ඇලූෂන් දූපත්
(අලූෂන් දූපත්). උතුරු ශාන්තිකර සාගරයෙහි පිහිටි දූපත් සමූහයකි. ඇලස්කා අර්ධද්වීපයේ කෙළවරේ සිට ඊට බටහිරින් පිහිටි කැම්චැට්කා අර්ධද්වීපය දෙසට සැතැපුම් 1,200ක් පමණ වක්‍රාකාරව විහිදී යන මේ දූපත් ඇලස්කාවේ ම කොටසකි. ශාන්තිකර සාගරය සහ බීරිං මුහුද වෙන්වනුයේ කලින් ‘කැතරින් ආකිපෙලගෝ’ යන නමින් හැඳින්වුණු මේ දූපත් පඞ්ක්තියෙනි.
විශාල දූපත් දහහතරකින් ද කුඩා දූපත් පනස්පහකින් ද ඉතා කුඩා දූපත් සමූහයකින් ද යුත් මේ දිවයින් පෙළේ ප්‍රමාණය ව.සැ. 6,400ක් පමණ වේ. මෙම දූපත් අතුරෙන් යුනිමැක්, අනලැස්කා, ඌම්නැක්, ආන්ඩ්‍රෙයානෆ්, ඇම්චිට්කා, කිස්කා සහ නියර් යන මේවා ප්‍රධානය. මේ දිවයින් බොහෝ සෙයින් ම කඳුකර ස්වභාවයක් දරයි. යමහල් ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා හටගැනී ඇති මේවායින් බහුතර සංඛ්‍යාවක පවත්නා සමහර යමහල් සක්‍රියය. යුනිමැක් දිවයිනෙහි වූ ෂිෂැල්ඩින් යමහල (9,978) එහි උස ම ශිඛරය වේ. වෙරළෙහි ගල් බහුලය.
සාගරික දේශගුණයකින් යුත් ඇලූෂන් දූපත්හි තද වර්ෂාපතනයක් පවතී; වාර්ෂික උෂ්ණත්වයේ අන්තරය ද සුළුය (අනලැස්කාවේ සා.වා.උ. පැ.38°කි). මෙම දූපත්හි කුඩා පඳුරු, තණ සහ මල්පැළ හැර ලොකු ගස් නොවැවේ. ප්‍රධාන ගොවි ද්‍රව්‍යය එළවළුය. ඇලූෂන්වාසීන්ගේ ප්‍රධාන රක්ෂාව මසුන් ඇල්ලීමත් දඩයම් කිරීමත්ය. බැටළුවන්, සිවලුන් සහ පිනිමුවන් ඇති කිරීම ද ආරම්භ කර ඇත.
චිරිකොෆ් සහ බීරිං යන රුසියානු ගවේෂකයන් විසින් සොයා ගන්නා ලද (1741) මේ දිවයින් සිනිඳු ලොම් ගැන ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන්නට විය. 1867 දී එය සෙසු ඇලස්කා ප්‍රදේශයත් සමඟ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද රාජ්‍යයට අයිති විය. වැදගත් ගුවන්තොටු කීපයක් මෙහි පිහිටුවා ඇත්තේය. අනලැස්කාවේ ඩච් හාබර් වූකලි නැව් තොටක් ද නාවික මධ්‍යස්ථානයක් ද වේ.
ඇලූෂන්වරු එස්කිමෝ ගණයට අයත් මනුෂ්‍ය වර්ගයකි. එහෙත් භාෂාව සහ සිරිත් විරිත් අතින් ප්‍රධාන එස්කිමෝවරුනට වඩා ඔවුහු බොහෝ සෙයින් වෙනස් වෙති.
ඇලූෂන් දිවයින්වල මුළු ජනගහනය (1950) 5,521කි.
(සංස්කරණය: 1967)
