එල් ඇලමේන්
මිසරයේ ඇලෙක්සැන්ඩ්රියා නුවරට සැතැපුම් 70ක් බටහිරින් පිහිටි ගමකි. දෙවැනි ලෝක සංග්රාමයේ දී ජර්මන් සහ ඉතාලි හමුදාවන් සමඟ කළ සටන්වලින් බ්රිතාන්ය හමුදාවට විශිෂ්ට ජයක් මෙහි දී අත්විය. මේ සටන් මෙහෙය වූ මොන්ට්ගොමරි මහ සෙනෙවියාට එල් ඇලමේන්හි මොන්ට්ගොමරි යන සම්මාන නාමයත් සමග වෛකවුන්ට් පදවිය ද පිරිනමන ලදි.
ඇලමේන් සටන
දෙවැනි ලෝක සංග්රාම සමයෙහි, 1942 ඔක්තෝබර් 23 වැනි දා සිට නොවැම්බර් 4 වැනි දා දක්වා වූ කාල සීමාව තුළ, අටවැනි බ්රිතාන්ය හමුදාවත් ජර්මන් සහ ඉතාලි හමුදාත් අතර සිදු විය. රාජකීය ගුවන් හමුදාවේත් නාවික හමුදාවේත් සහයෝගය ලද ඕස්ට්රේලියානු, නවසීලන්ත, දකුණු අප්රිකානු, ඉන්දියානු, ග්රීක සහ ප්රංස යන සේනාංකවලින් යුත් අටවැනි බ්රිතාන්ය හමුදාව මොන්ට්ගොමරි සෙනෙවියා විසින් මෙහෙයවන ලදහ. ජර්මන් සහ ඉතාලි හමුදා මෙහෙයවන ලද්දේ මහාසේනාධිනායක එර්වීන් රොමල් විසිනි.
රොමල් විසින් ලිබියාවේ සිට එල්ල කරන ලද ප්රහාරයට සූදානම් වීම් වශයෙන් බ්රිතාන්ය හමුදාව මිසරය දක්වා පසු බැස ජූනි 30 වැනි දා වන විට එල් ඇලමේන්හි සිට සැතැපුම් තිස්පහක් පමණ වන තෙක් රැකවල් යෙදූහ. මේ මෙසේ නොවන්නට බ්රිතාන්යයට ඇලෙක්සැන්ඩ්රියාව නැති වී යාම පමණක් නොව උතුරු අප්රිකාවෙන් පසු බැසීමට ද සිදු වනු නොඅනුමානය. බ්රිතාන්ය හමුදාවේ ප්රහාරය ඔක්තෝබර් 23 වැනිදා රෑ 9.40ට කාලතුවක්කු 1000කට අධික සංඛ්යාවකින් ආරම්භ විය. විනාඩි 20කින් සියලු සතුරු කාලතුවක්කු මෙසේ විනාශ කළ මිත්ර සේනාවෝ ඉදිරිපස රැකවල් ගත් සතුරු සෙබළ මුළු හා සටනට වන්හ. ඔක්තෝබර් 24 වැනි දා සිට 30 වැනි දා දක්වා වූ කාලය තුළ, විශේෂයෙන් ඔක්තෝබර් 26 සහ 27 යන දිනවල, සිදු වූ ගැටුම් මේ සටනෙහි උග්ර අවස්ථාව ලෙස සැලැකිය හැකිය.
මෙයින් ලත් ජයෙන් ඉක්බිතිව ඔවුහු නැවැත කොටස්වලට බෙදී සතුරු හමුදාවලට විශේෂ ප්රහාර එල්ල කිරීමට සූදානම් වූහ. මේ අතරතුර නව වැනි ඕස්ට්රේලියානු සේනාංකය මුහුදු වෙරළ කරා එඩිතරව ඉදිරියට ගියහ. නොවැම්බර් 3 වැනි දා ඉතාලි භටයන් විශාල සංඛ්යාවක් බ්රිතාන්යයන්ට බිලි කොට තමනට හැකි පමණ සෙබළුන් යුද පිටියෙන් අස් කරගැනීමට ජර්මන්හු මහන්සි ගත්හ. නොවැම්බර් 4 වැනි දා සටන අවසන් වූයේ අටවැනි බ්රිතාන්ය හමුදාවට විශිෂ්ට ජයක් අත් වීමෙනි. සටන් අවසානයේ දී බ්රිතාන්ය හමුදාව සෙනෙවියන් නව දෙනකු සහ තිස්දාහක් පමණ සෙබළුන් සිර කොටගෙන, ඔවුන්ගේ උපකරණ මහත් රාශියක් ද අල්ලා ගත්හ.
(සංස්කරණය: 1974)
