පෞල් ඒර්ලික්
තරුණ ඒර්ලික් බර්ලින් ආරෝග්‍යශාලාවක සහකාර වෛද්‍යවරයකු වශයෙන් සේවය කරද්දී ඔහු ප්‍රිය කළ සායම් වර්ග වැදගත් සොයාගැනීම් දෙකකට ඔහුට මග පෙන්වීය. ඒ සොයාගැනීම් දෙක නම් ආන්ත්‍රික ජ්වරය (typhoid fever) හඳුනා ගැනීමට ලෙහෙසි මූත්‍ර පරීක්ෂණයක් සහ ක්ෂය රෝග බැසිලය වර්ණවත් කරන ක්‍රමයක් ද යනුයි. මෙය ස්වල්ප වශයෙන් වෙනස් කොට දැනට ද භාවිතා කරනු ලැබේ. 1880 දී රොබට් කොක් (බ.) ආයතනයේ වැඩ කරන කල දිනක් ඔහු සුදු රට හාවකුගේ කනේ ශිරාවකට මෙතිලින් නිල් ස්වල්පයක් විද උගේ රුධිර ධාරාවේ මේ සායම හෙමින් පැතිරී යන අන්දම බලාසිටියේය. සායම උගේ ස්නායු අන්ත පමණක් වර්ණවත් කළේය. එහෙත් හාවාගේ අනික් පටකවල මේ සායම පැතිරී නොගියේය. රෝගියාගේ ශරීරයෙහි කිසියම් පටකයකට බලපෑමක් නොමැති වූ, එහෙත් අණුජීවින් පමණක් තෝරාගන්නට පුළුවන්කමක් ඇති, රසායනික ද්‍රව්‍ය සොයා ගන්නට බැරි දැයි ඔහු මේ පරීක්ෂණයෙන් පසු තර්ක කෙළේය. මේ නයින් 1880 දී රසායනික චිකිත්සා යුගය (Age of Chemotherapy) උදා විය. ‘පුදුම බෙහෙත් වර්ග’ පහළ වීමට මෙතැන් සිට තවත් අවුරුදු 50ක් පමණ ගත විය.
1887 දී තමාට වැලඳි ක්ෂයරෝගය සුව කර ගැන්ම සඳහා ඔහු මිසරයට ගොස් ආපසු ජර්මනියට ආයේ 1890 දීය. ඉන්පසු යළිත් දස අවුරුද්දක් පමණ ඔහු වැක්සීන හා ප්‍රතිශක්තිය (immunity) පිළිබඳ පර්යේෂණ පැවැත්වීය.
මීට පසු ඒර්ලික් පරීක්ෂා කෙළේ ඇටොක්සිල් (atoxyl) නමැති ආසනික් බෙහෙත් වර්ගයක්ය. ඇටොක්සිල් රෝගීන්ට දුන් කල එය ඔවුන්ට විෂ වන බව පෙනුණේය. එහෙත් නිද්‍රාරෝගයෙන් (sleeping sickness) පෙළෙන මීයන්ට එය ප්‍රතිකාරයකි. ඇටොක්සිල්වල විෂ මරා එය රෝගීන්ට වඩා සුරක්ෂිත ලෙසත් ගුණදායී ලෙසත් සකස් කර ගැනීමෙහි යෙදුණු ඔහු ඇටොක්සිල් ප්‍රභේදන (variations) බොහෝ සංඛ්‍යාවක් නිෂ්පාදනය කෙළේය. 606 වන ප්‍රයත්නයේ දී නිෂ්පාදනය කළ සැල්වර්සැන් (Salversan) හෙවත් අංක 606 දරන ප්‍රභේදනය මගින් උපදංශ (ඵිරංග) රෝගය ඇති රටහාවුන් මෙන් ම මිනිසුන් ද සුව කළ හැකි බව ඔහු සොයා ගත්තේය. ඔහු ලෝකයට සැල්වර්සැන් ලබා දුන්නේ 1910 දීය. එය රසායනික චිකිත්සාවට මග පෙන්වීය.
බැක්ටීරියා විද්‍යාවෙහි දිනපතා භාවිතා කරන විද්‍යාත්මක ක්‍රම බොහෝ ගණනක් ඒර්ලික් විසින් පළමුවරට ඉදිරිපත් කරන ලදි. ඔහුගේ වැඩ කොටස් තුනකට වර්ග කළ හැක: (1) සෛලවලින් සහ පටකවලින් කෙරෙන කෘත්‍ය අනාවරණය කිරීමේ අදහසින් ඒවා විභේදනය කිරීමට සායම් වර්ග යෙදීම (1877-99), (2) ප්‍රතිශක්තිය පිළිබඳ පර්යේෂණ (1890-1900) සහ (3) රසායනික චිකිත්සාව පිළිබඳ අලුත් සොයාගැනීම් (1907-1915) වශයෙනි.
රෝග ප්‍රතිශක්තිය පිළිබඳ ඔහුගේ සොයාගැනීම් නිමිති කොටගෙන 1908 දී ඔහුට නොබෙල් ත්‍යාගය ප්‍රදානය කරන ලදි.
1854 දී සයිලීසියාවේ ෂ්ට්රේලන් නුවර උපන් ඒර්ලික් 1915 දී හොම්බර්ග් නගරයේ දී මිය ගියේය.
(සංස්කරණය: 1974)
