නාම හා රූප යන ධර්මයන්ගේ පූර්ණ සාරූප්‍යතාව පිළිගනී. ඒ අනුව නාම ධර්මයන්ගේ ප්‍රවර්තනය කෙරෙහි මෙන් ම රූප ධර්මයන්ගේ ප්‍රවර්තනය කෙරෙහි ද බලපානුයේ එක ම නියමයන්ය. නාම ධර්මයන්ගේ පිළිවෙළ හා සම්බන්ධය ද රූප ධර්මයන්ගේ පිළිවෙළ හා සම්බන්ධය ද අනන්‍ය වූ තාදාත්ම්‍ය වූවක්ය යන්න ස්පිනෝසාගේ ඒකත්වවාදයෙන් දැක්වේ. ස්පිනෝසාට පෙර විසූ දාර්ශනිකයන්ට මහත් ගැටලුවක් වූ එක් දාර්ශනික ප්‍රශ්නයකට ස්පිනෝසාගේ මෙම දර්ශනය ඉතා සරල විසඳුමක් ඉදිරිපත් කරතැයි සිතිය හැකිය. එම ගැටලුව ජීවය හා ශරීරය යන අංශද්වය අතර වන අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව වූවකි. ස්පිනෝසාගේ දර්ශනයට අනුව නාම ධර්මයන්ගේ ක්‍රියා පද්ධතිය මෙන් ම රූප ධර්මයන්ගේ ක්‍රියා පද්ධතිය ද සමාන්තරව, ස්වාධීනව පවතී. අන්තර්ක්‍රියාකාරිත්වයක් පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් මෙහි දී මතු නොවේ. එක් ධර්ම ක්‍රියා පද්ධතියකට විශේෂ වූ සිදුවීම් එම ධර්මයට ම විශේෂ වූ ප්‍රත්‍යය ධර්මයන් ඇසුරින් විවරණය කළ හැකි වේ. ස්වභාවවාදයට හෝ විඥානවාදයට නැඹුරු නොවන, දෙකට ම මධ්‍යවර්තී වූ, ඒකත්වවාදයක් ස්පිනෝසා විසින් පිළිගන්නා ලද බවක් බැලූ බැල්මට පෙනෙන නමුත් ඒ එසේ නොවූ බව ස්පිනෝසාගේ ඒකත්වවාදය ගැඹුරට විමසන විට පැහැදිලි වේ. ස්පිනෝසා විටෙක ස්වභාවවාදයට ද විටෙක විඥානවාදයට ද නැඹුරු වනු දක්නට ලැබේ. ස්පිනෝසාගේ යථෝක්ත ග්‍රන්ථයෙහි ආරම්භයෙහි දැක්වෙන පරිදි පරමාර්ථ සත්‍යය වශයෙන් සලකා ඇත්තේ ස්වභාව ධර්මයයි (Nature). භෞතික ක්‍රියා පද්ධති වූකලි ස්වභාව ධර්මයෙහි ක්‍රියා සන්තතිය මැයි. එහෙත් අවසානයේ දී ස්පිනෝසා විඥානවාදයට නැඹුරු වී ඇති බව පෙනේ. සියලු ම සත්තාව දිව්‍යමය ජීවනයක් ආශ්‍රය කොට පවත්නා බව පිළිගැනීමෙන් මෙය සිදු වේ. ස්වභාව ධර්මය එම දිව්‍යමය සත්තාව දෘශ්‍යමාන ස්වභාවයට පත් කරයි. මිනිසාට බුද්ධිමය වශයෙන් දෙවියන්ට ප්‍රේම කිරීමෙන් සකල විශ්වය හා සමභාවයට පැමිණ අනන්ත, අවිනශ්වර ස්වභාවයට පත් විය හැකි බව ස්පිනෝසාගේ පිළිගැනීම විය. මෙය විඥානවාදයකැයි නිශ්චය වශයෙන් ම කිව හැකිය.

