ඇප්රීඩීවරු
පකිස්ථානයේ වයඹදිය දේශසීමාවේ කයිබර් දුර්ගය ආශ්රිත ප්රදේශයේ වාසය කරන පඨාන් ගෝත්රයක් 'ඇප්රීඩී' නමින් හැඳින්වේ. නිතර ම පාහේ ආක්රමණයන්ට ගොදුරු වූ මේ ප්රදේශයේ වාසය කළ ස්වදේශික ජනයා හා ඇප්ඝන්වරුන් අතර වූ මිශ්රණයක ප්රතිඵලයක් ලෙස මේ ගෝත්රය ඇති වී යයි සැලකේ.
ඇප්රීඩීවරු වැඩි වශයෙන් ම පශුපාලනයෙන් හා ගොවිතැනින් ජීවත් වෙති. කලක් කයිබර් දුර්ග මාර්ගය හරහා ඔබ මොබ ගිය වෙළඳ තවලම් කොල්ලකෑමට ද මොවුහු පුරුදුව සිටියහ.
අක්බාර් රජතුමාගේ කාලයේ දී මොවුන් 'රොෂනියා' නම් ධර්මය වැලඳ ගත් බව සඳහන් වේ. එම ධර්මය මර්දනය කරනු ලැබූ පසුව මොවුහු මෝගල් හමුදාවට ඇතුළත් කරගන්නා ලදහ. මොවුනට විශේෂයෙන් ම භාර දී තිබුණේ කයිබර් දුර්ගය රැකීමය. නදීර් ෂා ඉන්දියාව ආක්රමණය කළ අවස්ථාවේ දී මේ කාර්යය ඉටු කිරීමට ඔවුහු අසමත් වූහ.
ක්රි.ව. 1672 දී ඇප්රීඩීවරු මෝගල් රාජ්යයට විරුද්ධව කැරලි ගැසූහ. දහනවවන හා විසිවන සියවස්වල දීත් මොවුන්ගේ කැරලි ගැසීම් හා කොල්ලකෑම් නතර කිරීම පිණිස වරින්වර යුද්ධ හමුදා යැවීමට එකල ඉන්දියාව පාලනය කළ බ්රිතාන්යයන්ට සිදු විය. ඉංග්රීසීහු ඇෆ්ඝනිස්ථානය යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව ඇප්රීඩීවරුන් ස්වාධීන ජාතියක් හැටියට පිළිගත්හ. ඉන්දියන් යුද්ධ හමුදාවේ එකල සිටි දක්ෂ යුද්ධ භටයන් අතුරෙන් ඇප්රීඩීවරු ද කොටසක් වූහ.
(සංස්කරණය: 1967)
