ඌර්වශී
(උර්වශී). හින්දු දේවකථාවන්හි සඳහන් අතිශයින් රූමත් දිව්යාප්සරාවක වන මෝතොමෝ, සුරයන් හා අසුරයන් කිරිමුහුද කළඹද්දී පහළ වූ රම්භාදි දිව්යාප්සරාවන් අතුරෙහි ප්රධාන තැනැත්තියකි.
මැය ගැන භාරතීය සාහිත්යයෙහි මෙන් ම සිංහල සාහිත්යයෙහි ද සඳහන් වෙයි. ඌර්වශීගේ නාමය පළමුවරට දක්නට ලැබෙනුයේ ඍග්වේදයේය. අගස්ත්ය, වසිෂ්ඨ යන ඍෂිවරයන් දෙදෙනා මේ ඌර්වශීය නිසා පහළ වූ බව කියති.
වරක් වරුණ හා සූර්ය්ය යන දෙදෙන ඌර්වශීයගේ රූප ලාවණ්යයෙන් මත්ව ඇයට පෙම් කරන්නට වූහ. ඔවුන් දෙදෙනාගේ රේතසින් උපන් පුත්රයා අගස්ත්ය නම් විය. ඌර්වශීය විසින් ප්රකෝපයට පත් කරනු ලැබූ මිත්ර, වරුණ යන දෙවියෝ දෙදෙනා ඇයට ශාප කළහ. එහි ප්රතිඵල වශයෙන් ඕතොමෝ ස්වර්ග ලෝකයෙන් ච්යුතව මිනිස් ලොව ඉපැද පුරූරවස් රජුට භාර්යා වූවාය. පුරූරවස් නිසා ඈට ලැබුණු දරුවෝ සදෙනෙකි; අට දෙනෙකැයි ද කියති. ඔවුනතුරෙහි වැඩිමහල් වූයේ ආයුස් නමි.
ඌර්වශීයගේ හා පුරූරවස්ගේ ආලය පිළිබඳ ප්රවෘත්තිය පළමු කොට දක්නට ලැබෙනුයේ ශතපථ බ්රාහ්මණයේය. කාලිදාසගේ වික්රමෝර්වශි නම් දෘශ්යකාව්යයට වස්තු වූයේ ද මෙම පුවත මැයි. අවසානයේ දී ගන්ධර්වයන්ගෙන් වර ලැබ පුරූරවස්, ඌර්වශීය සමඟ ගන්ධර්ව ලෝකයෙහි වාසයට ගියේය. ඌර්වශී නැටුමට දක්ෂ අප්සරාවකි. මෝතොමෝ ඉන්ද්රසභා රංග මණ්ඩපය හොබවන නිළියකි.
"දුටුවන් විසීයා - කරනෙව් උරුවිසීයා" යනාදින් ඌර්වශීගේ නෘත්ය නෛපුණ්යය සිංහල කවීන් විසින් ද වර්ණිතයි.
(සංස්කරණය: 1974)
