උලපනේ
මහනුවර දිස්ත්රික්කයෙහි උඩපළාත ගඟ ඉහළ කෝරළේ කුඩා නගරයකි. ගම්පොළ-නාවලපිටිය පාරේ වූ උලපනේට මහනුවර සිට දුර සැතපුම් 18කි. මෙහි සිට මොරපේ හරහා පුස්සැල්ලාව දක්වා වූ මහා මාර්ගයක් ද ඇත. මෙය උඩරට දුම්රිය මාර්ගයේ නැවතුම් පොළක් ද වේ.
උලපනේ නගරයට සැතපුම් තුන්කාලක් පමණ වයඹ දිගින් උලපනේ කන්ද පිහිටියේය. එය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 2,927ක් උස් වූවකි. දළ වශයෙන් උලපනේට නැගෙනහිරින් මහවැලිගඟ උතුරු දෙසට ගලා බසී. ඊට ගලා එන ඇළ දොල ආශ්රිතව පහළ නිම්නයේ වී ගොවිතැන් කරනු ලැබේ. උලපනේ හා අවට පෙදෙස් ප්රධාන වශයෙන් තේ වතුකරයකි. තැපැල්හලක්, පන්සලක් හා කෝවිලක් මෙහි ඇත. අවට වතු මඟින් පාලනය වන බෙහෙත්හල් ආදි වෛද්ය පහසුකම් ඒ ඒ වතුවල ඇති අතර උලපනේට කිට්ටු ම ආරෝග්යශාලාව ගම්පොළ පිහිටියේය.
දෙවන පරාක්රමබාහු රජුගේ දේවප්රතිරාජ ඇමතියා විසින් ඇතුන්, අසුන් ආදීන්ට පවා යා හැකි පාලමක් මෙහි ඉදිකරවන ලද බව මහාවංසයයෙහි සඳහන්ය.
පළමුවැනි රාජසිංහ රජු සමයේ දී උලපනේ ග්රාමය හිඟුරුවත්තේ දිසාව සතුව පැවති බව ද ඔහුගේ රාජද්රෝහී ක්රියාවන් නිසා මුළු ගම ම රාජසන්තක කැරුණු බව ද ඉතිහාසගතව ඇත.
(සංස්කරණය: 1974)