හේගල්ගේ පරමාත්මය පිළිබඳ සංකල්පය විඥානවාදී පක්ෂයට නැඹුරු වූ ඒකත්වවාදයකට නිදසුනකි. හේගල්ගේ මතය අනුව ලෝකයේ සියලු ධර්මයන් ප්‍රභව කොට ඇත්තේ ආදිකල්පික පරමාත්මයයි (The Absolute). එම ආදිකල්පික පරමාත්මය චින්තාමය වෙයි. මනසෙහි සාරය චින්තනය නිසා පරමාත්මය මනෝමයය. මේ අනුව හේගල්ගේ දර්ශනයෙහි පරම සත්තාව මනස (Mind) හෙවත් ආත්මයයි (Soul). විශ්වය වහනය කෙරෙන මේ ආදිකල්පික ආත්මය කිසියම් විශේෂ පුද්ගලයකුගේ ආත්මයක් නොවේ. එය විශ්ව ව්‍යාපී, අනන්ත, සර්වත්‍රග ආත්මයයි. එය බුද්ධිමය වූ ද තාර්කික වූ ද සත්තාවක් නමුදු දේශ-කාල යන ප්‍රඥප්තීන්ට අනුව පවතින්නක් නොවේ. සකල විශ්වය ම විවරණය කළ යුත්තේ එම මූල ධර්මයට අනුවය. එය මූල ධර්මයක් වශයෙන් ගැණෙනුයේ කාල ප්‍රඥප්තියට අනුව නොවේ. තාර්කික වශයෙන් නැතහොත් බුද්ධිමය වශයෙන් අන් සියල්ලට පූර්වයෙන් එය සැලකිය යුතු හෙයිනි.

හේගල්ගේ පරමාත්මය ශුද්ධ ඒකත්වයක් නොවේ. එය බහුත්වය පූර්ණ වශයෙන් පිටු නොදකී. පරමාත්මය ශුද්ධ ඒකත්වයක් වශයෙන් ගතහොත් එම ඒකත්වයෙන් බහුත්වයක් ගම්‍යමාන විය නොහැකිය. පරමාත්මයෙහි බහුත්වයක් නොමැති නම් එය කෙසේ නම් බහුත්වයේ ප්‍රභවය විය හැකි ද යන පැනය නැඟිය හැකි වේ. පරමාත්මයෙහි අන්තර්ගත විවිධ සංකල්ප න්‍යායාත්මක වශයෙන් අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධයකින් යුක්තව පවතී. එම සංකල්ප සමූහය ක්‍රමවත් සමස්තයකි. එම සමස්තය ස්වයංභූතය, ස්වසම්පූර්ණය. සත්‍ය වූ වාස්තවික ලෝකය මෙම ඒකත්වයෙන් ගම්‍ය වන්නේ සාධනය පූර්වාවයවයන්ගෙන් ගම්‍ය වන අයුරින්ය.

ඒකත්වවාදයෙන් ප්‍රතිරෝධී ධර්මයන්ගේ තාදාත්ම්‍යතාව ගම්‍ය වේ. පරම සත්තාව ඒකත්වය වේ නම්, එමෙන් ම එම ඒකත්වයෙන් බහුත්වය වහනය වේ නම් බහුත්වය ඒකත්වයෙහි අන්තර්ගත විය යුතුයි. ඒකත්වය ශුද්ධ ඒකත්වයක් විය නොහේ. මෙයින් අදහස් කෙරෙන්නේ ඒකත්වය හා බහුත්වය මෙන් ම සියලු ප්‍රතිරෝධී ධර්මයන් තාදාත්ම්‍ය බවයි. හේගල්ගේ ද්වන්ද්වාත්මක ක්‍රමයේ පදනම වන්නේ මේ මූලධර්මයයි.

