ඇපොලෝ
ග්රීක දේව ගණයට අයත් සුප්රකට දෙවියෙකි. අතිවිශිෂ්ට රූප සම්පත්තියකින් හෙබි පුද්ගලයකු ලෙස මූර්තිමත් කොට දක්වනු ලබන මේ දෙවි තෙමේ සංගීතය, ආලෝකය, කාව්යය, අනාගතවාක්යය හා එෙඬේරකම යන මේ දෑට අධිපති යයි අදහනු ලැබීය. ඉතා ම ප්රචලිත ජනප්රවාදයකට අනුව ඇපොලෝ වූකලි සියුස් දෙවියාගේත් ලීටෝ දෙවඟනගේත් පුත්රයෙකි.
මූලික වශයෙන් ඇපොලෝ වනාහි සතුන් ඇති කිරීම ආශ්රය කොට පැනනැඟි දෙවියෙකැයි සිතන්නට කරුණු ඇති බව මානව විද්යාඥයන්ගේ මතයයි. එඬේරුන් අත දක්නට ලැබෙන සංගීත භාණ්ඩයකට සමාන උපකරණයක් ඔහු වෙත තිබෙන අයුරින් ඔහුගේ මූර්තීන් ඉදි කොට තිබීම ද එඬේරකමට අන්තරායකර වූ වසංගතයන්ට සහ වෘකයන් වැනි වන සතුන්ට ඔහු අධිපති යයි සලකනු ලැබීම ද මීට සාක්ෂ්ය වශයෙන් ඉදිරිපත් කැරේ.
ඇපොලෝට කැපවුණු ප්රධාන දේවාලය පිහිටියේ ඩෙල්ෆි නම් ස්ථානයේය. පැරණි ග්රීසියේ ආගමික සංවිධානය තුළ ඩෙල්ෆිය ඉතා වැදගත් තැනක් දැරූයෙන් ඇපොලෝ දෙවියා ද ග්රීක දේව ගණයෙහි ප්රමුඛ ස්ථානයක් උසුලන්නට විය. ඔහුගේ වීර ක්රියාවන් පිළිබඳ ජනප්රවාද බොහෝය. සාමාන්යයෙන් ග්රීක ශිෂ්ටාචාරයේ උසස් යයි සම්මත අංගෝපාංග සියල්ලට ම ඇපොලෝ අධිපති වී යයි හඳුන්වන්නට පුළුවන.
පසු කලෙක ඇපොලෝ දෙවියා රෝමවරුන්ගේ දේව ගණයට ද ඇතුළු විය. රෝමවරු මහත් ගෞරවයෙන් ඇපොලෝ අදහන්නට වූහ. රෝග ව්යපශමයට අධිපති දෙවියකු වශයෙන් ඇපොලෝ රෝමවරුන් අතර බෙහෙවින් ජනප්රිය විය. තවද වෛද්යකර්මයට අධිපති වෛද්ය කර්මයට අධිපති ඇස්ක්ලීපියස් (බ.) නම් දෙවියා ඇපොලෝගේ පුත්රයකු ලෙස සැලකිණ. ඇපොලෝ විශිෂ්ට රූපශ්රීයෙන් යුත් තරුණයකු ලෙස මූර්තිමත් කොට ඇති ප්රතිමා ග්රීක-රෝම කලා කෘතීන් අතර බහුල ලෙස දක්නා ලැබේ. මේවායින් ඉතා ම ප්රසිද්ධ ප්රතිමාව වූ ප්රැක්සටිලීස් (බ.) විසින් නිමවන ලදැයි සැලකෙන ඇපොලෝ පිළිරුව ඇත්තේ රෝමයේ වතිකානු මන්දිරයේය.
(සංස්කරණය: 1967)
[[ප්රවර්ගය: ග්රීක-රෝම දෙවිවරු]
