ඔක්සිරිංකස්
(Oxyrhyneus). දැනට බැහ්නෑසා (Behnesa) නමින් හඳුන්වනු ලබන මෙම නගරය පැරණි මිසරයේ ප්රාදේශික රාජධානියක් විය. මෙය නයිල් නදියේ වම් පස තීරයේ කයිරෝ නගරයට සැතැපුම් 110ක් නිරිත දිගින් පිහිටියේය.
1897 සිට 1922 දක්වා ග්රෙන්ෆල්, හන්ට්, පෙට්රි ආදින් විසින් ඔක්සිරිංකස් නගරයේ කරන ලද පුරාවිද්යා පරීක්ෂණවලින් මහඟු ප්රතිඵල ලැබී ඇත. ක්රි.පූ. පළමුවන සියවසේ සිට ක්රි.ව. දසවැනි සියවස අතර කාලපරිච්ඡේදයට අයත් පැපිරස් ලේඛන විශාල ගණනක් මෙහි දී සොයාගනු ලැබීය. ග්රීක, ලතින්, මිසර, කොප්ටික්, හේබ්රෙව්, අරාබි ආදි භාෂාවලින් ලියැවී ඇති මෙම ලේඛනවලින් ග්රීක-රෝම ඉතිහාසය හා සාහිත්යය පිළිබඳ වැදගත් කරුණු රාශියක් හෙළි වේ. මේ ලේඛන අතර ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ දේශනා අන්තර්ගත තුන්වන සියවසට අයත් ලිපියක් වෙයි. ක්රි.ව. පස්වැනි සියවස වන විට ඔක්සිරිංකස් නගරය ක්රිස්තු භක්තිකයන්ගේ ප්රබල මධ්යස්ථානයක් විය. එකල මෙහි ක්රිස්තියානි පල්ලි තුන්සියයකට අධික ගණනක් තුබුණු බැව් සලකනු ලැබේ. සම්පූර්ණයෙන් ම විනාශ වී ඇති පැරණි ගොඩනැඟිලි අතර රෝම යුගයට අයත් විශාල නෘත්යශාලාවක් ද ඇත. මෙහි ප්රේක්ෂකයන් 11,200කට අසුන් ගත හැකිව තුබූ බව පෙට්රි පවසයි.
(සංස්කරණය: 1974)