එෆ්.එච්. බ්රැඩ්ලි නම් දර්ශනවාදියා ද විඥානවාදී ඒකත්වවාදියෙකි. බ්රැඩ්ලිගේ අවභාසය හා සත්තාව (Appearance and Reality) නම් ග්‍රන්ථයෙහි පළමුවන කොටසින් ඔහු අවභාසයෙහි පරස්පර විරෝධී ස්වභාවය අවධාරණයෙන් පවසයි. දෙවෙනි කොටස සත්තාව සම්බන්ධයෙනි. එහි පරමාත්මයෙහි ස්වභාවය අවධාරණයෙන් කියැවේ. බ්රැඩ්ලිගේ දර්ශනය අනුව හේතුව, ප්‍රත්‍යය, අවකාශය, කාලය, වස්තුව, ආත්මය වැනි ලෝක ව්‍යවහාර සංකල්ප ද ස්වභාවය, ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික ගුණ ආදි දාර්ශනික සංකල්ප ද පරස්පර විරෝධීය. මේ සංකල්ප අවභාසාත්මක අංශයට අයත් වේ. දෙවෙනි කොටසෙහි තර්ක කෙරෙන්නේ භාවයන්ගේ පරස්පර විරෝධීතාව ඒවා අවභාසය වශයෙන් සුළු කොට සැලකීමට මුල් වන නිසා ම පරම සත්තාව පරස්පර විරෝධී නොවිය යුතු බවයි. එය සංස්ථිතික විය යුතුය; අවිරෝධී විය යුතුය. එමෙන් ම සත්තාව අනුභූත ස්වභාවයක් දැරිය යුතුය. අනුභූත වූවක් පරස්පරවිරෝධයෙන් තොරව සංකල්පනය නොකළ හැකි බව බ්රැඩ්ලිගේ මතය විය. එමෙන් ම සත්තාව සර්වසම්පූර්ණ විය යුතුය; අනූන විය යුතුය. පවත්නා සියල්ල එයට අයත් විය යුතුය. පරමසත්තාව සංස්ථිතික, අවිරෝධී, අනූන අනුභූතියක් නම් එය ස්වාධීන වූ භාවයන්ගේ බහුත්වයක් විය නොහැකිය. චින්තනය පවත්නා සෑම තැනෙක්හි ම මනෝමය වූ විඥප්තිය හා වාස්තවික භාවය අතර විශේෂය මතු වේ. මේ නිසා චින්තනය ඇති තැන ද පරස්පරවිරෝධය මතු වේ. මේ නිසා පරම සත්තාව හෙවත් පරමාත්මය චින්තනය ඉක්මවයි. පරමාත්මය යනු අව්‍යවහිත අනුභූතියට සදෘශ වූවකි. එහෙත් එය චින්තනාතික්‍රාන්ත ධර්මයකි. යමක් ආධ්‍යාත්මික (spiritual) වන පමණට එය පරම සත්තාවට ආසන්න වන බව බ්රැඩ්ලිගේ නිගමනය විය.

භාරත දේශයෙහි ද දර්ශනයේ ආරම්භයේ සිට ම ඒකත්වවාදී නිගමන ඉදිරිපත් කොට ඇත. හින්දු සහ බෞද්ධ යන සම්ප්‍රදායයන් දෙකෙන් ම කිසියම් ස්වරූපයකින් ඒකත්වවාදය ඉදිරිපත් කරන ලද බව පෙනේ. පළමු කොට ඒකත්වවාදය පිළිබඳ ඉඟියක් වේද - සාහිත්‍යයෙහි ම හමු වේ. ඍග්වේදයෙහි බහුදේව වාදය තුළින් ම ඒකත්වවාදී චින්තනය මතු වන අවස්ථා ඇත. පරම සත්තාව ඒකත්වයය යන චින්තනය “එකං සද් විප්‍රා බහුධා වදන්ති” (ඍ.වේ. 1,164.46) යන වේද මන්ත්‍ර පාඨයෙන් කියැවේ. උපනිෂද් යුගයේ දී එම පරමසත්තාව බ්‍රහ්මන් පදාර්ථය බව දැක්විණි.

