ඔංතෝන්ත් කොර්දියාල්

සිංහල විශ්වකෝෂය වෙතින්
15:45, 13 ඔක්තෝබර් 2026 වන විට Senasinghe (කතාබහ | දායකත්ව) ('(Entente Cordiale). සුහද සම්බන්ධතාව, හෘදයංගම අවබෝධය වැනි අ...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි) විසින් සිදු කර ඇති සංශෝධන

(වෙනස) ← පැරණි සංශෝධනය | වත්මන් සංශෝධනය (වෙනස) | නව සංශෝධනය → (වෙනස)
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න

(Entente Cordiale). සුහද සම්බන්ධතාව, හෘදයංගම අවබෝධය වැනි අරුත් ඇති මෙම ප්‍රංස පාඨයෙන් සියවසකට ද වැඩි කලක් තිස්සේ පැවති වෛරය සිඳදමා 1831-46 අතර කාලය තුළ බ්‍රිතාන්‍යය හා ප්‍රංසය ඇති කර ගත් ගිවිසුම් රහිත මිත්‍රත්වය ද, 1904 අප්‍රේල් 8 වැනි දා දෙරට අතර ගිවිසුමකින් ඇති කර ගන්නා ලද මිත්‍රත්වය ද දැක්වේ. නිදහස් බෙල්ජියම් රාජ්‍යය පිහිටුවීමෙහි ලා මේ දෙරටේ සහයෝගතාව මෙම මිත්‍ර සම්බන්ධයේ වැදගත් ම ප්‍රතිඵලය විය. 1840 ඊජිප්තු අර්බුදය හේතුකොටගෙන මෙම සුහද සම්බන්ධතාව බිඳී ගිය නමුත් ප්‍රංස අධිරාජයා වූ ලුවී පිලිප්ගේ මුල් වීමෙන් එය පුනරුත්ථාපනය කරන ලදි. ඊජිප්තු අර්බුද සමයෙහි බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ඇමතිවරයාව සිටි පාමස්ටන් 1846 ජූලි මස නැවත එම ධුරයට පත්වීම ප්‍රංසයේ අප්‍රසාදයට හේතු වූ අතර ස්පාඤ්ඤ විවාහ පිළිබඳ අවුලේ දී මෙම මුල් සුහද සම්බන්ධතාව අවසන් විය.

ඔංතෝන්ත් කොර්දියාල් යන පදය වැඩි වශයෙන් ඉතිහාසඥයන් විසින් භාවිතා කරනු ලබන්නේ 1904-14 කාලයේ ප්‍රංස-ඉංග්‍රීසි සුහදතාව හැඳින්වීමටය. 1904 දී ඇති කරගන්නා ලද ගිවිසුම් සමූහයකින් නිව්පවුන්ඩ්ලන්තය, සියම, මැඩගස්කරය, නිව් හෙබ්‍රිඩීස් යන ස්ථාන හා අප්‍රිකාවේ යටත් විදේශ ද සම්බන්ධයෙන් දෙරට අතර වූ ආරාවුල් සංසිඳුවා ගන්නා ලදි. මෙම වෙනස්කම් යුරෝපයේ දේශපාලන තත්වය කෙරෙහි ද තදින් බලපෑවේය. 1905 දී ජර්මනිය විසින් මොරොක්කෝවේ ප්‍රංස ආධිපත්‍යයට විරුද්ධව බලය යොදන්නට උත්සාහ ගත් නමුත් සුහද සම්බන්ධතාව හේතුකොටගෙන බ්‍රිතාන්‍යය එකහෙළා ම ප්‍රංසයට පක්ෂපාත විය. සුහද සම්බන්ධතාව උරගා බැලීමක් වැනි වූ මෙම සිද්ධියෙන් එහි ශක්තිය විදහා දැක්විණි. 1911 දී දෙවන වරටත් ජර්මනිය මොරොක්කෝවේ ප්‍රංස බලය මැඩලීමට තැත් කළ නමුදු බ්‍රිතාන්‍යය යළිත් ප්‍රංසයට පක්ෂපාතිත්වය දැක්විය.

ඔංතෝන්ත් කොර්දියාල් සම්බන්ධතාවෙන් නැඟුණු මිත්‍රත්වය අනුව 1914 මහා යුද්ධයේ දී ද ප්‍රංසය හා බ්‍රිතාන්‍යය එක් පක්ෂයක් විය. ඉතිහාසය අතින් සලකා බලන කල්හි ඔංතෝන්ත් කොර්දියාල් සම්බන්ධතාව වූකලි ජර්මනියේ නැඟීම හේතුකොටගෙන නැති වී ගිය යුරෝපීය ජාතීන්ගේ බලතුලනය නැවතත් නඟා සිටුවීමේ පරිශ්‍රමයකි.

(සංස්කරණය: 1974)