ඇරියොපගස්
ඇතන්ස්හි ඇක්රොපොලිස් කන්දට වයඹ දිගින් පිහිටි අඩි 370ක් පමණ උස් වූ කන්දත් ඇතන්ස්හි පැරණිතම වූත් ඉතා ම සැලකිය යුතු වූත් කවුන්සලයත් මෙනමින් හැඳින්වේ. ඇරියොපගස් යන්නෙහි තේරුම ‘ඒරීස් දෙවියාගේ කන්ද’ යනුයි. එහෙත් එය විශේෂයෙන් ප්රකට වී ඇත්තේ ඇතන්ස්හි කවුන්සලයේ සම්මුඛ ස්ථානය වශයෙනි.
අධිකරණ හා ව්යවස්ථාදායක කටයුතු පිළිබඳ බලතලවලින් සමන්විත වූ මෙම කවුන්සලයේ සාමාජිකයන් බවට පත් වූවෝ ප්රභූ පුරවැසියන් අතුරෙන් තෝරා ගන්නා ලද ‘ආර්කන්’ නම් පාලකයෝයි. ‘ආර්කන්’ පදවිය එකල ඇතන්ස් රජයේ උසස් ම තනතුර විය. ඇරියොපගස් ආයතනය ක්රි.පූ. පස්වැනි හා හවැනි ශතවර්ෂවල දී රදල පාලනයේ බලකඳවුර විය. සෝලන් නම් රාජ්යපාලකයා විසින් රාජ්ය නිලධරයන් කෙරෙහි බලපාන සමීක්ෂණ බලතල ද ඊට පවරන ලදි. ඇතැම් මිනීමැරුම් නඩු පිළිබඳ අධිකරණ බලය ඊට පවරන ලද්දේ ඩ්රෙකෝ නම් නීති සම්පාදකයා විසිනි. ක්රි.පූ. 487 දී ආර්කන්වරුන් තේරීමේ ක්රමය වෙනස් කිරීම හේතු කොටගෙන ඇරියොපගස් කවුන්සලය පිරිහීමේ ලකුණු පහළ විය. පෙරික්ලීස් ප්රධාන බොහෝ දෙනාගේ තදබල ප්රහාර ඊට එල්ල විය. ක්රි.පූ. සවැනි සියවසේ මුල් භාගයේ දී ‘හාරසියයේ කවුන්සලය’ විසින් ඇරියොපගස් කවුන්සලයේ කාර්යයන් බොහොමයක් ම පවරා ගන්නා ලදින් අන්තිමේ දී අධිකරණය හා ජනතාවගේ සදාචාර වර්ධනය පිළිබඳ කටයුතු අතින් වැඩි යමක් ඉන් ඉටු නොවීය.
(සංස්කරණය: 1967)
