උත්තිය
ක්රි.පූ. 210 දී පමණ අනුරාධපුරයෙහි රජ පැමිණි මොහු මුටසීව රජුගේ පුත් කුමරුන් දසදෙනා අතුරෙන් එක් කෙනෙකි. දෙවන පියතිස් රජුගේ බාල සොහොයුරෙකි. වංසකථාවල මොහු වර්ෂ දහයක් රාජ්යය කළ බව පැවසේ. ලංකාවෙහි ශිලාලිපියක නිසැකව ම හඳුනාගත හැකි ලෙස සඳහන් වන ආදි ම රජ ද උත්තිය වෙයි. මිහින්තලේ බ්රාහ්මී සෙල්ලිපි තුනකත් වවුනියා දිස්ත්රික්කයෙහි පෙරියපුලියන්කුලම්හි ලිපියකත් මොහු පිළිබඳව සඳහන් වෙයි.
උත්තිය රජුගේ අටවැනි රාජ්ය වර්ෂයෙහි දී මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ ද ඊළඟ වර්ෂයෙහි දී සංඝමිත්තා තෙරණිය ද පිරිනිවි බවත් එම ආදාහන කටයුතු උත්කර්ෂවත් අන්දමින් පැවැත්වූ රජු භස්මාවශේෂ ගෙන චෛත්යයන් කරවූ බවත් වංසකථාවල සඳහන් වෙයි.
යථෝක්ත සෙල්ලිපිවලින් උත්තිය රජු පිළිබඳව වංසකථාවල නොසඳහන් කරුණු ද දත හැකිය. මිහින්තලයෙන් ලැබී ඇති ලිපි තුනෙහි පිළිවෙළින් ඔහු දක්වා ඇත්තේ “ගමණි උති මහරජ”, “ගමණි උති දෙවන පිය මහරජ” හා “දෙවන පිය මහරජහ ගමණි උති” ලෙසිනි. පෙරියපුලියන්කුලම් බ්රාහ්මී ලිපියෙහි ඔහු දක්වා ඇත්තේ “රජ උති” යනුවෙනි. “රජ උති” යනු ද වංසකථාවල සඳහන් වන උත්තිය රජු ම බව නිසැක යයි පවසන හෙන්රි පාකර්ගේ අදහස පිළිගන්නා පරණවිතාන සූරීන් උත්තිය අනුරාධපුරයෙහි රජ වීමට පෙර ප්රාදේශීය පාලකයකු වශයෙන් ක්රියා කළ බවත් එහෙයින් ම ඔහුට “රජ උති” යන තත්වයෙන් අඩු විරුදය යොදා ඇති බවත් අනුමාන කළ හැකි යයි දක්වා ඇත. මොහුට සුමනා දේවිය නමැති මෙහෙසියක හා තිස්සා නමැති දියණියක සිටි බව මිහින්තලේ ලිපිවලින් හෙළි වෙයි. පෙරියපුලියන්කුලම ලිපියෙහි උත්තියගේ තවත් බිසවක ලෙස නාග රජුගේ “අනුරාධි” නම් දූ කුමරිය (අබි) සඳහන් වෙයි. (මෙහි සඳහන් නාග රජු දෙවන පියතිස් රජුගේ සොහොවුරු මහානාග විය හැකි යයි පාකර් දක්වා ඇත.)
උත්තිය රජුගේ නමට “ගමණි” (බ.) යන විරුදය යොදා තිබීමෙන් මෙම විරුදය ප්රථමයෙන් ම ඇරඹුණේ රුහුණෙන් නොව අනුරාධපුරයෙන් බව පෙනේ.
උත්තිය රජු කැලණිතිස්ස රජුගේ පියාගේ පියා වූ බව මහාවංස ටීකාවෙන් හෙළි වෙයි. එහෙයින් කල්යාණි රාජවංශය අනුරාධපුර රාජවංශයෙහි ම ශාඛාවක් වූ බවත් උත්තිය රජු ඇතැම් විට එහි ආදීපුරුෂයා වූ බවත් සිතිය හැකිය.
(සංස්කරණය: 1970)
