විලියම් පිට් ඇම'ස්ට්

සිංහල විශ්වකෝෂය වෙතින්
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න

(1773-1851). මෙතෙම 1823 සිට 1828 දක්වා ඉන්දියාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාර ධුරය දැරූ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෙකි.

1823 දී කැනිං සාමි එංගලන්තයට පෙරළා පැමිණීම නිසා හිස් වූ ඉන්දියා අග්‍රාණ්ඩුකාර පදවියට ඇම'ස්ට් තේරුණේය. ඔහු ඉන්දියාවට පැමිණියේ සාමය රකින ලෙස ලත් උවදෙස් ඇතිවය.

ඇම'ස්ට්ගේ කාලයේ දී සිදු වූ ඉතා ම වැදගත් සිද්ධිය නම් I වන ඉංග්‍රීසි-බුරුම යුද්ධයයි. ඔහු පැමිණ මසක් ඇතුළත දී බුරුම ජාතිකයන්ගේ ආක්‍රමණික ක්‍රියා හා ව්‍යාප්තිය නිසා ඔවුන් සමඟ යුද්ධයට පටලැවුණේය. කීර්තිමත් බුරුම සෙනෙවි බන්දුල තෙමේ මේ යුද්ධයේ ඩොනබූ සටනේ දී මැරුම් කෑවේය. 1826 දී ඉංග්‍රීසීන්ගේ වාසියට යුද්ධසාමය ඇති විය. යුද්ධ වන්දි හැටියට බුරුමයේ ආවාහි රජුගෙන් රුපියල් කෝටියක අලාභයක් ඉංග්‍රීසීන්ට ලැබුණු අතර අරකන් හා ටෙනසරීම් ප්‍රදේශ ද ඔවුන්ට අයත් විය. ආවා, රාජ්‍යයට බ්‍රිතාන්‍ය රෙසිදන්තවරයකු පත්කිරීමට ද ඉඩ ලබාගන්නා ලදි. ආහෝම් රාජ්‍යයෙහි (ඇසෑමයෙහි) බුරුම අයිතිවාසිකම් සියල්ලක් අත්හරින ලදි (ඇසෑමය බ.).

බුරුම යුද්ධය පැවැති කාලයේ දී (1824) බැරැක්පූර්හි ඇති වූ හමුදා කැරුල්ලක් නිසා ඇම'ස්ට් ආපසු කැඳවන තරම් තත්වයක් ද පැන නැඟ තිබිණි. 1826 දී හෙතෙම අරකන්හි ඇම'ස්ට් අ’ල්වරයා බවට පත් කරනු ලැබීය.

(සංස්කරණය: 1967)