උළුවහු පැනීම
ගොඩනැඟිලි ඉදිකිරීම හා සම්බන්ධ වූ චාරිත්රයක් වන මෙය සියලු වස් දොස් පහ කොට ද්වාරයක් පළමුවෙන් ම විවෘත කිරීම හෙවත් එයින් පළමුවෙන් ප්රයෝජන ගැනීම සඳහා ශුභ නැකතකින් කෙරෙන උත්සවයකි. දුරාතීතයේ පටන් නව ගෘහයක වස්දොස් දුරලීම සඳහා විශ්වකර්මයා යැදීමට උපයෝගි කරගත් මේ මංගල චාරිත්ර අදත් ඇතැම් අය පවත්වනු පෙනේ.
මේ පිළිවෙත සම්බන්ධ කවි හා මන්ත්ර දැක්වෙන උළුවහු පැනීම නම් කුඩා පොතක් ද වේ. මෙවැනි අන්ය පොත්වල මෙන් මෙහි ද ප්රස්තුත කාරණයේ උත්පත්තිය වශයෙන් දේව කථාවක් දක්වා ඇත. ඊට අනුව වෛද්ය නම් රජකුට බඹලොවින් ආ අග්ගික භාරද්වාජ නම් බමුණෙක් රජ මාළිගයක් තනා දී ආපසු ගියේය. භූමපාලක දූතීන් අටදෙනකුන් අටකොනින් අරක්ගත් ඒ මාළිගාවේ මකර වාසල්, උළුවහු ආදියෙහි වස්දොස් නිසා පළමුවෙන් ඇතුළු වූ රජතුමාත් ඇමතියාත් කැරකී වැටුණාහ. මේ දුටු ශක්ර දේවේන්ද්රයා විසින් සුදුසු උපදෙස් දී එවන ලද විශ්වකර්ම දිව්ය පුත්රයා රන් නියනක් හා රන් වෑයක් ද රන් කවකටුවක් හා රන් හුයක් ද ගෙන සුරලොවින් අවුත් අටකොන අරක් ගෙන හුන් දූතීන් අටදෙනාට සුවඳ ඇල් සහල් අට නැළියකින් පිසන ලද දිය නුමුසු කිරිබතින් හා පංච වර්ණ පුෂ්පාදියෙන් දොළ පුදා සුදු සළුවකින් සිරස පටන් පාදාග්රය දක්වා වසාගෙන මකර වාසල් උළුවස්සෙහි එළිපත පිටට නැඟී සියලු වස් දොස් පහ කොට රජුට සෙත් වඩා තමහට ආසිරි වඩා රන්තලියේ දියකෙළ සුර ලොවට වන. වස් දොස් දුරු කිරීමේ වත්පිළිවෙත් පැවත ආයේ මෙතැන් පටන්ල.
මෙසේ ගෙට තබන උළුවස්සෙන් ප්රථමයෙන් ඇතුළු වීම වස් වදිනා කරුණක් බවත් එයින් උළුවස්ස සැදූ වඩුවාට අපල ඇති වන බවත් විශ්වාස කරන හෙයින් වඩුරාල ම ශුභ මොහොතින් උළුවහු පැනීම කරයි. පළමු කොට උළුවස්ස දෙපස පුන්කලස් දෙකක් හා පොල්ගෙඩි දෙකක් තබනු ලැබේ. ඉන්පසු කැවුම් කිරිබත් කා තුටුපහටු වන වඩුවා පිරුවට ඇඳ සුදු රෙදි හතර රියනක් හිස වසා පොරවාගෙන ගොප්කොළ හා පුවක් මල් බැඳ සෑදූ ඊගසක් ද දියබඳුනක් ද නියන හා අතකොළුව ද ගෙන ඒවාට දුම්මල දුම් අල්ලා කුකුළකු ද අතට ගෙන දොස් පහ කරන මන්ත්ර ජප කොට ජයමංගල ගාථා ගයමින් පළමුවෙන් නියන හා අතකොළුව ද කුකුළා ද උළුවස්සෙන් පන්නයි. ඉන්පසු ඊගස ගෙන වඩුවා ද උළුවස්සෙන් පැන යයි. මෙහි අදහස වන්නේ උළුවස්සේ වස්දොස් වඩුවාට නොව උළුවස්ස නිම කළ නියනට හා අතකොළුවට වැදේවා යන්නය. කුකුළා යකුනට දෙන බිල්ලකි. මේ අන්දමට සියලු උළුවහු විවෘත කළ පසු අලුත් ගෘහය වස්දොස්වලින් නිදහස් යයි සැලැකේ.
උළුවහු පැනීමේ චාරිත්රය චාමට වුව ද උත්සවාකාරයෙන් සිදු කරන ගෙහිමියා වඩුවාට තෑගිබෝග පිරිනමා ඔහුගේ සිත සතුටු කිරීම වඩුවාගේ කාර්ය නිම කිරීම ගැන සතුට ප්රකාශ කිරීමක් සේ සැලකිය හැකිය. විශ්වකර්ම දේවපූජාව සිංහලයනට ආවේණික වූ චාරිත්රයනට අනුකූලතාව දැක්වීමක් සේ පෙනේ.
(සංස්කරණය: 1974)