බෞද්ධ දර්ශන ඉතිහාසයෙහි මාධ්‍යමික දාර්ශනිකයන් විසින් ආභිධර්මිකයන්ගේ ධර්මවාදය ප්‍රතික්ෂේප කරමින් සර්වධර්ම ස්වභාවය වශයෙන් ශූන්‍යතාව දක්වන ලදි. මුල් බුදු සමයෙහි අනාත්ම දර්ශනය හා ප්‍රතීත්‍ය සමුත්පාද දර්ශනය මුල් කොට ගෙන බිහි වූ මෙම ඒකත්වවාදය ද්වන්ද්වාත්මක තර්ක මගින් ලෝක ව්‍යවහාර සංකල්පයන් වන හේතු, ප්‍රත්‍ය, ගති ආදි සංකල්පයන් පරමාර්ථ වශයෙන් අසත්‍ය බව දැක්වීමෙන් සිද්ධය.

උපනිෂද් ග්‍රන්ථවල ඇති දාර්ශනිත නිගමන සියල්ල අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් අවිරෝධි වන්නේ යයි සැලකිය නොහැකිය. ඇතැම් තන්හි බ්‍රහ්මන් සත්‍යය ද ආත්මන් සත්‍යය ද ලෝකය ද තදාත්ම්‍ය යයි දැක්වෙන අතර වෙනත් තන්හි ඒවා නානාත්ව ධර්මයන් වශයෙන් දක්වා තිබේ. එහෙත් මුල් කාලයේ දී ම උපනිෂද් ධර්මය පරස්පරවිරෝධයෙන් ‍තොර සංස්ථිතික ඉගැන්වීමක් වශයෙන් දැක්වීමට ප්‍රයත්නයන් දරන ලද බව පෙනේ. වේදාන්ත දර්ශනයෙහි ප්‍රධාන න්‍යාය වශයෙන් ඒකත්වවාදය සලකන ලද්දේ එම ප්‍රයත්නය දැරූ ගෞඩපාද, ශඞ්කර වැනි අය විසිනි. ගෞඩපාදයන් විසින් මාණ්ඩුක්‍ය උපනිෂදයට කරන ලද කාරිකාවෙහි උපනිෂදයන්හි පරස්පරවීරෝධී යයි හැ‍‍‍ගෙන ප්‍රකාශනයන් පිළිබඳව විවරණයක් ඉදිරිපත් කරන ලදි. ගෞඩපාදයන්ගේ කාරිකාවෙන් භාරතීය අද්වෛතවාදී දර්ශනයෙහි මූලධර්ම පැහැදිලි කෙරේ. බ්‍රහ්මන් හා ආත්මන් සත්‍යයන්ගේ තදාත්ම්‍ය බව එහි දැක්වේ. ‘මායා’ සංකල්පය එහි ඉදිරිපත් කෙරේ. ගෞඩපාදයන්ගේ දර්ශනයෙහි දැක්වෙනුයේ නානාත්ව වූ ඉන්ද්‍රිය විඥෙය ලෝකය මායාවක් බවයි. අගින් ගිනිගත් දණ්ඩක් භ්‍රමණය කළ කල්හි ඇතිවන අලාත චක්‍ර මායාව මෙන් ලෝකයෙහි නානාත්වය ද මායාවකි. ගෞඩපාදයන්ගේ දර්ශනය කෙරෙහි ද මාධ්‍යමික හා යෝගාචාර බෞද්ධ දර්ශන සම්ප්‍රදායයන් බලපා ඇති බව පෙ‍නේ. බෞද්ධ විඥනවාදීන් විසින් බාහ්‍යාර්ථයන්ගේ අස්තිත්වය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සඳහා උපයුක්ත තර්ක ම ගෞඩපාදයන් විසින් ද යොදන ලදි.

