එක්සත් ජාතීන්ගේ වෙළඳ හා සංවර්ධන සම්මේලනය
(UN - Conference on Trade and Development (UNCTAD). 1964 දෙසැම්බර් 20 වැනි දින එ.ජා. සංවිධානය ගත් තීරණය පරිදි පිහිටුවන ලද නිත්ය ආයතනයකි.
විශේෂයෙන් ආර්ථික සංවර්ධනය නඟා සිටුවීමේ අදහසින්, විවිධ සංවර්ධනාවස්ථාවන්හි පවත්නා රටවල් අතර ද විවිධ ආර්ථික හා සමාජ සංවිධාන පද්ධතීන් ඇති රටවල් අතර ද ජාත්යන්තර වෙළඳාම වැඩි දියුණු කිරීම මෙම සම්මේලනයේ ප්රධාන කාර්යයකි. ඒ හැර ජාත්යන්තර වෙළඳාම ද අනුබද්ධ ආර්ථික සංවර්ධන ප්රශ්න ද පිළිබඳව මූලධර්ම හා ප්රතිපත්ති සකස් කිරීම, මේ මූලධර්ම හා ප්රතිපත්ති ක්රියාවට නැංවීමේ යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම, ජාත්යන්තර වෙළඳාම ද අනුබද්ධ ආර්ථික සංවර්ධනය ද පිළිබඳ ක්ෂේත්රයට අයත් එ.ජා. සංවිධාන පද්ධතිය තුළ වූ වෙනත් ආයතනවල ක්රියාවලීන් සමාලෝචනය හා සමායෝජනය, සුදුසු අවස්ථාවල දී වෙළඳ ක්ෂේත්රයේ බහු පාර්ශ්වික ගිවිසුම් ගැන සාකච්ඡා කිරීම හා ඒවා පිළිගැනීම සඳහා එ.ජා. සංවිධානයේ බලධාරී ආයතන සමග සාකච්ඡාවෙන් කාර්යාරම්භ කිරීම ආදියත් මෙම සම්මේලනයට අයත් කාර්යයෝයි.
එ.ජා. සංවිධානයේ ද එහි විශේෂිත ආයතනවල හා ජාත්යන්තර පරමාණුබල සංවිධානයේ ද සාමාජික රටවල් වෙළඳ හා සංවර්ධන සම්මේලනයේ සාමාජිකයෝය. 1974 ඔක්තෝබර් මාසයේ දී සාමාජික සංඛ්යාව 143කි. සම්මේලනය තුන් වසකට වරක් වත් රැස්විය යුතුයි. සම්මේලනයේ නිර්දේශ හා තීරණ ක්රියාත්මක කිරීම ආදි කටයුතු සඳහා වෙළඳ හා සංවර්ධන මණ්ඩලය නම් වූ නිත්ය ආයතනයක් වේ. සාමාන්යයෙන් එම ආයතනය වර්ෂයකට දෙවරක් වත් රැස්විය යුතුය. සම්මේලනය විසින් එහි සාමාජික රාජ්ය අතුරෙන් තෝරනු ලබන සාමාජිකයන් 55කින් මේ වෙළඳ හා සංවර්ධන මණ්ඩලය සෑදී ඇත. මෙහි කටයුතු යථා පරිදි කරගෙන යාම සඳහා වෙළඳ භාණ්ඩ කමිටුව, නිෂ්පාදිත පිළිබඳ කමිටුව, වෙළඳාම හා සබැඳි අදෘශ්ය දෑ (රක්ෂණ ආදිය) සහ අරමුදල් සැපයීම පිළිබඳ කමිටුව, නාවික කටයුතු කමිටුව යයි කාරක සභා සතරක් වේ. මේවා වාර්ෂිකව රැස් වේ.
එ.ජා. වෙළඳ හා සංවර්ධන සම්මේලනයෙහි ප්රධාන කාර්ය්ය සම්පාදකවරයා වූ මහා ලේකම් තැන එ.ජා. මහාලේකම්වරයා විසින් පත් කරනු ලැබ මහාමණ්ඩලය විසින් ස්ථිර කරනු ලැබිය යුතුය.
වර්තමාන (1974) මහලේකම්වරයා ආචාර්ය ගාමිණී කොරයා මහතාය. සම්මේලනයේ ප්රධාන කාර්යාලය පිහිටා ඇත්තේ ජිනීවාහිය.
(සංස්කරණය: 1974)
