ඔඩ්ඩි යකා
(ඔඩ්ඩිස යකා). ලංකාව කෙරෙහි දකුණු ඉන්දියානු ද්රවිඩ බලපෑම් අධික වූ සමයෙහි ලංකාවේ යක්ෂ පැළැන්තියට එක් වූ යක්ෂ සමූහයා අතුරෙන් අනවින, බන්ධන, පිල්ලි, සූනියම් ආදි අභව්ය ක්රියා සම්බන්ධයෙන් ප්රකට ප්රබල යක්ෂ සේනාපතියෙකි. සූනියම් යක්ෂයා, සූනියම් දේවතාවා යන නම්වලින් ද හැඳින්වෙන මේ යක්ෂයා නයිපොළොන් ආදීන්ගේ විෂ උරා බී වැඩී දිවිසමක් හැඳ දකුණතින් වඩිග කඩුවක් ද වමතින් ගිනි කබලක් ද ගෙන සුදු අසකු පිටින් සැරිසරන සේ වර්ණිතය. ඔහුගේ උත්පත්ති කථාව විස්තර කරන යක්ෂ ගුණ පාඨයෙහි ඔහුට ආත්ම හතක් වූ බව ද පළමුවැනි ආත්මයේ මහකෙළ නා රජුගේ දකුණු නාසා පුටයෙන් නිකුත් කළ විෂ ධූමයෙනුත් අවසන් ආත්මයේ වඩිග රට රජුට දාව තුසරී බිසවගේ කුසිනුත් උපන් බව ද කියැවේ. යකැදුරන්ගේ යාදිනිවල කියැවෙන පරිදි ඔඩ්ඩි යක්ෂයා තම අවසාන ආත්මභාවයේ දී සූනියම් කර දොළ පුද ගනු පිණිස නාගයන් දෙපොළක් එක පොකුරට වමතින් අල්ලාගෙන ජෝගි අවතාරයෙන් මෙහි පැමිණියේල. ඔහු මිනිසුන් බිය ගන්වා දොළ බිලි ලබා ගන්නා බව ඇසූ විෂ්ණු දෙවිඳු වඩිග රජුට දාව උපන් ඔඩ්ඩි යකුහට එවැනි දෑ නොහොබිනා බව කියා මිනිසුන්ගේ ලෙඩ දුක් සුව කොට පුද පඬුරු ලබා ගැනීමට මොහුට වරම් දුන් බව යාදිනිවලින් කියැවේ. ඔඩ්ඩි යකුහට “දෙන්ඩ දොළපුද නිසි ලෙසට සත්සාල ඇල්වියෙන් තැඹිලි කස පැන් දියෙන් උසක උයවා මොවුන් නැබ උසට තටු සරසා පුදා පස් ගෝ රසින් ඉස සඳුන් පිනිදියෙන්” පිළියෙල කළ යුතු යයි යාදින්නේ සඳහන් වේ.
ඔඩ්ඩි(ස) දේවාතාවා
ඔඩ්ඩි(ස) යකු අඩමසක් යක්ෂ වේශයෙන් ද අඩමසක් දිව්ය වේශයෙන් ද සැරිසරන බව විශ්වාසයයි. ඔඩ්ඩි දේවතාවා හා සූනියම් දේවතාවා යන නමින් ද ඔහු හැඳින්වෙන්නේ ඒ නිසා විය හැකිය. යක්ෂයන් ද දේවයෝනි කොටසකට අයත් බැව් සැලකෙන නිසාත් විය හැකිය. ඔඩ්ඩි ඍෂි හා වෙසමුණි රජු යන දෙදෙනාගෙන් වරම් ගත් ඔඩ්ඩි දේවතාවා මෙහි වාසයට ආ අතර බුදුන් වහන්සේගෙන් ද ඒ සඳහා අවසර ලැබීල. දේවතා බණ්ඩාරගේ හෙවත් දැඩිමුණ්ඩගේ අවතාරයක් මෙන් ම විෂ්ණු, කතරගම දෙදෙනාගේ සේවකයකු ද සේ සැලකෙන ඔඩ්ඩි දේවතාවා ශිව දෙවියන්ගේ ශුභදායී අංශය ලෙස හැඳින්වීම ශිවාගම මෙහි පැතිරවීමට ගත් උත්සාහයක ප්රතිඵලයක් සේ පෙනේ.
ඔඩ්ඩි(ස) ඍෂි
ලෙඩ දුක් සුව කිරීමට සමත් ඔඩ්ඩි ඍෂිවරයකු ගැන ද යාදිනිවල සඳහන් වේ. විෂ්ණුගේ නැගණි වූ මැණික්පාල දේවියට වසවත් මාරයා විසින් වින කළ අවස්ථාවේ දී ලෙඩ සුව කිරීමට කිසිදු ඍෂිවරයකුට නොහැකි වූ විට සක් දෙවිඳු විසින් මොහු කැඳවා රෝගය සුව කළේල. ඔඩ්ඩි දේවතාවා ලංකාවට ඒමට වරම් ලබාගැනීමට මොහු වෙත ද ගිය බව සඳහන් වේ.
(සංස්කරණය: 1974)