ශංකරයන්ගේ දර්ශනය එක් මූලික පිළිගැනීමක් පදනම් කොට ඇත. එනම් ආත්මන් හා බ්‍රහ්මන් යන සත්‍යයන්ගේ තාදාත්ම්‍යයයි. ආත්ම බහුත්වයක් පිළිබඳ හැඟීම මෙන් ම නානාත්ව ලෝකයක් පිළිබඳ හැඟීම ද මායාවකි. මේ අනුව පරමසත්තාව එකක් පමණි. බහුත්ව ස්වාධීන සත්තාවන් වශයෙන් ඇතිවන සියලු ම උපලබ්ධි මායාවන් මිස සත්‍ය නොවේ. ශඩ්කරාචාර්යයන් පරමාත්මයෙහි අස්තිත්වය සනාථ කළේ නාගාර්ජුනයන් පරමාර්ථයෙහි සත්තාව සනාථ කළ අයුරින් නොවේ. නාගාර්ජුනයන් ලෝක ව්‍යවහාර සංකල්පයන්ගේ පරස්පරවිරෝධීතාව ද්වන්ද්වාත්මක තර්ක මගින් පෙන්වා පරමාර්ථයෙහි සත්‍යය සනාථ කිරීමට යත්න දැරීය. ශංකරාචාර්යයන් ශ්‍රැතිය පිළිබඳ ස්වකීය විවරණය සත්‍ය බව දැක්වීමෙන් ද එම විවරණය ප්‍රත්‍යක්ෂ විරෝධී නොවන බව දැක්වීමෙන් ද පරමාත්මය සනාථ කිරීමට උත්සාහ ගත්තේය. ශඞ්කරාචාර්යයන්ගේ දර්ශනයට අනුව උසස් ම මට්ටමින් පරමාර්ථ සත්‍යය පිළිබඳව ලබන ඥානය සියුම් අන්තර්ඥානයකි. එය ඉන්ද්‍රියඥානයක් හෝ තාර්කික ඥානයක් නොවේ. ලෝකයෙහි ඒකත්වය ශ්‍රැතිය අනුව ද තර්කය අනුව ද ගූඪ අන්තර්ඥානය අනුව ද එකසේ ම සිද්ධ බව ශඞ්කරාචාර්යයන්ගේ මතයයි. 12 වැනි සියවසෙහි ශ්‍රී හර්ෂයන් විසින් ද්වන්ද්වාත්මක තර්ක මගින් ද අද්වෛතවාදය සාධනය කිරීමට උත්සාහ ගන්නා ලදි.

දර්ශන විෂයෙහි පසුගිය අඩසියවස තුළ ඇති වූ වෙනස්කම් නිසා ලෝකයෙහි පරමාර්ථ ස්වභාවය පිළිබඳව චින්තාමය දාර්ශනික විසඳුම් සෙවීම කොතරම් අර්ථවත් වේද යන්න පිළිබඳව සැකය පහළ විය. තාර්කික යථානුභූතිවාදීන් (Logical Positivists) විසින් ‘පරමාත්මය’, ‘පරම සත්තාව’ ආදිය පිළිබඳ න්‍යාය සියල්ල අර්ථ ශූන්‍ය, ආධිභෞතික (metaphysical) න්‍යායයන් වශයෙන් සලකනු ලැබිණි. අනතුරුව බිහි වූ භාෂා විශ්ලේෂණ වාදයෙන් (Linguistic Philosophy) ඒකත්වවාදය හා බහුත්වවාදය වැනි දාර්ශනික න්‍යායයන් ව්‍යවහාර භාෂාව නිසා චින්තනය නොමඟට හැරීමෙන් මතු වන න්‍යායයන් බව හෙළි කෙරේ.

(කර්තෘ: [[පී.ඩී. ප්‍රේමසිරි]])

(සංස්කරණය: 1974)

[[ප්‍රවර්ගය: දර්ශනය]]

[[ප්‍රවර්ගය: ඒ]]